He t
W A A N Z I N N I GE B OE K OV E R DE BI L L OS A U RUS E N A N DE RE P RE H IS TOR ISCH E W EZE NS
He t
W A A N Z I N N I GE B OE K OV E R DE BI L L OS A U RUS
E N A N DE RE P RE H IS TOR IS C H E W EZ E N S
99% NONSENS 100% HUMOR AND GR RRY IFFITHS DE EDWA Vertaald do NTON or RD en T Y E
VAN D E
VEND EL
INHOUD over de auteurs 9 inleiding 11
KONTGEWERVELDEN
13
Kontspons 14 Trilobout 16 Bilkwal 18 Zee-bilschorpioen 20 Scheet-egel 22 Octopoeps 24 bilvolutionair tijdsoverzicht
26
BIPSVISSEN
29
Bruine-drolpedovis 30 Coelaconth 32 Kwijlstaartrog 34 Stinkelosteus 36 Kontkophaai 38 Bipshengelvis 40 bilvolutie: hoe het leven zich kontwikkelde
42
DARMFIBIEËN & DREKTIELEN
45
Bilspringer 46 Drassosaurus 48 Billotrodon 50 Poepigator 52 Schijtosaurus 54 Scheetpad 56 Boa kontstrictor 58
PREHISTORISCH PLANTEN-REETLEVEN
60
GESCHEETPOTIGEN & STINKSECTEN
63
Duizendbil 64 Bilslak 66 Bilmug 68 Grote monster-bilbromvlieg 70 Vogelkontspin 72 Grote prehistorische stinkmier 74 ZO WERKT EEN BILLOSAURUS
76
BILLOSAURUSSEN
79
Poeposaurus 80 Toiletrollosaurus 82 Slechtgetekende billosaurus 84 Konthoofdige idiotosaurus 86 Zeer zeldzame langnekkige langbenige kortstaartige domuitziende kleine-konthoofdige sloomogige idiotosaurus 88 Kontogige billosaurus 90 Billontoptimus 92 Luiersaurus 94 Diarreesaurus 96 Jeukbillosaurus 98 Wappernek cyclopotops 100 Schedelkontosaurus 102 Reservebillosaurus 104 Stink Kong 106 Toiletborstelosaurus 108 Tricerabips 110 Tyretosaurus rex 112 Grootbillosaurus 114
6
Gigabillosaurus 116 Grote witte billosaurus 118 Minibillosaurus 120 Megastankosaurus 122 DE TYRETOSAURUS REX TEGEN DE TRICERABIPS 124
POEPVOGELS
127
Billodactylus 128 Achteromteryx 130 Schetosaurus 132 Spoelosaurus rex 134 Pteranobips 136 Onderbroekosaurus 138 Hogesnelheidsminibillosaurus 140 HOE DE BILLOSAURUSSEN SCHIJTSTIERVEN
142
BILDIEREN
145
Bilmonster van Loch Ness 146 Walgodong 148 Grote wolharige kontkop 150 Sabeltandbips 152 Verschrikkelijke Poepman 154 Pleeanderthaler 156 BILROEMDE BILLOSAUROLOGEN
158
INDEX
161
7
ov e r de au t eu r s Andy Griffiths werd er zich van bewust dat er een dringende behoefte was aan een uitgebreide gids over de billosaurussen toen hij het laatste deel schreef van zijn internationale bestseller De Billentrilogie. Het uitmuntende informatieve werk dat u nu in handen hebt is het resultaat van een nauwkeurig onderzoek van op zijn minst een halfuur. Het bundelt alles wat er aan — zowel feitelijke als niet-feitelijke — informatie te vinden is over deze onfortuinlijke periode in de geschiedenis van het leven op aarde. Het deed Andy bijzonder veel plezier dat Dr. Terence Denton bereid was om samen met hem terug in de tijd te reizen om gezamenlijk deze konterbaarlijke wezens weer tot leven te wekken. Terry Denton is een beroemde, zeer serieuswetenschappelijke billustrator. Dat hij door Dr. Andrew Griffiths uitgenodigd werd om de officiële kunstenaar te zijn op de Eerste Grote Billosaurusexpeditie was een hoogtepunt in zijn carrière. Hij had al brede ervaring opgedaan toen hij wetenschappelijke teksten als de Gewoon!-serie en De Kat op de Mat is Plat billustreerde, maar hij had geen rekening gehouden met de opwinding die hij bleek te voelen toen hij, met enkel pen en papier als wapen, oog in oog stond met schepsels als de Tricerabips en de Tyretosaurus rex. Bij een uitzonderlijk angstaanjagende schermutseling met de Grote wolharige kontkop (niet Andy!) raakte hij ernstig gewond. Momenteel verblijft hij ter herstel in het ziekenhuis.
i n l e i di ng Het leven op aarde begon met primitieve kakteriĂŤn die 600 miljoen jaar geleden, tijdens het Prekakbrium, in de oceanen verschenen. Deze kakteriĂŤn kontwikkelden zich door de tijd heen tot meer complexe vormen van reetleven, zoals kontgewervelden, bipsvissen, darmfibieĂŤn, drektielen, gescheetpotigen, stinksecten en poepvogels, waar uiteindelijk een groep van drektielen uit voortkwam die we nu kennen als de billosaurussen. De billosaurussen verschenen 203 miljoen jaar geleden op aarde, aan het begin van de Triplas-periode. Ze verspreidden zich in een verbazingwekkende variatie aan vormen en groottes, met een even grote variatie aan geuren en stank. Ze domineerden het reetleven gedurende de volgende 150 miljoen jaar, maar ongeveer 65 miljoen jaar geleden verdwenen de billosaurussen uit het fossielenspectrum. Het schijtsterven van de billosaurussen maakte de kontwikkeling van een heel nieuw soort reetleven mogelijk: de bildieren, en dat leidde weer naar de opkontst van de allereerste bilmens. Hoewel we ons voornamelijk richten op de billosaurussen, hebben we toch voorbeelden van reetgerelateerde levensvormen uit alle belangrijke groepen opgenomen, wat dit boek tot de meest uitgebreide en kaktuele gids maakt die ooit over het prehistorische reetleven werd gepubliceerd. 11
ILKWAL KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BIL RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPON GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZEE RILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEET-EG ILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS SCHEET-EG
LSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPO GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE NS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE E-BILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPO GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE NS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE E-BILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPO GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE NS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE E-BILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPO GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE NS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE E-BILSCHORPIOEN OCTOPOEPS Het levenSCHEET-EGEL op aarde begon in de oceanen, met KONTSPO primitieve kakteriën, tijdens het Prekakbrium-BILKWAL ZE GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT tijdperk.BILKWAL Door de tijd heen klonterden deze vroege NS TRILOBOUT ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE eenbilligen aaneen om in de oceanen van het KONTSPO E-BILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS Strontozoïcum een paar vanTRILOBOUT de eerste meerbillige GEL OCTOPOEPS KONTSPONS BILKWAL ZE kontgewervelden te vormen. NS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE E-BILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL kontspons OCTOPOEPS KONTSPO GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE trilobout NS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE bilkwal E-BILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPO zee-bilschorpioen GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE scheet-egel NS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE octopoeps E-BILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPO GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE NS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE E-BILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPO GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE NS TRILOBOUT BILKWAL ZEE-BILSCHORPIOEN SCHEE E-BILSCHORPIOEN SCHEET-EGEL OCTOPOEPS KONTSPO GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE GEL OCTOPOEPS KONTSPONS TRILOBOUT BILKWAL ZE
KONTGEWERVELDEN
Kontspons De Kontspons bevond zich permanent op de bodem van de zee. Hij zoog er kakteriÍn op. Hij had twee duidelijke billen, wat het kenmerk is van alle vormen van reetleven, of ze nu modern of prehistorisch zijn. De Kontspons had evenwel geen armen, benen, mond, inwendige organen, zenuwstelsel, persoonlijkheid, en ook geen hobby’s of liefhebberijen. We nemen aan dat deze soort daarom genoodzaakt was tot het kontwikkelen van andere eigenschappen, zoals het laten van onderwaterwindjes, waardoor belletjes kontstonden, en dat hij dit deed om zichzelf bezig te houden en zo enigszins te ontsnappen aan de verveling van zijn kontgelooflijk saaie bestaan.
BELANGRIJKE GEGEVENS Wetenschappelijke naam: Billius knijpii Familie: Verpletterkonten Voeding: Kakterivoor Tijdperk: Kakbrium 540-500 mjg [miljoen jaar geleden] Stinkgehalte:
14
15
Trilobout De Trilobout verscheen zo’n 600 miljoen jaar geleden en was een harde, driebillige bodemgrazer. Met zijn afgeplatte vorm kon hij, door haastig over de zeebodem te scharrelen, heel goed modder filteren, maar ook drolletjes van kontgewervelden en drolganische deeltjes. Zijn harde omhulsel beschermde hem tegen vijanden; hierdoor was hij een van de meest succesvolle vormen van het vroege reetleven. Hij zwom, kroop en wroette nog 350 miljoen jaar in de oceanen van het Strontozoïcum. Er waren veel verschillende Triloboutsoorten, en een paar daarvan — bijvoorbeeld de Triloboutus gigantis — groeiden uit tot schepsels van scheetnorme afmetingen.
BELANGRIJKE GEGEVENS Wetenschappelijke naam: Driebillium kontus Familie: Stinkkonten Voeding: Modderivoor Tijdperk: Kakbrium 540-250 mjg Stinkgehalte:
16
17
Bilkwal Ook al had hij geen beenderen, geen hart, geen bloed en geen hersens, toch was de met scheten gevulde, kontvormige Bilkwal een van de sterkste onder de late weeklijvige kontgewervelden. Bilkwallen verplaatsten zich in grote scholen, en hun lange stinktakels zwierden achter hen aan. Aan het uiteinde van elk van deze stinktakels zat een dodelijke kwallenkont, die een gevangen prooi in zeer korte tijd kon doden door hem met dodelijke kakteriĂŤn te stinkfecteren. Daarna nam de Bilkwal het lichaam van de prooi op door middel van kontmose, wat een primitieve vorm van osmose is, waarbij voedsel door zeer kleine poriĂŤn in de billen opgezogen wordt.
BELANGRIJKE GEGEVENS Wetenschappelijke naam: Piscatus kwallikontus Familie: Verpletterkonten Voeding: Kakarnivoor Tijdperk: Droldovicium 540-435 mjg Stinkgehalte:
18
19
Zee-bilschorpioen De Zee-bilschorpioen was de reusachtige voorvader van de tegenwoordige schorpioen, en hij was een van de meest gevreesde prehistorische diepzeevormen van reetleven. De scheetnorme klauwen van een Zeebilschorpioen konden een grote Trilobout in tweeën knippen, en de gifzakjes in zijn kontvormige stekel bevatten vers rioolwater dat zo krachtig was dat het binnen een paar seconden een hele school Bilkwallen kon doden. Er is evenwel voorzichtig bewijs waaruit opgemaakt kan worden dat deze vreeswekkende wezens zich bezighielden met behoorlijk elegante liefdesrituelen. Men neemt aan dat die begonnen met het mannetje dat de scharen van het vrouwtje vastpakte en daarna een dans uitvoerde die de derrière à deux wordt genoemd. Deze dans kontwikkelde zich uiteindelijk tot een reeks van stijlen, waaronder het bilroomdansen, billenballet, stinkjazz en shithop.
BELANGRIJKE GEGEVENS Wetenschappelijke naam: Scorpius oceania Familie: Knijpkonten Voeding: Kakarnivoor Tijdperk: Droldovicium, Biluur 500-410 mjg Stinkgehalte:
20
'HELP' in Triloboutentaal
Plas ongezuiverd rioolwater
21