Roussillon
J. Frumm/hemis.fr
De kerk St-Martin-le-Vieux, tussen Castell en de Abbaye St-Martin-du-Canigou
Carcassonne - Perpignan - Andorra
De regio’s van deze gids (zie de kaart aan de binnenzijde van het omslag) n Narbonne, Carcassonne en het Canal du Midi ∑ De Corbières en het Pays Cathare ± Perpignan, de Côte Vermeille en de Vlakte van Roussillon ∏ De oostelijke Pyreneeën en Andorra T Extra: Spaans Catalonië
blz. 71 blz. 147 blz. 185 blz. 243 blz. 313
4
Inhoud NIET TE MISSEN Een keuze uit de mooste plekjes...... 6
DE REIS VOORBEREIDEN Reistips..................................................... 12 NAAR ROUSSILLON
Met de auto............................................ 15 Met de trein............................................ 15 Met het vliegtuig.................................. 15 De grens over........................................ 16 VOOR HET VERTREK
Klimaat..................................................... 17 Nuttige adressen.................................. 17 Overnachten.......................................... 18 Uit eten.................................................... 19 ROUSSILLON VAN A TOT Z
Sporten en activiteiten in alfabetische volgorde............... 21 MET HET GEZIN
Bezienswaardigheden en activiteiten voor het gezin..........29 MEMO
Evenementen........................................ 31 Leestips....................................................32 Films .........................................................33
ROUSSILLON ONDER DE LOEP ROUSSILLON VANDAAG
Catalaanse tradities.............................36 Gastronomie..........................................38 Economie................................................ 41 Dilemma’s...............................................45 KUNST EN CULTUUR
Kunst en architectuur.........................46 Schilder- en beeldhouwkunst.........49 Streektalen.............................................50 ABC van de architectuur....................52 NATUUR EN LANDSCHAP
De kust.....................................................55 Achterland..............................................57 Pyrénées Audoises en Catalaanse Pyreneeën............58 GESCHIEDENIS
Smeltkroes van beschavingen........ 61 De katharen............................................63 Frans-Spaanse strijd en protestantisme...........................65 Moderne tijd..........................................66
5
STEDEN EN BEZIENSWAARDIGHEDEN n NARBONNE, CARCASSONNE EN HET CANAL DU MIDI
∏ DE OOSTELIJKE PYRENEEËN EN ANDORRA
Narbonne................................................ 74 Canal du Midi.........................................88 Gruissan.................................................101 Réserve Africaine de Sigean..........108 Abbaye de Fontfroide...................... 110 Lagrasse................................................. 115 Carcassonne.........................................121 Castelnaudary.....................................138 Montagne Noire.................................142
Céret....................................................... 244 Prats-de-Mollo....................................253 Prieuré de Serrabone....................... 256 Ille-sur-Têt............................................ 258 Abbaye Saint-Michel-de-Cuxa..................261 Villefranche-de-Conflent................263 Abbaye Saint-Martindu-Canigou.....................................272 De Canigou...........................................274 Mont-Louis.......................................... 280 Font-Romeu-Odeillo-Via................ 288 De Cerdagne........................................292 Vorstendom Andorra........................301
∑ DE CORBIÈRES EN HET PAYS CATHARE
Limoux...................................................148 Rennes-le-Château............................155 De Corbières........................................159 Château de Quéribus........................168 Château de Peyrepertuse...............171 De Fenouillèdes.................................. 174 Quillan....................................................177 ± PERPIGNAN, DE CÔTE VERMEILLE EN DE VLAKTE VAN ROUSSILLON
Perpignan.............................................186 Fort de Salses...................................... 203 Port-Barcarès...................................... 206 Canet-Plage......................................... 209 Elne..........................................................213 Argelès-Plage......................................216 Collioure................................................219 Banyuls-sur-Mer................................. 225 Côte Vermeille.................................... 229 Le Boulou............................................. 234
T EXTRA: SPAANS CATALONIË
Costa Brava...........................................314 Cadaqués..............................................338 Figueres................................................ 343 Ampurias (Empúries)........................351 La Seu d’Urgell................................... 354 Ripoll...................................................... 363 Woordenlijst......................................374 Register............................................... 386 Kaarten en plattegronden..........397
RAADPLEEG VOOR IEDERE PLAATS ONS ADRESBOEKJE y
6
Niet te missen
De Cité Médiévale van Carcassonneaaa met zijn dubbele ommuring (blz. 121) De kleine haven van Collioureaa (blz. 219)
7
Een keuze uit de mooiste plekjes
De Abbaye de Fontfroideaa, in een stil en betoverend dal (blz. 110)
De Corbièresaa: wijngaarden en burchten (blz. 159)
Het Fort de Salsesaa met zijn stervormige verdedigingswerken (blz. 203)
8
Narbonneaa, hoofdstad van Gallia Narbonensis (blz. 74) De alomtegenwoordige Canigouaaa, symbool van de oostelijke Pyreneeën (blz. 274)
9
De reusachtige zaagsnede van de Gorges de Galamusaa (blz. 175)
Het kasteel van Peyrepertuseaaa, een van de ‘vijf zonen van Carcassonne’ (blz. 171)
De romaanse Saint-Michel-de-Cuxaaa, ooit de grootste bedevaartskerk van Catalonië (blz. 261)
Fotografie: Blz. 4 : L. Montico/hemis.fr (boven); I. Astor/age fotostock (onder) Blz. 5 : J. Langley/age fotostock (linksboven); B. Merle/Photononstop (rechtsboven); R. Manin/age fotostock (onder) Blz. 6 : J. A. Moreno/age fotostock (boven); J.-P. Azam/hemis.fr (onder) Blz. 7 : J. Langley/age fotostock (linksboven); R. Olavo/age fotostock (rechtsboven); eyemagic/Zoonar GmbH RM/age fotostock (onder)
46
ROUSSILLON ONDER DE LOEP
Kunst en cultuur
De Roussillon, een doorgangsgebied en smeltkroes van beschavingen, heeft uit veel verschillende invloeden zijn eigen cultuur geschapen. Sobere romaanse kerken en abdijen bestaan hier naast duizelingwekkend hooggelegen katharenkastelen, altaren in een weelderige Catalaanse barokstijl en middeleeuwse steden. Berglandschappen, zeebaaien, fruittuinen en wijngebieden stralen in het zuiderlicht en inspireren kunstschilders, van fauvisten tot surrealisten.
Kunst en architectuur ROMEINSE INVLOEDEN
De invloed van de Romeinen op de Roussillon was groot. Maar door de aanhoudende, snelle uitbreiding van de steden in deze regio (vooral van provinciehoofdstad Narbonne) kregen veel Romeinse monumenten en gebouwen een andere bestemming. Toch zijn er nog sporen van vijf eeuwen Romeinse aanwezigheid te vinden. In Narbonne hebben archeologen verschillende soorten woningen blootgelegd, waaronder weelderig met mozaïeken en schilderingen versierde patriciërshuizen. Pottenbakkerovens die in Sallèlesd’Aude zijn opgegraven, wijzen op het bestaan van een groot productiecentrum van amfora’s bestemd voor de wijnhandel en de wijnexport vanuit de haven van Narbonne. In Amélie-les-Bains zijn naast de resten van een aquaduct ook thermen, aardewerk en een groot aantal keizerlijke medailles gevonden. In Angoustrine, in de Cerdagne, is naast de Église St-André een Romeinse cippe (stèle) gevonden. Het blok graniet met inscriptie zou een ex voto zijn geweest.
De Romeinen waren sterk in wegen waterbouw en legden door de hele streek een groot verbindingsnetwerk aan. Zo verbond de Via Domitia, de hoofdweg in de regio Narbonne, de Rhône (ter hoogte van Beaucaire) met de Romeinse provincie Hispania Tarraconensis. Stukjes van deze weg zijn bewaard gebleven, bijvoorbeeld in Narbonne. T Bezienswaardigheden – Narbonne (Musée Archéologique, Musée lapidaire, Horreum), Amphoralis in Sallèles-d’Aude. ROMAANSE KUNST
Vanaf het midden van de 10de eeuw duikt in de Catalaanse Pyreneeën een originele kunstvorm op die mozarabische (een kunstvorm waarbij christelijke thema’s en een islamitische stijl worden gemixt) en karolingische invloeden combineert. De abdijkerk St‑Michel-de-Cuxa, in de Conflent, verenigt verschillende elementen (smal en laag schip, lang koor met apsissen, zijbeuken) waardoor de kerk de voor de vroegromaanse kunst typerende complexiteit vertoont. De abdijkerk van St-Martin-duCanigou is veel eenvoudiger uitgevoerd, en daardoor juist zo
47
De abdijkerk van Saint-Michel-de-Cuxa F. Guiziou/hemis.fr
mooi. De stijl waarin deze kerk is gebouwd, verspreidde zich in de 11de eeuw. Soms zorgen rood marmer en zwarte schist uit de steengroeven van de Conflent en de Roussillon voor een kleurrijk tegenwicht. De muren zijn versierd met reeksen boogjes langs de apsis, façade of klokkentoren. Binnen is het halfdonker doordat het schip is overwelfd en de muren niet door openingen mochten worden verzwakt. Beeldhouwwerk ontbreekt in de 11de-eeuwse kerken, behalve in het portaal van de St-Génis-desFontaines, dat een fijnbewerkt witmarmeren geheel vormt tegen de sombere gevel. Een eeuw later beleefde de romaanse beeldhouwkunst in de Roussillon haar hoogtepunt met de Meester van Cabestany en de beelden in de kloostergang van Saint-Michel-deCuxa: hun invloed is zichtbaar in de zuilengalerijen van Elne en de roze tribune van Serrabone. Werk in de stijl van de Meester van Cabestany en zijn atelier in Le Boulou is ook te vinden in Lagrasse, Rieux-Minervois en Saint-Hilaire en ook in het
Monastir-del-Camp; typerend zijn de enorme handen van de personages. Ook muurschilderingen zijn populair. Veel apsissen zijn versierd met voorstellingen van Christus Pantocrator, de Openbaringen en het Laatste Oordeel. T Bezienswaardigheden – De abdijen van St-Martin-du-Canigou en St-Michel-de-Cuxa (zie ‘ABC van de architectuur’, blz. 52), de priorij van Serrabone, het klooster van Elne (zie blz. 52), de abdijen van St‑Hilaire en Lagrasse. VAN ROMAANS NAAR GOTIEK
De Zuid-Franse bouwers waren verknocht aan de romaanse vormen. Geen wonder dus dat ze zeer terughoudend waren en de vernieuwingen van hun collega’s uit het noorden niet graag overnamen. Via eigen probeersels waren ze al opgeschoven in de richting van de gotische stijl van het zuiden, die op het romaanse verleden was gebaseerd. Pogingen om de noordelijke gotiek te introduceren leidden niettemin tot schitterende resultaten.
48
ROUSSILLON ONDER DE LOEP
De mooiste Zuid-Franse voorbeelden van hooggotiek zijn het koor van de St‑Nazaire in Carcassonne, een waardige opvolger van de Sainte-Chapelle in Parijs (vooral vanwege de prachtige glas-inloodramen) en het grote, ranke en lichte koor van de kathedraal van Narbonne. Maar buiten Narbonne is nauwelijks sprake van invloed uit het noorden. Hier blijft de bouwstijl duidelijk terugverwijzen naar romaanse kenmerken, zoals grote muurvlakken zonder beeldhouwwerk of glas-in-loodramen en een eenbeukig robuust schip met gotische opgaande lijnen. T Bezienswaardigheden – Carcassonne (Église St-Nazaire), Narbonne (kathedraal). VERDEDIGINGSWERKEN
Het onveilige gevoel van een kust die wordt bedreigd door Saracenen, de aanwezigheid van de Capetingers na de overwinning op de katharen, en de noodzaak om de zuidgrenzen van het rijk te versterken waren redenen genoeg om imposante verdedigingswerken op te trekken.
Burchten en omwallingen De kathaarse burchten die door de overwinnaars op de ketterij intact gelaten werden of die later werden herbouwd, zijn nu vervallen tot ruïnes, zoals Quéribus, Puilaurens en Peyrepertuse. Ze werden na de verovering herbouwd in de stijl van koninklijke vestingwerken. Carcassonne is een goed voorbeeld van deze militaire bouwstijl uit de tweede helft van de 12de eeuw, die zich niet tot koninklijke bouwwerken beperkte. Bewijzen daarvan zijn tal van burchten van plaatselijke machthebbers, met als bijzonder mooi voorbeeld het Château de Puivert, met in de hoofdtoren een grote overwelfde zaal met spitsbogen en sluitstenen met voorstellingen van muzikanten.
Moderne vestingwerken
Fort Salses, dat door de Spaanse Katholieke Vorsten werd gebouwd om de noordgrens van de Roussillon te verdedigen, geldt als het eerste moderne vestingwerk, met een doordachte defensieve opbouw en een interieur dat spe ciaal is ontworpen om een garnizoen te herbergen. In de 17de eeuw ontwierp Vauban systemen die geschikter waren voor ruige berggebieden, vooral in de Conflent: de nog intacte forten van Villefranchede-Conflent en Mont-Louis zijn daar prachtige voorbeelden van. T Bezienswaardigheden – Burchten: Quéribus, Puilaurens, Peyrepertuse, Puivert. Versterkte stad: Carcassonne. Vestingwerken: Mont-Louis en Villefranche-deConflent. CATALAANSE BAROK
De Catalaanse barok, met sterke Spaanse invloeden, heeft zich ontwikkeld in een tijd dat de cohesie in Catalonië sterk onder druk stond (1640-1660), een crisis die eindigde in de verdeling van het gebied tussen Spanje en Frankrijk. Omdat het vooral religieuze kunst betrof, werd de Catalaanse barok een uiting van de verbroedering van een verscheurd volk rond eenzelfde kunstuiting. Catalonië heeft het stempel van de 17de-eeuwse geloofsijver nooit helemaal verloren. Er is geen kerk of kapel die geen bestelling plaatste voor een eigen retabel, dat nog overdadiger moest zijn dan dat van de naburige parochie.
Als beeldhouwkunst en bouwkunst versmelten De volledig gebeeldhouwde retabels werden aan het eind van de 17de eeuw gigantisch groot. De retabels van Lluis Generès in Baixas en die van Josep Sunyer in Prades zijn het bewijs. Het aantal verdiepingen nam almaar toe en een
49
KUNST EN CULTUUR
overdaad aan heiligen en engelen bezet de nissen en frontons. De architectuur werd levendiger, frontons werden gebroken en zuilen getordeerd. Alles werd versierd, inclusief de bij voorkeur gecanneleerde zuilschachten. In de 18de eeuw werd die overdadigheid ook in de bouwkunst ingevoerd. De beelden lijken zelfs te bewegen. Zo kronkelen de heiligen op de basreliëfs van het Retable du Rosaire van de Église d’Espira-de-Conflent in extatische poses die niet voor Bernini onderdoen. Het enige doel van alle pracht en praal was de verheerlijking van God door het gebruik van kostbare materialen als marmer uit Caunes-Minervois en Villefranchede-Conflent, en goud uit Amerika... Alles is één grote schittering van licht en kleur, zelfs de beelden die zijn beschilderd en verguld in gespecialiseerde ateliers, zoals dat van de Guerra’s. In Collioure staat een uniek voorbeeld: het retabel van Notre-Dame-des-Anges van Josep Sunyer.
Spiegels van het geloof Maar vanwaar al die schilderingen, heiligenbeelden, taferelen met martelaren, mirakelen en mysteries? Alles kwam voort uit een afwijzing van het strenge en sobere protestantisme. Men wilde de rijkdom van de dogma’s verkondigen, het geloof verheerlijken en beelden van godsvrucht uitdragen. Voor het ontwerp van het Retable du Rosaire (nu te bewonderen in de Église Saint-Jacques in Perpignan) volgde Lazare Tremullas getrouw de voorschriften van zijn dominicaanse opdrachtgevers. Het retabel, met een voorstelling van de vrolijke, pijnlijke en gelukzalige mysteries, en figuren van de drie goddelijke deugden, geloof, hoop en liefde, vond veel navolging. Hoe diepgelovig het volk was blijkt wel uit de beelden van de H. Assisclus en de H. Victoria die Joan-Perre Geralt
maakte voor het hoofdaltaar van de kerk in Trouillas. T Bezienswaardigheden – Retabels in Collioure, Prades, Baixas, Perpignan.
Schilder- en beeldhouwkunst De Catalaanse portrettist Hyacinthe Rigaud (1659-1743) en Antoine Rivalz uit Narbonne waren belangrijke kunstenaars in de 17de en 18de eeuw. Later vertaalde de in Banyuls geboren Catalaan Aristide Maillol (1861-1944) zijn bewondering voor Gauguin in gracieuze vrouwenbeelden. Hij verbleef vaak in zijn hoeve bij Banyuls, waar hij later is begraven. FAUVISTEN IN COLLIOURE
‘Collioure? Dat zijn vrouwen, boten, zee en bergen [...], maar vooral een goudgeel, verguld licht dat schaduwen verhult.’ Zo beschrijft Derain het haventje waar hij in 1905 Matisse bezocht. Beiden schilderden het dorp, de haven en de bontgekleurde vissersbootjes, in steeds fellere kleuren met steeds meer oranje en rood. Hun penseelstreken versmelten tot contrasterende vlakke tinten. Sommige objecten verdwijnen in een onrealistische veelkleurigheid en zijn alleen nog aan de vorm herkenbaar. Hun doeken veroorzaakten een schandaal op de Salon d’Automne van dat jaar. CÉRET, MEKKA VAN HET KUBISME
Zo omschreef de criticus André Salmon dit Catalaanse dorp. Alles begon in 1911 met de komst van Picasso en Braque. Zij maakten er doeken met perfecte architecturale structuren, die hier en daar de Catalaanse sfeer ademen. Er zouden nog veel meer kunstenaars naar Céret komen, onder wie Juan Gris. In 1950 zette de schilder Pierre
50
ROUSSILLON ONDER DE LOEP
Brune met een nieuw museum Céret op de kaart van de moderne kunst. T Bezienswaardigheden – De hoeve van Maillol in Banyuls, de musea van Céret en Collioure.
bepalend voor de culturele identiteit van de Roussillon en werd in de jaren tachtig van de vorige eeuw in het kleuteronderwijs en de uitgeverij geïntroduceerd. Nu zijn ook de verkeersborden in het Catalaans.
Streektalen
CATALAANSE IDENTITEIT
Wie in de Roussillon naar het zangerige lokale taaltje luistert, ontdekt sporen van de kleurrijke klanken van twee zustertalen, het Catalaans en het Occitaans (langue d’oc). CATALAANS
Het Catalaans, dat met het Occitaans verwant is en net als het Occitaans een erfenis van de Romeinse aanwezigheid is, is de culturele link tussen de gebieden van het graafschap Barcelona (9de-10de eeuw). Het Catalaans beleefde zijn glorietijd in de 13de eeuw met de schrijver Ramon Llull. In de 16de eeuw begon het verval; de centralistische monarchie van Filips II schreef het Castiliaans voor. Het Verdrag van de Pyreneeën (1659) verbood het Catalaans in de Roussillon. Maar als gesproken taal leefde het Catalaans voort. De literaire wedergeboorte vond in de 19de eeuw plaats. De taal bleek
OP HET PODIUM
In Andorra en Spaans Catalonië is Catalaans de officiële taal. In Frans Catalonië lijkt deze ‘taal van de ouderen’ een verjongingskuur te ondergaan. Zo biedt de Universiteit van Perpignan een lerarenopleiding Catalaans aan en worden op kleuter- en lagere scholen introductielessen gegeven. Op zogeheten bressolas wordt uitsluitend in het Catalaans onderwezen. Ook theater, literatuur en poëzie dragen bij aan de opleving van de streektaal. Veel Catalaanstalige verenigingen ijveren voor een heropleving van de taal, onder meer door onderwijs in het Catalaans te promoten. Vrijwel overal ter wereld laten de verdedigers van het Catalaans van zich horen: in Frankrijk en Spanje uiteraard, maar ook in Italië en zelfs in Canada. De sociale verbondenheid die wereldwijd door de taal ontstaat, vormt ongetwijfeld een motor voor de Catalaanse cultuur.
Tal van bekende vertolkers van het Franse chanson komen uit de Roussillon of uit Catalonië. Onder hen: Charles Cros (1842-1888, geboren in Fabrezan) zong wel niet, maar was dichter en de uitvinder van de grammofoon. Hij gaf zijn naam aan een academie die jaarlijks de beste Franstalige muziek bekroont. Charles Trenet (1913-2001) kwam uit Narbonne. Hij had de bijnaam Le Fou chantant, de ’zingende dwaas’. Zie onder ‘Narbonne’, blz. 83. In de jaren zeventig symboliseerde onderwijzer Claude Martí (geboren in 1940) de opleving van het Occitaans met zijn liedje Perqué m’an pas dit. Hij publiceerde boeken en trad op als zingende verhalenverteller. In Céret woont de uit Montpellier afkomstige pianist Pascal Comelade (geb. 1955). Zijn cultmuziek is een soort synthese van diverse populaire muziek. Cali (geb. 1968) uit Perpignan en Olivia Ruiz (geb. 1980) vertolken op dit moment het Franse lied.
51
KUNST EN CULTUUR
SCHRIJVERS EN DICHTERS
Uit de Roussillon komen bekende schrijvers en dichters: Fabre d’Églantine (1750-1794) is de schrijver van Il pleut bergère én de bedenker van de namen van de maanden op de republikeinse kalender. De uit Aude afkomstige Joseph Delteil (1894-1978) was bevriend met de surrealisten (zie kader blz. 118). Joë Bousquet (1897-1950), afkomstig uit Narbonne, raakte tijdens de Eerste Wereldoorlog verlamd en schreef het merendeel van zijn oeuvre in Carcassonne. René Nelli (1906‑1982), geboren in Carcassonne, was dichter en historicus, gespecialiseerd in het katharisme en de Occitaanse cultuur. Claude Simon (1913-2005), Nobelprijswinnaar in 1985, was tevens wijnboer in Salses (zie kader blz. 204). De Catalaanse literatuur werd aan de Franse kant van de Pyreneeën mede bepaald door de dichter Josep Sebastiá Pons (1886‑1962) en de jonge, hedendaagse schrijvers Joan Lluís Lluís en Joan-Daniel Bezsonoff (beiden geboren in 1963 in Perpignan). w En nu is de beurt aan u ! De ‘u’ wordt uitgesproken als ‘oe’, de ‘v’ als ‘b’, de ‘x’ als ‘ch’, de ‘ll’ als ‘jeu’, de ‘ig’ als ‘itsj’ en de ‘ny’ als ‘nje’. OCCITAANS
‘Occitaans’ is de gangbare naam geworden voor de taal die eigenlijk ‘langue d’oc’ heet. Tegenover de ‘langue d’oc’ stond de ‘langue d’oïl’. De namen ‘langue d’oïl’ en ‘langue d’oc’ verwijzen naar de manier waarop in beide talen ‘ja’ werd gezegd. De taalgrens liep ten noorden van het Massif Central. Tot het Occitaans behoren de dialecten van de Languedoc, Gascogne, Limousin, Auvergne, Provence en Nice. Het woord ‘Languedoc’ dook op in de 13de eeuw ter aanduiding van het koninklijke gebied tussen de Rhône en de Garonne, het voormalige bezit van de graaf van Toulouse en de koning van Aragon. Dat deze taal destijds de hogere kringen heeft beïnvloed, is nu moeilijk voorstelbaar. Zo heeft zelfs Dante overwogen zijn Divina Comedia in de taal van de troubadours te schrijven. Na de kruistochten tegen de albigenzen daalde het aantal mensen dat Occitaans sprak. In 1323 probeerden dichters uit Toulouse het Occitaans in ere te herstellen door
een Dichtersjuweel te organiseren. In 1539 stelde het Edict van Villers-Cotterêts het dialect van Île-de-France verplicht voor alle overheidsdocumenten. De naar het platteland verbannen langue d’oc werd een dialect of ‘patois’, een term die zowel de taal als de cultuur loochende. De leiders van de Derde Republiek probeerden de taal zelfs uit te roeien. Maar de zwaarste klap voor het Occitaans kwam met de Eerste Wereldoorlog en alle veranderingen die daaruit voortvloeiden. Niettemin heeft het Occitaans een paar oplevingen gekend. Rochegude publiceerde in 1819 een bloemlezing met gedichten van troubadours. In 1854 hervormde de Félibrige de schrijfwijze van het Provençaals. De Escòla Occitana (1919) en het Institut d’Études Occitanes in Toulouse (1945) speelden een beslissende rol in de opleving door een schrijfwijze in te voeren die meer aansloot bij die van het Frans. De doorbraak volgde in 1951 met een wet die het onderwijs van het Occitaans weer toeliet, eerst op de calendretas voor de kleuters en later in het middelbaar onderwijs (1997). Het Occitaans leeft voort in het accent en in bepaalde woorden: het ‘francitan’.
FOIX
9
17
D1
Aquaduct
Gorges de la Frau
Pas de l’Ours
D9
D 20
D1
Rebenty
3 61 D Gorges du
07
Défilé d’Able
Puivert
De bovenloop van de Aude In het hart van de Razès De kathaarse Corbières De Fenouillèdes Pays de Sault en de Gorges de l’Aude
Camurac
Belcaire
Langarail
D5
3 61
Étroit d’Alet
Quillan
Gorges de St-Georges
11 8
D
3
61
D
D 40
PEYREPERTUSE
s
re
s
9
naturel des
régional
N.-D.de Laval Fenouillet D9
D 117
D
9
61
19
D6
Clue de la Fou
Aquaduct Ansignan
s
D1 17
lède
St-Paul-deFenouillet Le Fen ouil
1
Fabrezan
1 61
Tuchan Padern
C
b or
iè
VillerougeTermenès
23
Laroque-de-Fa
Le
ieu Orb
Lagrasse
Col de Bedos 485
12
2 NARBONNE D
D
Cucugnan Duilhac-sousQuéribus Gorges de Galamus Peyrepertuse Caudiès-deSt-Antoine Fenouillèdes Grau de Maury D D 11 de-Galamus 9 7
1230
D 613
Cubières-sur- 4 Cinoble D 1
de Rialse sse
Rennes-lesBains
For êt
Termes
mp de Laca
D3
739
Plateau
D7
Parc
4
Puilaurens
Axat
D 117
D 40
Donjon d’Arques
Bugarach Pic de Bugarach
Forêt d es Fanges
Défilé de Pierre-Lys
Rennes-leChâteau
D
613
Coustaussa
Alet-les-Bains
St-Polycarpe
D 129
0
Lauquette
Abbe Ste-Mariede-Rieunette
D 11
NARBONNE
Agly
D
es de l’Aude Gorg Aguzou
8 D 11
Joucou
D
4
D 10
N.-D. de Marceille
Couiza Espéraza
D 620
Limoux
Trou du Curé Défilé de Joucou
Coudons
Andere plaats
Interessant
Een omweg waard
De reis waard
10 km
Plaats van vertrek
ARIÈG E Puilaurens
Quéribus
PEYREPERTUSE
Montségur
D 11
0
D1
St-Hilaire
Aude
DE CORBIÈRES EN HET PAYS CATHARE
TOULOUSE
Orb ieu
D3
Agly
DurbanCorbières
3
Aguilar
1
AUD E
D2
3
7
11
61
D
D
2
Aiguette
Hers
18
14
D1
D 21
D
D 61
23 GV_ROUSSILLON PAYS CATHARE_FRA30486FRA00_LES CORBIÈRES ET LE PAYS CATHARE_172 X 95 A 61 australien
146
DE CORBIÈRES EN HET PAYS CATHARE
PERPIGNAN
147
meer adressen
De Corbières en het Pays Cathare ∑ Michelinkaart 344 – Aude (11) en Pyrénées-Orientales (66) Ñ LIMOUX EN RONDRIT 148 Ñ RENNES-LE-CHÂTEAU EN RONDRIT 155 Ñ DE CORBIÈRESaa 159 Ñ CHÂTEAU DE QUÉRIBUSaa 168 Ñ CHÂTEAU DE PEYREPERTUSEaaa 171 Ñ DE FENOUILLÈDESaa 174 Ñ QUILLAN EN RONDRIT 177
148
DE CORBIÈRES EN HET PAYS CATHARE
Limoux 10.155 inwoners – Aude (11) Hier is carnaval een kwestie van traditie! Alle zondagen tussen januari en april dansen massa’s gemaskerde mensen (fécos) onder de arcades van de Place de la République. De rechte straten van de oude stad komen tot leven. In de zomer is het de zon die Limoux doet zinderen. En als de nacht valt, bruist de hele stad, net als zijn beroemde blanquettewijn!
y ADRESBOEKJE: BLZ. 153 i INLICHTINGEN Toeristenbureau – 7 av. du Pont-de-France - 11300 Limoux - t 04 68 31 11 82 - www.limoux.fr - juli-aug.: 9.00-12.30, 14.00-18.00 u; sept.-juni: dag. behalve zo en feestdagen 9.00-12.00, 14.00-18.00 u, za 10.00-12.00, 14.00-17.00 u. Voor een stadswandeling kunt u vragen naar de folder Peregrinations limouxines (‘Zwerftochten door Limoux’). Ñ LIGGING Regiokaart blz. 146, B1 – Michelinkaart 344 E4. 26 km ten zuiden van Carcassonne en 28 km ten noorden van Quillan via de D118. w AANRADERS Kloostergang van St-Hilaire en de sarcofaag van de Meester van Cabestany, de romaanse koorsluiting van de abdij van Alet-les-Bains. > PLANNING Bezoek de stad bij voorkeur tijdens het carnaval van januari tot april. Buiten deze periode volstaat een halve dag om Limoux en omgeving te verkennen. / MET KINDEREN Watersportactiviteiten (waterfiets voor de kleinsten) en hoogteparcours in de bossen van Alet-les-Bains, het Musée des Dinosaures in Éspéraza en Musée de l’Imprimerie (drukkerijmuseum) in Limoux.
Wandelen Het is aangenaam flaneren door de straatjes van de oude stad, die nog deels wordt omsloten door de 14de-eeuwse omwalling. De straatjes komen samen op de Place de la République, omringd door gebouwen met arcades waar de sierlijke, gotische spits van de Église Saint-Martin bovenuit torent.
Musée du Piano
Place du 22-Septembre - t 09 63 68 34 54 - www.limoux.fr - j - juli-aug.: dag. 10.00-12.30, 15.00-18.30 u.; rest van het jaar: alle dagen behalve zo en feestdagen 9.30-12.00, 14.00-17.30, za. 10.00-12.00, 14.00-17.00 u - gesl. zondag van half sept. tot half juni - € 3,50 (tot 16 jaar € 2,50 ), combikaartje met Musée Petiet en Musée de l’Imprimerie € 7. In de voormalige Église Saint-Jacques is een interessante tentoonstelling te zien van vooral Franse piano’s van de 18de eeuw tot nu. De gewone piano, de vierkante piano, de vleugelpiano en de mechanische piano geven een beeld van de grootste technische evoluties van dit instrument. Een van de zeldzame stukken is een gewone Pleyel (1825), de enige in de wereld waarvoor een certificaat van deze producent bestaat.
Het carnaval in Limoux D. Muscroft/age fotostock
Musée Petiet
Prom. du Tivoli 33 - t 09 63 68 34 54 - www.limoux.fr - j - juli-aug.: 10.00-12.30, 15.00-18.30 u; rest van het jaar alle dagen behalve zo en feestdagen 9.00-12.00, 14.00-18.00 u, za 10.00-12.00, 14.00-17.00 u - gesl. ma - € 3,50 (tot 16 jaar € 2,50), combikaartje met Musée du Piano en Musée de l’Imprimerie € 7. Dit interessante museum is ondergebracht in het voormalige atelier van de familie Petiet. Er worden werken tentoongesteld uit de tweede helft van de 19de eeuw: schilderijen van lokale kunstenaars, zoals De strijksters van Marie Petiet (1854-1893), gevechtsscènes uit de Frans-Duitse Oorlog (1870) van Étienne Dujardin-Beaumetz en werken van Henri Lebasque (La Lecture) en Achille Laugé (Notre-Dame de Paris). De gedigitaliseerde werken zijn te raadplegen in het museum.
EEN UITBUNDIG CARNAVALSFEEST
Het carnavalsgedruis van Limoux strekt zich over een heel lange periode uit: wel tien weken tot aan het Fête des Rameaux (Palmzondag). Iedere zondagochtend overstromen hordes mensen, de fécos, verkleed als pierrot de Place du Commerce. Ze dansen in de cafés onder de arcaden van het plein op de klanken van de muzikanten die zijn getooid in een soort blouse, de zogenoemde bloda. In de namiddag, als ze al het een en ander hebben gedronken (met een rietje, want men mag het gezicht niet ontbloten), tikken de fécos met een carabène (rietstengel) op het voorhoofd van iedereen die zij in een van de cafés herkennen. Daarbij spreken ze de woorden ‘Te coneissi’ uit (‘Ik herken je!’). De derde, hele drukke optocht vindt ’s avonds om 22.00 uur plaats in het licht van de entorches. Het moment waarop de stad baadt in een vreemde sfeer, met het vuur, de bezweringen en de heel trage muziek van het orkest, is heel bijzonder.
2
150
DE CORBIÈRES EN HET PAYS CATHARE
Musée de l’Imprimerie Allée du 19-Mars-1962 - op de begane grond van de voormalige rechtbank (aan de oever van de Aude) - t 09 63 68 34 54 - juli-aug.: di-zo 10.00-12.30, 15.00-18.30 u; rest van het jaar: bezoek op aanvraag - € 3,50 (10-16 jaar € 2,50, tot 10 jaar gratis) - combikaartje met Musée Petiet en Musée du Piano € 7. Dit kleine museum is eigenlijk de werkplaats van een letterzetter uit de tijd van Gutenberg. Er staan ook enkele drukpersen, die de ontwikkeling van de boekdrukkunst in de loop der eeuwen belichten.
Wat is er nog meer te zien? Jardin aux Plantes Parfumées La Bouichère
Verlaat Limoux richting Carcassonne en ga dan rechts onder de spoorweg tot het winkelcentrum. Sla bij de eerste rotonde rechts af en volg de wegwijzers. Rue Dewoitine 12 - t 04 68 31 49 94 - www.labouichere.com - mei-sept.: 13.0018.00 u - gesl. ma en di - € 7,50 (tot 12 jaar € 4,00). Teelt en verkoop van planten na de rondleiding. Deze tuin van 2 ha is onderverdeeld in diverse terreinen waarop verschillende plantensoorten worden geteeld. Er zijn een kruidentuin, een tuin met plantensoorten uit droge gebieden, een boomgaard, een Karolingische tuin, een moestuin met vergeten groenten en de ‘tuin van de maneschijn’. De 2500 winterharde planten (mooie collectie kruiden met onder andere tijm, salie, citroenkruid, oregano en pelargoniumsoorten) zijn voorzien van een naamkaartje waar hun gebruik en oorsprong op vermeld staat. De kruiden zijn gerangschikt volgens kleur, textuur, eigenschappen en groeiwijze.
In de omgeving Regiokaart blz. 146 N.-D.-de-Marceille B1 Ñ 2 km ten noorden van Limoux via de D104. Deze pelgrimskerk werd in de 14de eeuw herbouwd in gotische stijl en ligt te midden van cipressen en wijngaarden, die zo typisch zijn voor de Languedoc. In de enige kapel links in de kerk staat een beeld van de Zwarte Maagd, dat wordt beschermd door een hek in Lodewijk XIV-stijl. In de apsiskapellen hangen ontroerende ex voto’s. De kerk bevat grote schilderijen van schilders uit Carcassonne. Halverwege de ‘heilige weg’, de weg waarover de pelgrims lopen, bevat een kapelletje de miraculeuze fontein. Abdij Saint-Hilaire B1
Ñ 12 km ten noordoosten van Limoux, via de D104. Parkeren vlak voor de brug. - t 04 68 69 62 76 - http://perso.orange.fr/abbayedesainthilaire/ - juli-aug. 10.00-19.00 u; april-juni en sept.-okt. 10.00-18.00 u; jan.-maart en nov.-dec. 10.00-17.00 u - € 5 (6-15 jaar € 2).
LA BLANQUETTE
Deze mousserende wijn (AOC) wordt gemaakt van mauzac, chenin en chardonnay uit 41 gemeenten rond Limoux. De naam verwijst naar de fijne witte dons aan de onderkant van de bladeren van de mauzacdruif. Uit documenten blijkt dat Blanquette vanaf de 16de eeuw in gesloten flessen werd geleverd. Blanquette wordt gemaakt volgens de ‘méthode traditionelle’ en zijn roem in Frankrijk en het buitenland neemt toe.
151
LIMOUX
De nu geheel door de huizen van het dorp omringde romaans-gotische abdij is waarschijnlijk in de 9de eeuw gesticht, maar de oudste delen van het huidige gebouw dateren uit de 12de en 13de eeuw. De sierlijke trapeziumvormige, gotische kloostergang met paarsgewijze zuiltjes die bij de kapitelen samenkomen in de vorm van een mensenhoofd, getuigt van grote verfijning. In de kloosterkerk (eind 12de eeuw) bevindt zich in de rechterkapel de ‘Sarcofaag’ van de H. Sernin. Dit marmeren kunstwerk wordt toegeschreven aan de Meester van Cabestany (zie p. 47). De bas-reliëfs illustreren het leven en het martelaarschap van de stichter van de Église de Toulouse (midden 3de eeuw). Bezoek ook de gevangenis, met dikke muren, en de kelders, waar de benedictijner monniken het graan en de Blanquette opsloegen, de tintelende wijn die ze in 1531 tot mousseren wisten te brengen. Het verblijf van de abten heeft 15deeeuwse muren en beschilderde plafonds. In de refter is een expositie ingericht.
Abbaye Sainte-Marie-de-Rieunette B1 Ñ 19 km in noordoostelijke richting. Neem voorbij Saint-Hilaire rechts de D110 en volg die tot 6 km voorbij Ladern-sur-Laquet. Sinds 1994 wordt de in het hart van het Forêt des Corbières gelegen abdij Sainte-Marie-de-Rieunette opnieuw bewoond door een cisterciënzer gemeenschap van vijf kloosterzusters, die zijn afgevaardigd door de Abbaye de Boulaur (Gers). Zij leiden de bezoekers rond in de oorspronkelijk 12de-eeuwse abdijkerk. Die heeft een rechthoekig grondplan en een prachtig gebroken tongewelf. Deze door de nonnen van Cîteaux gestichte abdij, vermeld sinds 1162, was de inzet van verschillende gevechten met de abten van Villelongue. Op enkele perioden na is de abdij sinds 1528 verlaten. De nieuwe kloostergang die in de 20ste eeuw is herbouwd, is toegankelijk voor het publiek.
Saint-Polycarpe B1 Ñ 8 km in zuidoostelijke richting via de D129. De vestingkerk omvat een romaanse koorsluiting. Onder het hoofdaltaar zijn stukken uit de oude kerkschat tentoongesteld: de hoofdreliekhouder (naakt hoofd) van de H. Polycarpus, de hoofdreliekhouder van de H. Benedictus, de reliekhouder van de H. Épine (allemaal 14de-eeuws) en stoffen uit de 8ste eeuw. Het decor in de twee zijaltaren is Karolingisch, met maaswerk en palmetten. Op de muren en de gewelven zijn gerestaureerde overblijfselen van 14de-eeuwse fresco’s te zien.
Rondrit Regiokaart blz. 146 en 162-163 DE BOVENLOOP VAN DE AUDE
Ñ Route van 58 km van Limoux naar Quillan, in geel aangegeven op de regiokaarten op blz. 146 en 162. Verlaat Limoux in zuidelijke richting via de D118. WATEREN VAN ALET Vlak voor Alet stroomt de Aude door een plooi Alet is bekend om zijn van het Corbièresmassief. Het dal vernauwt mineraalwater voor zich tot een smalle doorgang, de Étroit d’Alet. vermagerings- en gezondheidskuren, en Alet-les-Bains om de waterstromen 9 km. Links van de route. waarop je kunt kanoën, Het door de 12de-eeuwse muren omringde kajakken en raften. In oude stadje Alet is bijzonder charmant. Op de de Aude kan gezwomminuscule Place de la République staan nog men worden. enkele mooie, gerestaureerde vakwerkgevels
2
152
DE CORBIÈRES EN HET PAYS CATHARE
ABDIJEN
De Corbières trok veel kloosterorden aan en daarom zijn er in deze streek veel priorijen, schuren, olie- en graanmolens en gasthuizen. De benedictijnen vestigden zich in Alet, Saint-Polycarpe, Saint-Hilaire en Lagrasse; de cisterciënzers kozen voor Fontfroide. en statige stenen huizen uit de 16de eeuw. Ze vormen een harmonieus geheel. Vanaf het plein waaieren smalle straatjes uit naar de poorten van de stad, de Rue Calvière en de Rue Cadène komen uit bij de poorten met dezelfde naam. Niet ver van de D118 staat de ruïne van de romaanse oude abdij. De abdijkerk was een triest lot beschoren. Het gotische koor werd nooit voltooid. In 1577 brachten de hugenoten veel schade toe aan het gebouw. In de 18de eeuw werden de apsiskapellen afgebroken voor een nieuwe weg. Van de gotische bouw rest alleen de noordelijke toren (rechts van de koorsluiting). Gelukkig is de romaanse koorsluitinga van rode en okerkleurige zandsteen bewaard gebleven. Prachtig tafereel bij zonsondergang. In de kapittelzaal zijn op de romaanse kapitelen van het portaal en de vensters een jachttafereel, De vlucht naar Egypte en twee vechtende steenbokken te zien.
Couiza (zie blz. 156)
Ga vanuit Couiza op zoek naar de geheimen van abt Saunière in Rennes-le-Château of breng een bezoek aan de donjon van Arques via de D613 (zie blz. 157). Neem bij het verlaten van Couiza links de D12.
Espéraza
De naam van deze gemeente verwijst naar een zekere Exuperatus, een lokale grondeigenaar. Espéraza was de eerste stad waar zich begin 19de eeuw de hoedenindustrie vestigde. Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw trekt het stadje paleontologen en liefhebbers van dinosaurussen aan dankzij interessante vondsten in het aangrenzende Campagne-sur-Aude. In een nieuw complex zijn het Musée des Dinosaures en het Musée de la Chapellerie gevestigd. Musée des Dinosauresa – t 04 68 74 26 88 - j - www.dinosauria.org - juli‑aug.: 10.00-19.00 u; rest van het jaar: 10.30-12.30, 13.30-17.30 u; gesl. dec.-jan., rondleiding mogelijk (1.30 uur) - € 8,70 (tot 12 jaar € 6,20). / Deze reusachtige vondsten verdienen een bijpassend museum. In de Galerie de l’évolution worden enkele geheimen uit deze lange, wonderlijke periode ontsluierd, waarna u een duik neemt in de Serre du crétacé (‘serre van het geologische tijdperk krijt’) waar het minutieuze werk van het laboratorium zichtbaar wordt. Loop vooral nog eens terug naar de immense gereconstrueerde skeletten van dinosaurussen van over de hele wereld, en dan vooral die uit Aude. De absolute ster is Eva, een sauropode (12 m, 12 miljoen jaar oud) waarvan men het skelet bijna intact uit de rots heeft gehaald. Musée de la Chapellerie – t 04 68 74 00 75 - www.museedelachapellerie.fr - j - juli-aug.: 10.00-19.00 u; feb.-juni en sept.-dec.: 10.30-12.30, 13.30-17.30 u gesl. jan., 25 dec. - gratis. / De verschillende fasen van de productie van de hoed worden hier in beeld gebracht, van de behandeling van de wol tot het aanbrengen van de boord. Een tentoonstelling van hoofddeksels (onder andere militaire steken, borsalino’s) en een videofilm maken dit museum nog interessanter. Keer terug naar de D118 om terug te rijden naar Quillan.
Quillan (zie blz. 177).
153
LIMOUX
y LIMOUX: ADRESBOEKJE OVERNACHTEN GOEDKOOP
Hôtel Le Mauzac – 9 av. CamilleBouche (D118, bij het binnenrijden van de stad vanuit Carcassonne) t 04 68 31 12 77 - www.hotelle-mauzac.com - õ - 21 kamers € 44/52 - : € 7 - gratis wifi. Dit hotel ligt tegen een heuvelen beschikt over een aantal comfortabele, geluiddichte kamers met airco en meubilair van grenenhout. De kamers aan de achterkant van het hotel zijn de beste. Mooie ontbijtzaal. Heel vriendelijke ontvangst. PURE VERWENNERIJ
Grand Hôtel Moderne et Pigeon – 1 place du Gén.Leclerc - t 04 68 31 00 25 - www. grandhotelmodernepigeon. fr - õ gesloten zo avond (half okt.-half mei) - 11 kamers en 3 suites € 109/150 - : € 12,50 - brasserie € 19; restaurant (gesloten zo avond en ma) € 39,50/122 - gratis wifi. Dit oude, bijzondere hotel in een gebouw uit de 17de eeuw is volledig gerenoveerd. Grote en smaakvol ingerichte kamers en een prachtig trappenhuis met fresco’s en gebrandschilderd glas. Mooie eetzaal uit 1900, gezellig terras met planten, smakelijke gerechten.
In de omgeving GOEDKOOP
Camping Val d’Aleth – Chemin de la Paoulette - 11580 Alet-les-Bains (vlak bij het dorp, aan de oever van de Aude) - t 04 68 69 90 40 - www. valdaleth.com - j - reserveren aanbevolen - 37 staanpl. € 16/18. 4 chambres de hôtes € 58/60. Deze camping vlak bij het centrum van het dorp ligt aan de oever van de rivier en biedt veel schaduw. Modern sanitair en ook overnachting in chambres d’hôtes.
DOORSNEEPRIJZEN
Chambre d’hôte L’Escalette – 9 rue Calvière - 11580 Alet-les-Bains (vlak bij de Place de la République) t 04 68 69 99 25 - www.escalette11. com - 3 kamers € 60 : - gratis wifi. Een eetzaal met een open haard. Ook een onverwachte tuin waarin u bij mooi weer kunt ontbijten en smaakvol ingerichte kamers. Dit alles in het hart van het oude centrum. Vriendelijke ontvangst. Chambre d’hôte La Maison du Chapelier – 7 rue Élie-Sermet 11260 Espéraza - t 04 68 74 22 49 - www. esperazabedandbreakfast. com - õ ; - gesloten nov. -maart - 4 kamers € 75 - gratis wifi. Voormalige woning van een beroemde hoedenmaker uit de regio. Dit huis heeft alle kenmerken van zijn oorspronkelijke karakter behouden. Grote tuin met zwembad en sauna. Prettige kamers. Chambre d’hôte L’Orchidée – 12 av. de Carcassonne - 11250 StHilaire - t 04 68 20 23 74 - www. bandbsouthfrance.com - 3 kamers € 64/74 - gratis wifi. Engelse charme in alle rust in een mooi oud huis in het hart van het dorp. De kamers zijn comfortabel en het ontbijt wordt geserveerd op het terras. WAT MEER LUXE
Hostellerie de l’Évêché – 2 av. Nicolas-Pavillon - 11580 Alet-lesBains - t 04 68 69 90 25 - www. hotel-eveche.com - õ - april-okt. - 30 kamers € 75/88 - : € 11,50 - restaurant € 19/47 - gratis wifi. Voormalig bisschoppelijk paleis in een mooie tuin aan de oever van de Aude. Rust en comfort, slechts verstoord door het gekabbel van het water. Verrukkelijke lokale keuken, begeleid door mineraalwater uit Alet of een van de vele cru’s uit de streek.
2
154
DE CORBIÈRES EN HET PAYS CATHARE
UIT ETEN GOEDKOOP
w Kleine trek? Dan vindt u vast een geschikte eetgelegenheid op een van de terrasjes aan de Place de la République. Kies bijvoorbeeld voor tapas in Café Gourmand of bestel een reuzensalade in Concept. DOORSNEEPRIJZEN
La Maison de la Blanquette – 46 bis prom. du Tivoli - t 04 68 31 01 63 - gesloten zo avond - reserveren aanbevolen - € 16,50/37. Gulle keuken met streekgerechten begeleid door de fameuze Blanquette de Limoux en andere lokale cru’s. Er is ook een wijnwinkel. IETS DRINKEN
Jardin La Buvette – 17 rue du Séminaire - 11580 Alet-les-Bains t 04 68 69 98 56 - 11.30-14.00, 16.00-19.00 u. Gesl. zo. In de voormalige woning van bisschop Pavillon en de tuin van het seminarie worden in de ochtend seizoensfruit en -groenten verkocht. U kun er de hele dag terecht voor een glaasje van het een of ander en kleine snacks. WINKELEN
Blanquette de Limoux – Vraag bij het toeristenbureau naar de folder Les Vins AOC de Limoux. Daarin staat een gedetailleerde lijst met alle producenten. Of informeer bij het Syndicat des vins AOC van Limoux (20 av. du Pontde-France - t 04 68 31 12 83, www. limoux-aoc.com). Via de Vignerons du Sieur d’Arques (av. du Mauzac t 04 68 74 63 45) kunt u reserveren voor een bezoek aan een wijnkelder. Vina e Terra - 7 av. du Lauragais 11300 Limoux - t 04 68 31 83 64
- www.vinaeterra.com - ma-za 9.0012.30, 14.00-19.30, zo 9.30-12.30, 15.00-19.30 u. Cave met een grote sortering wijnen. SPORT EN ONTSPANNING
Wildwatersport
/ Alet Eau Vive – Allée des Thermes - 11300 Alet-les-Bains t 04 68 69 92 67. Wildwatersport op de Aude (hydrospeed, rafting, kano, kajak). Er is ook een hoogteparcours tussen de bomen. Club de Canoë-Kayak de Limoux – Rue des Violettes t 06 86 57 80 68 - www. canoelimoux.fr. - juli-aug.: dag. 9.30-18.00 u; mei, juni en sept.: op afspraak - kano €12/27 afhankelijk van het traject; kajak € 12/29; kinderen € 8/16 en € 8/22 (alles inclusief materiaal, verzekering en vervoer). Tochten door het dal van de Aude: groen traject (10 km) van Limoux naar Alet; blauw traject (17 km) van Limoux naar Couiza. Wie het rustiger aan wil doen kan ook gaan waterfietsen (€ 10)!
Hoogteparcours
/ Accro Parc – Allée des Thermes - 11580 Alet-les-Bains t 04 68 69 94 86 - gehele jaar geopend - € 20 (kinderen € 17). Vier parcours met verschillende moeilijkheidsgraden. EVENEMENT
Carnaval de Limoux – t 04 68 31 11 82 - www.limoux.fr. Tien weken tussen jan. en de zondag voor palmpasen, elk weekend en Vastenavond (wisselende data afhankelijk van de kerkelijke feestdagen). Zondag voor palmpasen, om middernacht, veroordeling van Prins Carnaval en Nuit de la Blanquette.
155
RENNES-LE-CHÂTEAU
Rennes-le-Château 91 inwoners – Aude (11) Rennes-le-Château, de voormalige hoofdstad van het graafschap Razès, ligt hoog boven het dal van de Aude, met zijn kleine dorpjes met rode daken. Het dorp telt slechts één straat, maar trekt vele nieuwsgierigen die geïntrigeerd zijn door het mysterie van de plotselinge rijkdom van priester Saunière. Hoewel deze schattenjagers geen opgravingen meer mogen verrichten, ontleent het dorp zijn bestaansrecht aan de legende.
y ADRESBOEKJE: BLZ. 158 i INLICHTINGEN Toeristenbureau – 11190 Rennes-le-Château - t 04 68 74 05 84 - www. rennes-le-chateau.fr. Ñ LIGGING Regiokaart blz. 146, B1 – Michelinkaart 344 E5. 45 km ten zuiden van Car cassonne, 16 km ten noorden van Quillan en 21 km ten zuiden van Limoux via de D118 en dan de D52. w AANRADERS De muurschilderingen en de veelkleurige beelden in de Église SainteMarie-Madeleine, de Tour Magdala op het domein van priester Saunière, de Visigotische pilaar in het museum, en het prachtige uitzicht naar het westen op de bovenloop van de Aude vanaf het parkeerterrein bij de watertoren. > PLANNING Reken op een halve dag voor Rennes-le Château en een rondrit door het hart van de Razès. / MET KINDEREN De donjon van Arques.
Wandelen OP ZOEK NAAR DE SCHAT
Église Sainte-Marie-Madeleine Iedereen die deze kerk bezoekt, is geïntrigeerd door de eind 19de-eeuwse verfraaiingen (neogotische muurschilderingen en polychrome beelden). Bij de ingang wordt een wijwatervat paradoxaal genoeg ondersteund door een gehurkte duivel.
Domaine de l’abbé Saunière t 04 68 74 72 68 - www.rennes-le-chateau.fr - juli-half sept.: 10.00‑19.15 u; mei-juni en 15-30 sept.: 10.00-18.15 u; maart-april, okt.-half dec.: 10.00-13.00, 14.00-17.15 u; jan.-feb.: za en zo 10.00-13.00, 14.00-17.15 u - rondleiding mogelijk (1.30 uur) op verzoek (maand van tevoren) - € 5,50 (kinderen €3,50). In een sierpark staat de curieuze gekanteelde Tour Magdala, waarvan de twee verdiepingen zijn ingericht als kantoor en bibliotheek. Een ronde belvedère verbindt de toren met een serre die een wintertuin herbergde. In een lager
2
Vertaling Sylvia Birnie, Henriëtte Gorthuis, Nicolet de Jong, Harrie Nelissen, Willemien Werkman Eindredactie Jaap Verschoor Boekverzorging Asterisk*, Amsterdam Omslagfoto Shutterstock/Giancarlo Liguori Oorspronkelijke titel Roussillon - Aude - Pays cathare Oorspronkelijke uitgever Michelin, Parijs Uitgevers Philippe Orain (Michelin, Parijs) Lieven Defour (Lannoo, Tielt) Eindredactie Natacha Brumard, Delphine Storelli Redactie Célia Bénisty, Françoise Chaffin, Lisa Diez Gracia, Xavier Espinet, Chloé Hoorman, Guylaine Idoux, Hervé Kerros, Sarah Larrue, Laurence Michel, Pierre Plantier, Marie- Pascale Rauzier, Claire Rideau, Emmanuelle Souty, Magali Triano Grafisch ontwerp Christelle Le Déan Omslagontwerp Keppie&Keppie, Varsenare Cartografie Michèle Cana, Thierry Lemasson Met dank aan Didier Broussard, Marie Simonet
© Michelin, 2015 © Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2016
Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internet adressen) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden.
Contactadres De Groene Reisgids Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt degroenereisgids@lannoo.be
De Groene Reisgids Uitgeverij Terra Lannoo bv Papiermolen 14-24 NL-3994 DK Houten degroenereisgids@terralannoo.nl
www.lannoo.com D/2016/45/162 - NUR 512 ISBN 978 94 014 3108 8 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.