MEESTERWERK
zoek de verschillen
Meesterwerk.indb 1
40
wereldberoemde
schilderijen als
kunsttherapie
13/05/16 17:38
Meesterwerk.indb 2
13/05/16 17:38
Zoek en vind de 800 v erschill en in dit Do e-boek voor vol wassen en
MEESTERWERK
zoek de verschillen
Meesterwerk.indb 3
40
wereldberoemde
schilderijen als
kunsttherapie
13/05/16 17:38
© 2016 Nederlandse uitgave: Uitgeverij TERRA Terra maakt deel uit van TerraLannoo bv Postbus 97 3990 DB Houten, Nederland info@terralannoo.nl www.terralannoo.nl Oorspronkelijke titel: Masterpiece, spot the difference Oorspronkelijke uitgegeven in 2016 door ILEX, een imprint van Octopus Publishing Group Ltd, Carmelite House, 50 Victoria Embankment, London, EC4Y 0DZ www.octopusbooks.co.uk Ontwerp en tekst © Octopus Publishing Group 2016 Oorspronkelijke uitgever: Roly Allen Redactie: Rachel Silverlight & Francesca Leung Artdirector: Julie Weir Lay-out: Louise Evans Vertaling: Aad van der Kooij/Vitataal Redactie en productie: Vitataal, Feerwerd Opmaak: Studio Spade, Voorthuizen Ontwerp omslag: hans delnoij grafisch ontwerp, Overpelt (B) Eerste druk, 2016 ISBN 978 90 8989 709 1 NUR 640, 370 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Meesterwerk.indb 4
13/05/16 17:38
INHOUD INLEIDING ......................................................................................................... 6
DE LUNCH Claude Monet ............................................................................... 48
LA PRIMAVERA (LENTE) (DETAIL) Giuseppe Arcimboldo........................... 8
STIERENGEVECHT OP HET SAN MARCO-PLEIN, VENETIË, ITALIË Giovanni Antonio Canaletto en Giovanni Battista Cimaroli......................... 50
LAS MENINAS (DE HOFDAMES; DE FAMILIE VAN FILIPS IV VAN SPANJE) (DETAIL) Diego Velázquez .............................................................. 10
DE STORM Giorgio Giorgione ........................................................................ 52
CHRISTUS IN HET HUIS VAN MARTHA EN MARIA Pieter Aertsen........... 12
AANBIDDING VAN DE KONINGEN (DETAIL) Joos van Cleve ................... 54
DE PAPEGAAIENKOOI Jan Steen................................................................... 14
HET VLOT VAN DE MEDUSA Théodore Géricault....................................... 56
DE BINNENPLAATS VAN EEN HUIS IN DELFT Pieter de Hooch................ 16
AANBIDDING VAN DE KONINGEN Gentile da Fabriano (Gentile di Niccolò).............................................................................................................. 58
EEN ZONDAG OP DE GRANDE JATTE Georges Seurat .............................. 18 DE SOLDAAT EN HET LACHENDE MEISJE Johannes Vermeer................ 20
HET MARTELAARSCHAP VAN DE HEILIGE CATHARINA Jacopo Dal Ponte (Jacopo Bassano) .................................................................................. 60
CHRISTUS AAN HET VOLK GETOOND Quentin Massys............................ 22
MADONNA VAN DE ROZENKRANS Lorenzo Lotto...................................... 62
DE GELIEFDE (DE BRUID) Dante Gabriel Rossetti........................................24
PERSEUS EN ANDROMEDA Giorgio Vasari ................................................. 64
DE AMBASSADEURS Hans Holbein de Jonge ............................................. 26
DE KUS Gustav Klimt....................................................................................... 66
RARITEITENKABINET (MET GLAZEN DEUREN) MET DIVERSE OBJECTEN Andrea Domenico Remps .......................................................... 28
DE KRAAI MET DE PAUWENVEREN Frans Snyders .................................. 68
EEN BAR IN DE FOLIES-BERGÈRE Édouard Manet.................................... 30 SINT-JORIS EN DE DRAAK Paolo Uccello ..................................................... 32 ALLEGORISCH STILLEVEN Balthasar van der Ast...................................... 34 INTERIEUR MET EEN JONGEN DIE EEN BLOKFLUIT VASTHOUDT Francesco Buoneri, bekend als Cecco di Caravaggio ................................... 36 KINDERSPELEN Pieter Bruegel de Oude........................................................38 FANTASIE-INTERIEUR MET DE FAMILIE VAN JAN VAN GOYEN Jan Steen........................................................................................................... 40 HET RONDDRAGEN VAN HET PARLEMENTSLID William Hogarth.......... 42 DE MARS VAN DE GARDISTEN NAAR SCHOTLAND, 1745, OF DE MARS NAAR FINCHLEY William Hogarth / Luke Sullivan...................................... 44 TREKKING VAN EEN LOTERIJ OP HET SAN MARCO-PLEIN Eugenio Bosa .................................................................................................. 46
DE UITDRIJVING VAN DE ONDEUGDEN Andrea Mantegna......................70 ALTAARSTUK VAN DE SANTO SPIRITO (TRONENDE MADONNA MET ST.-CATHARINA, ST.-AUGUSTINUS, ST.-SEBASTIAAN, ST.-ANTONIUSABT, ENGELENSCHAREN EN ST.-JOHANNES DE DOPER ALS KIND) Lorenzo Lotto.....................................................................................................72 DE HERTENJACHT VAN KEURVORST FREDERIK DE WIJZE Lucas Cranach de Oude.................................................................................... 74 HET ONTWAKENDE GEWETEN William Holman Hunt................................76 HET MYSTIEKE HUWELIJK VAN DE HEILIGE CATHARINA Jan Bruegel de Oude......................................................................................... 78 DE BRUILOFT IN KANA Paolo Caliari, bekend als Paolo Veronese............ 80 TUIN DER LUSTEN (DETAIL) Hiëronymus Bosch......................................... 82 MADONNA EN KIND TRONEND TUSSEN ENGELEN EN HEILIGEN Domenico Ghirlandaio...................................................................................... 84 JULIUS CAESAR NEEMT TRIBUUT VAN EGYPTE IN ONTVANGST (DETAIL) Andrea del Sarto en Alessandro Allori.......................................... 86 OPLOSSINGEN..................................................................................................88
Meesterwerk.indb 5
13/05/16 17:38
INLEIDING
Beroemde kunstwerken verdienen het dat je er goed naar kijkt. De 40 meesterwerken die in dit boek worden belicht, zijn stuk voor stuk topprestaties van de Europese kunst, en de schoonheid ervan wordt geëvenaard door een fijn gevoel voor detail dat het hele kunstwerk kenmerkt. Soms zijn de belangwekkendste delen van een schilderij verborgen – een subtiele interactie tussen de twee personages op de achtergrond, of het zure gezicht dat iemand trekt. Door het totaal van deze speciale elementen is een schilderij méér dan de som van zijn delen, en het is de moeite waard ze nauwgezet te onderzoeken. Met dat doel zijn 20 details van de schilder werken in dit boek licht gewijzigd. Het origineel staat op de linkerbladzijde, de veranderde versie staat rechts. Hoe meer je elk schilderij bestudeert en hoe meer verschillen je opspoort, des te vertrouwder zul je raken met elke vierkante centimeter van deze beroemde meesterwerken, en als beloning zul je een grondig inzicht hebben gekregen in datgene wat deze werken zo bijzonder maakt.
EEN BAR IN DE FOLIES-BERGÈRE Édouard Manet 1882 Courtauld Institute of Art Gallery, Londen The Art Archive / DeA Picture Library
Het spel ‘zoek de verschillen’ moet worden gespeeld met het spiegelbeeld op dit vermaarde schilderij. Zie jij wat de schilder heeft gemist van de voorgrond?
6
Meesterwerk.indb 6
13/05/16 17:38
De oplossingen van de raadsels staan achter in dit boek: gebruik de raster verwijzingen om de veranderingen te ontdekken.
7
Meesterwerk.indb 7
13/05/16 17:38
a
b
c
d
e
f
g
h
i
j
k
l
m
n
o
p
q
r
s
t
u
v
w
x
y
z
f
g
h
i
j
k
l
m
n
o
p
q
r
s
t
u
v
w
x
y
z
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 8
LA PRIMAVERA (LENTE) (DETAIL) Giuseppe Arcimboldo 1563 Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, Madrid The Art Archive / Academia BB AA S Fernando / Gianni Dagli Orti Soms wordt gesuggereerd dat de uiterst fantasierijke schilderijen van Arcimboldo het product waren van een onevenwichtige persoon, maar zijn renaissancepubliek was dol op raadsels, symboliek en het bizarre. Arcimboldo’s kunst inspireerde vele eeuwen later de surrealisten.
a
Meesterwerk.indb 8
b
c
d
e
13/05/16 17:38
a
b
c
d
e
f
g
h
i
j
k
l
m
n
o
p
q
r
s
t
u
v
w
x
y
z 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26
a
Meesterwerk.indb 9
b
c
d
e
f
g
h
i
j
k
l
m
n
o
p
q
r
s
t
u
v
w
x
y
z
9
13/05/16 17:38