PRAAG
De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres: trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt e-mail: trotter@lannoo.be
Uitgeverij Terra Lannoo Papiermolen 14-24 NL - 3994 DK Houten
vertaling Petra van Caneghem; 2016 Imago Mediabuilders ontwerp Studio Lannoo opmaak Imago Mediabuilders, Amersfoort omslagfoto Jule_Berlin/Shutterstock oorspronkelijke titel Le Routard – République tchèque - Slovaquie oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval hoofdredacteur Pierre Josse adjunctredacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander © Cartografie Hachette Tourisme © Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen), Nederlandse tekst Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2016 www.lannoo.com D/2016/45/184 – ISBN 978 94 014 3199 6 – NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Uitzicht op de Karelsbrug en de Oude Stad
Inhoud Veelgestelde vragen 6 Wat je zeker niet mag missen 7 Praktische info 9 Aankomst en vertrek 9 Elektriciteit 10 Feestdagen en feesten 10 Fooien 11 Formaliteiten 11 Geldzaken 11 Internetadressen 12 Klimaat 12 Noodgevallen 13 Nuttige adressen 13 Post 14 Rondleidingen 15 Telefoneren 16 Toeristische informatie 16 Toiletten 18 Vervoer 19 Slapen 25 Eten 39 Iets drinken en uitgaan 53 Winkelen 67
De belangrijkste bezienswaardigheden 70 Staré Meˇsto 71 Mala Strana 105 Hradcˇany 125 Nové Meˇsto 153 Holesovice 167 Vysehrad 173 Žižkov en Vinohrady 177 Ten noorden van Praag 181 Lijst van kaarten en plattegronden 184 Register 185
Het Oude-Stadsplein weerspiegelt perfect de grote architecturale rijkdom van de stad.
Praktische info AANKOMST EN VERTREK
Met het vliegtuig Praag is de belangrijkste internationale luchthaven van Tsjechië. Volgende maatschappijen vliegen vanuit België en/of Nederland: -- KLM: o klm.com. -- Brussels Airlines: o brusselsairlines.com. -- Czech Airlines: o czechairlines.com. -- Ryanair: o ryanair.com. -- Transavia: o transavia.com. -- Easyjet: o easyjet.com.
L Prague-Václav Havel Airport in Ruzine 16008 Praag. Ongeveer 20 km van het centrum. T 220 113 314 of 321 (nonstop informatie over de vertrek- en aankomsttijden van de vliegtuigen). Vluchten van en naar de Schengenzone komen aan of vertrekken in terminal 2, die met een lange hal verbonden is met terminal 1.
Met de wagen Reisroute Voor het uitstippelen van de reisroute, kun je gebruik maken van volgende routeplanners: -- ANWB: o anwb.nl. -- Michelin: o viamichelin. com. -- Touring: o touring.be. -- VAB: o vab.be.
Goed om te weten -- Een Belgisch of Nederlands rijbewijs volstaat. -- Informatie over de wegen in Tsjechië vind je via o rsd.cz. Met de trein Voor prijzen en uurregelingen van treinen kun je terecht in de grotere stations en op volgende websites: -- Belgische Spoorwegen: o b-europe.com -- Nederlandse Spoorwegen: o nsinternational.nl -- Duitse Spoorwegen: o bahn.de Praktische info 9
De belangrijkste bezienswaardigheden
Staré Meˇsto (De Oude Stad)
De Oude Stad wordt begrensd door de Národní, Na Prˇíkopeˇ en Revolucˇni en zit verscholen in een bocht van de Vltava. Ze biedt de voetganger een wandeling door duizend jaar geschiedenis en door een wonderlijke architecturale wereld. Het bezoek begint natuurlijk op het Oude-Stadsplein, het toneel van ontelbare evenementen en turbulente historische gebeurtenissen. Daarna kun je volgens de ingeving van het moment de steegjes, passages en arcaden omzoomd met paleizen en kerken verkennen.
Rond het Oude-Stadsplein en ten oosten ervan XXX OUDE-STADSPLEIN (Staromeˇstské námeˇstí; detailkaart centrum D3) Dit is het hart van de stad, waar ontelbare historische gebeurtenissen plaatsvonden, zoals de onthoofding van 27 leiders van de opstand tegen de Habsburgers in 1621, de redevoering van Klement Gottwald op het balkon van het Kinsky Palác op 21 februari 1948, waarin hij de overwinning van de arbeiders verkondigde (de beroemde ‘coup van Praag’), en in 1990 de toespraak van Václav Havel, waarin hij de terugkeer naar de democratie aankondigde. Het is een sprookjesachtig toneeldecor met trotse huizen in uiteenlopende stijlen, in de schaduw van de torens van de Týnkerk en het stadhuis en weerspiegelt perfect de grote architecturale rijkdom van de stad. Links van de Týnkerk staat het huis In de Stenen Klok. Achter de barokke gevel ontdekte men enkele decennia geleden een prachtig gotisch huis met een klok op de Staré Meˇsto 71
Het standbeeld van Jan Hus geldt als symbool voor de Tsjechische onafhankelijkheid.
hoek. Nu zijn er een zaal voor tijdelijke tentoonstellingen en een van de bekendste concertzalen van de Praagse Lente (muziekfestival) in ondergebracht. In de zomer wordt het plein omzoomd door gezellige terrasjes en wordt het opgevrolijkt door muziekgroepjes en solisten, die samen voor een bonte kakofonie zorgen.
X
STANDBEELD VAN JAN HUS
Midden op het plein staat een monumentale bronzen groep in art-nouveaustijl, waarin je Jan Hus herkent, de eerste religieuze hervormer van het land, omringd door zijn toehoorders. Het kwam er in 1915, ter gelegenheid van de 500ste verjaardag van het overlijden van de predikant. Het geheel is grotendeels geïnspireerd op Les Bourgeois de Calais van Rodin. 72 Staré Meˇsto
XX GOLTZ-KINSKÝPALEIS (museum voor Aziatische kunst; detailkaart centrum D3) Staromeˇstské nám. 12 T 224 810 758. Geopend di.-zo. 10.00-18.00 u. Toegangsprijs: 100 CZK. De gevel van dit rococopaleis uit de tweede helft van de 18de eeuw wordt gesierd door een mooie kroon. Het gebouw was na 1768 eigendom van Frantisek Kinský. Tot 1914 bood het paleis onderdak aan het Duitse staatslyceum waar Franz Kafka tussen 1893 en 1901 studeerde. Vandaag zijn hier de opmerkelijke Aziatische collecties van de Nationale Galerie te zien. XX HET STADHUIS VAN DE OUDE STAD (detailkaart centrum D3) Ingang via het Bureau voor Toerisme. Dag. geopend 9.00 (ma. 11.00)-18.00 u (tot 17.00 u in de winter). Rondleiding om het halfuur 9.30-17.00 u (16.00 u in de winter), maar telkens in een andere taal. 100 CZK. Duur: ongeveer 45 min. Bezoek aan de toren: di.-zo. 9.00-22.00 u, ma. 11.00-22.00 u. Toegangsprijs: 120 CZK. Combiticket stadhuis en toren: 160 CZK. Deze mooie, vierkante toren met uitspringende kapel uit de 14de eeuw werd het visitekaartje van de Oude Stad. Alleen de zuidelijke gevel met het uurwerk is nog authentiek. In de loop der eeuwen werd het stadhuis uitgebreid door de aankoop van aangrenzende huizen. Het oudste is het gebouw links van het uurwerk, aangekocht in 1338. Door het flamboyante gotische portaal komen de pasgehuwde paartjes naar buiten. Rechts van de gevel (aan de kant van het plein) kun je een overblijfsel bewonderen van het neogotische paleis dat in de nacht van 7 op 8 mei 1945 werd vernield, net toen de wapenstilstand werd afgekondigd. Een wel erg verwerpelijke wraakactie. Staré Meˇsto 73
Helemaal links, naast het huis Bij de Haan, staat het huis Bij de Minuut (U minuty) in Italiaanse renaissancestijl en verfraaid met sgraffiti. Dit huis was ooit een apotheek en tevens het geboortehuis van de zussen van Franz Kafka. Nu is hier een restaurant gevestigd. Het voorportaal is volledig versierd met 9 miljoen mozaïekstukjes. Je herkent de legendarische Libuše, de stichtster van Praag, en een tafereel van het Slavische Congres waarop in 1848 en in 1908 alle Slaven van de Oostenrijkse monarchie samenkwamen. Let in de kapel boven de deur (aan de binnenkant) op het symbool van Wenceslas IV, met twee vogels en de E van Eujenia, zijn echtgenote. De fresco’s stellen de apostelen voor en dateren uit de 14de eeuw, maar ze kregen een grondige restauratiebeurt na de oorlog, net zoals de fresco’s op de gewelven die de vier evangelisten voorstellen. Ze steken fel af tegen de moderne glasramen. Via een kleine trap kun je de apostelen die het astronomisch uurwerk
Aan beide kanten van het astronomisch uurwerk staan twee barokke figuren.
De wraak van de horlogemaker Naar verluidt werd Hanuš, de horlogemaker die het mechanisme in elkaar stak, door de autoriteiten blind gemaakt, opdat hij nergens anders zo’n meesterwerk zou kunnen maken. Toen hij de dood voor ogen zag, liet hij zich door zijn zoon naar het uurwerk brengen en vernietigde hij woedend het mechanisme. Deze legende zou verklaren waarom het uurwerk zo lang stilstond. Men moest namelijk wachten op iemand die het kon herstellen.
sieren, bekijken. Van de historische zalen is de rechtszaal, met zijn sierlijke, beschilderde cassetteplafonds in renaissancestijl, het best bewaard gebleven. Je kunt de toren beklimmen om te genieten van het uitzicht op de wanordelijke dakenzee en het prachtige middeleeuwse stratenplan van de stad. Wees gerust, er is ook een lift.
XXX HET ASTRONOMISCH UURWERK Het uurwerk is bevestigd aan een muur van de toren en is een van de grote toeristische attracties van de stad. Het werd in 1410 gemaakt door Mikuláš van Kadarˇ, de horlogemaker van de koning, en astronoom Jan Sindel, lector aan de universiteit van Praag. Het mechanisme werd in de 16de eeuw geperfectioneerd door meesterhorlogemaker Hanuš. Dit bijzondere kunstwerk omvat twee wijzerplaten en bewegende beelden. Om het uur trekken de twaalf apostelen in optocht voorbij. Wacht niet tot middernacht om het te gaan bekijken, want het wordt stilgelegd om 22.00 u en wordt pas om 10.00 u weer wakker. De onderste cirkel is een kalender met in het midden het wapenschild van de Oude Stad van Praag (drie torens en een poort), omStaré Meˇsto 75
ringd door de tekens van de dierenriem. Daaromheen nog eens twaalf medaillons die de twaalf maanden voorstellen aan de hand van landelijke tafereeltjes. De astronomische wijzerplaat (boven de kalender) geeft het uur, de dag, de maand, de temperatuur aan en volgt de beweging van de zon en de maan zo nauwkeurig als dat in de 15de eeuw mogelijk was. Boven het astronomisch uurwerk zitten twee raampjes waaruit de apostelen om beurten tevoorschijn komen. Nog hoger kraait om het uur een vergulde haan, waarbij hij met zijn vleugels klappert.
XX
TÝNKERK
(Kostel Matky Boží prˇed Týnem; detailkaart centrum D3) Ingang via de arcaden aan het Oude-Stadsplein 14. In principe dag. geopend 10.00-13.00 u en 15.00-17.00 u (niet tijdens de misvieringen zo. 10.30-12.00 u). Toegangsprijs: 50 CZK. Prachtig en monumentaal gotisch bouwwerk uit de 14de eeuw, dat in de loop der eeuwen zijn homogeniteit wist te behouden. De 80 m hoge torens zijn twee eeuwen jonger. Van het zuidportaal (aan de linkerkant) blijft niet veel meer over. Het oorspronkelijke timpaan wordt tentoongesteld in het Sint-Jorisklooster. Het werd gemaakt door een van de grootste beeldhouwers uit de 14de eeuw, namelijk Petr Parlérˇ. Binnen word je geraakt door de afwezigheid van glasramen en de grote lichtheid die daarvan het gevolg is. Het interieur is sober, maar elke pilaar is versierd met een barok, verguld altaartje.
XX
TÝNHOF (UNGELT)
Neem het steegje links van de Týnkerk. Aan de achterkant van de kerk loop je onder het portaal door. Het is een van de oudste pleintjes van Praag, met zeer schilderachtige huizen. Dankzij een volledige opknapbeurt is het nu een ideaal 76 Staré Meˇsto
De Týnkerk valt vooral op door zijn twee torens van ruim tachtig meter.
decor voor een ridderfilm. Het is er zo rustig, dat je niet beseft dat je je in het hartje van Praag bevindt. Een van de mooiste gebouwen aan dit grote plein is het Granovskýhuis, een elegant renaissancegebouw met loggia en sgraffiti. Nu vind je er winkels, restaurants en bars, een marionettenwinkel en vooral een winkel met natuurlijke schoonheidsproducten, Botanicus (zie ‘Winkelen’).
XX SINT-JAKOBSKERK (Kostel Svatého Jakuba; detailkaart centrum D2-3) Malá Štupartská. Tijdens het seizoen geopend 9.30-12.00 u en 14.00-16.00 u (wisselende openingstijden). Gratis toegang. Het bouwwerk dat je nu ziet, is volledig barok, hoewel het schip beantwoordt aan de gotische stijlkenmerken. Op de voorgevel drie bas-reliëfs met heiligen uit de late 17de eeuw. Binnen is het enorm ruim, deze kerk is de langste van Praag. Het grote en hoge schip is volledig bedekt Staré Meˇsto 77
128 Hradcˇany
Praagse Burcht 5 6
3 Tweede binnenhof
Zám schoecké dy
2 Matthiaspoort
4
ářs
6
Vik
4
2
3
11
10
1 Eerste binnenhof
Hoofdingang
1
14
t
13
NOORDEN
Prašnýmos
7
Sint-Vituskathedraal
Derde binnenhof
Heilig Kruiskapel
5
ká
JIRŠKÉ NÁMĚSTI
8
Gouden Straatje
16 Rosenbergpaleis
schilderijen van 15 Verzameling het Lobkowiczpaleis
14 Schildergalerie van de burcht
13 Standbeeld van T.G. Masaryk
12 Speelgoedmuseum
de koninklijke tuinen en 11 Naar de zuidelijke tuinen
10 Kruittoren
Oostelijke uitgang naar de wijngaard van SintWenceslas
100 m
Sint-Jorisbasiliek
50
9
0
15
Oud koninklijk paleis
á
16
8
šk
b
7
Jir
Dali
čka a uli y Zlat alibork UD 12 orky
9
XX BURCHTGALERIJ OF SCHILDERIJENGALERIE (Obrazáma Pražkého Hradu; plattegrond Praagse Burcht, 14) Toegangsprijs: 150 CZK (afzonderlijk bezoek, zie ‘Het bezoek’ eerder). Het gebouw vervulde in de loop der jaren verschillende functies: kerk in de 9de eeuw, stallen in de 16de eeuw, ontvangstzalen in de tweede helft van de 20ste eeuw. In de jaren 1960 werd het ten slotte definitief ingericht als schilderijengalerie. In de gewelfde zalen met kleurrijke muren wordt nu een verzameling kunstwerken van de vroegere burchtheren tentoongesteld (vanaf de 16de eeuw). Je ziet er de schilderijen die Rudolf II verzamelde en een collectie barokke doeken (Tsjechische, Duitse en Vlaamse). Verder ook renaissancistisch werk van Italiaanse, Duitse en Vlaamse kunstenaars. De tentoonstelling is echt heel goed opgezet, met zeer veel aandacht voor presentatie en belichting. Liefhebbers van mooie schilderijen zullen met veel plezier blijven staan voor het werk van Titiaan, Tintoretto, Lucas Cranach de Oude, Hans von Aachen (die aan het Praagse hof leefde), Rubens (interessante lichtstudie in De bijeenkomst van de Olympische goden). Ook werken van Tsjechische schilders als Ignac Raab, Antonin Müller of Petr Brandl. -- Derde burchthof (plattegrond Praagse Burcht, 5): met de Sint-Vituskathedraal, het zogenaamde ‘gemeentelijke’ gebouw en het Oude Koninklijk Paleis.
XX
SINT-VITUSKATHEDRAAL
(Katedrála Svatého Víta; plattegrond Praagse Burcht, 6) Bezoek dag. 9.00 (zo. 12.00)-17.00 u (tot 16.00 u in de winter). Gratis toegang tot het voorste deel van het schip, zodat je het interieur kunt zien, maar het historische gedeelte niet kunt betreden Hradcˇany 129