69
food & wine
∫
affairs
1 -
69
food & wine
∫
affairs
Sepideh Sedaghatnia
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
fotografie: Heikki Verdurme
3 -
VOORWOORD
Dag levensgenieter. Maakt de combinatie van lekker eten met een goed
glas wijn jullie ook zo gelukkig? Omdat ik jullie vorig jaar niet wilde overstelpen, heb ik de meest beruchte Food Affairs uit de Perzische keuken voor een tweede boek opgespaard. Niet alleen is Iran mijn geboorteland, het is ook de plek waar ik mijn inspiratie vandaan haal. Zo ben ik opgegroeid met het idee dat kruiden een geneeskrachtig effect op je lichaam kunnen uitoefenen. Elk product heeft in Iran een warme of een koude energiebron, vergelijkbaar met de yin en yang uit de Chinese medicinale keuken. Zelf ben ik ervan overtuigd dat je lichaam in balans moet blijven, vooral als je een gezonde levensstijl nastreeft. Omdat ik mijn moeder steevast zag snuisteren in een mysterieus groen boekje waaruit zij haar kennis over voeding haalde, kwam ik op het idee om mijn favoriete Perzische recepten te bundelen, samen met een woordje uitleg over de producten die in onze keuken aan bod komen. Zo hebben we dan ook onze hoofdstukken verdeeld. Komen aan bod: kruiden, specerijen en zaden (hoofdstuk 1), zuivelproducten (hoofdstuk 2), vruchten, groenten en fruit (hoofdstuk 3), noten en granen (hoofdstuk 4), peulvruchten (hoofdstuk 5) en tot slot ook vlees en vis (hoofdstuk 6). Als sommelier hecht ik uiteraard veel belang aan de koppeling van eten met wijn. Jammer genoeg hinkt de Iraanse wijncultuur, zeker de laatste 50 jaar, achterop. Nooit wordt wijn met voeding gecombineerd. Wijn wordt als aperitief of na de maaltijd gedronken. In 69 Food & Wine Affairs bestond de uitdaging erin om een combinatie te zoeken tussen een dertigtal Midden-Oosterse recepten en 69 wijnen (hoofdstuk 7) uit de hele wereld. Daarbij laat ik je zowel de klassieke, verrassende als meer budgetvriendelijke opties ontdekken.
4 -
5 -
Omdat ik sinds mijn zeventiende in België ben opgegroeid, heb ik ook de westerse keuken leren appreciëren, waar gerecht per gerecht wordt opgediend. Daartegenover staat een Iraanse maaltijd, waarbij alles simultaan op tafel wordt gezet en iedereen eet wat hij of zij zelf wil. De invloed van de Midden-Oosterse keukens is intussen ook in de westerse keuken doorgedrongen – denk maar aan sterrenchefs en persoonlijkheden als Ottolenghi, die steeds meer aandacht besteden aan onze typische kruiden en mengelingen. Met mijn gastrobar én dit boek wil ik de brug slaan tussen beide culturen door de Perzische keuken de verfijning te geven die ze verdient. Hopelijk word jij evenzeer geprikkeld door dit boek als ik tijdens het schrijven! Veel leesplezier gewenst,
SEPIDEH
6 -
7 -
âˆŤ
inhoud
8 -
VOORWOORD Hoofdstuk 1: kruiden, specerijen en zaden Laurier Koriander Dragon Oregano Rozemarijn Salie Tijm Basilicum Knoflook Dille Peterselie
4 10 14 14 15 15 15 16 16 16 18 18 19
Bieslook Fenegriek Cress Bonenkruid Postelein Chai Kardemom Komijnzaad Kruidnagel Karwijzaad Nootmuskaat Venkelzaad Saffraan Peper Tamarinde Zonnebloempitten Pompoenpitten Meloenzaad Sumak Sesam Hennep Maanzaad Lijnzaad Mahlepi
19 19 20 20 21 21 24 24 24 25 25 25 26 26 27 27 28 29 29 29 30 31 31 31
Hoofdstuk 2: zuivelproducten Yoghurt Schapen- en geitenmelk Kashk Panir Wei
33 35 36 37 38 39
Hoofdstuk 3: vruchten, groenten en fruit Snijbiet Romeinse sla Witte courgette Libanese komkommer Selderij Rabarber Uivariëteiten Mais Rapen Okra’s Koolvariëteiten Aubergine Rode radijs Paprika Cayennepeper Trostomaten Kweepeer Dadels Granaatappel Meloenvariëteiten Vijgen Druiven Citrusvariëteiten (limquat, limeta en aurantium) Kaki Pruimen Frambozen Cornealian cherries Kokosnoot Abrikoos Perzik Braambessen Moerbeien Meidoorn Aardbeien Krieken en kersen Rozijnen Berberissen
56 57 58 58 58 59 60 60 60 61 61 62 62 62 63
Hoofdstuk 4: noten en granen Amandelen Pistachenoten Hazelnoten Pinda's Walnoten Rogge Gerst Tarwe Bulgur Rijst
65 67 67 68 69 69 69 70 70 71 71
40 43 43 44 44 45 45 46 46 46 47 48 48 50 50 51 52 53 53 54 54 55 55
Hoofdstuk 5: peulvruchten 73 Zwartoogbonen/vignabonen 76 Kivietsbonen/borlottibonen 76
Rode kidneybonen Tuinbonen Witte cannellinibonen Mungboontjes Kikkererwten Gele spliterwten Groene en rode linzen
76 77 78 78 78 79 79
Hoofdstuk 6: vlees en vis Lam Geit Rund Kameel Kalkoen Kip Patrijs Kwartel Eend Snip Fazant Calobassi Gevogelte- of runderworsten Mortadella Zeebaars Tong Kabeljauw Steur Forel Rode snapper Brasem Tarbot Rog Ombervis
81 82 82 82 84 84 84 84 85 85 86 86 86 86 86 87 87 87 87 89 89 89 89 89 89
Hoofdstuk 7: recepten Overzicht van de recepten
91 95
Fingerfood en voorgerechten Falafel Wrap Baba ganoush Samosa Hummus à la mama met huisgemaakte bread puffs Naan met dipsauzen Dolmeh Mini-pizza à la Perzië Köfte berenji (rijstballetjes) Gemarineerde gamba’s op de barbecue Tuinbonen in eigen jus met olijfolie en oregano Koekoe
96 96 100 103 106 110 116 120 124 127 130 132 135
Vlees en vis Spaghetti op Sepi’s wijze Salad shirazi Zeebaars Kabab shami Gebraden kip met rijst, rozijnen, walnoten en kaneel
138 138 142 143 148
Polo Polo zeresh
154 156
Polo meigo Polo adas Shevid polo
157 158 159
Soepen Soepe jo (soep met gerst en mergpijpjes) Ash e reshteh (soep met Iraanse noedels, kruiden en peulvruchten) Lamskop
160
Kabab Kabab Kobideh
168 168 170
Stoofpotjes Khorsht sabzi of ghormeh sabzi (lamsstoofpotje met bonen en groene kruiden) Khorsht karafs (lamsstoofpotje met selderij, munt en peterselie) Khorsht bamye (lamsstoofpotje met okrabonen) Khorsht bademjan (lamsstoofpotje met aubergine) Khorsht gheime (lamsstoofpotje met tomatensaus, knoflook en gele spliterwten) Dizi (lamsstoofpotje met kikkererwten en bonen) Fesenjan (kipstoofpotje met walnoten en granaatappelsiroop)
174
Desserts en verfrissers Majoun (bananenmilkshake met noten) Gazpacho à la Sepi Saffraanijs met pistache Cupcakes met saffraan en wortel Baklava Faloedeh (koud noedelsoepje met bevroren engelenhaar) Ranginak (dadelbolletjes met noten en kokos)
198
218
DANKWOORD
222
160 162 166
174 178 182 184
188 192 196
198 200 204 206 210 214
150
9 -
10 -
hoofdstuk
01
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
Kruiden, specerijen en zaden ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
11 -
- HFDST 01 -
Kruiden, specerijen en zaden ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
DA T DE IRA A NSE KE UKE N W E R E LDW I J D AL S E E N M E D I C I N AL E K E U K E N WORDT BESC H OUW D , H E E F T ZE V OOR E E N GRO O T S T U K T E D AN K E N AAN HA A R KRU ID E NR I J KDOM . DI KW I J LS I S D E V O E D I N GS WAARD E V AN O N Z E SP ECERIJEN E C H T E R G R OT E R DA N ONZE D I V E RS I T E I T AAN K RU I D E N , E N GEL OOF ME V R I J : W E H E BBE N E R V E E L. S P E C E RI JE N E N K RU I D E N M AK E N EEN BEL A NG R I J K D E E L UI T V A N D E M E E S T E GE RE C H T E N , Z O N D E R D AT Z E DE SMA A K V A N H E T G E R E C H T OV E R H E E R S E N .
Een wandeling door een bazaar in een van onze steden is niet compleet zonder een bezoek aan de kruidenwinkels. Ze zijn niet moeilijk te vinden: ga gewoon op de geur af. Verder zie je vaak oudere vrouwen op de hoek van de straat met kleine bosjes verse kruiden. De meeste van onze Perzische gerechten worden gekruid met saffraan, kardemom, kaneel, kruidnagel, basilicum en/of koriander. Voor het zoete Iraanse gebak worden meestal rozenwater, oranjebloesemwater en limonade gebruikt, maar dat is voor hoofdstuk 3. Verse kruiden spelen ook een hoofdrol in theemengsels. Daarnaast worden in dit hoofdstuk ook onze zaden besproken. Toen ik klein was, kreeg ik nooit chips voorgezet. De typische snacks uit Iran waren toen gepofte en gezouten hennepzaadjes. Ook nu zie je meer en meer bewuste ouders en opvoeders teruggrijpen naar gezonde snacks. Heel lekker 12 -
is de mengeling van gepofte rijst met hennepzaad en kikkererwten: hun lichte zouttoets maakt van deze zaadjes een erg leuke knabbel. Nadat de zaadjes gepoft zijn, voegen we nog een scheutje limoensap toe voor een extra frisse toets. Wil je liever een pittige smaak, dan gebruik je beter een lepel curry. En nu laat ik je zelf proeven van onze fantastische, kruidige keuken...
13 -
- HFDST 01 -
laurier Laurier bevat erg veel mineralen, vitaminen en gezonde vetten waardoor zijn voedingswaarde hoger ligt dan die van andere kruiden. In het Perzisch betekent laurier trouwens zoveel als ‘grotboom’. De groene laurierboom kan uitgroeien tot maar liefst tien meter. De stam is donkergrijs en hard, terwijl de takken veel flexibeler zijn. Laurier groeit in de meeste tuinen, maar ook in de culinaire wereld is het een graag geziene gast, zowel in de gedroogde als in de groene versie. In de mediterrane keuken wordt laurier voornamelijk gebruikt om zijn parfumerend effect. Zijn heerlijke geur zou bovendien onze appetijt aanscherpen. Daarnaast heeft laurier nog enkele medicinale werkingen. Hij versterkt niet alleen het immuunsysteem en de maag maar bevordert ook een betere werking van het zenuwstelsel. Ook het risico op mond- en longkanker zou door laurier drastisch verminderd worden. BEVA T:
-
Mineralen Vitamine A Vitamine B Vitamine C
- gebruik -
-
IJzer Calcium Kalium Magnesium
Laurier is een doeltreffend koortswerend middeltje: drink thee van laurierblaadjes en je koorts neemt onmiddellijk af. Heb je last van een verkoudheid of een zware hoest, dan kook je enkele laurierblaadjes die je vervolgens opknoopt in een zakdoek en op je borstkas legt. Je slijmen worden losgemaakt en je keelpijn wordt
14 -
verzacht. Enkele druppeltjes laurierolie vormen een doeltreffend middeltje tegen haarroos.
koriander Veel mensen zijn verslaafd aan de heerlijke geur van koriander, al blijft het belangrijk om het gebruik ervan te doseren. De aan te raden portie koriander bestaat uit 35 gram (van de blaadjes) of 4 gram (van de zaadjes) per dag. De blaadjes en de zaadjes hebben ook enkele medische troeven. Koriander bestrijdt microben en werkt infectiewerend – artsen legden vroeger korianderblaadjes op de ogen van patiënten om de pijn weg te nemen. Koriander zou verder de werking van de hersenen, het hart en de maag versterken. Omdat koriander de urinewegen zuivert, neemt het kruid elke vorm van hoofdpijn weg. Anderen zijn dan weer allergisch aan koriander. Dan kan het helpen om na de eerste misselijkheid eieren te eten of melk te drinken.
- gebruik -
Om vlees langer te kunnen bewaren, plet je koriander in combinatie met een snufje peper en zout. Zo maak je in een mum van tijd een natuurlijk conserveermiddel. Gebruik koriander om tandpijn weg te nemen en het tandvlees te versterken: één blaadje kan bijvoorbeeld een aftje in de mond desinfecteren of een mondbloeding stelpen.
dragon
oregano
Dragon behoort tot de oudste kruiden, het werd al 500 jaar voor onze jaartelling ontdekt in Siberië (Rusland). Dit kruid wordt hoogstens 60 centimeter hoog, kleurt groen en heeft lange, smalle blaadjes. Wist je trouwens dat dragon familie is van de zonnebloem? De dragonbloem is geel en bloeit doorgaans in september. Op dit moment worden twee verschillende rassen geproduceerd, respectievelijk afkomstig uit Rusland en Frankrijk. De Franse versie blinkt, is zacht en smaakt een tikkeltje pikanter dan de Russische variant. In de handel wordt meestal de Franse versie verdeeld. Tegenwoordig is dragon het populairst in de culinaire wereld. De oude Grieken gebruikten dragon om tandpijn te verzachten, of zelfs als tegengif bij een slangenbeet. Dragon verhoogt de appetijt, regelt de vrouwelijke cyclus en is een natuurlijk middeltje tegen vermoeidheid. Zennnnn! Dragonoliën bevorderen daarenboven de bloedcirculatie en verspreiden voldoende mineralen, zuurstof, hormonen en enzymen door ons lichaam. Voorts is dragon goed voor de vertering en remt het kruid de groei van hartziekten af.
Oregano is een telg van de muntfamilie. In Iran wordt bergoregano – even fris als munt – het vaakst gebruikt in zomerse gerechten en yoghurtbereidingen. Het is een plant die voornamelijk tijdens warme maanden groeit en van schaduw houdt. Omdat oregano veel vitamines en gunstige oliën bevat, wordt het vaak gebruikt tegen virussen en infecties. Ook astmapatiënten en mensen die geplaagd worden door een verkoudheid hebben baat bij het eten van (pure) oregano.
BEVA T:
- Calcium - IJzer - Magnesium
- Kalium - Vitamine A - Vitamine C
rozemarijn Een stengel rozemarijn roept een wereld van gezondheidsvoordelen op. De hoogste concentratie gunstige stoffen zit in de topjes. Rozemarijn ruikt niet alleen erg lekker, het kruid controleert ook de vetten in de lever, bevordert de vertering en gaat verzuurde spieren tegen. Terwijl de oude Grieken rozemarijn gebruikten om hun geheugen te trainen, heeft het bekendste gebruik momenteel te maken met onze haargroei: zo zou rozemarijn de haren versterken.
- gebruik -
Tip: de sterke geur van dragon neemt een onfrisse adem weg. Mensen met een hoge bloeddruk kunnen zout vervangen door dragon.
15 -
DRAGON MUNT
TIJM POSTELEIN ROOD BASILICUM
16 -
ROZEMARIJN
- HFDST 01 -
salie Salie is een typisch kruid dat gedijt in een mediterraan klimaat. Het werd pas in de middeleeuwen naar Midden-Europa en de rest van de wereld verspreid. Het kruid komt prima tot zijn recht bij iets vettere vleeswaren zoals eend en gans, al levert salie ook een prima parfum op in combinatie met aardappelen, tomaten, aubergines of in een stoofpotje. Salie neemt keelpijn weg en wordt vaak voorgeschreven als kalmeermiddel. Diabetici gebruiken salie om hun suikerspiegel te verlagen, en vrouwen om hun hormonale werking te reguleren. Ook in luchtverfrissers ruik je meestal salie.
- gebruik -
Salie stelpt de bloeding bij een snijwonde aan de vinger.
tijm Net zoals oregano is tijm een bijzonder aromatisch kruid. De voordelen zijn schier eindeloos. Daarom wordt tijm gebruikt in de beautysector, in de gastronomie, maar ook in de heelkunde. Omdat tijm zo’n sterke geur heeft, staat het kruid bekend als een degelijk middel om je mond te spoelen. Het versterkt ook je tandvlees. Thee op basis van tijm zorgt voor een betere vertering, een vastere slaapcyclus en gaat gewrichtspijn tegen. Verder wordt het zenuwstelsel erdoor versterkt, net als het gezichtsvermogen en de haargroei. Enkel zwangere vrouwen mogen niet overdrijven met hun gebruik van tijm omdat de kans bestaat dat de vrucht erdoor wordt beschadigd.
- gebruik -
Bij opgezwollen amandelen en keelpijn maak je een poeder van tijm dat je gedurende 20 minuten opkookt en doorzeeft. Spoel hiermee regelmatig je mond. Nierpatiënten, mensen met pijn ter hoogte van de onderrug, gewrichtspijnen of een moeilijke ademhaling koken 1 liter water op met tijmblaadjes en enkele druppels honing om de pijn te verminderen.
basilicum Basilicum is een belangrijk kruid in Iran en nagenoeg alle andere zuiderse landen. De eenjarige plant wordt 20 tot 25 centimeter hoog en bestaat in talloze varianten. De kleur varieert van groen tot donkerpaars. Overal ter wereld wordt basilicum gebruikt vanwege zijn aromatische effect. In Egypte wordt het kruid gebruikt als kalmeermiddel, terwijl het in Maleisië wordt aangeplant op kerkhoven. In Iran wordt basilicum in salades verwerkt; er hoeft zelfs geen vinaigrette bij. Het is een van de essentiële groene kruiden die bij ons altijd aan tafel verschijnen. Door zijn sterke geur heerste vroeger de overtuiging dat basilicum een gevaarlijke en giftige plant was. De belangrijkste voordelen zijn dat het kruid een opgezwollen gevoel, hoofdpijn en misselijkheid wegneemt.
- gebruik -
Voor of na het eten: kook 20 tot 50 gram basilicum (incl. bloemen en takken) op in 1 liter water gedurende 12 minuten, voeg een beetje zoetstof toe en doorzeef. Eén kopje van deze thee neemt je hoofdpijn weg en zou depressieve gevoelens aanzienlijk verminderen. 17 -
- H F D S T 0 7 - Fingerfood en voorgerechten
- Hoe maken we het deeg:
MINI-PIZZA
1.
À LA PERZIË
-Pizza is naar mijn gevoel een van
MAAK EEN KUILTJE IN DE BLOEM.
de leukste culinaire concepten, die dankzij een fancy presentatie nog zo lekker kunnen smaken. Ideaal om je creativiteit en inspiratie op los te laten. Toch is een goede basis een must. Volgens de legende werd Perzische pizza vroeger gemaakt met platte broden (naan) die op een hete plaat werden gebakken. De hoofdingrediënten waren kaas en dadels. De Romeinen hebben die basissamenstelling verrijkt met lokale mediterrane ingrediënten, tot de geboorte van de befaamde Italiaanse pizza. Ik verkies echter mijn eigen versie en beleg daarom mijn pizza met ‘stoofpotjes’: dat zijn bijzonder originele en lekkere groentemengelingen. Aangezien ik hier voor kleine pizza’s kies (met een diameter van maximaal 15 centimeter), krijgt het geheel een feestelijke toets. Op de minipizza’s staat ook geen tijd – lunch, diner, tussendoortje: alles kan. Zelfs een minipizza als midnight snack!
WIJNTIPS a) Bij dergelijke warme en oosterse smaken zou ik durven te gaan voor een wijn uit het Griekse Nemea, een chianti classico uit Toscane of dolcetti uit Piëmont. b) Een gewaagdere keuze is een Portugese wijn op basis van baga uit de wijnregio Bairrada.
18 -
2. 3.
STROOI HET ZOUT OVER DE BLOEM.
MENG HET WATER MET DE GIST EN GIET HET IN HET KUILTJE.
4.
KNEED ALLES TOT EEN HOMOGENE MASSA.
5. BESTRIJK HET DEEG MET OLIJFOLIE.
19 -
- H F D S T. 0 7 - Fingerfood en voorgerechten
MINI-PIZZA INGREDI NTEN
BEREIDING
DEEG: • 200 g bloem • snufje zout • 100 ml water • 20 g gist • 2 lepels olijfolie
1. Om je pizzadeeg te maken, ga je te werk zoals bij een regulier deeg. Meng eerst je deeg (zie hierboven) en laat het vervolgens anderhalf uur rijzen. Pas daarna kun je er echt mee aan de slag. 2. Verwarm de oven voor op 180 °C. 3. Snijd de paprika, aubergine en courgette in gelijke reepjes en bak ze in een ruime hoeveelheid olijfolie. Strooi vervolgens peper, zout, tijm, oregano en curry over de groenten. 4. Pureer de tomaten met de knoflook, cayennepeper en oregano en besmeer er de pizzabodem mee. Beleg de pizza met de groenten en werk alles nogmaals af met olijfolie en curry. 5. Bak de pizza 6 minuten af in de oven op 180 °C. 6. Haal de pizza uit de oven en werk af met enkele dotjes harissamayonaise, brokjes feta en gesnipperde basilicumblaadjes of munt.
BELEG: • 2 paprika’ s • 1 aubergine • 1 courgette • peper en zout (naar eigen smaak) • 3 takjes tijm • 1 koffielepel oregano • 1 eetlepel curry • 3 eetlepels olijfolie • 2 tomaten • 2 à 3 teentjes knoflook • mespuntje cayennepeper • 4 eetlepels harissamayonaise (zie blz. 119) • 80 g feta • 1 bosje basilicum of ½ handje munt
20 -
KÖFTEH BERENJI (RIJSTBALLETJES)
- Köfteh bestaan in veel verschillende soorten en varianten. Ik kies hier voor de versie met rijst en gehakt, maar er bestaan evengoed köfteh met kip. Elke regio in Iran heeft typische köfteh, maar de grootste fans bevinden zich in het noorden.
WIJNTIPS a) De tomatenpuree zorgt voor heel wat aciditeit en dan denk ik automatisch aan het Zuiden. De Zuid-Afrikaanse wijnen uit de Hemel-en-Aardevallei passen hier uitstekend bij. Wijnen op basis van mourvèdre of grenache met kruidige accenten doen het ook goed, net zoals pinot-noirvariëteiten. b) Dichter bij huis kun je kiezen voor wijnen uit de Loire op basis van cabernet franc of lokale druiven uit de Loirestreek zoals de pineau d’aunis.
21 -
- H F D S T. 0 7 - Fingerfood en voorgerechten
KÖFTEH BERENJI INGREDI NTEN
BEREIDING
• 100 g rijst • 100 g spliterwten • 50 g kikkererwtenbloem of kikkererwten om bloem van te maken • 500 g groene kruiden (zeer fijn gehakt: lente-ui, platte peterselie, koriander, dille, dragon, munt) • 500 g runder- of lamsgehakt • 3 eieren • 2 grote uien • 100 g berberis • 100 g walnoten • 50 cl vloeibare vetstof • 900 ml water • peper en zout (naar eigen smaak) • 2 à 3 eetlepels tomatenpuree • snufje kurkuma • enkele blaadjes groene kruiden voor de afwerking
1. Kook de rijst en de spliterwten gaar en giet ze af. 2. Laat de kikkererwten poffen in de pan en maak er bloem van met behulp van een thermomix of een elektrische molen.
MATERIAAL • thermomix
22 -
- tip Sepi Je kunt kikkererwtenbloem eveneens kant-en-klaar kopen in gespecialiseerde handelszaken.
3. Meng de groene kruiden, rijst en kikkererwtenbloem, het gehakt en de eieren in een grote mengkom. 4. Draai mooie medium balletjes van de mengeling. 5. Snijd één ui in fijne halve maantjes of ringetjes. 6. Maak in de balletjes een kuiltje met je duim en vul het met berberis, walnoten en een klein lepeltje ui. 7. Snipper de andere ui en stoof hem aan in wat vetstof. Voeg er het water aan toe, samen met peper, zout, tomatenpuree en kurkuma. Laat koken op een laag vuur. 8. Doe de balletjes in de pan en laat ze een halfuurtje garen op een laag vuur met het deksel op de pan. 9. Serveer de köfteh in een mooi schaaltje en versier ze met platte peterselie of andere groene kruiden.
23 -
www.lannoo.com
Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen.
AUT EUR:
Sepideh Sedaghatnia Femke Vandevelde F OTOGRAF IE: Heikki Verdurme, assistentie Sarah Wijns behalve Shutterstock op pagina 22, 23, 26, 28, 34, 36, 38, 39, 43, 50, 51, 55, 59, 61, 66, 74, 79, 157, 170, 173, 181, 184, 188 en 191 VORMGE V ING: Whitespray ILLUST RAT IES: Whitespray & Shutterstock EINDREDACT IE:
Als u opmerkingen of vragen heeft, dan kunt u contact nemen met onze redactie: redactielifestyle@lannoo.com. Š Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2016 D/2016/45/490 - NUR 442 ISBN 978-94-014-3330-3 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
24 -