HONGARIJE
van reizigers voor reizigers
TR
TTER
HONGARIJE
4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:
trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt
Uitgeverij Terra Lannoo Postbus 97 NL-3990 DB Houten
e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com
De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Liesbet Coppens; 2017 Imago Mediabuilders reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto Luciano Mortula / Shutterstock oorspronkelijke titel Le Routard – Budapest, Hongrie oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander
© Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen), Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2017 © Cartografie Hachette Tourisme www.lannoo.com
D/2017/45/515 - ISBN 978 94 014 4005 9 - NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
8
INHOUD INLEIDING ���������������������������������12 VEELGESTELDE VRAGEN ����������14 22 TOPERVARINGEN �����������������18 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��������������35 Beroemde Hongaren 36 Bevolking 41 Drank 43 Economie 44 Geografie 45 Geschiedenis 48 Keuken 58 Media 60 Mensenrechten 61 Milieu 62 Werelderfgoed van Unesco 63 Vreemd, hè? 64 Zeden en gewoonten 64
Openingstijden 81 Overnachten 81 Post 82 Reisliteratuur 82 Risico’s en ergernissen 84 Roken 85 Taal 85 Telecommunicatie 88 Tijdsverschil 90 Vervoer 90 Waarschuwing 92 Winkelen 92 REISPLANNER ��������������������������94
BOEDAPEST EN OMGEVING
REIZEN NAAR HONGARIJE �������66 HONGARIJE PRAKTISCH ����������71 ABC van Hongarije 72 Alvorens te vertrekken 72 Budget 74 Feesten en feestdagen 76 Fooi 76 Geldzaken 76 Gezondheid 78 Internetadressen 79 Klimaat 80 Noodgevallen 80
Boedapest �������������������������������������������������������101 DE OMGEVING VAN BOEDAPEST 193 Szentendre ������������������������������������������������������193 De Donauknie ��������������������������������������������������202
X WEST-HONGARIJE
Het Balatonmeer ���������������������������������������������213 Kőszeg �������������������������������������������������������������237 Sopron (Ödenburg in het Duits) ����������������������243 Győr (Raab in het Duits) ����������������������������������255
NOORD-HONGARIJE
Onderweg naar Eger ���������������������������������������267 Eger �����������������������������������������������������������������271 Aggtelek ����������������������������������������������������������278 De weg van Eger naar Tokaj ���������������������������280
9
OOST-HONGARIJE
Tokaj ����������������������������������������������������������������285 Sárospatak ������������������������������������������������������291 Debrecen ���������������������������������������������������������293 De Poesta en het natuurpark van Hortobágy ��299
ZUID-HONGARIJE
Kecskemét �������������������������������������������������������307 Szeged �������������������������������������������������������������311 Pécs �����������������������������������������������������������������321 REGISTER
343
10
KAARTEN EN PLATTEGRONDEN Afstanden tussen de steden �������������������������� 91 Balatonfüred ����������������������������������������� 218-219 Balatonmeer, overzichtskaart ����������������������� 215 Boedapest plattegrond I ����������������������� 104-105 Boedapest plattegrond II ���������������������� 106-107 Boedapest plattegrond III ��������������������� 108-109 Boedapest plattegrond IV ��������������������� 110-111 Boedapest, detailkaart �������������������������� 114-115 Boedapest, openbaar vervoer van �������� 126-127 Boedapest, de omgeving van, overzichtskaart ������������������������������������������� 194 Debrecen ������������������������������������������������������ 295 Eger ������������������������������������������������������� 272-273 Győr �������������������������������������������������������������� 257
Hongarije, overzichtskaart ������������������������ 68-69 Hongarije en centraal-Europa, overzichtskaart ��������������������������������������������� 67 Kecskemét ���������������������������������������������������� 309 Keszthely ����������������������������������������������� 232-233 Kőszeg ���������������������������������������������������������� 239 Pécs ������������������������������������������������������� 322-323 Reisplanner ���������������������������������������������� 95, 97 Sopron ���������������������������������������������������������� 245 Szeged ���������������������������������������������������������� 313 Szentendre ��������������������������������������������������� 195 Tokaj ������������������������������������������������������������� 287 Topervaringen �������������������������������������������� 18-19
INHOUD
11
de nationale galerie in boedapest organiseert tijdelijke tentoonstellingen van internationaal ni Âv eau .
de monumentale zrinyi utca - boulevard
met uitzicht op de sint - stefanusbasiliek
BOEDAPEST EN OMGEVING XXX
Országház 151 Ferenciek tere 154 Széchenyibaden 169 Hősök tere 170 Szépmüvészeti Múzeum 170 Magyar Nemzeti Múzeum 175 Várhegy 184 Matyas Templom 186
BOEDAPEST
1.760.000 INWONERS | NETNUMMER 1
Boedapest, een Europese dame van formaat, met een schitterende en tegelijkertijd pijnlijke geschiedenis van meer dan duizend jaar oud. Hoeveel indringers hebben op hun tocht naar Wenen deze Donaustad niet geambieerd en vervolgens bezet, als een scheidingslijn tussen het Westen en het Oosten? Toen in de 19de eeuw aan de Hongaren gevraagd werd of het Oosten in Boedapest begon, klonk hun antwoord bits: in Boedapest begint het Oosten niet, hier eindigt het Westen! Boedapest ligt in het hart van Centraal-Europa. Dat zie je bij de eerste oogopslag, dat voel je, dat ruik je. Ooit was Boedapest heel rijk, mooi, kosmopolitisch en welvarend, tot plots het tij keerde en het lot terreur zaaide. De stad werd gewond door oorlogen, getekend door het nazisme, en verarmd door het communisme, dat hardnekkig probeerde haar ziel te doden. De ‘grote dame’ heeft echter haar glans teruggevonden sinds de toetreding tot de Europese Unie. Tegenwoordig is Boedapest een bruisende, jonge hoofdstad vol leven.
112 het standbeeld van ex - premier imre nagy
Boedapest en omgeving
kijkt uit over het parlementsgebouw .
115
u.
körút
Blaha L. tér
Béla LÖRINC PAP TÉR
MIKSZÁTH
200
D
körút
Krúdy
TÉR ky u.
u.
DETAILKAART BOEDAPEST
József
Somogyi
0
214
u.
u.
Do b
4
u.
er
u.
154
u.
u.
u.
5
i
b
u. u.
12
tkirály
or
JÓZEFVÁROS
vicz BarRe oss
löi
y
u. GUTENBERG TÉR
u.
Mária
u.
ry
út.
Ó
u.
u.
ge
ar
ty
et
u.
Szen
Sánd
186 Ül
n há
67 Gy ula
u.
69 u. 400 m
5
Boedapest DETAILKAART BOEDAPEST
lla
ar
La z
be
u.
a
Sz
u.
Iz a en
éb
Zsilinszky
a
m Cs fa
zs
óf Köfarag ó
Nationaal Museum
KÁLVIN TÉR
rt z k Kálvin tér
zs
ös rs
l
Bajcsy
Ró
r Vö Há
zá Di
t
u.
ar
há
yi
62 út.
u.
kp
m Vá
155
i
in Pusk
é
u.
ra
153
n lé
Do
u
u.
u.
u.
sz
fa
au
czy
éti
u.
ác
118
Kl
zi n
ln Pá
245
ka
se
u.20
24
ócz
126 61
körút
s
u.
em
3
Ak
gy Na
Ka
Do
y Bród
u.
re Ve
r
sk
es W
rté
u. u.
eum
yar
i ly . ro y u Ká ihál M
lná
ec
si
b Do
Ke
yi ófa
Múz
64 140
Mag
or
i Vác
Mo
ö - EGYETEM Papn u. TÉR e veld K
208
C
171
22
Rák
Petőfi- KAROLYI museum KERT TÉR
Universiteitskerk 182
181
án
nd u.
102 56 201161
z
41
63
Jó
ERZSÉBETVÁROS.
i ny
.
57
77
ha
elé
út kör
Sá
su Kos Ferences Ferenciek templon 55 5 tere
r So
s
89
Astoria
őfi
I
132 es
HERZL T. TÉR
.u th L
yi ran
148
W Grote 115 Synagoge en 122 96 y Joods museum hán
ly
t Pe
i
Kerk van de oude . stad S tó u sai bad Sza
211
232
230
u.
10 SZERVITA Stadhuis TÉR 53 25
u.
Cs
1 Tourinform
231
119
KLAUZÁL TÉR
Síp
u.
Ká ro
176
164 ch
111
Di
Deák F. tér
121
233 ba
u.
Kis
An k As er k b. öz u.
ly irá
u.
JOODSE WIJK Rum
116
y
u.
K
51
DEÁK TÉR
cz
156
Bajcsy-Zs. ut.
108
183
in
y
124
120
240
u. u.
ly
Er
e Ed
rá Ki
u.
Arany-Janos202 91 theater
y
la
113
Sz
Muziekacademie
u. 170 u.
ss
LISZT F. TÉR
Opera
y 185
rá
40
114
163
z Ka
d An
216
172 út
Opera u.
Oktogon
117
174
u.
R
a év
o
u.
r
a ófi
r kö
M
à zs
OKTOGON
u.
museum Vörösmarty u.
u.
192
y
6
58
sy ás dr n A
ös
nö
177
u.
Sas
14
ERZSÉBET TÉR
u.
180
a
tv
Je
u Pa
105
Ar
di
Eö
ch
Sint-Stefanusbasiliek
7
s
ffy
59 Museum van Franz Lisztde Terreur u.
Zi
u.
29
es
ew
s jó
rímás
u.
Hercegp
52
ő
Ha
73
Arany J. u.
SZT. ISTVÁN TÉR
ez
175
u.
i
TERÉZVÁROS D
Bank u.
a
ym
11
Nationale Bank
3
ka
ös
ag
101
67 142
Jó
u.
u.
. Hold u
Markt
241
36
ic
u.
tv
N
u.
y áz
an
éz
dm Po
r Te
u.
Vadász
Imre
D
18
193
u.
Eö
y
34
y zk
út .
C
178 u.
Boedapest en omgeving
144
HÉV-station Árpád híd bus 237 (5.00-23.00 u, om de 20 min overdag, om de 40 min na 20.00 u) en stap uit bij Judit utca. Tweepersoonskamer Ft 13.500-15.000, ontbijtbuffet inbegrepen; iets duurder in aug. Wifi. Je wordt hartelijk verwelkomd door Imre en Agnes en door de goudvissen in hun zentuintje! Dit gepensioneerde echt-
paar biedt in hun bijzonder goed onderhouden huis een handvol zeer comfortabele kamers aan. De kamers met een terras dat uitkomt op de tuin, zijn de beste. Zwembad tijdens de zomer, tafeltennis, badminton, barbecue en een kleine boomgaard die uitstekende abrikozenjam oplevert. Omheinde parkeerplaatsen.
Boedapest wijk voor wijk Terwijl Boeda landelijk en burgerlijk oogt, met zijn groene heuvels en zijn doolhof van barokke straatjes rond de koninklijke burcht, is Pest niet alleen vlak maar ook een stuk levendiger. Het netwerk van straten vol bouwvallige gevels in de Joodse wijk heeft iets van een hypercentrum, waar het ’s avonds aangenaam toeven is en waar je zelfs kunt uitgaan tot in de vroege uurtjes. Overdag pronkt Pest met zijn grote boulevards uit het Haussmanntijdperk, met hun neoclassicistische en art-nouveaugevels. Het rechtlijnige stratenpatroon wordt af en toe onderbroken door kleine groene ruimten of pleintjes die zijn omzoomd met restaurants en cafés. Aan de grotere pleinen liggen weelderige musea en staatsmonumenten, die op een imposante manier het hoofdstedelijke karakter van Boedapest benadrukken. Het is niet erg moeilijk om je in Pest te oriënteren. Vanaf het knooppunt Deák Ferenc tér voeren meerdere grote verkeersaders bijna in rechte lijn weg van het centrum en van de Donau. De eerste volgt het tracé van metrolijn 3: het is de Bajcsy-Zsilinszky út, die naar Nyugati Pályaudvar (het Weststation) leidt. De tweede, bijzonder brede en chique boulevard, volgt het tracé van metrolijn 1: de Andrássy út, die eindigt bij het stadspark (Városliget), op het Heldenplein (Hösök tér) en die via een van de belangrijkste kruispunten van de stad loopt, het fameuze Oktogon. De derde grote verkeersader, de Károly krt., loopt naar het Astoriaplein. Dat is ook een belangrijk oriëntatieneem een terrasje met
uitzicht op de matthiaskerk .
145
Pest I: De historische wijk Belváros en het zuiden van Lipótváros (Deák Ferenc tér, Vörösmarty tér, Vigadó tér, Sint-Stefanusbasiliek (Szent István Bazilika), Szabadság tér, parlementsgebouw, Váci utca, Egyetem tér; plattegrond I en III B-C2-4 en detailkaart B-C3-4) Belváros is het hart van Pest, ingeklemd tussen de oever van de Donau, Deák Ferenc tér (het knooppunt van de metrolijnen) en Kálvin tér, twee esplanades waar vroeger de stadsmuren liepen (nu vervangen door de boulevards van de kleine ring). Bij de rivier ligt Vigadó tér, een promenadeplein dat ook het vertrekpunt is voor de boottochten. Van noord naar zuid loopt de Váci utca, de toeristische en commerciële ruggengraat van de wijk: het middelste deel is voetgangersgebied. Deze weg leidt van het prettige Vörösmarty tér tot bij de Szabadságbrug. Meer naar het noorden heeft Lipótváros (Leopoldstad) zich in het begin van de 19de eeuw buiten de muren ontwikkeld. Toen Hongarije zijn onafhankelijkheid uitriep, werden hier de belangrijkste staatsmonumenten opgetrokken, te beginnen met het symbolische parlementsgebouw. Een rustige wijk met weinig winkels, die goed wordt bewaakt omdat zich op de Szabadság tér de ambassade van de Verenigde Staten bevindt. Hier zijn talrijke banken en hoofdkantoren van grote bedrijven gevestigd. ETEN De meeste van deze restaurants en bars bieden gratis wifi aan hun klanten. Je hoeft alleen maar het wachtwoord te vragen.
GOEDKOOP Minder dan Ft 2000, € 6,50
R Soup Culture (detailkaart C4, 167): Októ-
ber 6 utca 19. Geopend ma.-vr. 11.00-19.00 u, za. 12.00-18.00 u. Ongeveer Ft 550 voor een grote kom soep; formule soep + broodje Ft 1000. Geen alcohol. Enkele hoge stoelen en tafels van melamine. Elke dag keuze uit zes of zeven verschillende soepen, maar ook pasta, gegrilde kip … Het hoeft niet altijd goulash te zijn!
R Szendvics Duran I (detailkaart C4, 100): Október 6 utca 15 T 332 93 48. Geopend ma.-
vr. 8.00-17.00 u, za. 9.00-13.00 u. Reken op Ft 200-300 voor een klein broodje. Een geelgroen zaakje dat geheel is gewijd aan belegde broodjes, op Hongaarse wijze: rosbief, gerookte zalm, camembert, tonijnsalade, ganzenlever … op heerlijk geroosterd brood! Je kunt ze ter plekke staand opeten of meenemen. R Lipótváros Csarnok (detailkaart C3, 101): Hold utca 13 (de ingang staat aangegeven als ‘Bejaras’). Geopend ma.-za. 6.30-18.00 u (ma. tot 17.00 u, za. tot 14.00 u). Een kleine, overdekte lokale markt, waar de werknemers uit de buurt komen lunchen. In de stalletjes kies je een stevige, dampende schotel uit en dan zoek je
Boedapest PEST I – ETEN
punt, want hier begint de Rákóczi út, die aan de oppervlakte het tracé van metrolijn 2 volgt tot aan Keleti Pályaudvar (het Ooststation), en die zo de zuidgrens vormt van de Joodse wijk. Dit min of meer straalvormige stratenpatroon wordt in het westen begrensd door de Donau en in het oosten door twee grote ringboulevards. De centraalste ringweg vormt een grote slinger die vanaf de Margarethabrug in het noorden steeds van naam verandert (Teréz, Erzsébet, József, Ferenc), tot hij uitkomt bij de Petőfibrug. De ringweg die het verst van het centrum ligt, volgt het tracé van een voormalige waterweg (die werd dichtgegooid): de Hungária körút. Je zou kunnen zeggen dat deze weg het echte centrum van Boedapest afbakent.
146
plaats aan een tafel. Proef zeker de lecsó, een soort Hongaarse ratatouille (met kool en worst).
DOORSNEEPRIJS Boedapest en omgeving
Ft 2000-3500, € 6,50-11 Sommige restaurants in deze categorie zijn ’s middags heel goedkoop. Ze bieden dan een lunchmenu aan, met vaak een goede prijs-kwaliteitverhouding.
R Csarnok Vendéglő (detailkaart C3, 101): Hold utca 11 T 269 49 06. Dag. geopend
10.00-22.00 u. Hoofdgerecht gemiddeld Ft 1200- 1600; Ft 3200 voor gesmoorde ganzenlever. Druk bezocht door de werknemers van de overheidsdiensten en de banken in de buurt. Let op het schitterende gebouw van de spaarbank aan de overzijde. Dit kleine restaurantje is ingericht in de nationale kleuren, met roodgeruite tafelkleden. Er worden gerechtjes van goede kwaliteit geserveerd. Een eerlijke keuken met eerlijke prijzen. Aantrekkelijke wijnkaart. Kom hier bij voorkeur lunchen, want ‘s avonds is deze buurt niet erg gezellig. R Napfényes (detailkaart C5, 102): op de hoek van Veres Pálné utca en Curia utca T 20 311 03 13. Dag. geopend 12.00-22.30 u. Hoofdgerecht Ft 1100-2200; lunchmenu Ft 3800. Als een reddingsboei voor niet-vleeseters op drift biedt dit fantastische veganistische restaurantje een verse, lichte en originele keuken, een heerlijke afwisseling met de typische ragouts. Elke dag wordt de kaart aangevuld met vier daggerechten. Op het menu vind je natuurlijk groenten, granen en peulvruchten, maar ook pizza en falafel. Lange moderne zaal en enkele tafeltjes buiten in het gezellige straatje. Ook heerlijk rond theetijd (zie verderop). R Pesti Sörcsarnok (detailkaart C5, 153): Vámház krt 16 T 317 72 76. Dag. geopend 11.00-23.00 u. Dagmenu 11.00-16.00 u Ft 950; driegangenmenu Ft 3000, hoofdgerechten circa Ft 2000-3000. Dit landelijke eethuisje, verbannen naar de grote stad, biedt een eenvoudige Hongaarse keuken: varkensmedaillon, blinde vink, speenvarken met rode kool, kip met pu-
ree … Zware houten stoelen, ruitjestafellakens, ouderwetse lampen, snoeren pepers en oude droogbloemen aan de donkerhouten lambrisering vervolmaken het plattelandskarakter. De bediening is enigszins minimalistisch maar al met al niet onaangenaam. R Ruben (detailkaart C5, 140): Magyar utca 12-14 T 266 36 49. Dag. geopend 12.0024.00 u. Doordeweeks lunchmenu Ft 890; hoofdgerecht Ft 2500-3500. Centraal gelegen en rustig. Elegant interieur met vierkante zwarte tafeltjes met lampensets erboven. De traditionele Hongaarse gerechten hebben een eerlijke prijs-kwaliteitverhouding. Grote keuze aan Hongaarse wijnen. Hoffelijke bediening. R Kisharang Étkezde (detailkaart C4, 103): Október 6 utca 17 T 269 38 61. Dag. geopend 11.30-22.00 u. Klein menu Ft 1000; hoofdgerecht Ft 1000-3500. Hier komen veel werknemers uit de buurt, al hebben ook de toeristen de plaats al ontdekt. De sfeer van een retrokantine in een interieur met houtwerk en geruite tafelkleden. Je kunt kiezen voor gerechten die precooked (van tevoren bereid) of newly fried zijn. Ze staan aangegeven op een bord. R Trattoria Mamma (detailkaart C4, 105): Hercegprimás utca 3 T 267 52 68. Dag. geopend 11.00-23.00 u. Hoofdgerecht Ft 25003000. Een échte Italiaan met een monumentaal fresco op de muren, geïnspireerd op die van de Sixtijnse kapel, waarbij God reikt naar Adam … met een fles wijn in de hand ! Antipasti, knapperige pizza’s gebakken op houtvuur, stevige pasta’s, rundscarpaccio. Terras bij mooi weer. Efficiënte en wervelende bediening. R Iguana Bar & Grill (detailkaart B3, 104): Zoltán utca 16 T 331 43 52. Dag. geopend 11.30-1.00 u. Hoofdgerecht ongeveer Ft 2500 en het dubbele voor de Iguanasteak, de specialiteit van het huis. Een warm Mexicaans eilandje in een buurt waar je niet echt veel restaurantjes of cafés vindt. Grote ruime zaal met tussenverdieping, ventilatoren, hoge muren met kleurrijke Zuid-Amerikaanse taferelen en een rustig terras. Lekkere en veelzijdige tex-mexkeuken voor eerlijke prijzen. Belgisch en Amerikaans bier van het vat.
147
LUXUEUS Ft 3500-5000, € 11-16
R Cafe Kör (detailkaart C4, 142): Sas utca 17 T 311 00 53. Vlak bij de Sint-Stefanus-
Hoofdgerecht Ft 3000-4000. Een adresje dat direct opvalt door het immense terras op Vigadó tér, het voetgangersplein aan de Donau. Oké, dit adres is toeristisch, maar de bediening is efficiënt en de Hongaarse gerechten zijn goed bereid, wat niet altijd het geval is in dit soort restaurants. ’s Avonds zorgen zigeunermuzikanten voor sfeer. In de zomer verzamelen zich hier op vrijdagavond liefhebbers van Argentijnse tango om te dansen rond de fontein.
HEEL LUXUEUS Meer dan Ft 5000, € 16
R Tigris (detailkaart C4, 136): Merleg utca 10 T 317 37 15. In de wijk van de Sint-Stefanusbasiliek. Geopend ma.-za. 12.0024.00 u. ‘s Avonds is reserveren sterk aanbevolen. Hoofdgerechten Ft 4800-8500. De zaal is gezellig en de tafels zijn mooi gedekt. De bediening is navenant. Hoogwaardige bereidingen met een duidelijk Hongaars accent, waarin foie gras een hoofdrol speelt. Op een zwarte lei staan twee of drie suggesties van de chef: dat zijn zeker aanraders! Voor de smaakpapillen is dit vuurwerk, voor grote eters kunnen de gerechten misschien wat licht uitvallen. Dé grote troef van dit adres is de wijnkaart, met lokale parels die zelfs durven te rivaliseren met een Petrus … Levensgenieters zullen zeker aan hun trekken komen bij deze culinaire tijger, die zich verschuilt in een grijze straat buiten de platgetreden paden … GEBAK ETEN Je kunt uitstekend gebak eten in Boedapest en de pauzes in de theesalons zijn altijd een heerlijk nostalgisch moment, het echte gevoel van Centraal-Europa. De inrichting doet vaak denken aan Wenen en aan de belle époque. De gebakjes zijn vaak gemaakt met slagroom en marsepein. Ze kosten minstens Ft 400-500, soms zelfs het dubbele. Je kunt in de meeste tearooms ook broodjes en quiches eten, en soms zelfs dagschotels.
Boedapest PEST I – GEBAK ETEN
basiliek. Geopend ma.-za. 10.00-22.00 u. ’s Avonds is reserveren aanbevolen. Hoofdgerecht Ft 2600-4700. Betaalkaarten niet geaccepteerd met uitzondering van American Express. Een gezellige zaal met gewelf, oranje muren en parket. Je kunt hier genieten van licht herziene Hongaarse gerechten ‘op grootmoeders wijze’, met veel zoet-zuuraccenten. De gerechten zijn lichter dan gebruikelijk en worden vriendelijk en met stijl geserveerd. Het menu staat aangegeven op de muur. Het verandert elke dag en je kunt altijd kiezen uit minstens twee goulashbereidingen. Bij mooi weer is het leuk toeven op het terras aan de straat. Je kunt hier tussen 10.00 en 12.00 u ook ontbijten. R Murci Borszoba (detailkaart C4, 107): Kristóf tér 7-8 T 266 47 47. Dag. geopend 8.00-24.00 u. Lunchmenu Ft 3800; hoofdgerecht Ft 1800-5900. Restaurant-wijnbar die op mooie dagen samen met Cyrano (zelfde eigenaren) het hele charmante pleintje bezet. De keuken is Hongaars met fijne mediterrane accenten. Toegegeven, de porties zijn niet erg groot en de rekening stijgt snel als je er een dessert en enkele glazen wijn aan toevoegt. Is je budget eerder beperkt, dan kun je het het beste bij een pizza of pasta houden, die zijn niet duur maar wel heel lekker. Pluspunten voor de onberispelijke en bijzonder attente bediening. R Gerlóczy Kávéház (detailkaart C4, 53): Gerlóczy utca 1 T 501 40 00. Op een rustig en schaduwrijk pleintje, naast het stadhuis (Városháza). Dag. geopend 7.00-23.00 u. Hoofdgerecht Ft 3000-6000; avond- en weekendmenu’s Ft 4500-5000. Het lijkt wel een Parijs’ café, met tafeltjes onder een mooie boom, spiegels, banken en obers in wit overhemd en zwarte broek, zoals Spielberg ze laat zien in zijn film Munich. De prijzen zijn flink gestegen, maar dit adres blijft erg aangenaam om lekkere Hongaarse gerechten te proeven. Ook een goed adres voor het ontbijt.
R Dunacorso (detailkaart B4, 149): Vigadó tér 3 T 318 63 62. Dag. geopend 9.00-23.00 u.
152
Boedapest en omgeving
GESCHIEDENIS SIGAREN EN BRANDGEVAAR | In de 19de eeuw was het interieur van het parlementsgebouw helemaal bekleed met houtwerk. Om het brandgevaar te beperken stonden de gangen vol (genummerde) asbakken waarin de afgevaardigden hun sigaar konden neerleggen voor ze de zittingszaal betraden. Als de heren na afloop weer buitenkwamen, vonden ze vaak alleen nog een hoopje as. Vandaar dat van een teleurstellende toespraak werd gezegd dat die ‘geen havana waard was’.
Het gebouw is niet toegankelijk als er parlementaire zittingen zijn of als er officieel bezoek is. Logisch! In het reglement staat ook dat je je moet kleden en gedragen in overeenstemming met de waardigheid van de plaats. Foto’s nemen is niet overal toegestaan: let op de borden! Het silhouet van dit gebouw in eclectische stijl, dat boven de Donau uitsteekt, is een van de symbolen van de Hongaarse hoofdstad geworden. Het parlement werd helemaal gebouwd met Hongaarse materialen (behalve de marmeren zuilen) en werd in 1904 voltooid; de bouwwerkzaamheden hadden zeventien jaar geduurd. Met zijn 270 m lange gevel langs de stroom was dit in die tijd het grootste parlementsgebouw van Europa. Het telt niet minder dan 691 zalen! De architect werd geïnspireerd door het parlementsgebouw van Londen, waaraan hij Byzantijnse en neogotische elementen toevoegde. Het bouwwerk wordt ’s avonds prachtig verlicht en krijgt dan de allure van een Venetiaans palazzo aan de Donau, zeker in de winter, als het mistig is. Tijdens de Tweede Wereldoorlog lag het parlementaire leven volledig stil en tijdens de communistische periode werd het tot een minimum beperkt: de parlementariërs kwamen slechts acht dagen per jaar samen, en dan nog alleen om de wetten en regels
die de almachtige communistische partij oplegde, mede te ondertekenen. De rode ster die zo lang de koepel sierde, werd in 1990 weggenomen. Tegenwoordig worden in het parlementsgebouw de kroonjuwelen bewaard, die vanaf de middeleeuwen door de koningen van Hongarije werden gedragen: de gouden flacon, de scepter met een knop van bergkristal en de zogenoemde Sint-Stefanuskroon van email en edelstenen, met een Byzantijnse en een Latijnse diadeem en daarbovenop een merkwaardig scheef kruis. De schat wordt bewaakt door twee schildwachten. Na de Tweede Wereldoorlog werden deze juwelen in Indiana Jonesstijl eerst naar Kőszeg en daarna naar Oostenrijk geëvacueerd om te voorkomen dat ze in handen van het Rode Leger zouden vallen. Uiteindelijk belandden ze in Fort Knox in de Verenigde Staten. Pas in 1978 gaf Jimmy Carter ze als blijk van goede wil terug aan Hongarije. Tijdens de rondleiding zie je de eretrap en verscheidene zalen (met een van de grootste boeken ter wereld, van bewerkt hout en runderleer), onder andere de kroonzaal. Het amfitheater, waar de 199 afgevaardigden (onder wie nauwelijks vrouwen) vergaderen tijdens hun mandaat (vier jaar), kun je niet bezichtigen. De ruimte die je te zien krijgt, is een replica.
CULTUUR DE BEWAKERS VAN DE KROON | De Heilige Kroon, het symbool van de Hongaarse natie, had twee bewakers: de ene was katholiek, de andere protestant, en beiden waren afkomstig uit de hoge Hongaarse aristocratie. Alleen die twee bewakers, de paladijn (de hoogste gezagsdrager na de koning) en de primaat van Hongarije, mochten de kroon aanraken.
153 het parlementsgebouw , een van de symbolen van boedapest
Boedapest