Issuu

HOE WORD IK R? BERGWANDELAA

www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Tekst en samenstelling Debbie Sanders en Geert Van Speybroek FOTO COVER Fotolia/Netzer Johannes VORMGEVING Studio Lannoo OPMAAK Keppie & Keppie fotografie Debbie Sanders en Geert Van Speybroek ÂŠ Debbie Sanders en Geert Van Speybroek, Uitgeverij Lannoo, Tielt, 2013 D/2013/45/174 â€“ NUR 500 ISBN 978 94 014 0284 2 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

HOE WORD IK R? BERGWANDELAA

Geert Van Speybroek Debbie Sanders

WOORD VOORAF Met dit boek willen we ervaren én startende bergwandelaars helpen om stap per stap grenzen te verleggen. De starter ontdekt in dit boek heel wat mogelijkheden om de bergen te verkennen, richtlijnen om bestemming en moeilijkheidsgraad te bepalen, informatie over uitrusting en mogelijke gevaren en nog veel andere sleutels tot een succesvolle en veilige bergervaring. De ervaren bergwandelaar kan dit boek gebruiken om nog meer van de bergen te genieten door in alle veiligheid en met meer zelfvertrouwen beslissingen te nemen en moeilijkheden of onzekerheden te overwinnen.

bergwandelen ook draait rond techniek, dosering en energiezuinig bewegen. Zij bewijzen dat je deze hobby tot op hoge leeftijd kunt beoefenen. En deze hobby motiveert bovendien om heel het jaar aan gezondheid en fitheid te blijven werken.

De meeste bergwandelaars wandelen van hut tot hut. Sommigen kiezen voor meer avontuur en trekken eropuit met tentjes, maar je kunt ook fantastische dagwandelingen maken vanuit een luxueus berghotel. Zo vindt iedereen een formule die bij hem of haar past en kun je er met vrienden of familie genieten van indrukwekkende uitzichten en memorabele avonturen.

Verwacht dus vooral niet dat je dit boek in één keer kunt absorberen. Ga stap voor stap te werk. Hoe rijker je kennis en ervaring wordt, hoe dieper je in het boek kunt afdalen. Zo wordt dit boek een instrument dat je nog vele jaren kunt raadplegen.

De media wijzen er regelmatig op dat bergwandelaars, alpinisten en wintersporters best ook over een zekere kennis beschikken en steeds voldoende voorbereid moeten vertrekken. De bergwandelaar begeeft zich inderdaad in een omgeving waar de omstandigheden onverwacht en extreem kunnen veranderen en waar een fout of vergissing grote gevolgen kan hebben. Want iedereen die van uitgestrekte natuur- Weten wat je kunt verwachten, je planning gebieden houdt, komt vroeg of laat in de aanpassen aan je ervaring en steeds voorbergen terecht. Omdat industrie, landbouw bereid zijn op het onverwachte; dat zijn de en steden er vaak geen grip hebben gekre- belangrijke sleutels tot veilig bergwandegen, zijn de landschappen ongerept geble- len. Dit boek zal je daarin begeleiden. ven. Er zijn dus heel wat natuurgebieden en natuurreservaten in de bergen.

Veel plezier ermee! Bergwandelaars leven langer! Omdat je als bergwandelaar je gewicht en je rugzakje verticaal moet verplaatsen, ben je best wel sportief bezig. De vele seniorenbergwandelaars laten ons zien dat het

Geert Van Speybroek en Debbie Sanders Auteurs en gediplomeerde bergwandelaars

< Pauze op de Col de la Fourche met zicht op het Lac des Cerces, regio Mont Thabor, Frankrijk © Outdoorschool

INHOUD

Woord vooraf

Dankwoord >7 Over de auteurs

I Inleiding > 16

De weg is het doel 19

Drijfveren om in de bergen te stappen Fascinerende en spannende uitdagingen De tien geboden van de bergwandelaar

II Voorbereiding > 28 1

Waar en hoe? 31

Planning en voorbereiding 49

Uitrusting 73

Stap voor stap Een reisformule kiezen Wandelbestemmingen Tochtgenoten

Een bestaande wandelroute of een zelfuitgestippelde tocht? Informatiebronnen Moeilijkheidsgraden en bewegwijzering Opmaak van een wandelschema Bevoorrading Overnachten tijdens meerdaagse tochten Het leven in een berghut

Algemene aandachtspunten Paklijst voor een zomerse huttentocht De bergwandelrugzak Kleding Bergwandelschoenen Kamperen in de bergen Winterbergwandelen

12 |

Bergwandelcursussen 109

Moet je cursussen volgen? Wanneer kies je voor een cursus? Opleidingsmogelijkheden

III Onderweg 1

> 112

Groene voeten (ecologisch verantwoord bergwandelen) 115

2 Wandeltechnieken 119 Stapergonomie en training Conditie, fitheid en uithoudingsvermogen Wandeltechnieken Puinvelden Blokkenvelden Rotsen Sneeuwvelden en hellingen Gletsjers Wandelen met wandelstokken Stretching Touwgebruik voor de bergwandelaar Een rivier oversteken 3

Oriëntatie in de bergen 141

Een kaart kiezen Hoogtelijnen Het kompas De hoogtemeter Gps

4 Het weer in de bergen 159 Basisprincipes Weertypen in de bergen Weersvoorspellingen 5

Alpiene gevaren 169 Wat zijn alpiene gevaren? Subjectieve gevaren Objectieve gevaren

6 Een beetje ecologie 185 Bergzones Aanpassingen van planten en dieren Enkele bloemenfamilies

| 13

IV Nood & EHBO

> 194

Voetverzorging 197

Nood in de bergen 205

Voetverzorging voor je vertrek Voetverzorging tijdens je tocht Voetverzorging na elke tocht Extra tips voor blaarpreventie Blaarverzorging Aandacht voor voeten teenschimmels

Situatie of noodsituatie Het noodactieplan Reddingsdiensten Helikopterredding Noodsignalen Nooduitrusting Noodbivak

EHBO in de bergen 219 EHBO voor de bergwandelaar Specifieke blessures en gezondheidsrisico’s bij bergwandelaars

V Leuke lijstjes

> 232

Checklist voor de bergwandelaar EHBO Reddingsdiensten, weerberichten en bergsportfederaties Alpien woordenboek Bronnen Fijne reislectuur

14 |

Haute Route Pyrénéenne (HRP), Centrale Pyreneeën, Frankrijk © Stijn Van Langenhoven >

| 15

deel I

Inleiding

‘De wolken trekken open. Gele bakens wijzen ons de weg naar de bergpas. De gletsjers zijn amper nog zichtbaar onder de grijze deken van as die hen bedekt. Het is alsof honderden kleine kratertjes op het ijs liggen. Mistflarden bewegen over het landschap. Als we verder omhoogklimmen, zweven de zwaveldampen rond ons hoofd, af en toe wordt onze zuurstofaanvoer afgesneden. Het kleurenpalet wordt steeds uitgebreider: alle tinten van bruin, wit, terracotta, rood… Her en der groeit nog wat mos. Talloze warmwaterbronnen ontspruiten in de omgeving. Het uitzicht is schitterend. Onze gedachten glijden al weg naar het natuurlijke warmwaterbad dat ons in Landmannalaugar te wachten staat. Wat een surrealistische omgeving!’ Debbie, Laugavegur, IJsland, augustus 2010

18 |

De weg is het doel Vraag je je wel eens af waarom mensen zo gefascineerd zijn door de bergen? Wat hen drijft om dagenlang en met weinig comfort in die onherbergzame omgeving te verblijven? Waarom er zo veel boeken over de bergen geschreven worden? Of bergwandelen eigenlijk wel veilig is? En of het wel iets voor jou zou kunnen zijn…?

Drijfveren om in de bergen te stappen Er zijn tal van redenen waarom mensen voor een dag of voor meerdere weken de bergen intrekken.

De natuur blijft fascineren

Elke wandeling in de bergen is een ontdekkingsreis. Het landschap is voortdurend in beweging en achter elke bergrug ligt een nieuwe verrassing. De omgeving is nooit helemaal door een fototoestel te vangen en vraagt soms te veel woorden om beschreven te worden. Berglandschappen gaan van lieflijk en kleurrijk tot grillig en onherbergzaam. Je ziet er unieke planten en dieren en de hele natuur heeft er zich aangepast om te overleven in extreme omstandigheden, gaande van zeer droog en heet tot extreem koud. Wie in de tropen vanaf de voet van een berg naar een hoge top wandelt, doorloopt in enkele duizenden hoogtemeters alle biotopen van evenaar tot pool. Je vertrekt

onderaan in een warm en vochtig klimaat en eindigt boven in de eeuwige sneeuw. Het gevoel om in zo’n kader gedragen te worden door een berg maakt je erg klein, maar geeft je ook een groots gevoel. Voor veel bergwandelaars is niet de top het doel, maar de weg ernaartoe, het bewegen in een fascinerend landschap.

De omstandigheden kunnen uitdagend zijn

‘De klim naar de Crête de la Casse was zeer steil en vermoeiend. Gelukkig was het sneeuwvrij. Ik was die dag niet in vorm en door de mist was het moeilijk om de roodwitte markeringen te vinden. Erg vermoeid, maar voldaan kwamen we aan de refuge du Chardonnet. Ik verlang naar een frisse pint.’ (Yves, 47 jaar, Tour du Mont Thabor, 2012)

< Chamonix, Frankrijk © Outdoorschool

| 19

‘Ik heb zelden zo veel spontane en boeiende gesprekken gehad met mensen die ik wellicht nooit meer zal ontmoeten.’

Onverwachte en interessante ontmoetingen Toevallige contacten met andere bergwandelaars of met de plaatselijke bewoners kunnen soms verrassend boeiend zijn. Tijdens een huttentocht stromen de wandelaars elke avond samen op één plek. Een gemeenschappelijke interesse schept snel een band, ongeacht je achtergrond of nationaliteit. Maar ontmoetingen zijn ook vaak vluchtig, terwijl je elkaar kruist op een pad. Het mooie is echter dat bergwandelaars elkaar altijd

(Kris, 57 jaar, 1 maand solo over de Grande Traversée des Alpes GTA, juni 2010)

De wandelingen leiden je soms door vermoeiende puinvelden, over rotsblokken, door sneeuwvelden maar ook langs brede, eenvoudige paden en over lieflijke alpenweiden. Het weer kan grillig zijn en snel onverwachte wendingen nemen. De bergen vragen je volle aandacht en houden je steeds alert. Je weet nooit wat er precies gaat komen. Weg van de dagelijkse routine ga je op zoek naar deze unieke ervaringen. Je stelt je lichaam en geest op de proef. Je haalt voldoening uit het bereiken van je doel. Een bergwandeltocht van slechts enkele dagen kan een maandenlange herbronning voor je betekenen. © patagoniandreams.com

20 |

begroeten: ‘bonjour’, ‘hello’, ‘grüss Gott’, Spiritualiteit ‘Servus’, ‘ola’. Best een aanpassing nadien, kan je overvallen wanneer iedereen je in de bewoonde Gaan poëtische mensen graag naar de bergen of word je poëtisch door in de wereld weer blindelings voorbijloopt. bergen te vertoeven? Misschien biedt De eenzaamheid het bergwandelen net ruimte en tijd om maakt je bewust wat dieper in te gaan op het doel van het De bergen zijn ook een plek om jezelf leven, op wat erna komt… Alle indrukken te zoeken, terug te vinden of tegen te in de bergen werken stimulerend voor je komen. In de bergen staan je zintuigen rechterhersenhelft: de kleuren, de emoop scherp en ben je je meer bewust van je ties, de beelden, de ruimtelijke ervaringedachten en van je lichaam. Omdat je in gen en de verhalen stimuleren je fantadit immense en stille landschap klein en sie en je gevoel voor humor. In die herkwetsbaar bent, krijg je de kans om na te senhelft leven ook zaken zoals overzicht, denken, los te laten en tot rust te komen. intuïtie, verbanden zien en het nemen Een nachtje in de bergen bivakkeren is van beslissingen. Dat kan voor intereszeker een aanrader. sante wendingen zorgen…

‘Die nacht sliep ik in het hotel met duizend sterren.’ (Natasja, 26 jaar, overnachting onder de blote hemel aan Lac Blanc, 2455 m)

‘Eén week in de bergen heeft meer bij me losgemaakt dan vijf jaar therapie.’

(Katia, 40 jaar, Gran Paradiso, augustus 2008)

| 21

Fascinerende en spannende uitdagingen Een tocht in de bergen vraagt een zekere geëngageerdheid. Het is geen wandeling in de Ardennen met een asfaltweg of een dorp binnen handbereik. De hellingen zijn veel langer, het weer grilliger en het terrein gevarieerder. Omdat de omstandigheden in alle opzichten extremer zijn, vraagt zo’n tocht de nodige voorbereiding, een aantal vaardigheden en de geschikte uitrusting. Alle onderstaande onderwerpen en tips komen uitgebreid aan bod verder in dit boek.

Aandacht voor het weer In de bergen kan het weer grote bokkensprongen maken. Je vertrekt in de ochtend met le grand beau, zon en geen wolkje aan de lucht, maar rond de middag word je gegeseld door kou, regen en wind. Een uur later sta je op de top, waar je niets van het verhoopte uitzicht ziet door de mist. En de terugweg weet je nauwelijks nog terug te vinden. Een bergwandelaar is altijd voorbereid op de meest extreme uitdagingen.

Aandacht voor oriëntatie Een van de grootste ergernissen is het niet (vlot) vinden van de route. Zelfs op bewegwijzerde paden loopt het soms verkeerd. De kwaliteit van je kaart, de aard van het terrein of de weersomstandigheden kunnen hierin een bepalende rol spelen, maar ook menselijke fouten zijn vaak de oorzaak. En als je dan niet met-

Drie tips • Houd steeds het weer in de gaten, zowel via het weerbericht als op het terrein. • Bereid je route altijd goed voor, maak een tochtplan. • Vertrek nooit zonder je complete bergwandeluitrusting.

22 |

een opnieuw op het juiste spoor terechtkomt, kan een bergwandeling een ware uitputtingsslag worden.

Drie tips • Zorg steeds voor een goede topografische kaart. • Volg een degelijke cursus over kaart en kompas. • Leg de lat niet te hoog: bouw geleidelijk je bergwandelervaring op.

Drie tips • Start met tochten die in boekjes beschreven staan. • Kies een moeilijkheidsgraad die overeenstemt met je ervaring. • Ga eventueel op stap met een begeleider of volg een bergwandelcursus om snel de juiste staptechnieken aan te leren.

Aandacht voor je conditie Aandacht voor het terrein Afhankelijk van het gekozen wandelgebied en de route, kunnen bergpaden over alle mogelijke ondergronden met verschillende hellingsgraden lopen: vaste aarde, puin, steenvelden, rotsblokken, rotsplaten, moerassige weilanden, modder, boomwortels en zelfs sneeuw. Ook in lagere berggebieden zoals de Chartreuse of de Vogezen (beide in de Franse Vooralpen) kun je in zeer geaccidenteerd terrein terechtkomen. Het vergt de nodige voorzichtigheid maar vooral ook de juiste staptechniek.

Als bergwandelaar moet je vooral in staat zijn een gedoseerde langdurige inspanning te leveren: je houdt immers van dagwandelingen, maar ook van meerdaagse tochten. Een goede stapzekerheid en een ontspannen houding zijn hier minstens even belangrijk als een goede fitheid. Omdat een slimme bergwandelaar steeds een portie energie in reserve weet te houden, is het belangrijk dat je je energie verdeelt over de totale lengte van de tocht en dat je over een gezonde basisconditie beschikt. Indien je bovendien ook regelmatig je kracht, evenwicht en lenigheid traint, beschik je over alle troeven om tot op hoge leeftijd de bergen in te trekken.

| 23

Drie tips

• Probeer heel het jaar door fit te blijven. • Wandel vaak, fiets naar je werk, neem steeds de trap. • Bouw je conditie en kracht op naarmate je tocht nadert.

• Je moet minstens 6 uur boven 3000 m verblijven om duidelijke hoogtesymptomen te krijgen. • Informeer je goed indien je meerdaagse tochten boven 3000 m zult ondernemen. • Sommige mensen hebben reeds onder 2500 m last van hoogtesymptomen.

Aandacht voor de hoogte De ‘ijle’ lucht is voor de wandelaars in het hooggebergte een extra uitdaging. Boven 2500 m krijg je namelijk per ademteug minder zuurstof in je bloed. Hoe hoger je klimt, hoe erger dit wordt. Wie boven 3000 m wandelt, moet goed op de hoogte zijn van de gevolgen van hoogte op het lichaam. Hoofdpijn, gezwollen enkels, aangezicht of polsen zijn typische eerste symptomen. Zeker indien je in de Himalaya of de Andes gaat wandelen, moet je je informeren over acclimatisatietechnieken en hoogtesymptomen.

24 |

Aandacht voor je bergwandeluitrusting Na het lezen van bovenstaande alinea’s heb je het al begrepen: je bent steeds op alles voorbereid. Extreme weersveranderingen, zelfredzaamheid en een mogelijk noodbivak eisen van de bergwandelaar een degelijke uitrusting. Niet alleen je comfort is belangrijk, maar nog meer je veiligheid. Een bergwandelaar die goed uitgerust is en over de nodige kennis beschikt, loopt aanzienlijk minder risico om in een noodsituatie terecht te komen.

Drie tips

• Bouw ervaring op met geduld: probeer stap voor stap je eigen mogelijkheden, grenzen én interesses te ontdekken. • Zoek de ideale balans tussen inspanning en ontspanning. • Informeer je goed over wat je kunt verwachten: route, terrein, weer… • Zorg voor degelijk materiaal en bereid jezelf fysiek voor. • Volg eventueel een bergwandelopleiding of trek onder begeleiding de bergen in.

• In je rugzak zit steeds kledij voor de meest extreme weersituaties. • Je bent altijd voorbereid op een onverwacht noodbivak. • Je beschikt steeds over een degelijke EHBO-set.

Vijf basistips om veilig én comfortabel op weg te gaan

| 25

De tien geboden van de bergwandelaar

5. Observeer

Kijk altijd goed boven en onder je: observeer het terrein en de wolken die over de bergkammen verschijnen. Kijk op cruciale punten ook achter je want de terug1. Verwittig weg ziet er helemaal anders uit dan de Laat in de berghut, het hotel, op de cam- heenweg; op die manier kun je herkenping of bij het thuisfront weten waar je ningspunten memoriseren. naartoe gaat en laat iets van je horen als 6. Concentreer je terug bent. Probeer te allen tijde te weten waar je 2. Informeer bent of waar je zult terechtkomen. VerWeet goed waar je aan begint. Check gelijk je kaart met de omgeving en omgealtijd de weersvoorspellingen en bekijk keerd. Houd je aandacht bij wat je aan de kaart grondig. Bij twijfel kun je best het doen bent. even praten met iemand die kennis van zaken heeft, bijvoorbeeld de hutten- 7. Anticipeer waard, het bureau voor toerisme, het gid- Door te observeren en aandachtig te blijven zul je mogelijke problemen ontdeksenbureau). ken voor ze ontstaan. Stop, denk na en 3. Uitrusting neem veilige beslissingen. Bij eventueel Controleer ruim voor je vertrek of je alle gevaar ga je nooit verder, tenzij je geen nodige uitrusting hebt. Gebruik de check- andere keuze hebt. list achter in dit boek. Overloop elke dag opnieuw of je wel alles bij je hebt. Wees 8. Doseer altijd op alles voorzien en onderhoud je Ga niet tot het einde van je krachten. Bij vermoeidheid vermindert je concentratie materiaal voor je het thuis opbergt. en je stapzekerheid. De meeste ongeval4. Timing len gebeuren in het laatste deel van de Neem altijd een veilige marge in je plan- tocht. ning en vertrek liever te vroeg dan te laat. Houd onderweg de tijd in de gaten 9. Groep en keer tijdig terug of kort de tocht in als Let ook op je wandelkameraden. Is het nodig is. Probeer altijd ruim voor het iemand moe of onzeker? Heb geduld en duister terug te zijn en neem een (hoofd) begrip. Als iemand in de problemen komt, heeft dat een effect op heel de groep. Pas lampje mee. je tocht aan de zwakste schakel aan.

10. Brandstof

Neem geregeld een kleine pauze, eet regelmatig en drink voldoende. Houd altijd een energierijke snack in reserve voor noodgevallen.

26 |

| 27

234 |

ÂŠ Outdoorschool

CHECKLIST VOOR DE BERGWANDELAAR De volgende lijsten geven aan wat je nodig hebt op een dagwandeling, huttentocht of kampeertocht in zomerse omstandigheden. Sommige items worden meer gedetailleerd besproken in voorgaande hoofdstukken. Wie dagwandelingen doet, hoeft geen reservekledij mee te nemen maar is best wel op alle weersomstandigheden voorbereid. Het weer is in de bergen erg onvoorspelbaar en de gevoelstemperatuur kan op enkele uren tijd sterk dalen. Ook de weervoorspellers hebben het wel eens bij het verkeerde eind.

| 235

ﬁ

Paklijst voor dagwandeling (zomer) Rugzak Rugzak 20-30 liter Alles verpakt in waterdichte zakken Optioneel: Regenhoes (houdt rugzak proper en kan bij kortstondige buien de rugzak droog houden) Kledij (op lichaam en in de rugzak) 1 onderbroek 1 synthetisch T-shirt, korte mouw 1 paar kousen (ev. combineren met Liner-sokken) 1 lichte fleece 1 fleece of bodywarmer 1 lichte en sneldrogende (afritsbare) wandelbroek 1 paar schoenen + reserveveters 1 waterdichte en ademende regenjas 1 ademende regenbroek 1 lichte muts 1 Buff® 1 paar lichte handschoenen Optioneel: 1 paar beengetten (bij nat en modderig parcours of sneeuw) 1 zwembroek/bikini (voor een duik in een fris bergmeer)

Water en voeding Drinkzak of drinkfles (ongeveer 2 liter) Picknick Energierijke tussendoortjes

236 |

Bescherming tegen zon Kleine tube sunblock Lippenbalsem Pet of zonnehoedje Zonnebril (min. cat. 3) Hygiëne en verzorging Toiletpapier Optioneel: Tampons (maandverbanden kunnen bij het wandelen irritatie veroorzaken aan de binnenkant van de dij) Navigatie Kaart Kompas Topogids (of fotokopieën) Tochtplan Hoogtemeter Optioneel: Gps (vooral wanneer paden en markering onduidelijk kunnen zijn) Administratie Notaboekje en potlood Lidkaart alpenclub Informatie: hutten, reddingsdienst, weerbericht… Cash geld, bankkaart, kredietkaart Belangrijke telefoonnummers in je gsm TIP: laat een reserve-autosleutel bij een andere deelnemer Nood en EHBO EHBO-kit incl. reddingsdeken Bivakzak (voor noodbivak) Gsm (geen lader nodig als je je gsm uitschakelt, ook de wekker doet het dan nog) Hoofdlamp (indien je onverwacht in het donker zou moeten wandelen) Optionele ontspanning Fototoestel

ﬁ

Optionele hulpmiddelen Wandelstokken Pikkel (hoge routes of seizoen met kans op sneeuwvelden) Lichte stijgijzers (bij begin seizoen met veel harde sneeuwvelden) Wandeltouw (om onzekere wandelaars of kinderen te ondersteunen) Bergsporthelm (in gebied met kans op steenslag)

| 237

Alpien woordenboek MATERIAAL Nederlands Duits

Engels

Frans

Italiaans

batterij Batterie battery pile

batteria

bergschoenen Bergschuhe

mountaineering chaussures

scarponi

boots

da montagna

de montagne

bril

Brille glasses lunettes occhiali

broek

Hose

pants/trousers pantalon

deken

Decke

cover

couverture coperta

donsjack

Daunenjacke

down parka

veste en duvet

pantaloni piumino

donzen slaapzak Daunenschlafsack down sleeping bag sac de couchage

sacco a pelo

en duvet

in piuma d’oca

fleecekleding

fourrure synthétique abbigliamento

Fleecebekleidung

fleece clothing

in pel topo

handschoen

(Finger)handschuh glove

gant (à doits)

guanto (con dita)

helm

Helm

casque de protection casco di

climbing helmet

protezione hoofdlampje

Stirnlampe

jas

Anorak anorak anorak giaccavento

head lamp

lampe frontale

lampada frontale

muts Kappe cap

capuchon cappuccio

ondergoed Unterwäsche underwear

sous-vêtement biancheria

pikkel

Pickel

ice axe

piolet

picozza

regenbroek

Regenhose

rain pants

pantalon de pluie

pantaloni

da pioggia regenjas

Regenmantel raincoat

rugzak

Rucksack

rucksack, backpack sac à dos

zaino

slaapzak

Schlafsack

sleeping bag

sac de couchage

sacco lenzuolo

sok

Socke

sock

chaussette calzino

imperméable impermeabile

technisch

technische

technical

sous-vêtements biancheria

ondergoed

Unterwäsche

underwear

techniques

intima tecnica

thermisch

Thermo

thermal

sous-vêtements

biancheria

ondergoed

Unterwäsche

underwear

thermiques

intima termica

touw Seil

rope corde

corda

uitrusting Ausrüstung equipment équipement equipaggiamento wandelstokken

(Nordic) Walking

Stöcke

walking sticks

bâtons de randonnée bastoni da passeggio

waterdicht wasserdicht waterproof imperméable impermeabile wc-papier

Klopapier

toilet paper

papier hygiénique

carta igienica

zaklamp

Taschenlampe

torch

lampe de poche

lampada

tascabile zakmes

246 |

pocket knife

canif

coltello tascabile

zender Funk

Taschenmesser

radio

zonnebril

Sonnenbrille

sunglasses

lunettes de soleil

occhiali da sole

zonnecrème

Sonnencreme

sun(burn) creme

crème solaire

crema solare

ORIËNTATIE & NAVIGATIE Nederlands Duits

Engels

Frans

Italiaans

aardverschuiving Bergsturz

rockslide

éboulement

frana

afdalen absteigen descent descendre scendere alpenhut

Almhütte

cottage, cabine

chalet sur alpanage

capanna

alpenvereniging

Alpenverein

alpinists club

club alpin

club alpino

basisterrein

Gehgelände

walking terrain

terrain de marche

terreno di marcia

beek Bach brook ruisseau ruscello beginner Anfänger beginner débutant

principiante

berg

Berg

mountain montagne monte

berggids

Bergführer

mountain guide

guide

guida alpina

bergkam

Kamm(Berg-) crest

crête

cresta

bergketen

Gebirgskette

mountain range

chaîne de montagnes catena montuosa

bergmassief

Gebirgsstock

mountain massif

massif de montagnes massiccio

bergtocht

Bergtour

mountain tour

course en montagne escursione

in montagna bivak(hutje)

Biwak(schachtel)

bivouac (fixed)

(cabane de )bivouac bivacco

boomgrens

Baumgrenze

tree line

limite de la zone

limite della

des fôrets vegetatione bos Wald forest forêt

bosco

bron

fonte,sorgente

Quelle

source, fountain

source,fountain

brug Brücke bridge pont

ponte

couloir Couloir couloir couloir

canalone

dal Tal

valley vallée valle

doorgang Durchgang passage

passage

passaggio

drager

Träger

carrier, porter

porteur

portatore

firn

Firnschnee

perpetual snow

neige de printemps

neve primaverile

geërodeerd verwittert

weathered décomposé

eroso

gemarkeerd markiert

marked

balisé

segnato

gesteente

Gestein

rock, stone

roche

roccia

geul, couloir

Rinne

channel, groove,

couloir

canale, canalone,

gutter

gola

gevaar Gefahr danger danger

pericolo

gids Führer guide guide

guida

glad

lisse

liscio, scivoloso

gletsjer Gletscher glacier

glacier

ghiacciaio

glijden rutschen slip

déraper

scivolare

GR (lange-

chemin de

percorso a lunga

grande randonnée

distanza

glatt

Fernwanderweg

slippery

trail

afstandsroute)

graat Grat ridge arête

cresta

gras Gras grass herbe erba helling Hang

slope

pente

pendio

hellingshoek

inclination

inclinaison,

inclinazione,

Neigung

déclivité pendenza hoogplateau

Hochebene

table land

haut-plateau

altopiano

hoogte

Höhe

height, altitude

altitude

altezza,

altitudine

| 247