LANNOO’S AUTOBOEK
KROATIË
2
Lore Marr-Bieger
LANNOO’S AUTOBOEK
KROATIË
ON THE
ROAD
3
TOP 10
¼ POREČ
Blz. 131 De aantrekkelijke middeleeuwse stad op een landtong pronkt met de Eufrasiusbasiliek uit de 6de eeuw� In de nabije omgeving zijn er bij de charmante baaien verleidelijke, goed uitgeruste resorts en campings�
½ PULA
Blz. 134 De drukke havenstad biedt muzikaal genot van de bovenste plank in het reusachtige Romeinse amfitheater met zijn uitstekende akoestiek� Onder de sterrenhemel kunt u ook genieten van ballet- en theatervoorstellingen�
¾ ROVINJ
Blz. 139 Het middeleeuwse pareltje ligt op een schiereiland waar de hoge kerktoren al van ver zichtbaar is� Ontelbare galerietjes, boetieks en ambachtszaken nodigen uit tot een wandeling door de kronkelende kasseistraatjes�
¿ EILAND RAB
Blz. 169 Het pittoreske stadje met vier torens prijkt op een landtong en geniet van een mild klimaat� De zandbaaien zijn ideaal voor kinderen en lokken talloze vakantiegangers�
À NATIONAAL PARK MEREN VAN PLITVICE
Blz. 176 Het nationaal park staat niet voor niets op de werelderfgoedlijst van de Unesco� Slechts een klein deel van het indrukwekkende waterlandschap met zijn talloze watervallen is via aantrekkelijke wandel- en vlonderpaden te verkennen� Verder weg dolen nog beren, wolven en wilde katten door het ‘land van de vallende meren’�
Á ZADAR
Blz. 197 De ‘stad van goud en zilver’, zo genoemd omwille van haar kerkschatten, herbergt veel Romeinse en middeleeuwse cultuurgoederen en prachtige musea� Toch maken ook moderne kunstinstallaties zoals het Zeeorgel indruk�
4
 EILAND BRAČ
Blz. 204 Mooie zwembaaien zoals de Gouden Hoorn, waar ook surfers en kitesurfers aan hun trekken komen, en de legendarische berg Vidova Gora betoveren veel toeristen� Het eiland is echter vooral bekend voor zijn witte marmer, waarmee veel belangrijke bouwwerken gemaakt zijn�
à EILAND HVAR
Blz. 206 Het ‘lavendeleiland’ is een van de meest zonovergoten en mildste streken van het land� Behalve de zwembaaien lokken ook het middeleeuwse hoofdplaatsje Hvar met zijn citadel en Stari Grad aan de lange fjord toeristen en schippers�
Ä SPLIT
Blz. 222 De culturele metropool van Midden-Dalmatië is een springplank voor de Midden- en Zuid-Dalmatische eilanden� Er zijn talrijke musea te zien en het reusachtige paleis van de Romeinse keizer Diocletianus�
Å DUBROVNIK
Blz. 237 De ‘parel van de Adriatische kust’ bekoort dankzij haar middeleeuwse en door de Unesco beschermde binnenstad� De oude zeevaarderstad wandelt u het beste rond op de twee kilometer lange ringmuur�
INHOUD WELKOM IN KROATIË ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 7 Langs de kust en in de hoofdstad Zagreb
PRAKTISCHE INFORMATIE �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 13 Verklaring van de symbolen ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 25
OVERNACHTEN ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 25 DE MOOISTE ROUTES DOOR KROATIË Noordelijke rondreis Eilandhoppen en vastelandskust: ����������������������������������������������������������������������� 48 Zuidelijke rondreis
rondrit in de Kvarnerregio en Noord-Dalmatië Eilandhoppen en twee grote steden: ��������������������������������������������������������������� 76 Midden- en Zuid-Dalmatië
D E MOOISTE REGIO’S VAN KROATIË
R E G I O 1 Zagreb ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 113 Van provincieplaatsje tot hoofdstad
R E G I O 2 Istrië ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 123 Truffels en andere lekkernijen
R E G I O 3 De golf van Kvarner ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 149 Het milde zuiden van het noorden
R E G I O 4 Noord-Dalmatië ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 179 Langgerekte eilanden en diepe ravijnen
R E G I O 5 Midden-Dalmatië ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 201 Marmer, maquis en zoveel meer
R E G I O 6 Zuid-Dalmatië ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 233 De parels van de Adriatische Zee
GESCHIEDENIS ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 253 Markante data en gebeurtenissen
Plaatsnamen- en trefwoordenregister �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 260 Namenregister ��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 262 Fotoverantwoording �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 263 5
6
W EL KO M I N KROAT IË — Langs de kust en in de hoofdstad Zagreb —
De Kroatische kust, een pittoreske kuststrook aan de oostelijke Adriatische Zee, behoort tot de mooiste en meest afwisselende landschappen van Europa. Kroatië herbergt bovendien een rijk cultureel erfgoed dat meer dan tweeduizend jaar teruggaat. De kuststreek is omzoomd met grote, 1700 meter hoge bergketens. Daardoor is het grootste deel van de vastelandskust met haar belangrijke veerhavens erg smal. De grote kustweg, de Jadranska Magistrale, loopt erlangs en slechts enkele grote wegen buigen af naar het achterland. Ook de eilanden zijn heuvelachtig tot bergachtig. De hoogste berg in het zuiden, de Sv. Ilija, meet 961 meter. Het landschap varieert van karstachtig en kaal tot weelderig begroeid met maquis. Dichte pijnboombossen wisselen af met vruchtbare valleien waar groenten en wijndruiven worden verbouwd. De kust, die ook de kust van de duizend eilanden wordt genoemd, zou 5800 kilometer lang zijn, inclusief de talrijke eilanden. Volgens het Oceanografisch Instituut in Split zijn 66 eilanden bewoond en 659 nauwelijks bevolkt, 426 rotsen zijn ontoegankelijk en onbegroeid. Verder zijn er 82 scherpe riffen, die al menig schip tot zinken hebben gebracht. Om het ‘groene erfgoed’ van Kroatië, de prachtige natuur, te beschermen, werden intussen acht nationale parken, zes natuurparken en ettelijke natuurreservaten opgericht, die bijna allemaal openstaan voor het publiek. Het Nationaal Park van de Meren van Plitvice werd zelfs opgenomen in de Werelderfgoedlijst van de Unesco. In de steden duikt u telkens weer in het verleden van de Romeinen, Venetianen en Habsburgers: rustig bij een espresso op een van de leuke middeleeuwse pleinen of in een van de talrijke musea, in schitterende, rijk ingerichte kerken of op archeologische vindplaatsen. Enkele steden prijken dankzij hun architectonische schoonheid eveneens op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. Kroatië telde in het verleden een aantal belangrijke handelsroutes tussen
Stadsgezicht van Dubrovnik
7
1 N OO R D E L I J KE R O ND RE IS — Eilandhoppen en vastelandskust: rondrit in de Kvarnerregio en Noord-Dalmatië — Rijeka – eiland Cres – eiland Lošinj – eiland Krk – eiland Rab – eiland Pag – Zadar – Starigrad Paklenica – Meren van Plitvice – Senj – Crikvenica – Rijeka (861 km)
De burcht van Trsat in Rijeka
48
Deze rondrit geeft u een idee hoe de verscheidenheid van deze landstreek met zijn culturele erfgoed en fraaie landschap. U treedt in het spoor van de Romeinen, de Frankopans en de Oostenrijks-Hongaarse monarchie die deze regio allemaal sterk hebben beïnvloed. U geniet van de cultuur in de vorm van historische gebouwen en mooie concerten en snuift de geur op van een wereldstad. De eilanden onthullen naast hun ruwe, kale kant ook hun verborgen schoonheid en schenken weidse vergezichten vanaf de bergen. Ter afwisseling kunt u uw wandelschoenen aantrekken om het gebied via bergpaden te verkennen. Elke dag lonkt de zee en dus is er tijd voor een uitgebreid strandbezoek. ‘Een
Opatija
K
a
k
Sestrunj
a
Selo
n
t
a
r
v e l a
K v V a r n e r
Ugljan r
IÏ
IÏ Veli
Rtina
Donja Slivnica
Posedarje
Poliãnik 8
Bibinje Kali
Vaganski vrh 1757
StarigradPaklenica
l
Radovin Islam Latinski
7
Ja
Raduã
E 65
Murvica
Prkos ·kabrnje Galovac
Gornja Ploãa
Jo‰an
velebit Jasenice
Ondiç
E 59
Lovinac 50
Paklenica Nacionalni Park
RaÏanac
Poljica
Zadar
S
Brbinj S
.
a
lje
Nin
a
Vrsi
n
po
k
Privlaka
d Aenona Molat a Rt. KriÏ r Punta Skala Tun Veli Sestrunj s k i Zverinac Rivanj
Veli Rat
a
A
Mogoriç
Kukljiç
t
o
s
Z
Poãitelj
1
Udbina
Vrebac
Medak
Bariç Draga
Vla‰içi
Lozice
K
A1
1442
Peçane
Mekinjar
a Li k
t
s
Povljana
S
Ostrvica
prirode k
T
va do
i
ev
b
lj
s
ip
Gorica i 8 Ko‰ljun 106 Dinji‰ka
al
Ljubovo 1134 Krbava
sk
e
za
n
hl
6
25
8
Liãki âitluk
i
M
Bjelopolje
av
l
Bru‰ane
Lukovo ·ugarje
·iroka Kula
Liãki Novi Bilaj
25
P E
Korenica
a
rb
e
i
au
l
A
Gospiç
1339
Tu
K
e V
M
Po
Veli Rat
p
l
ç Tramerka
a
l
a
i
Pag
l
Don
Buniç
Peru‰iç
jezero
Trnovac
b
e
50
Liãki Osik
V
Park
Karlobag Su‰anj Metajna
Vir Molat
âanak
Homoljac
Studenci
l
n
r
1178
928
‰k
Kolan
k an
1234
HE
1649
Nac. Park 1
Ramljani Drveniac Donji Kosinj
KruÏçiãko Kaluderovac
R
Rt. Vrulja
·karda Ist Ist ·karda
Rakovica TrÏac
Trovrh 940
42
Javornik
Glavace
Rudinka
Cesarica
Rt. Ploãe
al
l
e
Planik
Zapuntel
20 km
H
Mandre Maun k i k ki Maun a n a
Olib
a
e
a k a n
n a
J a d r a n s k o MPremuda ore
Olib Silba
B
·turliç
Gornja Moãila
Liãka Jesenica
a
V
r
Silba
ans ki k Premuda an
r
t ·krda
Ve Kla
Maljevac
a Koran Donji Ladjevac
1
Mala Kapela
Kristinja
Cetingrad
Slunj
Jezero
M
i t s k i
a
n
Silb
v
a
MreÏnic
Makovnik
1623
âa‰ka
106 P a
Rt. Mi‰njak
Male Orjule
Sveti Petar
Toboliç
a Glin
Pla‰ki
Ga ck a
50
Šatorina
E 65 8
Prizna Îigljen
Pag
860
Glibodol Drenov Dabar Klanac
Brinje
Mali Rajinac 1699
Nac.
5
Novalja
a
216
Miholjsko
Plitvica Kozjak jezera Plitviãka 217 Otoãac Plitviãka Jezera 1019 D. Babin ZaluÏnica jezera Ponori Izaãic Potok Plitvička jezera 1335 52 A1 Aniçi Plitviãki Prijeboj G. Babin Potok Kuterevo Ljeskovac Liãko Le‰ce 52
G. Klada
Boroviçi
k a i ã e r K v a r n
10
l
23
Kompolje
Velebitski botanički
Starigrad
Mali Lo‰inj âikat Vele Orjule Veli Lo‰inj
Lo‰inj
e
E 59
E 71
Donji Poloj Hrvatski Skradnik Blagaj Gornje Josipdol Primi‰lje Munjava Hum
Jezerane 1164 KriÏpolje
9 Zuta Sveti Juraj Lokva 8
Rab
105
Oruda Palacol
Ilovik Ilovik
0
Senj
Pogana
l
32
b
v Kampor
Suha Punta
ka
2
a
e
K
ki
Susak
Lopar
Zdenac
park Rab P a 1137 Lika Alan Sjeverni ‰ k 1612 Veliki Alan Laganj Stinica 1412 i Buja Rt. Lun Dolin k Mi‰njak Jablanac Velebit 1623 Dolfin Stirovaãa a Tovarnele
Rt. Damjan
js
al
Male Srakane
Alan
Goli Lokva Otok
Punta KriÏa
‰in
n i ka
100
âunski
Vele Srakane Susak
Trstenik
Lo
Unijsk
Vele Srakane
âutin Veli
Televrina Osor 589 Nerezine
Zrniçi
Vratnik 694 Prokike
San Marino
Rt. Sv. Duh
Ustrine Osorski zaljev
Unije
Rt. Sorinj
Belej
Zeãa Visoki
Partizanska DreÏnica
Krivi Put
Ba‰ka Sokol
Sv. Grgur
Vrana
Cres·tivan
Rt.
p
Čubrin vrch 1146
Sibinj
Prviç
Orlec
Podol Mali Grmov
Unije
e
a
Lubenice
l
4
Kormati Stara Ba‰ka Galun
3
a
Draga Ba‰çanska
Obzovo 568
Plavnik Sv. Lucija
zaljev
Povile
Krk
102 446
Krk
Rt. Negrif
Cres Merag
Pernat
Klam
Korniç
Valbisˇka
Zaglav Creski
Rt. Osor
Vrh
at
Rt. Pernat
ola
Vrbnik
Bajãiçi
100
Kras
104
23
Jasenjak Înidovac K
1286 Novi Vinodolski Ledenice
V
Glavotok
Ljubo‰ina
Ogulin
GriÏane
102
vr
Veli Bok
a Srednj
1
8
Grabrk
42
BIjela kosa 1289
Viševica 1428
1119
E 65
Crikvenica Malinska Gostinjac ·ilo Njivice
Rt. Grota
Kal Beli 456
Porozina
2004
Omi‰alj Rudine
Rt. Jablanac
E 65
k
Brseã
Brestova
Višnjevica
Belo Selo Tuk 1366 FuÏine Zlobin 32 Liã KriÏi‰çe Kobiljak
Rijeãki z a l j e v Kraljevica
Kraj
a
n
Krasica
Skakavac
Cerovac
Bosiljevo Brezova Glava Gornji Bariloviç Toplice na Zveãaj Le‰çe Slavsko Polje ora 1 K D ob ra Generalski 6 Budaãka Stol 507 Rijeka Vojniç Radonja Perjasica
A6
Ravna Gora
i
RIJEKA TrsatBakar
Petehovac 1089
E 71
Belaviçi
E 65
Vrbovsko
l
rij a
Iãiãi
Lovran
Moravice
3
Kupjak
Tuhobić Lokvarka 1109
A6
Skrad
203
e
Marãelji Soboli Vi‰kovo âavle
3 Duga Resa
Zdihovo
V
ãa
94
a
âi
jak
Nacionalni Park Risnjak Delnice Omladinsko jezero
a
8 nik 72
pa
p Studena ·kalnica Klana
Îejane
Ri
ãic
a
Riãice Cerov pe
Podprag 27
Zrm Obrovac an j a Novigrad Gornje Karinsko Bili‰ane more 502 Zelengrad Smilãiç Dubraja
56
640
Popoviçi
beetje van alles’ is de slogan van deze uiterst afwisselende route waarvoor u niet de hele dag in de auto hoeft te slijten. De route laat zich verkennen en wie dat wil, stelt uit dit traject zijn eigen sport- of uitgebreid cultuurprogramma samen. Belangrijk: informeer altijd naar de vertrektijden van de veerboten. Ze veranderen elk jaar en er zijn verschillen tussen hoog- en laagseizoen, week-, zon- en feestdagen!
49
Medvida
A VEEL TREDEN NAAR EEN PANORAMA Opatija-Rivièra en het eiland Cres
109 km ROUTE Rijeka - Opatija - Lovran - Mošćenička Draga - eiland Cres - Osor KM TIJD
ROUTE/PROGRAMMA
0 voormiddag In Rijeka (wandeling, burcht van Trsat) parkeren aan het Dode Kanaal (Mrtivi kanal). Daarna richting Opatija op de hoofdweg (N8 of E61) altijd rechtdoor in westelijke richting. Wegwijzers Opatija (en de zee) volgen tot Opatija (korte wandeling). Daarna de kustweg (D66) naar het zuidwesten 14 richting Pula tot 21 Lovran (korte wandeling). Verder via de kustweg (D66) naar het zuidwesten richting Pula tot 32 Mošćenice (afslag van de hoofdweg naar boven, aangegeven) en terug naar 35 namiddag Mošćenička Draga (eten en zwemmen). Vervolgens de kustweg (D66) naar het zuidwesten richting Pula tot de 51 15.45 u Veerboot Brestova–Porozina (in het hoogseizoen 13 x per dag, duur overtocht: 20 min., info op www.cresanka.hr); de afslag naar de ferry is 1 km ten zuiden van Breseč en staat in grote letters aangegeven (eiland Cres). Op het eiland Cres de hoofdweg (D100) naar het zuiden volgen tot 109 avond Osor (wandeling, eten, evt. concert). Marãelji Rijeka Vi‰kovo Soboli âavle
Ju‰içi
Matulji
Opatija
Lovran
1394
r
v
100
Bajãiçi
Vrh Korniç
Valbi‰ka
Krk
at
a
Rt. Pernat
Cres
Rt. Negrif
Plavnik
Merag
Creski zaljev
Zaglav
Kormati
K
Pernat
Lubenice Valun
Orlec Podol Mali Vransko jez. Vrana Grmov
Cres
·tivan
Zeãa
104 Kras
i ç e r K v a r n
V e v a l a r n e r
650
Glavotok Poljica
r a v
Veli Bok
Beli
102
Malinska
Srednj
og
Rudine Njivice
Rt. Grota Kal 456
Dragozetiçi
E 65
Omi‰alj
Rt. Jablanac
Brseã Brestova Porozina
n
Bakar
a
E 751
Krasica MejaGaj
R i j e ã k i Bakarac z a l j e vKraljevica
t
Medveja Kraj Mo‰çe- Mo‰çeniãka nice 21 Draga a çi
Trsat
RIJEKA
Iãiãi
Ika
Vojak
Belej
Rt. Sv. Duh
Visoki
Ustrine Osorski
âutin Veli
Rt. Osor zaljev Televrina
Unije
589
Nerezine Unije
50
Osor
0
5
10 km
Trstenik
Punta KriÏa
8
‘s Morgens vroeg al bruist het leven in de grote stad Rijeka. Er wordt geclaxonneerd, lawaai gemaakt en ook hier haast men zich ambitieus naar kantoor – glazen paleizen tussen neoclassicistische gebouwen met fantastische versieringen, figuren en engeltjes. Tijdens een wandeling krijgt u een mooi overzicht en de ochtend is het beste tijdstip om de oude processieweg te beklimmen naar de vesting Tsrat. Langs de Korzo, de voetgangerszone, bereiken we in het oosten het Dode Kanaal (Mrtivi kanal), een vroegere rivierarm van de Riječina en zien boven ons doel. 559 treden leiden omhoog naar de 138 m hoge berg van Trsat met fort en votiefkerk, een waarachtig strategische ligging. Het panorama dat de Romeinen en Frankopans over de hele Kvarnerregio hadden, is adembenemend. In de verte ligt de bestemming van de eerste etappe: de Opatija-Rivièra en het eiland Cres. Afdalen gaat snel. Op de grote groente- en fruitmarkt ten oosten van het renaissancistisch-barokke volkstheater kunt u nog een voorraad vitaminen inslaan. Bij het wegrijden uit de stad en richting Opatija vordert het verkeer traag – de weg is al lang te krap, maar de smalle kuststrook laat weinig anders toe. Wie in Opatija wil stoppen, parkeert het beste aan de kleine jachthaven en wandelt noordwaarts door het mooie Angiolinapark met zijn enorme reuzensequoia’s, exotische planten en borders. In het park liet Iginio Scarpa, een handelaar uit Rijeka, in 1844 de bizarre roze Villa Angiolina bouwen. Iets verder westwaarts trekken de zeemeermin op een rots en de prachtige, elegante hotels Kvarner, Millenium en Palace de aandacht. De oeverweg brengt ons erheen. Loof- en groenblijvende bomen zorgen voor schaduw. De tocht via de kustweg vordert moeizaam. Mooie villa’s en de grote jachthaven bij Ičići met het silhouet van Rijeka op de achtergrond trekken de aandacht. De volgende tussenstop is Lovran, de stad van de villa’s en kastanjes. Een weelderige laan verwelkomt ons. Links staan prachtige villa’s, soms gehuld in bijna tropische schoonheid. We parkeren vlak bij de dorpsrand aan zee op het kleine schiereiland. De historische kern rondom de kerk van Sint-Joris nodigt uit tot een koffiepauze. De rit gaat verder langs schitterende baaien en dorpen en telkens weer doemen villa’s op. Mošćenička Draga is de volgende bestemming. Ofwel parkeert u in de gemeente, ofwel rijdt u nog een paar kilometer verder naar Mošćenice. Wie liever te voet gaat, begint bij Villa Rubin aan zee en bereikt via 700 treden het middeleeuwse dorpje, omgeven door versterkte muren. Het uitzicht – op het langgerekte eiland Cres – is fantastisch. Vanzelfsprekend maken we een wandelingetje door de doolhof van steegjes en werpen we een blik op de oude oliepers in het museum. Daarna doet een duik in het water deugd – het prima onderhouden kiezelstrand in Mošćenička Draga biedt schaduw. In een van de kleine etablissementen kunt een hapje eten. Van Mošćenička Draga voert de weg kronkelend langs de Opatija- Rivièra. Telkens weer rijden we langs diepgelegen baaien. Cipressen bewaken de kust, idyllische dorpjes zoals Brseč schuiven voorbij. Een bord wijst de weg naar de veerboot. Met talloze bochten slingert het smalle weggetje zich omlaag naar de ferryhaven naar het eiland Cres.
De Korzo – de winkelstraat van Rijeka
51
De overtocht is kort en de wind verfrist. Laat eerst de andere auto’s vertrekken, zodat u beter van het landschap kunt genieten. Door de open ramen dringt de geur van salie binnen. Een blik op de landkaart toont dat het eiland Cres lang en dunbevolkt is. Onafgebroken klimt de weg. Een ongerept landschap tot we de smalste plaats van het eiland bereiken. Een smalle zijweg leidt omlaag naar de oostkust en Beli, een mooi piratennest. We parkeren en kijken richting oosten naar het eiland Krk, in het westen glinstert de zee zilverkleurig en is het silhouet van Istrië te zien. Langs de eilandweg gaat de rit verder door een bijna uitgestorven gebied vol eindeloze muurtjes. In de lente verandert bloeiende brem het gebied in een gele vlakte. Her en der een dorp. We passeren Cres, de hoofdplaats van het eiland, en aan een inham in het zuiden de enorme jachthaven. Daarna volgt een heel ongewoon tafereel: een meer, het Vransko jezero. Helaas niet geschikt om in te zwemmen, want het wordt gebruikt voor de watervoorziening. Bomen versperren ondertussen het uitzicht. Vlak voor ons, aan de zee-engte, doemt onze bestemming Osor op, de kerktorenspits blinkt vredig in de avondzon. Een concert in de Mariakathedraal is een must, net zoals als een wandeling door het gezellige dorp met zijn plaveisel van kinderkopjes en zijn talrijke sculpturen.
B BERGTOCHT MET UITZICHT Sv. Nikola en het eiland Lošinj
22 km ROUTE Osor (bergtocht Sv. Nikola) - Artatore - Veli Lošinj KM TIJD
ROUTE/PROGRAMMA
0 voormiddag Van Osor op de D100 naar het eiland Lošinj en zuidwaarts tot 5 Nerezine (beklimming van de top Sv. Nikola, 558 m, ca. 2,5-3 u wandelen). 12 middag Verder op de D100, bij de afslag voorbij Cunski rechts naar Artatore (zwemmen, eten), dan op de D100 verder naar 22 avond Veli Lošinj (stadswandeling, eten). Visoki Belej
Zeãa
âutin Veli
zaljev
rne Trstenik
Punta KriÏa
injs
Rt. Damjan
Pogana
ki
kan
100
Suha Punta
al
Artatore âunski
ka
Vele Srakane
na
Male Srakane
l
Oruda
Mali Lo‰inj
âikat Veli Lo‰inj
Susak
Susak 0
5
10 km
Palacol
Vele Orjule
Lo‰inj
Rt. Kornu
52
riç
589
Nerezine
Vele Srakane
Osor
Televrina
Lo‰
Unije
Unijski
Unije
Kva
Ustrine
Rt. OsorOsorski
Ilovik
Male Orjule
Sveti Petar
Het is aan te raden vroeg op te staan en zonnecrème, een petje en voldoende water in de rugzak te stoppen. Eerste bestemming is de Sv. Nikola van de OsorščicaTbergketen op het eiland Lošinj. Rijd in Nerezine richting Pescine en volg de wegwijzers naar de parking voor hikers. Een eeuwenoude pelgrimsweg leidt van hieruit bergop naar de beschermheilige van de zeelieden, Sint-Nicolaas, die boven zijn kapel heeft. Het gaat gestaag bergop, eerst via treden in de rotsen, daarna over een bospad. Bocht na bocht kronkelt het pad hoger. Vanuit vogelperspectief zien we beneden het dorp Nerezine en het eiland Krk liggen. Het pad wordt schaduwrijker naarmate het stijgt en loopt door een
pijnboombosje. Na ongeveer twee uur gezapig klimmen bereiken we de kapel Sv. Nikola, een halfuur later de gelijknamige top. Een schitterend uitzicht vormt de beloning: onze blik zweeft over de gerafelde kust naar de met maquis begroeide bergrug in het zuiden. In de verte ligt rechts de havenstad Mali Lošinj, links Veli Lošinj en aan de overkant in het westen het eilandje Unije. Bij helder weer doemt in het zuiden de hele archipel op, in het noordoosten het Velebitgebergte en het eiland Krk en wie veel geluk heeft ziet zelfs de Italiaanse Apennijnen. Wie graag nog hoger gaat, kan in een halfuur naar de hoogste top van de bergketen stappen, de Televrin (588 m). Die tocht is enkel aan te bevelen voor wie geen last heeft van hoogtevrees. Bovendien is er alleen zicht op het westen. Na de bergtocht rijden we verder zuidwaarts op de brede eilandweg en zijn in ongeveer twintig minuten bij de afslag naar Artatore. Strijk daar eerst neer in een restaurant. Daarna lokken de zee en een schaduwrijk plekje, de baai is groot! In Veli Lošinj kuiert u door de smalle straatjes met hoge stenen muurtjes waarachter weelderig groen groeit en het zoet geurt. U komt aan de havenbaai en de eenzame Uskokkentoren – ooit reikte het water tot daar. Aan de overkant staat de imposante basiliek met het schilderij Madonna met heiligen van Bartolomeo Vivarini (1455). Op de zeeboulevard met zitbanken maakt u een luswandeling op de met pijnbomen begroeide landtong en stuit u op de baai van Rovenska, omgeven door eenvoudige, kleurrijke huizen. Restaurantjes staan er knus zij aan zij. Enkele imposante jachten zijn aan ankerboeien vastgemaakt, in de achterliggende havenkom schommelen de bonte vissersboten.
Uitzicht op Nerezine
Berghut Osorščica Er is ham, kaas, water, bier, koffie, eenpansgerechten en op bestelling vlees in de peka. De berghut staat ten noorden van de top. T (098) 182 61 50. Juni–sept. open, anders enkel tijdens het weekend. 53
178
Sibenik
REGIO 4
N O O R D- DA L M AT IË — Langgerekte eilanden en diepe ravijnen —
Deze regio omvat het kustgebied vanaf de stad Senj tot het meer zuidelijk gelegen Rogoznica, vlak voor Trogir. In het noorden van deze landstreek is de kuststrook smal en verrijst op de achtergrond het witte, karstachtige Velebitgebergte met de nationale parken Noord-Velebit en Paklenica met zijn twee diepe ravijnen die als filmdecor dienstdeden. Over de Maslenicabrug gaat u naar het grote, vlakke schiereiland Ravni kotari. Daar is de oude stad Nin met de ‘kleinste kathedraal van het christendom’ een oponthoud waard. Ten noordwesten van dit schiereiland strekt zich het schiereiland Pag uit met zijn mooie badstranden. De culturele en economische hoofdplaats van Noord-Dalmatië is Zadar, dat een fraaie oude binnenstad combineert met talrijke musea. De stad is bovendien het vertrekpunt voor excursies naar de vele eilanden voor de kust. Een mooie bestemming is bijvoorbeeld het ‘lange eiland’ Dugi Otok met het natuurpark Telašćica. Aan de kust ten zuiden van Zadar volgt de ‘witte stad aan de zee’ Biograd met haar jachthavens, een goed vertrekpunt voor de Kornatiarchipel. Populair bij booteigenaars is het eiland Murter, dat nagenoeg in het zicht ligt van de Kornati-eilanden. Het Nationaal Park Kornati, een archipel van meer dan honderd eilanden en riffen, wordt ook graag door skippers aange179
a
Mazin Brezovac Zaklopac Bruvno
1179 1
R
Sv. Rok 50 iãica Riãice
Bukov vrh
Deringaj
1401
1012
·tikada
Velika Popina
Graãac 1180
Vinjerac Donja Slivnica Aenona Radovin Poljica Islam Latinski Visoãane
767
Podprag
Una
^
Nin 4
1591
Rudopolje Bruvanjsko
b
Mi‰ljenovac
Donji Lapac
E 59
Lovinac
Vaganski vrh 1757
A
Boriãevac Podkuk Gornji Lapac Dobroselo
a
Tribanj-Kru‰çica ·ibuljina
vic
e
v
Vir
Privlaka
Molat
Bariç Draga
k
Lozice
Vir
8
V
218
Kuk
a
Rt. Vrulja
i
Raduã
Paklenica Nacionalni Park StarigradVla‰içi Miletiçi a n Paklenica Rtina a Seline RaÏanac l Vrsi
Povljana
Rt. Ploãe
k
Dinji‰ka
b
106
e‰e
Kukljiç 1639
Ondiç
Gornja Ploãa
Poãitelj
t
Ko‰ljun
Medak
1657
Ora‰ac
Kruge
1142
Ja
va do
i
l
Liãki Ribnik
Nebljusi
Ozeblin
Jo‰an
Srednja Gora
Mogoriç Lika
b
Liãki âitluk
K
r
e
v
ki
Gorica s
l
na l
Ist
Divoselo
Lukovo ·ugarje
Bilaj A1
Plj
l
e lj
s
ps
ka
1339
Bru‰ane
E 71
1269
Udbina
Vrebac Liãki Novi
25
a
n
h li Planik
na
Trnovac
S
Mekinjar
1199
lje
e
z
u
Po
ka
Maun
Olib
Pag
Podlapaãa
1
po
V
Metajna
e
T
Ostrvica
Peçane o
V
a
Mandre
Maun k i
O‰tarije
Su‰anj
·iroka Kula
Gospiç
928 Ba‰ke
Karlobag
i
M
Kolan
k
A
Budak
Krbava
sk
al
Zuboviçi
‰
1134
Dubovsko
Frka‰iç
K
an
a
Konjsko Brdo 25 Ljubovo 50
av
ik
·krda
P
Buniç
Liãki Osik
V
Bjelopolje rb
‰k
Rt. Mi‰njak
âa‰ka
1178
R
Cesarica
jezero
Klanac
e o ac
Koreniãki
Kozjan K
Pa
H
Pag 106 5
1154
1623
8
Stara Prizna Novalja Dabove Îigljan
l
Studenci Bakovac Kosinjski KruÏçiãko Kaluderovac Peru‰iç
Satorina Crni PadeÏ
E 65
Novalja
Stirovaãa
ãa
Kosinj
1623
Jablanac
Otu
1412 Velebit
olin
218 Cerovačke 1 E 71 Malovan E 59 Suãeviçi pećine
1404 Jasenice 1175 Brgulje Z 27 Zaton ZrmanjaMolat Rt. KriÏ Posedarje a Punta Skala Sedlo Vrelo Zr m Krupa Sestrunj d Bokanjaãko Tun Veli anj Obrovac E 65 a blato 1058 Zverinac Zrmanja Grusi Poliãnik Rivanj a Novigrad Gornje Bili‰ane KoÏino Veli Rat r Bri‰evo Karinsko Soline Ka‰tel Îegarski Suhovare Veli s more Sestrunj Murvica Rat BoÏava Ugljan k Zelengrad Selo Zadar 9 8 Donji 502 1 i Dragove Ugljan Smilãiç Ervenik Dubraja Zemunik Lukoran Medvida ·kabrnje 640 Bibinje Mokro Polje Padene Brbinj Popoviçi 56 Bioviãino Kali Galovac Prkos IÏ Veli Savar Selo Benkovac Raduãiç Suko‰an IÏ Gorica Kukljica E 65 Podlug Rava Polaãa Ivo‰evci Îdrelac Mali IÏ Brgud 8 Lisiãiç Rava l Macure Krmãina Rudele Peru‰iç 503 Dobropoljana 365 Kakma 509 Miranje Luka Citluk Dugi Otok 2 Buliç Sv. Filip A1 Pa‰man Turanj Kistanje Îman i Jakov k Oklaj Varivode Lavdara a Pa‰man Vuk‰iç Bribirske 1 Sali Smrdelje Kurba Sit n ·karica Biograd Mostine
i
Kučin 1
t
anja
Zrm
k
S
a
r
n
e
i IÏk
a
d
l
n
na ka
j
i
Mala Glamoc
Park prirode Telašćica
a
Pri‰taniste
K
Îu
o
Levrnaka
r
Mana
ts
ki
Ko‰ara ÎiÏanj Gangaro
Îut
k Vrulje a n al
n
a
Dazlina Betina Pirovac Tijesno 8 Jezera 3 Tribunj
Murter
Murter
Smokvica Kurba Vela
Tetovisnjak
Kakan
Vodice Prviç Tijat
Zablaãe
Mirloviç Zagora
Kraljice Slivno
Jadrtovac 58 Vrpolje Grebastica
E 65
Boraja
o
Primo‰ten 6 8
Kru‰evo
r
Jadransko More
·IBENIK
g
MaÏirina
5
8
Zmajan Zlarin Zlarin
Kaprije
Îirje
0
Raslina Nacionalni Park Skradinski Buk Pokrovnik Lozovac 56 Konjevrate
Zaton Krka
a
Rt. Îirje
Kaprije
Man. Brati‰kovci ·iritovci Visovac Mala 2004 Plastovo Drn Dubravice Bri‰tani âista Kuljç Kaoãine Prukljansko Skradin jezero
Z
t
i
Arta
Vela Vrgada Murvenjak
Nacionalni Park Gominjak Skulj Kornati
56
Stankovci Klariçi
Drage
Murtersko Kornat more
Jadra (Pi‰kera) Lavsa
27
na Moru
Tkon
l
Gangarol
a Rastovac Podorljak
10 km
Rogoznica 7 Sevid
Rt. Movar
180
Lju
daan. Wie geen boot heeft, kan vanuit zowat elke stad een georganiseerde excursie maken. Bezienswaardig is de grote stad Šibenik met haar indrukwekkende kathedraal, talrijke eilandjes voor de kust en nationaal park van de Krka op de achtergrond. Geografische hekkensluiters van Noord-Dalmatië zijn het pittoreske juweeltje Primošten en het stadje Rogoznica, dat bij schippers hoog aangeschreven staat om zijn jachthaven. Vanaf de kustweg, die zich vooral in het noorden om ontelbare inhammen en ravijnen kronkelt, dienen zich sprookjesachtige uitzichten aan over ontelbare kleine en grote eilanden. Noord-Dalmatië biedt een keur van logies. U vindt er hotels in alle categorieën, talrijke pensions en grote en kleine campings. Kampeerterreinen voor naturisten zijn hier evenwel minder talrijk dan in Istrië en de Kvarnerregio. Diverse musea en historische gebouwen verwennen cultuurliefhebbers. Sportbeoefenaars komen aan hun trekken met mountainbiketochten op de eilanden, bergbeklimmen in onder andere het Paklenicaravijn of trektochten in het Velebitgebergte. Voor waterratten zijn er veel duikbasissen, vooral op de eilanden; schippers stuiten er op goed uitgeruste jachthavens in een prachtig landschap. Op culinair vlak geniet de schapenkaas van het eiland Pag bekendheid. Die paški sir wordt in heel Kroatië aangeboden. Zadar pakt uit met zijn kersenlikeur maraskijn, gedistilleerd uit kersenpitten. Van de eilanden voor de kust, zoals Dugi Otok en Pašman met zijn visfabrieken, stammen de populaire kleine sardines. Maar in de visrijke wateren leven ook goudbrasem, tandbrasem en schorpioenvis. In de omgeving van Šibenik worden excellente wijnen geproduceerd, waaronder de witte debit of skradin en de rosé opol. Tot de specialiteiten uit de rivier Krka behoren rivierpaling en forel. Of proef eens skradinski rižot (rijst met kip en kalfsvlees).
Biograd na moru bij valavond
181
A BIOGRAD NA MORU
De ‘witte stad aan de zee’ is een geliefd vakantieoord met een paar jachthavens en een veerverbinding naar de eilanden Pašman en Ugljan. Bovendien kunt u van hieruit naar het Nationaal Park Kornati. De stad, die vandaag 5000 inwoners telt, werd in de 10de eeuw gesticht en mocht zich de verblijfplaats van de Kroatische koning noemen. De oudste monumenten zijn de 17de-eeuwse parochiekerk Sv. Stošija en de blootgelegde fundamenten van het benedictijnenklooster Sv. Ivana uit 1059. Parallel met de zee loopt een brede boulevard met talloze cafés en restaurants. Enkele kilometer verderop ligt het 3000 hectare grote meer Vransko jezero, dat door onderaardse kanalen met de zee verbonden is. Het noordwestelijke deel herbergt een ornithologisch reservaat. Voor de kust liggen de eilanden Ugljan en Pašman.
PRAKTISCHE INFORMATIE EN TIPS 5 TOURIST INFORMATION
Trg Hrvatskih velikana 12 23210 Biograd T (023) 385 382 www.tzg-biograd.hr Juni–sept. ma.–za. 8–20, zo. 8–12, anders ma.–vr. 8–15 u
8 MUSEUM VAN HET CULTUREEL ERFGOED/ZAVIČAJNI MUZEJ
Obala kralja Petra Krešimira IV 20 (Strandpromenade) Biograd na moru T (023) 383 721 www.muzej-biograd.com Juli/aug. ma.–za. 9–12 en 18–23, juni, sept. ma.–vr. 7–15, okt.–mei ma.–vr. 7–14 u Toegang HKR 20/5 Vondsten uit het Romeinse en oud-Kroatische tijdperk, kanonnen en scheepsmodellen.
7 RESTAURANT KORNATI In de jachthaven Kornati Obala Kneza Branimira 1 T (023) 383 800 www.marinakornati.com
Dit etablissement is populair bij schippers. Mooi uitzicht op de masten. Lekkere visgerechten. €€–€€€
7 RESTAURANT GUŠTE
Kralj P. Svačića 23, Biograd na moru
182
T (023) 385 482 dag. mei–okt. 8–24, 10–23 u
Traditionele familiezaak met overdekt terras bij de ferryhaven, lekkere vis-, vlees- en peka-gerechten. €–€€
7 RESTAURANT MEDUZA
Augusta Šenoe 24, Biograd T (023) 383 331 www.hotelmeduza.com Populair bij de lokale bevolking. Lekkere vis- en vleesgerechten. €–€€
z MARINA KORNATI
Šet. kneza Branimira 1, Biorad T (023) 383 900 www.marinakornati.com Goed uitgeruste jachthaven. 600 ligplaatsen in het water, alle met water- en elektriciteitsaansluiting, 70 plaatsen aan wal, restaurant, supermarkt, scheepsspeciaalzaak, sanitair, wasserette, werkplaats, hijskraan tot 10 t, travellift tot 50 t en botenverhuur. Het hele jaar geopend.
z MARINA ŠANGULIN
Kraljice Jelene 3, Biograd na Moru T (023) 385 020, -150 www.sangulin.hr De jachthaven ligt vlak voor de Marina Kornati. 150 ligplaatsen in het water, alle met water- en stroomaansluiting, 10 plaatsen aan wal, sanitair en hijs-
kraan tot 12 t. Benzinestation op 0,5 zeemijl. Het hele jaar geopend.
UITSTAPJES: x VRANSKO JEZERO o www.pp-vransko-jezero.hr Met zijn 3000 ha is dit het grootste natuurlijke meer van Kroatië. Het werd tot natuurpark uitgeroepen en biedt een huis aan scholen harders, palingen, meervallen en snoeken. Naast reigers lokt dit gebied uiteraard veel vissers (visvergunning!). Het moerasgebied aan de noordelijke oever is een ornithologisch reservaat waar een voor Kroatië unieke kolonie purperreigers leeft.
f EILANDEN PAŠMAN EN UGLJAN 9 www.ugljan.hr, www.pasman.hr 3 In het hoogseizoen veertien keer
daags de veerdienst Biograd-Tkon, de ferry Zadar-Ugljan vaart achttien keer per dag. Beide eilanden liggen voor de kust tussen Zadar en Biograd en zijn met elkaar verbonden door een brug. Het eiland Ugljan, met gelijknamige hoofdplaats en de veerhaven Preko, is veeleer een voorstad van Zadar. De inwoners pendelen dagelijks hiervandaan naar de school of het werk. Verder zijn er enkele rustige vissersplaatsjes met pensions en wat
hotelletjes, een paar campings en veel zwembaaien. In Kali staat een grote visfabriek. In het zuiden van het eiland prijkt het kerkje Gospa od Sniga (Maria Sneeuw), waar op 5 augustus een scheepsprocessie plaatsheeft. Het eiland Pašman is nog rustiger: geen hotels, geen bank en wat onoog-
lijke vissersplaatsjes. Rustig is ook de hoofdplaats Pašman. Tkon kent iets meer bedrijvigheid door de veerdiensten en de nabije camping. Bezienswaardig op het eiland zijn het franciscanenklooster Sv. Dujma u Kraju en museum (dag. 16-18 u) bij het dorp Kraj en het romaanse benedictijnenkloos-
ter boven Tkon, dat behalve een klein museum (dag. 16-18 u) ook een mooi uitzicht biedt. Beide eilanden zijn verkeersluw en daardoor ideaal om te mountainbiken.
B DUGI OTOK (EILAND)
Op het toeristische plaatsje Božava in het noordoosten en het vissersdorp Sali in het zuidoosten na is dit ‘lange eiland’ relatief onbewoond en weinig toegankelijk voor toeristen. Het landschap is wondermooi, een van de schaarse wegen loopt over de bergkam met prachtig uitzicht. Helemaal in het zuiden ligt het natuurpark Telašćica. De grote zee-inham daar is met zijn lengte van acht kilometer en breedte van twee kilometer de grootste natuurlijke haven van de Kroatische Adriatische Zee. Ontelbare boten werpen hier het anker uit. Aan de zuidelijke kant wordt de inham begrensd door ruim 160 meter hoge, steile kliffen waar talrijke vogels nestelen. Het uitzicht op de Kornati-eilanden is fantastisch. Een andere bezienswaardigheid is het hoger gelegen zoutmeer Mir (opgelet: de vele ezels zijn nieuwsgierig naar de inhoud van uw rugzak). Hartje zomer is het hier overdag echter heel druk: de ene excursieboot na de andere legt aan in de grote baai en hele mensenstromen verdringen elkaar op het pad naar het meer. Het eiland – en dan vooral het zuidelijke deel – laat zich het beste ontdekken per mountainbike, te voet of met de boot. De mooiste zwembaaien vindt u ten noordwesten van Božava. Hotels zijn er in Božava en Sali, pensions ook in andere plaatsjes zoals Zaglav of Luka.
Het klooster Kozma i Damjan bij Tkon op het eiland Pašman
183
PRAKTISCHE INFORMATIE EN TIPS z HEENREIS x NATUURPARK TELAŠĆICA
Vanuit Zadar vertrekt tot vier keer per dag een ferry naar Brbinj. Bovendien reizen twee keer daags passagiersboten naar Sali en Zaglav en speedboten voor de hotelgasten van Božava naar Zadar.
Het natuurpark Telašćica op de zuidpunt van het eiland Dugi Otok
184
www.pp-telascica.hr
C MURTER (EILAND)
f EILAND DUGI OTOK 3 www.zadar.hr
Murter is door een draaibrug met het vasteland verbonden. Dé trekpleisters zijn de drie grote, goed geoutilleerde jachthavens in de plaatsjes Jezera, Murter-stad en Betina. De scheepsbouw heeft hier een lange traditie. Bovendien is het eiland een springplank naar het nabijgelegen Nationaal Park Kornati. Veel campings, enkele niet te grote hotels, pensions, talrijke goede restaurants en konobas en ontelbare prachtige zwembaaien. U kunt het eiland goed verkennen op de fiets. De bewoners van Murter waren scheepsbouwers, boeren en vissers en leefden ook van de schapenteelt. Op de Kornati-eilanden hadden ze vee en olijfbomen. Bij de draaibrug uit 1832 verwelkomt het rustige stadje Tisno u. In het noorden van het eiland en aan een grote, sierlijke zee-inham ligt de hoofdplaats Murter met zijn jachthaven, werf, vissershaven en kleine dorpskern. De huizen van natuursteen rijgen zich aaneen tot aan het mooie Stari Murter. Op de Vrsinaheuvel boven Stari Murter prijkt de kapel Sv. Roka uit 1760. Hier hebt u