van reizigers voor reizigers
sardiniĂŤ
De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:
trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt
Uitgeverij Terra Lannoo Postbus 97 3990 DB Houten
e- mail: trotter@lannoo.be www.trotterclub.com
De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Katrien Meuleman reisinfo vlaanderen en nederland Wegwijzer vzw, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Studio Lannoo omslagfoto Shutterstock.com / Andrejs Jegorovs oorspronkelijke titel Le Guide du Routard – Sardaigne oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval hoofdredacteur Pierre Josse adjunctredacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, Carole Bordes, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine LemaufBeauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Gavin’s Clemente-Ruïz, Alain Pallier en Fiona Debrabander
© Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen),
Nederlandse tekst Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2013
© Cartografie Hachette Tourisme www.lannoo.com
D/2013/45/286 – ISBN 978 94 014 0639 0 – NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Inhoud veelgestelde vragen wat je zeker niet mag missen Reizen naar Sardinië Met de auto en de boot
14
Met het vliegtuig
14
Sardinië praktisch ABC van Sardinië Binnenlands vervoer Budget Elektriciteit Feesten en feestdagen Fooien en taksen Formaliteiten Fotograferen Gehandicapte trotters Geldzaken Gezondheid Internetadressen
17 17 22 24 24 26 27 28 28 29 30 30
Klimaat Noodnummers Nuttige adressen Openingsuren Overnachten Post Reisliteratuur Risico’s en ergernissen Rondreizen Taal Tabak Telefoneren en telecommunicatie
31 31 31 33 33 36 36 37 37 41 43 43
mens, maatschappij, natuur en cultuur Beroemde personen 47 Godsdienst en geloof 48 Keuken Bevolking 48 Media Cultureel en natuurlijk erfgoed 51 Mensenrechten Drank 53 Restaurants Economie 54 Sardijnse kunstnijverheid Garibaldi 55 Wellevendheid en gebruiken Geografie 55 Werelderfgoed Geschiedenis
60 60 66 67 68 69 70 70
Cagliari en omgeving Cagliari spiaggia del poetto
71 89
parco naturale molentargiussaline
89
90
Chia
90 93
TEN ZUIDWESTEN VAN CAGLIARI Pula
Het zuidwesten De weg langs de Costa del Sud Het eiland Sant’Antioco sant ’antioco tochten op het eiland calasetta
Het eiland San Pietro
94 95 96 101 101 103
carloforte uitstapjes op het eiland
Terug naar het grote eiland Carbonia tratalias
104 108 108 109 112
8 | inhoud iglesias en omgeving
Iglesias
113
113 122
grotta di santa barbara
miniera de monteponi e impianti de m onteponi scalo
122
NAAR HET NOORDEN EN HET WESTEN tempio di antas grotta di su mannau
Fluminimaggiorre Portixeddu
122 123 123 124
costa verde: capo pecora
Buggerru Masua nebida spiaggia di fontanamare
rondzwerven ten zuiden van de
122 125 125 126 127 127
de costa verde
Piscinas arbus: guspini montevecchio
127 127 128 128
Tocht door het noorden van de
131
meer naar het noorden: giara di
Costa Verde
130
het oosten van de media campidano
Barumini
131 gesturi, villamar, villanovafranca 133
De regio Oristano-Bosa Arborea Oristano basilica di santa giusta stagno di santa giusta cabras san salvatore di sinis marina di torre grande
134 134 140 140 140 141 141
De archeologische vindplaats Tharros chiesa san giovanni
Ten noorden van Oristano riola sardo
seneghe bonarcado
Santu Lussurgiu ghilarza sito nuragico di losa sito nuragico di santa cristina
143 143 144 145 146 146
De weg van Santu Lussurgiu naar Bosa
146 146
141 143 143 143
Bosa
154
tocht langs de baai van porto conte:
modolo, magomadas, suni en t resnuraghes
153
Het noordwesten Alghero
fertilia en de stranden van bombarde
punta giglio, strand van mugoni,
en lazzaretto
schiereiland capo caccia , prigionette
nuraghe di palmavera necropoli di anghelu ruju sella e mosca
164 165 165 165
en grotta di nettuno alghero: porticciolo, porto ferro argentiera
la nurra
Stintino
169 de stranden 170 Het nationaal park van Asinara 171
165
de stranden ten noorden van
Porto Torres spiaggia di platamona monte d’accoddi
166 168 169 172 174 174
inhoud | 9 Sassari
174
codrongianos santa maria del regno in ardara chiesa sant ’antioco di bisarcio ozieri san pietro di sorres sito nuragico di santu antine
siligo
Castelsardo
chiesa santa trinita di saccargia in
187 187 188 188 189 189
de stranden
195 202 203 205 207 209 210 210 210 210
capo d’orso
chiesa nostra signora di tergu roccia dell’elefante sedini bulzi: san pietro di simbranos isola rossa
189 189 193 194 194 194 194 194
Gallura Olbia golfo aranci
Santa Teresa di Gallura de stranden
Tempio Pausania nuraghe majori aggius valle della luna monte limbara
Palau
de stranden
211 211
De eilanden van La Maddalena (Arcipelago di La Maddalena) isola maddalena isola caprera isola santo stefano isola spargi isola budelli isola razzoli
212 216 216 217 217 217 217
De noordoostkust de costa smeralda
Porto Cervo Porto Rotondo de stranden arzachena
218 219 220 221 221
tomba dei giganti di lu coddhu vecchiu tomba dei giganti di li loighi
de oostkust tussen olbia en dorgali (supramonte) spiaggia di capo coda di cavallo spiaggia brandinchi spiaggia la cinta san teodoro
222 222 222 222
tussen san teodoro en posada: budoni posada la caletta
spiaggia di santa lucia spiaggia di capo comino spiaggia berchida spiaggia biderosa orosei
222 223 223
marina di orosei
226
ten zuiden van nuoro: mandrolisai
galtelli
221 221
222 223 223 223 223 223 224 224
Het centrum barbagia
Nuoro
225
ten noorden en ten oosten van nuoro:
(sorgono, ovodda, tonara, desulo,
monte ortobene, fonta sacra su
en aritzo), tomba dei giganti
233
mamoiada
234 236
t empiesu in orune, necropoli di sas c oncas, bitti
232
supramonte
Orgosolo
234
10 | inhoud Oliena su gologone
236 238
de vallei van lanaitho (valle di la-
Dorgali grotta di ispinigoli sito nuragico di serra orrios
242 243 243
naitho): villagio nuragico sa sedda’e sos carros, sito nuragico di tiscali
240
het gennargentu national park
Cala Gonone de stranden
244 248
san pietro di golgo baunei
De weg tussen Dorgali en Tortoli
Arbatax en Tortoli
(de Orientale Sarda, SS 125)
249 250 250
de stranden
256 256 257
parco archeologico bosco seleni e
collo di genna silana urzulei
Santa Maria Navarrese
244 250 250 251 253 253
Het zuidoosten ogliastra jerzu ulassai grotta su marmuri
255 monte tricoli monte armidda lanusei
de oostkust tussen arbatax (tortoli) en villasimius muravera
258
de stranden
259
de stranden in de omgeving van
sarrabus en de zuidoostkust
Villasimius
lijst kaarten en plattegronden register
258 258 259
Âvillasimius en aan de costa rei verklaring van de symbolen
257 257 257
261 263 263 264
hoofdstuk | 71
Cagliari en omgeving Cagliari (09100)
164.250 inwoners
Zoals in alle havensteden aan de Middellandse Zee zou je hier per schip moeten aankomen. Dat is immers hoe de eerste migranten in de oudheid hier ook aankwamen en zo zul je met één blik beseffen dat Cagliari een uitzonderlijke ligging en een apart karakter heeft. Cagliari is de hoofdstad van Sardinië en heel zuiders. Op het einde van de enorme, uitnodigende baai die met meren is afgezoomd (voormalige zoutpannen), strekt de stad zich over kleine heuvels uit. De meest opmerkelijke daarvan is het Castello (de citadel), het historische centrum, precies op het hoogste punt. Lange straten leiden omhoog naar de kathedraal, het lijken wel donkere, smalle gangen. Het historische centrum werd tijdens de Tweede Wereldoorlog grotendeels vernietigd, maar zijn definitieve vorm heeft het een eeuw geleden gekregen. Toen de schrijver D. H. Lawrence er in 1921 langskwam, zag hij ‘een kale stad, steil, op een punt, met overal bladgoud… vreemd, wonderlijk, helemaal niet Italiaans, alles is hooghartig op elkaar gestapeld zoals bij een miniatuur en heeft iets van Jeruzalem… Je vraagt je af hoe ze daar tot stand is kunnen komen… Ze doet me aan Spanje denken, of aan Malta, maar niet aan Italië’. En toch is de manier van leven in Cagliari op-en-top Italiaans, net zoals de stad in hart en ziel 100 % Sardijns is. Je kunt ze vergelijken met een lichtgeraakte, vrije en vergeten vrouw, ze is het eenvoudige, chique familielid in de eilandenfamilie van de Middellandse Zee. Haar eenzaamheid heeft haar karakter bepaald, maar daardoor is het haar ook gelukt haar stijl en persoonlijkheid te bewaren. Cagliari is minder barok en chaotisch dan Napels, minder complex dan Palermo en veel makkelijker om je thuis te voelen dan Genua en Rome. De mensen rijden er slecht en ze parkeren nog slechter, soms krijg je er de kriebels van, maar de vriendelijkheid van de inwoners laat je dat weer vlug vergeten. De afstanden zijn niet te groot en dus kun je je op een scooter of te voet verplaatsen. In het centrum ligt alles dicht bij elkaar. Cagliari verken je te voet, de beste manier is om van de haven naar het Castello en weer terug te lopen en daarbij van straatje naar straatje te drentelen, van plein naar plein, op het trage ritme dat reizigers vroeger hanteerden. Adagio ma non troppo! Een beetje geschiedenis
De geschiedenisboeken bevestigen dat de stad ongeveer 1000 jaar voor onze jaartelling door de Feniciërs werd gesticht. Die kwamen uit het Nabije Oosten (het huidige Libanon) en doopten hun kleine haven Karalis (wat zoveel betekent als ‘stad van steen’). In de loop der eeuwen is die naam tot Cagliari vervormd. De Carthagers (afkomstig uit het noorden van wat nu Tunesië is) vestigen er een kolonie. In 238 v.Chr. worden ze echter door de Romeinen verjaagd en die bouwen er een strategische basis uit in het centrum van de Middellandse Zee. Ze domineren de stad en het eiland zeven eeuwen lang en laten enkele sporen na zoals een amfitheater, dat er nu nog altijd staat. Na de val van het Romeinse Rijk is het de beurt aan de Vandalen en de Goten, en daarna komen de Byzantijnen, maar die blijven niet lang. Het is wachten tot de 13de eeuw, wanneer Pisa Sardinië inpalmt, voor het eiland opnieuw een periode van economische en culturele bloei kent. De citadel van Cagliari biedt onder-
72 | Cagliari en o mgeving
lo Car
C ir c.
di
Pir S. Lorenzo ri
vallazio Circon
131d
Grande
Via
le na
Mo
Viale Monastir
as Elm
Fr.
ndra Ave ant' V. S
Via
G.
Detailkaart
ita lc na
Cattedrale
e
st ie Tr V. ce
Su
Vi a
S.S.
Vi Stazione Marittima
aR om
Centrum
SARROCH TEULADA
Pirri
Castello di S. Michele
Cius a
le
195
r sti
Via
Stagno di Cagliari
Monserrato ri i Pir ne d azio v a ll c on C ir
Via
1
39
ne
oni
Elmas
Ma rc
ce Feli
130
a
V. So nnin o
NOORDEN
IGLESIAS
SERDIANA DOLIANOVA
. S. S
ORISTANO
V Madonna V. iale di Bonaria C. Co Ar lo ma m bo ndo
Villa Aresu
Golfo degli Angeli
TRAPANI (SICILIË)
GENUA LIVORNO PALERMO
CIVITAVECCHIA NAPELS ARBATAX
M U
Cagliari – Overzichtskaart | 73 SETTINO S. PIETRO
i
are Giulio Ces
554
Gra nde
Circ
onv
Selargius
a Vi
rie
S. S .O
rre eiGe S. S. d
Via
alla zio n
e Stagno Simbirizzi
as
Via G. Zudd
Quartuccio
rd Sa
a Vi a Qu
a
Quartu S. Elena
rtu
Orientale
artu
a Strad
ni mai di Terra
di Sta
Is Arenas
o gn Spiaggia di Quartu
di Golfo di Quartu
ne
tto
Sa li
Terramaini e al Vi
Po et to
Lung om are
Po e
Diaz Stadio S. Elia
Ippodromo
VILLASIMIUS EN DE ZUIDOOSTKUST
Cana le
Qu
Stagno dei Molentargius
Monte Urpino
ntale Sarda
Spiaggia del Poetto
S. Ignazio Sant'Elia M. S. Elia Faro S. Elia
138
Grotta dei Colombi
Capo S. Elia
0
Cagliari – Overzichtskaart
1
2 km
74 | Cagliari en o mgeving
dak aan belangrijke families. De machthebbers uit Pisa kijken vol trots neer op de lagergelegen stad en de haven. In 1297 schenkt paus Bonifatius VIII Sardinië officieel aan het koninkrijk Aragon. De Aragonezen trekken vanuit het noordoosten van Spanje naar het eiland en na een beleg van twee jaar veroveren ze de stad. Pisa staat de macht af en Cagliari wordt een deel van Aragon. Bijna vijf eeuwen lang is Cagliari dus de hoofdstad van een eiland dat binnen de Spaanse invloedssfeer valt. Concreet betekent dat dat er in de stad in die tijd Catalaans wordt gesproken. Maar geen enkel koninkrijk is voor eeuwig. 18de eeuw: tijdens de strijd om de troon in Spanje wordt Cagliari in 1708 door een Brits-Hollandse vloot beschoten. In 1714 wijst het verdrag van Utrecht Cagliari en de rest van het eiland aan Oostenrijk toe. In 1720 moet Spanje van zijn aanspraak op het eiland afzien. Oostenrijk schenkt Sardinië aan Vittorio-Amadeo II, hoofd van het huis van Savoie en op dat moment al koning van Piemonte (het noorden van het huidige Italië). Het huis van Savoie krijgt de steun van de grote mogendheden uit die tijd die een alliantie tegen Frankrijk vormen (Groot-Brittannië en Oostenrijk). Het stadsaanzicht van Cagliari verandert: de middeleeuwse stad wordt modern en barok. Lanen en brede straten vervangen de oude stegen, maar het Castello (de citadel), de historische kern, blijft het symbool van de stad. In 1793 proberen de soldaten van de Franse Revolutie Cagliari en Sardinië te veroveren, maar dat loopt slecht af. Er breken volksopstanden uit tegen de macht van het huis van Savoie. In de 19de eeuw wordt Italië een gemaakt. In 1861 wordt Sardinië Italiaans, maar Cagliari blijft de hoofdstad van het eiland. De 20ste eeuw, de Tweede Wereldoorlog: Cagliari wordt door de fascisten van Mussolini gecontroleerd en wordt van februari tot mei 1943 door de Amerikaanse luchtmacht gebombardeerd. De stad wordt bijna voor de helft verwoest. Na 1945 wordt alles weer heropgebouwd. Aankomst en vertrek Met het vliegtuig
<L Aeroporto Cagliari-Elmas (overzichtskaart): zo’n 6 km ten noordwesten van Cagliari. <T 070 211 211. <@ cagliari-airport.com. Je vindt er een kantoor met toeristische informatie (in de zomer dagelijks geopend van 8.00 tot 22.00 u, in de winter van 9.00 tot 21.00 u) en een geldautomaat (ATM). - Naar het stadscentrum: een bus van ARST rijdt van de luchthaven naar de piazza Matteotti (in hartje centrum). Om het halfuur gaat er een bus, van 8.45 tot 23.30 u. Rit van ongeveer 10 min. Met de taxi moet je op ongeveer € 15 rekenen (na 22.00 u is het duurder). Van de piazza Matteotti naar de luchthaven gaat er elk halfuur een bus, van 5.20 tot 22.30 u. - Belangrijkste luchtvaartmaatschappijen en luchtverbindingen van/naar Parijs, Brussel, Londen, Rome, Napels, Milaan, Turijn, Venetië, Palermo (Sicilië): <A Alitalia: <@ alitalia.it. <A Meridiana: <@ meridiana.it. Vluchten van Parijs (Roissy, terminal 3) naar Cagliari. Duur: ongeveer 2 uur. <A Ryanair: <@ ryanair.com. In de zomer vluchten van Charleroi en Düsseldorf. <A Air One: <T 199 207 080. <@ flyairone.it. Met de boot
<F Stazione Marittima (plattegrond centrum A3): de terminal van de ferry’s bevindt zich dicht bij de via Roma. - Capitaneria di porto di Cagliari: via del Calafati. <T 070 605 171.
Cagliari / Aankomst en vertrek | 75
- Compagnii maritima (rederijen): Tirrenia, <T 070 892 123. <@ tirrenia.com. Dat is de grootste rederij. Linea dei Golfi, <T 070 658 413 (lokaal) en (0565) 222 300. Verbindingen tussen Cagliari en Livorno. - Van/naar Civitavecchia: 1 boot per dag. Overtocht van 15 tot 17 uur. - Van/naar Napoli (Napels): 1 tot 2 afvaarten per week. Overtocht van 16 uur. - Van/naar Palermo (Sicilië): 1 afvaart per week. Overtocht van 14.30 uur. - Van/naar Trapani (Sicilië): 1 afvaart per week. Overtocht van 10 tot 11 uur. Met de trein
Er zijn verschillende soorten treinen, afhankelijk van de treinmaatschappij: Treno regionale of Trenitalia. - Informatie over de treinen: <T 070 892 021 (gratis nummer). <@ trenitalia.com. - Ferrovie della Sardegna (FDS): via Cugia, 1. <T 070 306 221. <@ arst.sardegna.it. <S Stazione ferroviaria (treinstation stazione FF. SS; plattegrond centrum A2): piazza Matteotti. - Van/naar Iglesias (centrum): gemiddeld 17 treinen per dag. Rit van ongeveer 1 uur. - Van/naar Oristano (centrum-westen): dagelijks een vijftiental treinen, tussen 6.00 en 22.00 u. Rit van anderhalf uur. - Van/naar Sassari (noordwesten): 4 treinen per dag, tussen 6.30 en 16.40 u. Rit van 3.30 uur. - Van/naar Macomer (noordwesten): 4 treinen per dag. Rit van 2.40 uur. - Van/naar Porto Torres (noordwesten): 1 tot 2 treinen per dag. Rit van 4.15 uur. - Van/naar Olbia (noordoosten): 1 trein per dag, na de middag. Rit van minder dan 4 uur. - Trenino verde (het groene treintje): deze trein wordt door de Ferrovie della Sardegna (FDS) uitgebaat. Voor informatie en reistijden kun je terecht op hun website <@ treninoverde.com. Dit toeristentreintje bestaat uit één houten wagon die door een stoomlocomotief wordt getrokken en is een originele en leuke manier om het zuiden en het oosten van Sardinië te ontdekken. De lijn verbindt het station van Monserrato, 5 km ten noordoosten van Cagliari, met de haven van Arbatax (aan de oostkust van het eiland, dicht bij Tortoli). Om het station van Monserrato vanuit het centrum van Cagliari te bereiken kun je een tram nemen. Om de 10 min. vertrekt er een aan de piazza Repubblica. De Trenino verde rijdt elke dag behalve op dinsdag, van 13 juli tot 11 september. Een enkeltje kost ongeveer € 30. Totale reisduur: 6.30 uur. Vanwege de dienstregeling (en de reisduur) is het niet mogelijk op dezelfde dag heen en terug te sporen. Tijdens het eerste deel van de reis Cagliari (Monserrato)-Mandas (rit van 1.20 uur) doorkruis je de heuvels van Trexenta. Die zijn bezaaid met dennen en amandel- en olijfbomen en brengen je naar de regio Barbaggia di Seui. Het interessantste en tevens het mooiste deel van de reis is het stuk tussen Mandas en Arbatax (rit van ongeveer 5 uur) via Lanusei (het grillige berggebied van Ogliastra). De trein maakt tal van lussen op de bergflanken van Ogliastra (de meest woeste regio van Sardinië) en rijdt over bruggen en viaducten en door tunnels. Met de bus
<O Stazione di autolinee (busstation – bussen van ARST; plattegrond centrum A2): stazione ARST, piazza Matteotti (midden in het centrum, dicht bij de haven). <T 070 409 834 en 652 326. Er vertrekken geregeld bussen naar de luchthaven (zie boven). - Naar Barumini: 3 bussen per dag. - Naar Olbia (noordoostkust): 1 bus per dag, kort na de middag. - Naar Oristano: gemiddeld 2 bussen per dag.
76 | Cagliari en o mgeving
- Naar Pula: elke dag een twintigtal bussen, tussen 5.25 en 20.35 u. - Naar Tortoli (oostkust): 1 bus per dag, na de middag. Je kunt er beter met de Trenino Verde heen rijden, dat is veel charmanter maar ook duurder. - Naar Villasimius (zuidoostkust): 2 bussen per dag, 1 ’s ochtends en 1 na de middag. Met een huurauto
De belangrijkste verhuurbedrijven hebben een kantoor in de luchthaven van Cagliari. Reken op ongeveer € 70 tot 80 per dag, afhankelijk van het seizoen, voor een middenklassenwagen. <A Avis: <T 070 240 081. <A Hertz: piazza Matteotti, 8. <T 070 651 078. <@ hertz.it. <A Europcar: <T 240 129. <A Maggiore: viale Monastir, 116. <T 070 273 692. Nuttige adressen en informatie
<I Regione autonoma della Sardegna, Assessotato del Turismo, artgianato e Commercio (buiten plattegrond centrum langs A1, 1): viale Trieste, 105. <T 070 606 7035. < @ sardegnaturismo@regione <@ regione.sardegna.it. De instantie die voor de autonome regio Sardinië instaat voor toeristische reclame en ontwikkeling. Ze houdt zich bezig met het hotelwezen en de kunstnijverheid. Je kunt er kaarten kopen, een gids met de hotels en campings en je vindt er brochures over de vele activiteiten op het eiland: musea, wandelingen, fietstochten, typisch Sardijnse kunstnijverheid. <I Ufficio Informazioni turistiche della Provincia di Cagliari (plattegrond centrum A2, 2): piazza Matteotti, 9. <@ 070 664 923. Dagelijks geopend van 8.30 tot 13.30 u en van 14.00 tot 20.00 u. Stadsplattegrond, algemene informatie over Sardinië, documentatie over logeeradressen en culturele activiteiten. <I Andere informatiepunten in de stad: <T 070 481 8481 (gemeenschappelijk nummer). < @ infopoint.cagliari@gmail.com. - Infopoint Marina Piccola: dagelijks geopend van 8.00 tot 20.00 u. - Infopoint Piazza Costituzione: dagelijks geopend van 8.00 tot 20.00 u. - Infopoint Piazza Indipendenza: dagelijks geopend van 8.00 tot 14.00 u. <A Stadswandelingen met gids: L’Isola Che Vorrei, <T 328 276 11 64. <@ info@isolachevorrei.com <@ isolachevorrei.com. Vertrek aan de piazza Yenne. Wandelingen van 9.00 tot 13.00 u. Duur: 1.30 uur. Reken op € 10 per persoon. Talen: Italiaans en Engels. Na de wandeling kun je Sardijnse producten proeven. <B Ufficio postale principale (plattegrond centrum A2): piazza del Carmine, 28. Van maandag tot vrijdag geopend van 8.00 tot 18.50 u, op zaterdag van 8.00 tot 13.15 u. <A Farmacia Spano (plattegrond centrum B2, 6): via Roma, 99. <T 070 655 683. Dagelijks geopend van 9.00 tot 13.00 u en van 16.30 tot 19.50 u. <A Libreria Ubik (plattegrond centrum B2-3, 7): via Roma, 65. <T 070 650 256. < @ libreriaubikcagliari.com. Dagelijks geopend behalve op zondag, van 9.00 tot 20.30 u. Een van de goede boekhandels in het centrum van Cagliari. <W Lamari Internet Café (plattegrond centrum B2, 8): via Napoli, 43, op de hoek met de via Sicilia. <T 070 668 407. Elke dag lang open (tot 22.00 of 23.00 u). Ons favoriete cybercafé in het centrum. Als je iets drinkt en/of iets (lichts) eet, kun je er je e-mail opvragen en op internet surfen.
Cagliari / slapen | 77 slapen
Het hotelaanbod in Cagliari stelt niet veel voor. Maar in het centrum vind je wel verschillende B & B’s en vooral in de buurt van het Castello zijn er charmante en karaktervolle adressen. Vergeet zeker in de zomer niet te reserveren. Parkeren is heel moeilijk en ’s nachts is er altijd wel lawaai. Probeer een kamer te krijgen die niet aan de straatkant ligt. In de buurt van de Marina en de haven Goedkoop tot doorsneeprijs
<H Hostel Marina (jeugdherberg; detailkaart B2, 20): piazza (scalette) San Sepolcro, 3. <T 070 670 818. <@ cagliari@aighostels.com <@ aighostels.com. Het hele jaar door geopend. Een bed in een slaapzaal (6 tot 8 bedden) voor ongeveer € 22; tweepersoonskamer voor € 25 tot 40. Dit is een goedgelegen jeugdherberg die volledig rond een grote patio is georganiseerd. Opgelet, de tussenwanden zijn soms flinterdun en de nachten kunnen lawaaierig zijn. <H B & B La Terrazza sul Porto (plattegrond centrum A2, 22): largo Carlo Felice, 36. (gsm) 335 8760 155. <@ bbcagliari@laterrazzasulporto.com. Ingang onder de bomen van de straat die naar de haven afdaalt. Tweepersoonskamer voor ongeveer € 50 tot 70. Dit herenhuis is heel goed gelegen en in grote appartementen opgedeeld. Dit adres bevindt zich op de bovenste verdieping en heeft een mooi terras met uitzicht op de haven. Slechts drie kamers, goed ingericht en rustig (je hoort alleen iets als er veel verkeer is) en van alle comfort voorzien. Doorsneeprijs tot iets luxueuzer
<H B & B Sardinia Domus (plattegrond centrum A2, 21): largo Carlo Felice, 26. <T 070 659 783. <@ sardiniadomus.it. Tweepersoonskamer voor € 75 tot 110, afhankelijk van het seizoen, ontbijt inbegrepen. Internet, wifi. Een van onze beste B & B’s in het centrum. In een oud pand dicht bij de haven, boven de bomen van de laan. Vriendelijke en stijlvolle ontvangst. De kamers zijn groot en mooi, comfortabel en met smaak gemeubileerd. Ze zien uit op de laan, maar dan wel vanuit een soort vogelperspectief. <H B & B Old Caralis (plattegrond centrum B3, 23): via V. Porcile, 11. <T 070 666 991 en (gsm) 349 291 28 53. <@ oldcaralis.it. Tweepersoonskamer voor € 60 tot 90, afhankelijk van het seizoen. In een oud huis dicht bij de haven, dus heel goed gelegen, niet ver van de restaurants en de levendige stadsdelen. Je wordt verwelkomd door een vriendelijke, Sardijnse mamma. De kamers zijn eenvoudig, schoon en comfortabel. Er valt niet heel veel licht naar binnen, maar ze zijn stil, want ze liggen niet aan de straatkant. <H Hotel Quatro Mori (plattegrond centrum A2, 24): via Angioy, 27. <T 070 668 535. <@ info@hotel4mori.it <@ hotel4mori.it. Het hele jaar door geopend. Tweepersoonskamer voor ongeveer € 80. Een van de weinige hotels in het centrum die zowel in de zomer als in de winter geopend zijn. De oude, dikke muren verbergen aangename, comfortabele kamers met een klassieke inrichting. Uitzicht op de straten in de buurt. Vraag een kamer op de hogere verdiepingen. Het hotel straalt een zekere charme uit. Het heeft ook een restaurant dat traditionele, Sardijnse keuken serveert. In de buurt van het Castello
<H Residenza B & B Kastrum (detailkaart B1, 30): via Nicolo Canelles, 78. (gsm) 348 001 22 80. <@ info@kastrum.eu <@ kastrum.eu. Tweepersoonskamer voor € 70 tot 80, afhankelijk van het seizoen, ontbijt inbegrepen. Wifi. In een herenhuis uit de 19de eeuw dat door de eigenaars (de Ruda’s, een adellijke Sardijnse familie) is gerenoveerd. De kamers zijn met zorg ingericht en zien uit op een rustig straatje. Vraag de panoramische kamer/suite, dat is de allermooiste. Een schattig, klein dakterras met een groots uitzicht. <H B & B Roserosse (detailkaart B1, 31): via Lamarmora, 116. <T 070 657 299. (gsm) 392 046 97 32. <@ info@roserossecagliari.it <@ roserossecagliari.it. Tweepersoonskamer voor € 70
78 | Cagliari en o mgeving Orto Botanico, Villa di Tigellio, Necropoli Tuvixeddu
lat
aV
ia
Ro m
a
Via
S.
a
Ca
vo u
r
V.
sa
ni
51
Palazzo Consiglio Regionale
23
Ca
lat
PIAZZA G. AMENDOLA
aD
ar
se
Porto Vecchio
3
ue Pi
r
Via
45
Ar q
an t
Le p
ne
Ro m a Ro m a
Vi a
V. Co n
7
40
ce zio
ille
Mi o d. lle
Porci
lle Co o
V. d
Vi
Am ede o
gio
c.
el
Ba rce llo a na S. Eu lal ia
li po Na
lia
Vi tto rio
a V. Sa vo i
Ba yll e V.
ni
Ca
PIAZZA V . DETTORI Prin
PIAZZA MARTIRI D’ITALIA
Sa 44 Via 50 PIAZZA rd eg S. EULALIAV. 42 V 9 na de 47 ic i
zu
Stazione Marittima
Lamarmora
Efissio Via
ce
Fe li 6
a
aA
Fara
Restituta
San Santa Via
Via
gio y An
M .
o
La
lat
Vi
a
Ma nno
ici
V de . iM
o Ag
Vi
8
Bastione San Remy
Vi
Osp eda le
Pintor
Via
ri sa Sa s
G . Vi a
rg
o stin
43
DE MARINA EN DE HAVEN Ca
V. S
Vi a
Vi a
o stin A go
M Via Ve erc de cc at l hi o o Via
Ca
a Vi
ri sa Sa s
MATTEOTTI
Via Spa no
PIAZZA G. S. SEPOLCRO
o io Vicolleg C d.
lata
Ca
Cr
isp 72 i Palazzo PIAZZA Civico
2
Stazione ARST
S.
24 22 21
a
Vi a
a len
V. M
al ta
la
a Vi
Stazione
Vi
a
V. Mazzini
a
S. Via
V Feico C lic . e
71
Ro m 2 FF. SS
52
Università Vi
V. Cima
a
48
eli
PIAZZA YENNE
tà
PIAZZA DEL CARMINE
am
PIAZZA S. GIUSEPPE
rsi
Vi
Via
M
a
e
PIAZZA DUOMO
i ve
alt
st
PIAZZA S. RESTITUTA
II
41
M
PIAZZA S. CROCE
Un
M
ad
da
f re do
PIAZZA PALAZZO
Via
al
Sio tto Via Buragn a
V. Pa la
Ca pr a
Vi
1
a
eT rie
V Por ia D. to Azu Em ni anu Sc e l a e Go la s f
Via
Vi a Vi
Vi
oni Lac
49
vo N uo
or io
er a
da
Vi tt
90
HET CASTELLO
o min Cam
zio Igna
da Ban
Co r so 1
DE WIJK STAMPACE
gio
Via
t’ San
NOORDEN
B
V. San Gior
rlo
A
na
PIAZZA A DEFFENU
Capitaneria di Porto
0
100 A
200 m
Molo Capitaneria di Porto
B
Cagliari – centrum | 79
ey Sidn
Ross i
Baro ne
Son nino
V II° B ico
ey
Via
R 40 41 42 43
Pit zo lo
Sat ta Via
gon
V. Lo Frasso
Via
Via Via
V Greiga S. Mag orio no
Vico
ar Rossone Slapen i B & B Sardinia Domus B & B La Terrazza sul Porto B & B Old Caralis Hotel Quatro Mori B
Via
Sidn
24
Via L. A la
Ein a L.
pe
se p
Giu
D’A rbo rea
V. S. Lucifro
Son n
ud i
ino
Giacomo San
E.
Torino
Seb asti ano
Giovann i
Piccioni
Antonio
San Via
Via Via
Farmacia Spano Vi DEGASPERI Gio LiberiaaUbik litti Lamari Internet Café
Eten ma La Cantinand o Ammentos Ristorante Su Cumbidu Di Ci Pensa Cannas a
D
Nuoro 44 45 47 48 49 50 51 52
Basilica di Bonaria
Trattoria Gennargentu Il Buongustario Trattoria Da Lillicu Sa Domu Sarda Crackers Cimitero Antica Hostaria Monumentale Luigi Pomata di Bonaria Ristorante Flora
Carabinieri D Iets drinken, een avondje uit 71 Eno Ristorante Vineria 72 Caffè Svizerro
ona ria Y
Ar
D a nt e
W 8 3 ViH a
V ia
r
Goceano
Gall
Nuoro
C
Via ura PIAZZA
Basilica di San Saturnino
hi e
ita
bo
a Vi
er
lom
Log udo ro
Al ig
i se
XX e II° br X co em I° X bre Vi ett S co em Vi ett S
gh ar M
. Co
ano
Lucifero
PIAZZA S. COSIMO
Vic Nuttige adressen I° Baroo n I 1 Assessotato del Turismo Rossi e PIAZZA I 2 Ufficio Informazioni turistiche
6 7
a
PIAZZA REPUBLICA
rio
S.
C a arboni a Vi Via
ICHNUSA
A
Alg he ro
d Deled
z
Cagliari – centrum
1
a
a Neg Via Ad
Via
Parco della Rimembranza
XX SETTEMBRE
Vi 22 a23le
pid
a Grazi
PIAZZA GRAMSCI
I° o I ei Vic nus II° La o I ei c s Vi anu Via L PIAZZA
21
Cam
le C
Iglesias
nu
La
a XX re a b Vi tem t Se
PIAZZA E. LUSSU
Via
DE WIJK VILLANOVA
Fari n
Eusbio
a
Re gin
° PIAZZA oI i Vicnuse REGINA a L MARGHERITA
Via
ba
Via le
lbi
a
Via
Ab
O V.
e
a
S.
S.
sti Via tuz ion
ib
Via
i ld
Via
Co
ar
o
PIAZZA Zie detailkaart COSTITUZIONE
Via
Maggio
n rista
a
Vi
ile
Vi a
Via O
Elena
Vi
V. S. Salvartore Da Horta
Chiesa e Convento San Domenico
To la
Alighieri
Regina
PIAZZA S. GIACOMO
V
ia
PIAZZA GARIBALDI
G
Via
Via
A. U
PIAZZA S. DOMENICO
Via XXIV
Viale PIAZZA MARGHINOTTI
y
Bosa
Via
P.
li
Dante
Elena
O
Vi a
o Pa
PIAZZA GALILEI
Via
Regina
A O
D
. V ia O a r edda B a cc
Viale
C
Een ijsje eten PIAZZA 90 Il Gelato Aresu CIMITERO k Lekkere producten kopen 9 Sapori di Sardegna
2
80 | Cagliari en o mgeving
tot 80, ontbijt inbegrepen. Een klein palazzo met een rijke geschiedenis in een smalle (soms lawaaierige) straat. Enkele mooie kamers die met smaak zijn gemeubileerd. Voordelen: de ligging, de persoonlijkheid van het gebouw, de stijl en de ontvangst. Jammer dat het ontbijt zo licht is en weinig voorstelt. Je kunt beter elders ontbijten… <H B & B Crisaripa (detailkaart B1, 32): via Canelles, 104. (gsm) 347 923 02 87. < @ crisaripa@tiscali.it. <@ crisaripa.it. Het hele jaar door geopend. Tweepersoonskamer voor € 80 tot 100, afhankelijk van het seizoen, ontbijt inbegrepen. In het midden van het Castello, in een 17de-eeuws palazzo. De eigenaars (heel vriendelijke mensen) verhuren twee comfortabele kamers met karakter. De charme van het huis en de ligging in deze historische wijk maken er een uitstekend, chic en stijlvol adres van. Je bent hier wel heel ver weg van de blingbling Berlusconi-stijl die de nieuwe rijken aan de Costa Smeralda tentoonspreiden… <H B & B El Buen Retiro (detailkaart B1, 33): via Lamarmora, 138. <T 070 658 153. (gsm) 331 386 67 10. <@ f.adsf@alice.it. <@ elbuenretiro.com. Van januari tot maart gesloten. Reserveren aanbevolen. Tweepersoonskamer voor € 80 tot 100, afhankelijk van het seizoen, ontbijt inbegrepen. ‘De goede schuilplaats’ in het Spaans. Dit mooie, 17de-eeuwse palazzo wordt nog altijd bewoond door de familie Amat Di San Filippo, een van de oudste adellijke families van Sardinië. Als je van de films van Visconti houdt, ben je hier aan het juiste adres, ook al verkiezen de eigenaars soberheid en discretie boven de protserige, barokke luxe van de Romeinse en Napolitaanse aristocraten. Twee stijlvolle kamers die met smaak zijn gemeubileerd. In de wijk Villanova
<H Inas B & B (detailkaart C1, 25): via San Giovanni, 206, op de hoek met de via Bosa. (gsm) 349 065 90 44. <@ info@bbinas.it. <@ bbinas.it. Tweepersoonskamer voor € 50. Internet, wifi. In de volkse wijk Villanova, aan de voet van de heuvel met daarop het Castello. De gevel is wat verlept, maar de binnenkant is goed gerenoveerd, met stenen zuilen en bogen die het gebouw iets extra’s geven. Goede ontvangst door Nella, de verhuurster. Slechts twee kamers die één goedingerichte badkamer delen. eten
In de buurt van de Marina en de haven Heel goedkoop
<R La Cantina (plattegrond centrum B2, 40): via dei Mille, 3. Menu’s voor € 6 tot 8. Ronde tonnen met een mooi patina, een lange toonbank met een massa verschillende broodjes en salades. Meer heb je niet nodig als je dicht bij de haven een klein hapje wilt eten terwijl je op de bus of de trein wacht. Kortom, dit is geen vulgaire fastfood, maar een mangiare veloce, iets uit het vuistje eten op zijn Sardijns. Goedkoop tot doorsneeprijs
<R Ammentos Ristorante (plattegrond centrum A1, 41): via Sassari, 120. <T 070 651 075. <@ andreagraziella@yahoo.it. Dagelijks geopend (behalve op dinsdag) , zowel ’s middags als ’s avonds. Formules voor € 13 tot 30. Dit adres ligt midden in een buurt met veel restaurants, maar het onderscheidt zich door de heel betaalbare formules en de authenticiteit van zijn Sardijnse keuken. Een soort kleine taverne, een intieme zaal met lokale muziek op de achtergrond en een innemende uitbater. Een uitstekende kennismaking met de lokale keuken. Die hanteert het motto ‘De pijnlijkste pijn is sterven van honger’ en dat zul je hier zeker niet doen. Jazeker, het is geen grootse keuken, maar het eten is stevig, smakelijk en de porties zijn groot. De hartelijke ontvangst krijg je er gratis bovenop.
Cagliari – detailkaart | 81
Giovanni Piccioni
Via San D
ib a
ar G
i us
ep
pe
G Via Iglesias C
Via
Bastione 70 Ma di San Remy nno Via
Cagliari – detailkaart
H
20 25 30 31 32 33
Slapen Hostel Marina Inas B & B Residenza B & B Kastrum B & B Roserosse B & B Crisaripa B & B El Buen Retiro
R Eten 46 Ristorante-bar Mana’mana’ 60 Ristorante 51 D
70 80 81 82
ome nico
San
Giovann i
Via
Antonio Vi a Via
Su lis zo
82
ld i
Vi ale
Via De Candia
Vi nc en
ice
PIAZZA S. GIACOMO
PIAZZA LAMARMORA
e
Elena
Fe l
Fossario
Canelles
PIAZZA MARGHINOTTI
Vi a
Sant’Efisio Fara
Via
Via
a Croce Via Sant
Via Restituta Santa Via
o
Regin a
Via Via Duomo
Nicollò
Ca rlo
Satu rin
Viale
Martini
B
e
Ex-Palazzo di Città Duomo Santa Maria
V. Mazzini
200 m
V. Cima
100
e pp
s Giu
tà
rsi
ive
20 Gius
Lamarmora
Genovesi San
46
Palazzo Viceregio
Alberto
Dei
Un
Via Sp ano
DE MARINA EN PIAZZA DE HAVEN
ep p
25
DE WIJK VILLANOVA
PIAZZA MUNDULO
PIAZZA PALAZZO
Vi a
Via
81
Elena
Via
Via
30
PIAZZA
80
Università
S. SEPOLCRO
rtini
60 C. ALBERTO
ita
I
Vi a
Via
Via
Stretta d’Appello
PIAZZA S. CROCE
PIAZZA YENNE
le I
Ma
31
Via
vo N uo
Margher
herita
Via Corte
ta San
o min Cam
Vico S. Marg
co
1
Giacomo
Fiume
Osp eda le
ll
Via
Via
HET CASTELLOVi
32
San
ce
33
Torre PIAZZA dell’Elefante S. GIUSEPPE
La rg o
San
or
INDIPENDENZA
rgio
0
Regina
Via
o a Vi
PIAZZA
Porta ARSENALE Porta Cristina Arsenale Torre di PIAZZA San Pancrazio
V. San Gio
PIAZZA S. RESTITUTA
2
Mostra di Cere Anatomiche
’Arb orea
min
P
Cliniche Universitarie
nue
Regina
Cittadella dei Musei
e da l e Os p
Vi a
Via
ma
Elena
m nca
DE WIJK STAMPACE
Via
Buo
Facoltà di Scienze
Viale
Pinacoteca nazionale Museo Museo archeologico d’Arte Siamese
o atr fite An
Co Vitt rso orio E
NOORDEN
e Vial
Anfiteatro Romano
1
C
CITADELLE DEI MUSÉI
E. D
B
Iets drinken, een avondje uit Antico Caffè Caffè Libarium Nostrum Ritual Caffè Caffè degli Spiriti
2
82 | Cagliari en o mgeving
<R Su Cumbidu (plattegrond centrum B2, 42): via Napoli, 11-13. <T 070 660 017. < @ sucumbidu@hotmail.it. Menu’s voor € 13 tot 25. Geen verrassingen in deze gezellige, eenvoudige Sardijnse herberg met lekker vlees uit eigen streek. Een klein terras in het straatje.
<R Ci Pensa Cannas (plattegrond centrum B2, 43): via Sardegna, 37. <T 070 667 815. Dagelijks geopend behalve op zondag. Basisgerechten voor € 4 tot 8, menu’s voor € 15 tot 30. Geen terras, want je zit hier in een oude, smalle straat van het vroegere centrum waar nu verschillende restaurants huizen. Dit is onze favoriet in het rijtje. Waarom? Vanwege de kwaliteit en de versheid van de Sardijnse keuken, de lage prijzen, het sobere interieur (een mooi ingerichte havenkroeg) en de vriendelijke ontvangst. <R Trattoria Gennargentu (plattegrond centrum B2, 44): via Sardegna, 60 C. <T 070 658 247. Dagelijks geopend behalve op zondag. Gerechten voor € 5 tot 11. Dit is een zaak die de sfeer van een oude, volkse herberg ademt, net zoals Da Lillicu. Een goed adresje in de oude wijk vlak bij de haven. Hier kom je vooral voor de vis, die is altijd vers. Maar we raden je ook de gnochetti sardi aan, met ham, olijven en tomaten. <R Il Buongustario (plattegrond centrum B3, 45): via Concezione, 9 (traversa via Roma). <T 070 668 124. Dagelijks geopend behalve op maandagavond en op dinsdag, tot 22.45 u. Reken op € 25 voor een maaltijd. Dichter bij de zuilengalerijen van de via Roma en de havenkaden kun je niet eten! De zaal is nochtans even donker als het straatje, maar de koks verstaan hun vak. Traditionele Sardijnse gerechten, de klassiekers dus. Goede ontvangst en goedkoop. Doorsneeprijs
<R Ristorante-bar Mana’mana’ (detailkaart B2, 46): via Savoia, 15. <T 070 651 759. <@ vins1964@gmail.com. Menu’s voor € 10 tot 20, een maaltijd voor ongeveer € 30 tot 40. Dit café annex restaurant annex boekhandel ligt aan een charmant, rustig pleintje en je mag het niet links laten liggen. We zijn dol op de ligging, maar ook op de grootte (niet te groot) en de culturele en artistieke sfeer. Perfect om bij valavond iets te komen drinken en, als dit adres je bevalt, er ook te eten. Een goede, verfijnde keuken die alle Sardijnse specialiteiten op de kaart heeft staan. <R Trattoria Da Lillicu (plattegrond centrum B2, 47): via Sardegna, 78. <T 070 652 970. <@ lillicu.com. Dagelijks geopend behalve op zondag (buiten het seizoen). Reserveren aanbevolen. Een maaltijd voor ongeveer € 25 tot 30. In het hartje van de Marina vind je dit gezellige, oude restaurant. Het is authentiek, door de tijd gepatineerd en het interieur is zonder franje. Je bent hier mijlenver weg van de blingbling van Porto Cervo! In de eetzaal staan de marmeren bistrotafels in mooie rijen en de klanten komen hierheen om van de eenvoudige, landelijke gerechten te smullen. <R Sa Domu Sarda (plattegrond centrum A2, 48): via Sassari, 51. <T 070 653 400. < @ sadomusarda@gmail.com. Op zaterdagmiddag gesloten. A la carte voor € 8 tot 10, menu’s voor € 20 tot 35. Mooie meubels, vooral de fraaie, open houten kast voor vaatwerk in de eetzaal. Klassieke Sardijnse keuken, geserveerd in de geest van de slowfoodketen waartoe dit restaurant behoort (net zoals restaurant Zaïra, op nr. 52 in dezelfde straat). Proef de malloreddus alla Campidanese, traditionele pasta in de vorm van een rups, en de culurgiones, een specialiteit uit Ogliastra. <R Crackers (plattegrond centrum A1, 49): corso Vittorio Emanuele II, 195. <T 070 653 912. Dagelijks geopend behalve op woensdag, zowel ’s middags als ’s avonds, tot 22.00 u. Gerechten voor € 7 tot 10, vleesgerechten voor € 8 tot 18, een maaltijd voor € 25 tot 30. Een interieur dat tegelijk donker en licht is (een lange gewelfde zaal met airco), een nette zaal, tiptop in orde: hier draait alles om de producten en hun versheid. Professioneel bereide gerechten zonder kouwe drukte die de vaste klanten erg op prijs stellen. Een kleine familiezaak
Cagliari / iets drinken, een avondje uit | 83
die uitstekend draait, het zit dan ook vlug vol. Hoffelijke en discrete ontvangst, precies zoals het hoort in dit soort zaken waar de tijd stil is blijven staan en niet aan modegrillen wordt meegedaan… Doorsneeprijs tot iets luxueuzer
<R Antica Hostaria (plattegrond centrum B2, 50): via Cavour, 60. <T 070 665 870. <@ granchef@tiscali.it. Reken op € 35 voor een maaltijd. Dit is ongetwijfeld de beste trattoria van Cagliari. Ze huist al sinds 1852 in een van de smalle straten van de oude havenwijk. De keuken is uitstekend en ze serveren smakelijke, traditionele vis- en vleesgerechten in een heel aangenaam interieur. Je hoeft niet lang te wachten op het eten dat met geduld door een getalenteerde chef wordt bereid. Heel erg professioneel, alles is lekker en smaakt heerlijk. Ook de bediening is professioneel en van topkwaliteit. <R Luigi Pomata (plattegrond centrum B3, 51): viale Regina Margherita, 18. <T 070 672 058. <@ info@luigipomata.com. Elke dag geopend, zowel ’s middags als ’s avonds, behalve op zondagavond. Een maaltijd voor € 30 tot 40. Een soort reusachtige brasserie met uitzicht op de haven en een aangenaam, beschut terras dat in geen tijd vol zit. Toeristisch, maar niet overdreven, de klanten zijn vooral deftige middle class en zakenmensen… Gezellige, losse sfeer en de kok komt zijn vrienden begroeten. Modern interieur in rode en grijze tinten. De specialiteit is tonijn in al zijn verschijningsvormen en perfect gebakken. Ook bekend vanwege zijn bar met sushi, sashimi en oesters. Alles samen niet zo duur als de standing laat vermoeden! <R Ristorante Flora (plattegrond centrum A2, 52): via Sassari, 45. <T 070 664 735. Dagelijks geopend behalve op zondag. In augustus gesloten. Gerechten voor € 7 tot 13, een maaltijd voor € 30 tot 35. Een restaurant met een uitgekiend interieur dat meer op glamour mikt dan op rustiek. Elegant geheel (een bananenboom in het midden van de binnenplaats) en dito smaken met vooral aandacht voor slowfood, iets wat wij wel konden smaken. Gemoderniseerde Sardijnse keuken met een snuifje verbeelding van de kok aan de fornuizen. In de buurt van het Castello (de citadel) Doorsneeprijs tot iets luxueuzer
<R Ristorante 51 (detailkaart B1, 60): via Santa Croce, 51. <T 070 858 66 29. < @ info@ristorante51.com. Dagelijks geopend van 12.00 tot 15.00 u en van 20.00 u tot middernacht. Een maaltijd voor ongeveer € 20 tot 35. Dit restaurant dicht bij de kerk Santa Croce pakt uit met een mooi terras dat een fantastisch uitzicht op de stad biedt. De zaal is in een gesofisticeerde, postmoderne stijl ingericht met houtwerk dat in aluminiumkleur is geschilderd. Hier serveren ze de traditionele Sardijnse keuken, maar met een twist, met dank aan de verbeelding van de chef-kok. Een goede prijs-kwaliteitverhouding. Een van de weinige moderne restaurants van de citadel. Ga er bij voorkeur ’s avonds heen. iets drinken, een avondje uit
<D Antico Caffè (detailkaart C2, 70): piazza Costituzione, 10/11. <T 070 658 206. < @ anticocaffe1855.it. Elke dag tot laat geopend. De ontmoetingsplaats voor de meest uiteenlopende intellectuelen en kunstenaars in de stad. Het café opende de deuren in 1855 en als bij wonder ontsnapte het aan de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog. Een speciaal terras, het hekwerk is gemaakt door gevangenen van de strafinrichting San Bartolomeo. Gabriel d’Annunzio, D. H. Lawrence, Grazia Deledda (Nobelprijs Literatuur), Elio Vittoriani en tal van anderen hebben deze zaak met hun bezoek vereerd. Fraaie binnenarchitectuur: een gewelfde zaal, lambrisering en een prachtige bar in donker hout, het ademt de sfeer van een literair café uit de 19de eeuw. Uitstekende cocktails, een wine bar, een ruime keuze thee en koffie, je kunt er ook een hapje eten…
84 | Cagliari en o mgeving
<D Caffè Libarium Nostrum (detailkaart B1, 80): via Santa Croce, 33/35. <T 070 650 943. <@ libarium@tiscali.fr. Dagelijks geopend behalve op maandag (buiten het seizoen). Aan de oostelijke rand van de citadel (Castello), een van de weinige bars in deze hooggelegen wijk. Een mooie, gewelfde zaal, hippe clientèle, een terras met een prachtig uitzicht… Hier kom je om van de zonsondergang te genieten. Helaas staat de muziek soms te hard. <D Eno Ristorante Vineria (plattegrond centrum A2, 71): vico Carlo Felice, 10/12 (en de hoek met de via Angioy). <T 070 684 82 43. Dagelijks geopend. Een uitnodigende, heel goed gerunde wijnbar (enoteca) in een centrale, levendige buurt waar dit soort zaken een zeldzaamheid is. Je kunt er het ruime gamma Sardijnse en Italiaanse wijnen ontdekken. Je kunt kiezen uit minstens 200 verschillende soorten overheerlijke wijn! Wijn per glas. En omdat het soms handig is om iets te eten als je drinkt, is dit ook een restaurant! <D Ritual Caffè (detailkaart B2, 81): via Universita, 33. <T 070 652 071. Niet ver van de bas tione di San Remy, dus hooggelegen, aan de toegang tot de citadel. De gewelfde zaal is uit de rots van een grot gehouwen. Het is jammer dat de cocktails nogal duur zijn, maar je kunt ook genoegen nemen met een minder gesofisticeerd drankje. Op sommige avonden speelt er een Sardijnse popgroep of zorgt een lokale dj voor sfeer. Een ontmoetingsplaats voor nachtraven. <D Caffè degli Spiriti (detailkaart B2, 82): aan de esplanade van de bastione di San Remy. (gsm) 339 882 21 46. Blijft op zomeravonden lang open. Het lijkt wel een uitkijkpost boven de stad. Ideaal om ’s avonds iets te drinken, zittend op een bank of languit in een hangmat liggend… In dit café overwegen de kleuren zwart en appelgroen. Dit adres is hip en in de mode en je kunt er zowel iets drinken als eten. <D Caffè Svizerro (plattegrond centrum A2, 72): largo Carlo Felice, 6/8. <T 070 653 784. Dagelijks geopend behalve op zondag. Hoge muren, booggewelven, oude bakstenen en houtwerk, dit is een van de oudste cafés van de stad, gepatineerd door de tijd en druk bezocht door stamgasten. Dit is ouderwetse grandeur zonder luxe. Serveert espresso en broodjes in een aangename sfeer. In de omgeving
<D La Paillote (overzichtskaart): Calafighera. <T 070 371 584. <@ info@lapaillote.it. Zo’n 5 km ten oosten van Cagliari. De bar is dagelijks geopend van 8.00 tot 20.00 u, het solarium van 8.00 tot 19.00 u. Een hip solarium annex bar aan de waterkant (met ligstoelen en parasols) en een heel trendy restaurant, de ideale plek om ’s avonds of tegen zonsondergang iets te drinken met uitzicht op de zee, terwijl je comfortabel gezeten in de sofa’s van de loungebar naar muziek luistert. Programmeert op sommige avonden concerten en shows. een ijsje eten
<Y Il Gelato Aresu (plattegrond centrum A1, 90): corso Vittorio Emanuele II, 244. <T 070 684 646. <@ gelatoaresu@gmail.com. Van dinsdag tot zaterdag geopend van 11.30 tot 22.00 u, op zondag van 12.00 tot 14.00 u en van 17.00 tot 22.00 u. In februari gesloten. Kleine, bescheiden zaak die een brede waaier heerlijke smaken verkoopt aan klanten die weten dat ze hier kwaliteit krijgen. Altijd weer originele smaken op basis van verse groenten en fruit: natuurlijk zijn er de klassiekers, maar probeer ook eens de appel met karamel of saffraan, gekonfijte sinaasappelschil, panettone of, waarom niet, radijs en gorgonzola! lekkere producten kopen
<k Sapori di Sardegna (plattegrond centrum B2, 9): vico dei Mille, 1. <T 070 684 8747. <@ saporidisardegna.com. Tijdens het seizoen van maandag tot zondag geopend van 9.30 tot 22.00 u, buiten het seizoen van maandag tot zaterdag van 9.30 tot 20.30 u. Deze kruidenierszaak wordt door
Cagliari / Wat is er te zien? | 85
de sympathieke broers Marongiu gerund. Dit is het koninkrijk van alle natuurlijke, Sardijnse producten: hammen, worsten, snoepgoed, olijfolie van Dolianava (een van de beste van het eiland) en Sardijnse wijnen met onder andere de beroemde cannonau. Roberto en Giorgio zijn aanhangers van slowfood, ontvangen hun klanten hartelijk en nemen de tijd om ze te bedienen. Ze spreken verschillende talen, want hun zaak heeft wereldwijde faam! Wat is er te zien? De buurt van de Marina
<X Via Roma (plattegrond centrum A-B2-3): deze lange, levendige straat loopt langs de haven en leeft op het ritme van de vele winkels en cafés die in de zuilengalerijen een plekje hebben gevonden. De via Roma leidt niet naar Rome, maar naar enkele knooppunten in de stad zoals het maritieme station (stazione marittima), het treinstation (stazione) en de busterminal (stazione ARST, piazza Matteotti), en ook naar de Dienst voor Toerisme. Tussen de gebouwen aan deze boulevard vind je enkele mooie gevels van oude palazzi. <X Palazzo Civico (stadhuis; plattegrond centrum A2): via Roma, 145. Rondleidingen mogelijk na reservering op <T 070 677 70 49. Brochure in verschillende talen. Aan de buitenkant kun je de gevel bewonderen met zijn zuilengalerij in neogotische stijl, symmetrische vensters en twee achthoekige torens. In de grote zaal waar de gemeenteraad zetelt (sala del consiglio comunale) hangen mooie schilderijen die taferelen uit de geschiedenis van Sardinië uitbeelden. <X Bastione di San Remy (detailkaart B2): op het einde van de 19de eeuw gebouwd op de resten van de Spaanse stadsmuur, bijna volledig verwoest door de bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog en daarna heropgebouwd. Dit bastion is een van de belangrijkste monumenten van de stad. Het vormt de zuidelijke punt van de citadel (Castello). Je bereikt het door de trap te beklimmen die bij de piazza Costituzione begint (het plein waaraan Antico Caffè ligt). Als de trap afgesloten is, kun je via de porta dei Leoni naar het bastion. Vanaf de terrazza Umberto I overschouw je een deel van de stad. Het uitzicht op de haven en de zee is prachtig. De wijk Stampace
In het laaggelegen deel van de stad, ten westen van de Marina (eigenlijk in het verlengde ervan) ligt Stampace, een wijk die je te voet kunt ontdekken. Als je van het Castello komt, begin je bij de piazza Yenne. Neem vanaf daar de via Azuni, de via Sassari (daar vind je verschillende goede restaurants die we vermeld hebben) en de via Angioy. <X Piazza Yenne en via Azuni (plattegrond centrum A-B1): dat is het historische hart van Stampace, aan de voet van de zuidoostelijke hoek van het Castello. <X De kerken (chiese): in het begin van de via Azuni, de 18de-eeuwse chiesa Sant’Anna (in de zomer dagelijks te bezichtigen, van 7.30 tot 10.30 u en van 17.00 tot 20.00 u). Op het einde van de straat staat de chiesa San Michele, een mooiere kerk dan de eerste (dagelijks geopend van 8.00 tot 11.00 u en van 18.00 tot 20.00 u). Ze werd tussen 1664 en 1738 gebouwd en wordt als een architecturaal buitenbeentje beschouwd omdat ze de jezuïetenstijl en de Spaanse barok combineert, een duidelijk bewijs van de culturele invloed die Spanje op de geschiedenis van Cagliari heeft uitgeoefend. Een andere belangrijke kerk is de chiesa Sant’Efisio, in de via Sant’Efisio. Volgens de legende zou ze gebouwd zijn op de plaats waar de heilige Efisio in 430 was opgesloten. Efisio is de patroonheilige van Sardinië. Tijdens het grote, jaarlijkse feest (van 1 tot 4 mei) ter ere van de heilige aan wie de kerk is opgedragen, heerst hier een drukte vanjewelste.
86 | Cagliari en o mgeving Het Castello
<X<X Piazza Palazzo (detailkaart B1): dit is het historische centrum van het Castello. Aan dit grote plein met heel wat mooie gevels staan de kathedraal, het palazzo Regio (het voormalige koninklijke paleis) dat in 1337 door het huis van Aragon werd gebouwd en het voormalige palazzo di Citta (ook wel palazzo Arcivescovile genoemd). Eeuwen lang was dit het hart, de motor en het brein van de koninklijke macht op Sardinië. Vreemd genoeg valt er niet één winkel te bekennen… <X<X Duomo Santa Maria (detailkaart B1): piazza Palazzo. <@ duomodicagliari.it. Van juni tot september dagelijks geopend van 8.00 tot 20.00 u, de rest van het jaar van 8.00 tot 12.00 u en van 16.00 tot 20.00 u, op feestdagen variëren de openingstijden. Tijdens kerkdiensten kun je de kathedraal niet bezoeken. Het godshuis ligt aan een heel mooi plein dat als decor voor een historische film gebruikt zou kunnen worden als er geen parkeerterrein op was aangelegd. Oorspronkelijk, in de 11de en 12de eeuw was de kerk in de stijl van Pisa gebouwd, maar nu is daar niets meer van te zien. De gevel is barok en dateert uit de 17de eeuw. In 1925 werd diezelfde gevel verbouwd in de romaanse stijl die zo typisch is voor Lucca. De binnenkant van de kathedraal bevat massa’s marmer en is eveneens in barokke stijl ingericht. Let vooral op de ‘preekstoel van Guglielmo’. Hij werd tussen 1158 en 1162 gemaakt voor de kathedraal van Pisa en werd in 1312 plechtig aan Cagliari geschonken. De stad Pisa had een nieuwe preekstoel besteld en ontdeed zich zo van de oude terwijl het tegelijkertijd de banden met de Sardijnen aanhaalde! De magnifieke, gebeeldhouwde panelen stellen taferelen uit het Nieuwe Testament voor die door stylofore leeuwen (dat betekent dat ze uit zuilen zijn gehouwen) van elkaar zijn gescheiden en in de 17de eeuw in het verhoogde priesterkoor werden verwerkt. De crypte onder het koor herbergt de tombes van vorsten van het huis van Savoie. In de kapittelzaal vind je een mooie collectie schilderijen met onder andere een Geseling van Christus die aan Guido Reni wordt toegeschreven. <X Ex-palazzo di Città (detailkaart B1): tussen de via Canelles en de via Duomo. Rechts van de kathedraal als je die aankijkt. Dagelijks geopend van 9.30 tot 13.30 u en van 16.00 tot 20.00 u. Toegangskaartje: € 5, diverse kortingen. Bijna tien eeuwen lang, van 1331 tot 1896, was dit gebouw het stadhuis van de stad. Keizer Karel, heerser over Spanje en de Nieuwe Wereld, verbleef er in 1535. Nu biedt het onderdak aan collecties schilderijen, keramiek en textiel. <X Palazzo Viceregio (preffetura; detailkaart B1): links van de kathedraal. Kan niet bezocht worden. Het wordt ook het palazzo Regio genoemd. Dit gebouw werd in 1337 door de Aragonezen gebouwd. Zij vestigden hier de zetel van hun macht nadat ze de machthebbers uit Pisa hadden verdreven. In de 18de en de 19de eeuw huisde hier de rechtbank van het huis van Savoie. <X Via Lamarmora en Via Canelles (detailkaart B1-2): deze twee smalle, parallelstraten lopen van noord naar zuid door de wijk van het Castello en staan vol herenhuizen en palazzi die nog door oude, adellijke Sardijnse families worden bewoond. Ze geven een goed beeld van het strenge en hoogmoedige leven dat de mensen in deze wijk vroeger hebben geleid. Nu zijn er nog altijd weinig winkels, geen restaurants en geen kleine cafés, maar wel enkele mooie ateliers van ambachtslui en antiekzaken. In sommige gerenoveerde palazzi zitten nu uitstekende B & B’s (stijlvolle gastenkamers; zie boven in de rubriek ‘Slapen’). <X Torre di San Pancrazio (detailkaart B1): aan de noordrand van het Castello. In de zomer dagelijks geopend behalve op maandag, van 9.00 tot 13.00 u en van 15.30 tot 19.30 u; in de winter van 9.00 tot 16.30 u. Toegangsprijs: € 4, diverse kortingen. Deze grote, mooie toegangspoort werd in 1305 gebouwd. Ze wordt bekroond door een hoge toren van witte kalksteen. Via de poort aan de piazza Arsenale heb je toegang tot de citadel. Om de top te bereiken moet je 189 treden klimmen.
Cagliari / Wat is er te zien? | 87
<X Torre dell’Elefante (Olifantentoren, detailkaart B1): via Santa Croce (op de hoek met de via Universita). In de zomer dagelijks geopend behalve op maandag, van 9.00 tot 13.00 u en van 15.30 tot 19.30 u; in de winter van 9.00 tot 16.30 u. Toegangsprijs: € 4, diverse kortingen. Op de gevel prijkt een beeld van een olifant en dat is verantwoordelijk voor de naamgeving van deze 30 m hoge toren die in 1307 door de Sardijnse architect Giovanni Capula werd gebouwd. Als je een panoramisch uitzicht op de stad wilt hebben, klim dan niet op de olifant, maar naar de top van de toren (119 treden). Het oude mechanisme (de valpoort) om de poorten te openen is nog altijd aanwezig. <X Porta dei Leoni (detailkaart B2): aan de zuidrand van het Castello, in de walmuur, dicht bij het bastione di San Remy. Deze poort biedt toegang tot de benedenstad, met name tot de wijk Marina. Ze dankt haar naam aan de twee gebeeldhouwde leeuwenkoppen boven de rondboog. Citadella dei Musei
Ten noorden van het Castello verzamelt de Citadella dei Musei op een kleine oppervlakte verschillende musea: het Museo archeologico nazionale, het Museo d’Arte siamese en de Pinacoteca nazionale. <X<X Museo archeologico nazionale (detailkaart B1): <T 070 684 000. Dagelijks geopend behalve op maandag, van 9.00 tot 20.00 u. Toegangsprijs: € 4, diverse kortingen. Combinatiekaartje met de Pinacoteca nazionale: € 5. Het museum telt vier verdiepingen en de zalen bevatten voorwerpen die tijdens archeologische opgravingen op Sardinië zijn ontdekt. Van de prehistorie over de nuraghische periode tot de Feniciërs en de Romeinen, en natuurlijk is er ook het Carthaagse en het Byzantijnse erfgoed. Wat je zeker niet mag missen, is de stenen plaat uit de Fenicische tijd waarop voor de eerste keer de naam ‘Sardinia’ wordt vermeld (in Fenicische lettertekens). De zaal over het neolithicum herbergt mooie albasten beelden die godinnen voorstellen, een ervan, afkomstig uit Senorbi, heeft de vorm van een kruis. Een interessante collectie bijlen uit de late bronstijd. Een van de opmerkelijkste voorwerpen is de tophet van Tharros. Dat is een reconstructie van een zandduin met daarin de grafurnen van pasgeboren kinderen die overleden zijn. Het pronkstuk is een uitzonderlijke collectie bronzen beeldjes (bronzetti) van de nuraghische beschaving. De beeldjes zijn 30 tot 90 cm hoog en stellen goden voor, maar ook mensen, krijgers, atleten, dieren… Ze werden gemaakt als offergave voor de tempels en ze werden in de graven gestopt om de overledenen te beschermen en ze uit de handen van indringers te houden. <X Pinacoteca nazionale (detailkaart B1): van dinsdag tot zondag geopend van 9.00 tot 20.00 u. Toegangsprijs: € 2. De meeste werken en schilderijen (uit de 15de en de 16de eeuw) komen uit de kerken van Sardinië: Catalaanse en Sardijnse retabels zoals De aankondiging van Juan Mates (1391-1431) en Sant’Eligio door de Maestro di Sanluri (begin 16de eeuw). Op de mezzanine vind je schilderijen uit de 17de en de 18de eeuw en je ziet er ook een stukje muur van de originele Spaanse vesting (1552-1563). Op de laagste verdieping hangt het retabel van San Cristoforo, dat in 1871 door een brand werd beschadigd. <X Museo d’Arte siamese (detailkaart B1): Dagelijks geopend behalve op maandag, van juni tot september van 9.00 tot 13.00 u en van 16.00 tot 20.00 u, van oktober tot mei van 9.00 tot 13.00 u en van 15.30 tot 19.30 u. Toegangsprijs: € 4. Thailand in Sardinië! Dit museum biedt plaats aan het grootste deel van de 1300 objecten die Stefano Cardu aan de stad Cagliari schonk. Cardu was een Sardijnse avonturier die aan het hof van de koning van Siam (het huidige Thailand) was verbonden. Chinees porselein, Japanse beeldjes, wapens, vazen, schilderijen op zijde… <X Mostra di Cere Anatomiche (detailkaart B1): in het museumcomplex. Van dinsdag tot zondag geopend van 9.00 tot 13.00 u en van 16.00 tot 19.00 u. Toegangsprijs: € 1,50. Een tentoonstelling van 80 wassen beelden, gemaakt door Clemente Susini, die in de 19de eeuw bij anatomielessen
88 | Cagliari en o mgeving
werden gebruikt. Het zijn duidelijk pedagogische stukken: een menselijk hoofd met de gelaatsspieren, de bloedsomloop en een overzicht van de zenuwen, een zwangere vrouw met haar foetus… Een medische rondleiding met een luguber tintje. Tussen het Castello en de wijk Stampace
<X Anfiteatro Romano (detailkaart B1): viale Fra Ignazio. <T 070 652 956. <@ anfiteatroromano.it. Ten noordwesten van het centrum. Van april tot oktober van dinsdag tot zondag geopend, van 9.30 tot 13.30 u en van 15.30 tot 17.30 u; van november tot maart van dinsdag tot zaterdag geopend van 9.30 tot 13.30 u en op zondag van 10.00 tot 13.00 u. Kaartje: ongeveer € 4,30, diverse kortingen. Dit is de belangrijkste Romeinse getuige in Cagliari. Het werd in de 2de eeuw n.Chr. in kalksteen gebouwd en is een imitatie van de Griekse amfitheaters. Het bood aan bijna 10.000 kijkers plaats. In de middeleeuwen is een groot deel van het monument ingestort. Er zijn stenen van het amfitheater gebruikt om het Castello te bouwen. In de Romeinse tijd werden er circusspektakels gehouden en zeeslagen nagespeeld. Dankzij een ingenieus leidingensysteem kon de hele arena met water worden gevuld. Nu zie je nog altijd de gracht voor de dieren (cavea), de gangen, de tribunes en de ondergrondse doorgangen. <X Orto Botanico (botanische tuin, buiten plattegrond centrum langs A1): viale Fra Ignazio da Laconi, 13. <T 070 675 35 12. Van half maart tot oktober dagelijks geopend van 8.30 tot 19.30 u; van november tot half maart dagelijks geopend van 8.30 tot 13.30 u. Kaartje: € 3, diverse kortingen. Deze botanische tuin ten noordwesten van het Castello pakt uit met de grootste plantenverscheidenheid die ooit op Sardinië is samengebracht. Op ruim 12 ha vind je hier meer dan 500 planten uit Amerika, Afrika, Azië en eilanden uit de Stille Oceaan, maar ook planten uit het Middellandse Zeegebied. Het museo Erbario (herbarium) hanteert dezelfde openingstijden als de tuin. Daar vind je bijna 50.000 gedroogde planten die in herbariumcahiers worden bewaard. In de tuin bots je ook op grotten en resten uit de Romeinse tijd, want het amfitheater ligt zowat om de hoek. <X Villa di Tigellio (buiten plattegrond centrum langs A1): via Tigellio, in het laaggelegen deel van de wijk Stampace, dicht bij de botanische tuin. Ook wel ‘casa Tigellio’ genoemd. Een geheel van drie (vervallen) aristocratenwoningen en Romeinse thermen uit de keizertijd. Niet ver daarvandaan, ter hoogte van nr. 48 in dezelfde straat, zie je resten van een Romeins aquaduct. <X Necropoli Tuvixeddu (buiten plattegrond centrum langs A1): via Falzarego. Van maart tot september geopend van 8.00 u tot zonsondergang. Dit zijn de resten van een Punische necropolis. Het gaat om een honderdtal ondergrondse grafkamers die grotendeels door braamstruiken en andere begroeiing zijn overwoekerd. De wijk Villanova
De wijk aan de voet van het Castello, aan de oostkant. <X Chiesa e Convento San Domenico (plattegrond centrum C1): piazza San Domenico. Dagelijks geopend van 8.15 tot 11.00 u en van 18.00 tot 20.00 u (in de winter tot 19.30 u). Midden in de wijk Villanova vind je het mooiste voorbeeld van de Aragonese gotische architectuur in Cagliari. De buitenkant werd in 1943 door bombardementen beschadigd en later hersteld, maar de binnenkant herbergt een heel elegante kloostergang die alle gruwelen van de geschiedenis heeft overleefd. <X Via San Giovanni (detailkaart C1-2): de straat begint 200 m ten noorden van de piazza Costituzione en doorkruist heel Villanova. De straat vol huizen met twee of drie verdiepingen geeft een goed beeld van het leven in deze wijk aan de voet van het Castello. <X Basilica di San Saturnino (of Saturno; plattegrond centrum D2): piazza San Cosimo. Ongeveer 800 m ten oosten van de piazza Costituzione (waaraan ook Antico Caffè zich bevindt) en het bastione di
In de omgeving van Cagliari | 89
San Remy, langs de viale San Lucifero (de heilige Lucifer, een duivel die het tot in de hemel schopt…!). Na afspraak geopend van 9.00 tot 13.00 u; op zondag om 11.00 u voor de kerkdienst. Gratis toegang. Deze bescheiden kerk aan een rustig plein heeft een rijke geschiedenis, want ze zou het oudste christelijke monument op het eiland zijn. Ze werd rond de 6de eeuw aan de voet van de heuvel Bonaria gebouwd, dicht bij een christelijke begraafplaats (de oudste van Cagliari). Van 1082 tot 1119 zou ze onderdak hebben geboden aan monniken van de heilige Victor uit Marseille (San Vittore) en die installeerden hier de zetel van hun Sardijnse priorij. <X Basilica di Bonaria (buiten plattegrond centrum langs D3): piazza Bonaria. Zo’n 500 m ten zuidoosten van de basilica di San Saturnino als je naar de oostelijke uitgang van de stad loopt, in de richting van het strand del Poetto. In de zomer dagelijks geopend van 6.30 tot 11.00 u en van 17.00 tot 20.00 u; in de winter dagelijks geopend van 6.30 tot 12.00 u en van 16.00 tot 19.00 u. Je ziet de basiliek vanaf de weg liggen, want ze is gebouwd op een heuveltje dat je via trappen kunt beklimmen. Ze is gewijd aan de maagd van Bonaria, de beschermheilige van de zeelui, en dateert uit de 14de eeuw. In de 16de eeuw werd ze verbouwd en na de bombardementen van 1943 werd ze gedeeltelijk gerestaureerd. Het interessantste deel is de achthoekige apsiskapel. <X<X Monte Urpino (overzichtskaart): in de oostelijke buitenwijken van Cagliari, op ongeveer 4 km van de piazza Costituzione. Je kunt er zowel met de bus als met de auto heen. Vanaf de basiliek van Bonaria neem je de via Milano, daarna de viale della Pineta en tot slot de viale Europa. Vanaf de top (98 m) geniet je van een van de mooiste uitzichten op Cagliari en omgeving: de golfo di Quartu, de monte Elia, het meer van Molentargius (voormalige zoutpannen) en het spiaggia del Poetto (het strand). Feesten en evenementen
- Processione della settimana santa: de Goede Week. Op Goede Vrijdag wordt het beeld van de dode Christus tot aan de kleine kerk van de ‘SS Crocefisso’ gedragen en daar wordt de kruisafneming herdacht. Op paaszondag wordt de ontmoeting van de Maagd Maria met haar herrezen zoon Jezus herdacht. Het Mariabeeld wordt door vrouwen in processie rondgedragen, dat van Christus door mannen. De twee optochten komen op de piazza de la Costituzione samen. - Fiera Campionaria internazionale della Sardegna: in april. - Sagra di Sant’Efisio (feest van Sant’Efisio): van 1 tot 4 mei. Het feest duurt vier dagen. Dit is het belangrijkste religieuze feest van Sardinië. De optocht zou een van de langste ter wereld zijn: een tocht van 80 km! De processie vertrekt op 1 mei aan de kerk van Sant’Efisio in de wijk Stampace. Het beeld van de heilige wordt op een praalwagen geplaatst die door ossen wordt getrokken, daarna volgen nog meer karren (de ‘traccas’) en een massa ruiters in klederdracht, muzikanten en gelovigen. Op de tweede dag trekt de stoet naar Pula en de ruïnes van Nora. Op 3 mei wordt na de kerkdiensten aan de allerarmsten een maaltijd aangeboden, een waar volksfeest. Op de laatste dag legt de stoet hetzelfde parcours af, maar nu in de omgekeerde richting en de processie keert naar het vertrekpunt terug.
In de omgeving van Cagliari
<Z Spiaggia del Poetto (overzichtskaart): zo’n 8 km ten oosten van Cagliari, op een landtong die de zee van de meren op het eiland (voormalige zoutpannen) scheidt. Het strand strekt zich kilometers ver uit en de inwoners van Cagliari komen hier graag heen. Het is mooi op het zuiden gericht, er zijn weinig gebouwen, maar wel veel kleine kiosken waar je iets kunt eten en drinken. <X Parco naturale Molentargius-Saline (de voormalige zoutpannen; overzichtskaart): voorbij het strand del Poetto. Informatie: <T 070 379 192. <@ parcomolentargius.it. Dagelijks geopend van 8.00 tot 20.00 u. Er zijn rondleidingen mogelijk per autobus, op de fiets, met een boot of te voet. Van de top van
90 | Cagliari en o mgeving
de monte Urpino geniet je van een prachtig uitzicht op het enorme zoetwatermeer dat zich tussen de stad, de wijk San Elena en het strand del Poetto uitstrekt. Dit zijn oude zoutpannen die nog tot in 1985 in gebruik waren. Nu maken ze deel uit van een natuurpark dat dit ecosysteem in stand wil houden. Er leven veel vogels, onder andere reigers, zilverreigers, aalscholvers en zeemeeuwen, maar de meest opmerkelijke zijn de flamingo’s. Die trekvogels nestelen graag op de oevers van het meer, zowel in de lente als de herfst, de ideale seizoenen om de vogels te observeren.
Ten zuidwesten van Cagliari Zodra je Cagliari verlaat leidt de S 195 door enorme lagunes (stagno de Cagliari) waar flamingo’s, aalscholvers en grote en kleine reigersoorten thuis zijn. Daarna volgen enkele raffinaderijen en dan kom je in Pula, de eerste echte badplaats in de omgeving van Cagliari. Onderweg kun je via Capoterra naar het natuurreservaat monte Arcosu rijden. Daar vind je herten, everzwijnen, wilde katten en interessante wandelwegen (er worden wandelingen met gidsen aangeboden).
Pula (09010)
7200 inwoners
Deze badplaats is heel toeristisch en de favoriete weekendbestemming voor de inwoners van Cagliari, maar toch is ze aangenaam, zonder hoge gebouwen, kleurrijk en ze vormt de toegangspoort tot de archeologische vindplaats Nora. Ze biedt ook enkele architecturaal interessante gebouwen zoals het museum en de villa Santa Maria (in palladiaanse stijl). - Om er te komen: vanuit Cagliari rijden er veel bussen van ARST heen. Nuttige adressen
<I Ufficio del turismo (plattegrond B1): casa Frau, piazza del Popolo. <T 070 924 52 50. In het centrum. Als de Dienst voor Toerisme gesloten is, kun je in de bibliotheek ernaast een plattegrond en een brochure krijgen. <B Ufficio postale (plattegrond B1): via San Giovanni, 2. slapen en eten
<C Camping Cala d’Ostia: ongeveer 6 km ten zuiden van Pula. <T 070 921 470. < @ info@campingcaladostia.com <@ campingcaladostia.com. In het hoogseizoen ongeveer € 33 voor twee personen met een tent en een auto. Vlak aan zee, te midden van eucalyptussen en dennen. Comfortabel, onberispelijk sanitair en een winkeltje. Verhuurt ook caravans. <H<R Hotel Mori (plattegrond B1, 10): via Cagliari, 10. <T 070 920 91 24. In het centrum. Tweepersoonskamer voor € 40. In een volkse herberg te midden van het groen. Eenvoudig, schoon, niet duur en een vriendelijke ontvangst. Gemeenschappelijk sanitair. Restaurant en bar op de benedenverdieping. Ideaal voor mensen met een beperkt budget. <H<R Hotel Villamadau (plattegrond B1, 11): via Nora, 84. <T 070 924 90 33. < @ villamadau@yahoo.it <@ villamadau.it. In het centrum. Het restaurant is op maandag gesloten. Jaarlijkse vakantie in januari. Tweepersoonskamer voor € 98 tot 149. Een klein, charmant en stijlvol hotel aan een allerliefst pleintje met uitzicht op een superschattige kerk. De kamers zijn onberispelijk en van alle comfort voorzien. Het goede restaurant serveert traditionele gerechten. Tuin en terras. <R Ristorante della piazza del Popolo (plattegrond B1, 12): buiten het seizoen heel aangenaam, in de zomer druk bezocht. In Jingles krijg je correcte menu’s voor € 14 en 16, hetzelfde geldt voor Zu Zilleri (discreter). In het midden heb je S’incontru, die
Pula | 91
A
B V G ia as de pe Vi I° a ri M ag gi o
C
Via
Via
No r
Vi a i iolit t
Via G
Via Trieste
i M as en t
a V. Ro m
a ld i
rib
M ille
Ga
De i
2
B
o
a
Sa Via n Ra im on d
or N
er ita
Archeologische vindplaats Nora
i ald r in
V. Circon valla zione
le ue
200 m
A
Co
i
Via
an Em
na
u Fra V.
V. Az ara m . Pal e Museo V. D archeologico mbre Sette V. XX Via A m si cora
Nora
Vi co
rbo rea ve V. PiaChiesa di San Giovani ChVic Battista ie o sa n Seg
Croce
di
Re gi
11
Vittorio
al
Corso
195
Vi a
Via
g na
Bolo
Bolza no
Nuo ro
SS 1 95
Oris tano
12 A
a Vi
Via
mi Fer
ula di P
i
ia
Via
1
Rio
Viale
r lia
Mag IV gio XX V. Casa Frau
PIAZZA
M ar gh
100
Via
a
PIAZZA MUNICIPIO
Via
0
ri ia
g Ca
SS
Vi a
ile
o
pr
V. Brig. Sassari
Ga rib
l ag
a Vi
ixi
V. S. Sepolcro
r
Europa Viale
DEL . Santo POPOLO V
Via
2
Grap pa
Crispi
u vo Ca
NOORDEN
ez
V. San Giovanni
Via
V. B
eli s
Garibaldi
a Sant
Sant’Ignazio
Vi a
.M
te Mon
Via
Via
.B
di
V. Ve n
e
Via
Via
Mont
au
az
Fi re nz e
A
10
in
Di
ani V. Pis
Via V. G
V. L
.E
Vi a
1
o XXV
st
a ui Vi cq d’A
V.
Via
Vi a
V. Sa ur o
CAGLIARI
Pula
H><R > Slapen en eten 10 Hotel Mori
11 Hotel Villamadau 12 Ristorante della piazza del Popolo
neemt bijna de hele ruimte in beslag en doet hip aan met zijn designinterieur, maar de keuken is middelmatig (beperk je tot de pizza’s). Twee voortreffelijke gelaterie maken het geheel af, een daarvan is Sherbet met een aangenaam, schaduwrijk tuintje om te smelten van plezier. Wat is er te zien en te doen?
<X<X Museo archeologico Patroni (plattegrond B2): corso Vittorio Emanuele, 67. <T 070 920 96 10. <@ comune.pula.ca.it. Dagelijks geopend van 9.00 tot 20.00 u. Toegangsprijs: € 6 (de vindplaats Nora is inbegrepen). Een goedingericht, klein museum dat in een elegant gebouw is ondergebracht. Een helder en didactisch opgezet museum. Het herbergt vooral stukken die