101TuinideeĂŤn Tuinieren in 30 minuten Jenny Hendy
Inhoudsopgave
Inleiding
Relaxte patio’s
Beeldschone borders
Blikvangers
6
Druk, druk, druk
12 Pimp je patio
44 Voorjaarsopknapbeurt
78 Buitenverlichting
7
Basisgereedschap
14 Voorjaarsplanten
46 Late lenteborder
80 Fraai vormsnoeiwerk
8
Ken je grondsoort;
16 Voorjaarspotten
48 Zomeropknapbeurt
82 Instant klimopstruik
voorbereiding grond
18 Zomerpotten
50 Zomerborder
Bakken vullen,
20 Heesters in pot
52 Kleurboost
84 Heesters stroomlijnen
zaaien,
22 Herfstpotten
54 Een boom planten
86 Muren en schuttingen
planten kopen
24 Winterse potten
56 Herfstborder
26 Weinig-water-potten
58 Winterborder
88 Verticale bloembedden
28 Terrasbeplanting
60 Schaduwplanten
90 Speciale gelegenheden
30 Hanging basket
62 Planten voor arme grond
92 Kiezelstrand
32 Zomerse mand
64 Verhoogde bedden
94 Beelden plaatsen
34 Zelfgemaakt
66 Een verhoogd bed maken
96 Kleine waterlelievijver
68 Prairieplanten
98 Doe-het-zelfsculptuur
70 Cottage charme
100 Meer licht voor een
9
zonnescherm 36 Privacy in een handomdraai 38 Een schoon terras 40 MozaĂŻek
72 Klimplantenrek voor
in vorm
aankleden
schaduwhoekje
eenjarigen
102 Van gazon naar weide
74 Stadse fratsen
104 Een gazon vormgeven 106 Pad van stapstenen
Kweek het, eet het
Mooiere afscheidingen Gastvrij voor dieren
Minimaal onderhoud
110 Leifruit
142 Opknapbeurt voor de heg
158 Natuurlijke habitat
176 Automatische irrigatie
112 Bosbessenpot
144 Originele schuttingen
160 Kleine moerastuin
178 Make-over van je gazon
114 Potvruchten
146 Schaduwzijde
162 Bijenplanten
180 Droogtebestendige
116 Aardbeienmand
148 Zonzijde
164 Zelfgekweekt vogelvoer
118 Eetbare klimmers
150 Klimmers planten
166 Vogelverzorging
120 Kruiden kweken
152 Muren opvrolijken
in de winter
122 Kruidige blaadjes
154 Een afscheiding planten
168 Vlinderplanten
124 Keukendeursla
170 Wilde bloemenweide
126 Wintersla
172 Een gezonde vijver
border 182 Snoeien in de late winter 184 Voorjaarssnoei 186 Zomersnoei
128 Opvallende potten 130 Zaden kiemen 132 Groenten uit zaad 134 Gewassen in bakken 136 Aardappelzak
188 Register
138 Zelfgemaakte compost
192 Dankwoord en fotoverantwoording
6
INLEIDING
Inleiding We leiden zo´n druk bestaan dat het niet verwonderlijk is dat tuinieren vaak geen topprioriteit is. Maar werken in de frisse buitenlucht, je eigen voedsel verbouwen en je persoonlijke creativiteit op de proef stellen, zijn goede manieren om stress tegen te gaan.
Druk, druk, druk De meeste mensen zouden buiten liever ontspannen en van de natuur genieten dan slaaf te zijn van hun tuin. Gelukkig helpt dit boek je niet alleen je stukje grond te verbeteren, maar levert het je misschien ook nog wat extra vrije tijd op.
172
GA ST VRIJ VOOR DIEREN
REINIG HET FILTER Verwijder in de late herfst het vijverfilter en spuit het onkruid en
101 Tuinideeën is onderverdeeld in overzichtelijke delen waar je eigenlijk geen ervaring voor nodig hebt. Projecten en klusjes zijn zo samengesteld dat je in een keer flink wat werk kunt verzetten. Het klokje geeft bezigheden aan die in 30 minuten of minder kunnen worden uitgevoerd mits voorbereidend werk als het voorbewerken van de grond of het dompelen van de planten, is uitgevoerd. Als je een aantal sessies van 30 minuten in een week kunt inplannen, zul je al snel vooruitgang zien.
PRAKTISCHE LIJSTJES Hier worden gedetailleerd
vuil eraf. Sla deze op tijdens de
Vijvers zijn niet alleen een rustgevende plek voor een tuinier om een paar uur weg te dromen op een warme dag, maar ook een welkom thuis voor allerlei dieren. Hoe natuurlijk jouw vijver ook is, het vereist veel zorg en aandacht om de vijver schoon te houden en een gezonde leefomgeving te bieden voor zijn bewoners. Als je hem slecht verzorgt, wordt hij overwoekerd door onkruid. Van schimmelende vegetatie gaat het water stinken en wordt de vijver een broedplaats van algen en bacteriën.
winter.
belangrijke klusjes voor de
VUL BIJ MET REGENWATER Vooral bewoonde vijvers vul je liever bij met regenwater dan met kraanwater. Plaats regentonnen bij de vijver, zodat je het bij de hand hebt als je de vijver wilt bijvullen.
PLANTEN
BESTRIJD DE DRAADALG
Plaats diepwaterplanten in de vijver
Een ondergedompelde zak met gerstestro houdt lastige algen op afstand. Gebruik een
in gevlochten manden, zodat ze
baal van 50 g stro per m2 van het
wortel kunnen schieten. Door het
wateroppervlak voor het beste resultaat. Leg
oppervlak van de compost te
de zak er in het voorjaar in en verwijder deze
bedekken met kiezelstenen voorkom je dat de aarde zich verspreidt in het
in de herfst als hij zwart is verkleurd.
water en het vertroebelt.
VERWIJDER BLADEREN
VERWIJDER TE VEEL GROEI
Het is belangrijk om gevallen blad te
Zuurstofverrijkende planten zijn een must in een
verwijderen uit de vijver, om te
gezonde vijver. Maar ze kunnen ook te sterk
verschillende onderdelen van de tuin besproken, zodat je je kunt richten op wat binnen nu en de komende maanden het grootste
voorkomen dat het gaan rotten.
vertegenwoordigd zijn en moeten regelmatig
Schep het eruit met een net of leg
worden uitgedund. Verwijder voorzichtig het
een net over het vijveroppervlak in
overschot met behulp van een harkje. Hark ook
de herfst, maar verwijder dat weer
beplanting opzij, zodat dieren 's nachts in het
voor de winter.
water kunnen komen, en geef compost.
DIRECT RESULTAAT F Elegante lelies Waterlelies zijn een elegante toevoeging aan een zonnige vijver en een welkome kleurenexplosie. Kies een plant die past bij de afmeting van je vijver.
zichzelf rond de stok draaien en je kunt het er makkelijk uithalen. Laat het bij de rand van de vijver liggen zodat insecten 's nachts naar het water kunnen terugkeren.
F Algen uitdraaien Om lelijke draadalgen te verbergen neem je een bamboestok, zet deze in de bulk algen en draait deze rond. Het onkruid zal
F Nachtelijke aanblik Als je houdt van 's nachts dieren spotten, plaats dan lampen op zonneenergie aan de rand van de vijver.
effect zal hebben.
ALS JE TIJD OVER HEBT F Scheid randbegroeiing De beplanting aan de rand van de vijver kan een beetje te dicht worden. In het voorjaar kun je dicht opeenstaande planten uit de grond halen en deze scheiden in kleinere kluiten. Plant de gezonde wortels opnieuw in en gebruik de rest als compost.
116
F Helling Als je wilt stimuleren dat dieren je vijver bezoeken, zorg er dan voor dat ze makkelijk het water in kunnen. Maak hellingen van kiezelstenen waarover ze het water in kunnen lopen en plaats grote stenen aan de rand voor zonaanbidders.
K WEEK HE T, EE T HE T
Aardbeienmand
STAP-VOOR-STAP Door de duidelijke foto’s, titels en
Alle beetjes helpen
173
EEN GE ZONDE VIJVER
Een gezonde vijver
PLANTEN Begin tot halverwege voorjaar OOGSTEN Begin tot einde zomer
BENODIGDHEDEN Gevoerde mand van 35-40 cm Grote pot als ondersteun Universele potgrond Schaar Mestkorrels met langzame werking Watergelkristallen (desgewenst)
lijsten met benodigdheden is het
3-5 aardbeienplanten (kies een mix van soorten voor een lang plukseizoen)
A ARDBEIENM AND
117
TIPS
Aardbeien zijn aantrekkelijke planten voor hangmanden en ideaal als je niet veel ruimte hebt. Deze methode
om een paar aardbeien te plukken. Als je ze plant in aardbeienbedden, kun je het best de eerste bloemen
van kweken betekent dat je geen last hebt van schimmels door opspattend water en het weerhoudt slakken ervan om de vruchten op te eten. Plant een mix van soorten met
van het seizoen verwijderen om een sterk wortelsysteem te bevorderen, maar dat is niet van belang bij manden. Door in het voorjaar planten te poten die in potten zijn gekweekt,
verschillende oogsttijden, zodat je een lang plukseizoen hebt. In ruil voor regelmatig water en voeding, zou het een paar maanden lang om de paar dagen mogelijk moeten zijn
kun je het eerste jaar al oogsten. Als je laat bent met planten, kun je bij het tuincentrum planten kopen die al beginnen te bloeien.
F Regelmatig water geven Planten kunnen gaan rotten in te natte potgrond, dus geef niet te veel water en zorg dat er geen water op het blad blijft staan om schimmel te voorkomen. F Bemesten Gebruik vloeibare tomatenmest als de plant gaat bloeien. F Gelijkmatig licht Draai de mand wekelijks om zodat het fruit gelijkmatig rijpt. F Uitlopers weghalen Nieuwe planten vormen zich aan het eind van de stengels. Verwijder ze om vruchtvorming te bevorderen. Voor nieuwe planten, zet deze in de schaduw in potten met vochtige aarde. Duw de uitlopers in aardbeienbedden in de aarde, voordat je ze afsnijdt. F Stimuleer een tweede jaar met vruchten Haal de mand aan het eind van het seizoen omlaag en verwijder oud blad. Het jaar daarop vul je de potgrond aan met mestkorrels.
eenvoudig om nieuwe beplanting en creaties te maken.. 1De mand voorbereiden
Zet de mand op een grote pot, zodat hij
stevig staat. Knip een paar drainagegaten in
102
2Voeg de mest toe
Zorg ervoor dat de planten geen
langzame werking toe te voegen aan de potgrond. Je kunt ook watergelkristallen toevoegen.
Van gazon naar weide
3Zet de planten in de mand
Dompel de aardbeiplanten onder in een
voeding tekortkomen door mestkorrels met
de voering, op een derde van onderen. Laat de bodem intact om water vast te houden.
BLIK VANGERS
emmer water en verdeel ze gelijkmatig over
Laat de mand na het bewateren op een
beschutte plek staan om de plant te laten bekomen van de schok van het herplanten. Laat een dag of tien staan en hang de mand
potgrond rondom de planten aan.
dan op aan een muur in de zon.
103
DE FINISHING TOUCH In het begin groeien er vooral grassoorten in je weide, maar als ze bloeien, dragen ook zij bij aan de wilde aanblik. Deze look versterk je met de volgende tips.
Als je flink wat gras in je tuin hebt dat je regelmatig moet maaien, kun je een deel laten verwilderen tot bloemenweide. Als je nooit onkruidbestrijdingsmiddelen voor het gazon gebruikt, zul je opkijken van het aantal wilde bloemen dat nu opbloeit. Houd op met maaien, laat het gras groeien en geef de wilde flora een kans. Je kunt je bloemenweide een extra zetje geven door wilde bloemensoorten in te zaaien.
F Onderhoud paadjes Zorg voor een duidelijke rand tussen lang en kort gras. Maai het brede hoofdpad regelmatig. F Poot plantjes Zorg voor snelle variatie met plugplanten van kwekers van wilde bloemen. Poot ze in herfst of lente tussen kort gras. Laat bollen verwilderen. F Wieden Haal grof onkruid weg, zoals zuring, braam, boomzaailingen en woekerend onkruid zoals distel en paardenbloem.
DE JUISTE LOOK Geef met staken en touw aan welk deel van je gazon je tot weide wilt laten verwilderen. De vorm kan natuurlijk zijn met slingerpaadjes of juist heel formeel, met eventueel een reeks vierkanten of rechthoeken. Maai je gazon regelmatig vanaf de lente, maar sla het afgepaalde gedeelte over. Na een paar overgeslagen maaibeurten is de scheidslijn duidelijk zichtbaar en kun je de staken en het touw weghalen.
4Laten acclimatiseren
de mand. Plant ze even diep als ze in de potten geplant waren. Duw voorzichtig de
VAN GA ZON NA AR WEIDE
F Maaien en harken Maai je weide eind zomer met een bosmaaier. Laat het maaisel een paar dagen in de zon liggen zodat de zaden eruit vallen en hark alles bij elkaar. Zo dam je grove grassoorten in en zaai je door.
VOOR DE BIJEN Rode klaver (Trifolium pratense) bloeit
JOUW STIJL Deze bladzijdes zijn onderverdeeld in belangrijke plantensoorten, elementen en technieken, en
de hele zomer met nectarrijke bloemen en is een belangrijke voedselbron voor bijen, vlinders en andere insecten.
ALTERNATIEVEN VOOR DE BIJEN
Betonie (Stachys officinalis),
beemdkroon (Knautia arvensis), knoopkruid (Centaurea nigra), kaasjeskruid (Malva sylvestris),
helpen je een bepaalde visie of
beemdooievaarsbek (Geranium pratense), brunel (Prunella vulgaris), ereprijs (Veronica chamaedrys), vogelwikke (Vicia cracca)
TAAI EN WIT
Fluitenkruid (Anthriscus sylvestris),
witte klaver (Trifolium repens), wilde peen (Daucus carota), duizendblad (Achillea millefolium)
GELE NEVEL
Rolklaver (Lotus corniculatus),
sleutelbloem (Primula veris), walstro (Galium verum), Sint-janskruid (Hypericum perforatum), kleine ratelaar
TAAI EN WIT
GELE NEVEL
LIEVE MADELIEFJES
(Rhinanthus minor)
Smalle weegbree (Plantago lanceolata) gedijt zelfs
Zwevend boven het lange gras zijn de kelkvormige
Gewone margriet (Leucanthemum vulgare)
LIEVE MADELIEFJES
op droge grond en geeft massa’s bruine
bloemen van de scherpe boterbloem (Ranunculus
zet je in je verwilderende gazon als plugplant
bloemhoofdjes die elk een kransje witte bloempjes
acris) te zien. Het is een ideale plant voor licht
(zie ‘poot plantjes’ op de volgende
hebben. De diepgenerfde bladeren zijn smal en
vochtige of zware grond.
puntig.
(Leontodon)fox
64
BEELDSCHONE BORDERS
Verhoogde bedden Planten boven grond niveau zetten, heeft meerdere voordelen. Als je last hebt van natte grond stelt het je in staat om een grotere verscheidenheid aan planten te houden, waaronder exemplaren die goede drainage nodig hebben, zoals alpiene planten en kruiden. Esthetisch gezien maken verhoogde bedden een vlakke tuin interessanter. Bovendien hoef je minder vaak te bukken, en je kunt zelfs op de randen zitten tijdens het tuinieren.
PROJECTEN EN IDEEËN Hier wordt inspiratie geboden voor alle delen van het terras en
tuin te geven.
radicata), madeliefje (Bellis perennis), oranje havikskruid (Pilosella aurantiaca), leeuwentand
bladzijde). De bekende bloemen zorgen meteen voor de aanblik van een weiland.
stijl te creëren en wat vorm aan je
Biggenkruid (Hypochaeris
VERHOOGDE BEDDEN
Er zijn talloze manieren om verhoogde bedden aan te leggen en te vullen, dus kies een stijl die bij jouw tuin past. Bedden van robuust hout, baksteen of gestucte cementblokken kunnen, met een comfortabele bovenlaag van hout of steen, dienst doen als geïmproviseerd zitje. Naast plantenbed kun je de bedden ook gebruiken als verhoogde vijver of als voetstuk voor een beeldhouwwerk. Door verzonken ledlampjes aan te leggen worden ze ook in het donker aantrekkelijk.
MOOI EN EETBAAR Verhoogde bedden zijn ideaal voor kruiden, omdat ze houden van goede drainage. Dit moderne ontwerp bevat gedurfde, zich herhalende blokken met aantrekkelijke groenten, kruiden en eetbare bloemen, zoals bieslook, rode snijbiet, bloedzuring en oregano, met zwarte viooltjes langs de rand.
RIET
HOUTEN STAPELBED
Geef een elegant uiterlijk aan goedkoop
Hier zie je een nieuwe draai aan het traditionele
uitziende bedden met gevlochten rieten
houten kweekbed. Een gestapeld bed van
PLANT EEN KRUIDENTUIN
panelen. Om rotten tegen te gaan, bewerk je
stevige bielzen met een aardbeienbed van
het riet met jachtlak en plaats je het boven de
hetzelfde hout in een loodrechte hoek
Leg op de bodem van het bed een laag steenslag
grond op bakstenen of korte pootjes.
erbovenop.
voor de drainage. Bedek dit met zanderige compost of potgrond op leembasis. Beplant afwisselend met groepjes bloemen en kruiden.
de tuin. Deze overzichten bevatten plant- en klusprojecten, maar ook tijd- en arbeidsbesparende tips.
65
SLIMME IDEEËN
STOERE BANDEN In een eigentijds ingerichte tuin kunnen opgestapelde oude banden dienstdoen als gewaagde sculpturen. Stapel banden met dezelfde diameter bovenop elkaar met in het midden een zwarte plastic emmer of vuilnisbak met gaten voor drainage. Breng een flinke laag grind of potscherven aan (zie blz. 8-9) voordat je hem met compost vult en beplant.
TAFELBED Aan deze tafeldecoratie kun je ook knabbelen omdat ze bestaat uit eetbare bloemen, sla en kruiden. De plantenbak is verzonken, waardoor het lijkt alsof de planten letterlijk uit de tafel groeien.
INLEIDING
7
BASISGEREEDSCHAP Verzamel een basisuitrusting van tuingereedschap en andere benodigdheden, en bewaar die op ĂŠĂŠn plek, zodat je ze altijd weet te vinden. Zo verspil je geen tijd doordat je spullen moet zoeken, lenen of improviseren met iets wat eigenlijk ongeschikt is voor de klus. Investeer in een roestvrijstalen plantschopje van goede kwaliteit en een snoeischaar die goed in de hand ligt. Leg een voorraadje aan van dingen die je vaak gebruikt, zodat je niet elke keer naar het tuincentrum hoeft te gaan. Een schuur, opbergkist of bergruimte zijn ideaal om alles op een plek te bewaren.
HANDIG F Gelkristallen Deze kristallen absorberen water en veranderen in een gel, waardoor compost vochtig blijft. F Mestkorrels Gebruik een universele mest om de grond te verrijken alvorens nieuwe gebieden te beplanten of als je vaste planten scheurt. Langzaamwerkende kunstmest gaat langer mee. F Vloeibare kunstmest Verdun het geconcentreerde middel en verspreid het met een gieter of koop een kant-en-klare mix. F Onkruidverdelger Een kant-en-klare spuitbus is handig om lastig onkruid plaatselijk te behandelen.
1. Schop om gaten te graven voor planten en
verwijderen van dode uiteinden. 9. Snoeizaag
F Tuintouw Bind de stammen van klimplanten vast en ondersteun hoge kruidachtige planten met stokken en touw.
om mest en bodembedekker te verspreiden.
klein en inklapbaar model, voor stammen van
2. Riek om onkruid te wieden, gazons
gemiddelde omvang, en een grotere handzaag
F Universele compost Houd hiervan een zak op voorraad voor potplanten.
luchtiger te maken en vaste aarde losser te
voor dikkere takken. 10. Oud mes om onkruid
maken. 3. Harde bezem om aarde en afval
uit het gazon te verwijderen. 11. Schaar om
van harde oppervlakken te vegen en
touw op maat te knippen, verwelkte bloemen
wormenhoopjes te laten verdwijnen. 4. Hark
te verwijderen en groente en snijbloemen te
om grond te egaliseren en voor te bereiden
plukken. 12. Flexibele plastic bak met
voor beplanting, et cetera. 5. Bladhark om
handvaten om planten in water te dompelen
turf los te werken en in de herfst bladeren bij
alvorens die te planten, compost te verplaatsen
elkaar te harken. 6. Kantensteker voor het
en eventueel onkruid en snoeiafval in te
begrenzen en opnieuw afsteken van de vorm
verzamelen. 13. Gieter om nieuwe plantjes
van het gazon. 7. Heggenschaar voor het
water te geven en verdunde vloeibare mest
snoeien van heg en struiken en voor het
mee te verspreiden. 14. Grasmaaier die
bijwerken van kruiden en vaste planten. 8.
geschikt is voor jouw tuin. 15. Grastrimmer
Snoeischaar voor het snoeien en het
om lang gras bij obstakels netjes te knippen.
F Scherven en grind Voor drainage in potten en bakken (zie blz. 9). Het kunnen potscherven zijn, stenen of zelfs in stukken gehakt piepschuim. F Boomschors Met dit product als mulch kun je zorgen dat vocht wordt vastgehouden en de groei van onkruid wordt tegengaan. Werk eventuele kale plekjes regelmatig bij. F Olie en doeken Houd een bus smeerolie en een doek bij de hand om scherp gereedschap waterafstotend te maken en vrij van roest te houden.
Relaxte patio’s Tijdens de warme maanden is de patio of het terras een verlengstuk van je huis of appartement. Het is een plek waar je van de frisse lucht kunt genieten, waar je samen kunt eten met vrienden en familie en waar je gasten kunt ontvangen. Het is de moeite waard hier een knusse, mooie plek van te maken voor zowel overdag als ’s avonds met behulp van potten en bakken waarmee je vorm, kleur en geur aan de omgeving geeft.
12
REL A X TE PATIO’S
Pimp je patio Bij de meeste woningen vormt het terras of de patio de verbinding tussen het huis en de tuin. Elk bestraat oppervlak en elke vlonder kan met een beetje oog voor detail als een knusse kamer voelen. Opruimen en schoonmaken zijn hier net zo belangrijk als binnen. De sleutel tot een snelle make-over is het hele gebied eens kritisch te bekijken en vast te stellen wat de meest dringende klusjes zijn. Dode planten, verwelkte bloemen en slappe blaadjes trekken om verkeerde redenen de aandacht, dus ruim die op en knip ook ongewilde scheuten af. IN VORM BLIJVEN Snoei struikjes in potten bij en ruim het snoeiafval op om ziekten te voorkomen. Verwijder verwelkte bloemen en gebruik een snoeischaar om vaste planten bij te werken. Verwijder scheuten die de vorm uit balans brengen.
VERGANE GLORIE Verwijder lelijke bruine bloemen en gele blaadjes. Gebruik een snoeischaar om grotere verwelkte bloemen te verwijderen en om de dode harten van bloemgroepjes bij planten als potgeraniums bij te werken. Verwijder de bloemstengels van langstelige, verwelkte bloemen.
DIRECT RESULTAAT F Kleur Leg kussentjes en plaids neer om naast kleur ook een gevoel van luxe toe te voegen.
F Schoon meubilair Maak tafels en stoelen schoon met een zachte borstel en wat warm zeepsop.
F Potten aankleden Versier de randen van potten met stukjes leisteen, kiezeltjes of grind om een nieuwe look te creĂŤren.
F Afval Ruim rommel en afval op; gooi plantenafval in de compostbak. Gebruik een handborstel om lastige hoekjes schoon te maken.
PIMP JE PATIO
13
KLIMMERS Bind nieuwe uitlopers van klimplanten en muurbloemen op, bijvoorbeeld aan het rasterwerk. Snoei minder flexibele stelen die naar buiten groeien of die niet lang genoeg zijn om op te binden.
EEN SCHONE LEI Veeg alle oppervlakken schoon. Een zachte bezem is hierbij vaak handiger dan een harde bezem. Verwijder afval op grind met een plastic hark of een bladblazer.
NIEUW LEVEN Zet potten zo neer dat ze tot hun recht komen (groepjes van drie werken het best) en vervang dode of verwelkte planten door nieuwe exemplaren. Geef water met een verlengde sproeikop, gevolgd door kant-en-klare vloeibare meststof.
WIEDEN MAAR Verwijder onkruid tussen de tegels met de hand of met een oud mes, of gebruik onkruidverdelger.
ALS JE TIJD OVER HEBT F Plantenwissel Vul elke pot of bak die er wat saai uitziet met nieuwe composities in verwijderbare plastic binnenpotten. Hierdoor is het in de toekomst makkelijker om verwelkte planten om te ruilen voor nieuwe plantjes. F Schone vlonders Schrob algen en mos van de tegels of vlonders met een daarvoor geschikt schoonmaakmiddel.
58
BEELDSCHONE BORDERS
Winterborder Contrasterende vormen en structuren zijn belangrijke elementen bij het samenstellen van een winterborder. In dit arrangement speelt het blad een belangrijke rol, waarbij de ronde vormen van de schoenlappersplant contrasteren met de rechte lijnen van kornoeljetakken. Als je er de ruimte voor hebt, kan een grote groep met dezelfde planten een simpel maar indrukwekkend effect hebben.
DE JUISTE LOOK Dit ontwerp gedijt in de zon, op een goed gedraineerde maar vochtvasthoudende bodem. De nieskruidbladeren steken scherp af bij de rode stengels van de kornoelje. Als de struiken bladeren krijgen, blijft nieskruid het in halfschaduw goed doen. Plant achteraan drie kornoeljes, met vijf stuks nieskruid aan hun voeten. Plant op de voorgrond aan een kant drie tot vijf schoenlappersplanten en aan de andere kant vijf tot zeven heideplanten.
WINTERBLOEIERS De weerbestendige heideplant Erica x darleyensis 'Arthur Johnson' bloeit vanaf de vroege winter tot in de lente. De naar honing ruikende bloemen lokken vroege insecten.
GLANZENDE GROENBLIJVER
GLANZENDE TAKKEN
BLOEMENSCULPTUUR
De lentebloeiende schoenlappersplant 'Bressingham
Deze lakrode kornoelje (Cornus alba 'Sibirica') lijkt
In de late lente krijgen de donkergroene,
Ruby' heeft glanzende, groenblijvende bladeren, die
te glimmen in de lage winterzon. Breng variatie
handvormige nieskruidbladeren
naar rood en kastanjebruin verkleuren als de
aan met gele of witte alternatieven.
gezelschap van appelgroene bloemen
temperatuur daalt.
met een kastanjebruin randje.
WINTERBORDER
59
DE FINISHING TOUCH Nadat de struiken, groenblijvende vaste planten en eventuele bollen zijn geplant, geef je het hele stuk voldoende water en mulch je met sierschors. F Bollengroepen Plant vroegbloeiende dwergnarcissen, zoals de 'Tête-à-Tête' en de Narcissus Cyclamineus 'February Gold', om tussen de schoenlappersplanten en het nieskruid tevoorschijn te komen. F Glinsterende achtergrond De simpele combinatie van rode stengels en diepgroene bladeren wordt versterkt door een goudachtige struik op de achtergrond, zoals de olijfwilgen Elaeagnus pungens 'Maculata' of Elaeagnus ebbingei 'Limelight'. F Snoeien voor kleur Om de kleuren van de stengels intens te maken, moeten planten zoals de kornoelje elke lente rigoureus gesnoeid worden. Doe dit voordat de nieuwe bladeren zich vormen (zie blz. 182-183) om zo veel mogelijk nieuwe groei te stimuleren.
ALTERNATIEVEN WINTERBLOEIERS
Winterheide (Erica carnea
'Springwood White' en Erica x darleyensis).
GLANZENDE GROENBLIJVER Schoenlappersplant 'Purpurea'; Bergenia purpurascens; Leucothoe 'Scarletta'; dikkemanskruid (Pachysandra terminalis); Skimmia japonica 'Rubella'.
GLANZENDE TAKKEN
Kornoeljes met gekleurde
takken (Cornus sanguinea 'Midwinter Fire', 'Winter Beauty', en de Cornus sericea 'Flaviramea' met gele takken); witstelige braamstruiken (Rubus cockburnianus, Rubus thibetanus).
BLOEMENSCULPTUUR
Kerstroos (Helleborus
niger); Corsicaans nieskruid (Helleborus argutifolius); stinkend nieskruid (Helleborus foetidus ‘Wester Flisk Group’); Helleborus x hybridus cultivars.