INHOUD
macOS Sierra installeren
Voorwoord
xvi
Systeemeisen voor macOS Sierra Het installeren stap voor stap
1 Introductie
2
Apple ID
18 18 19 19
3
Een Apple ID aanmaken Ik heb geen creditcard! En nu?
20 20
Hoe werkt een Mac?
4
Tips voor je Apple ID
21
Invoer en uitvoer
4
Processor
5
Harde schijf
5
De USB-C power adapter
23
Flash- en SSD-geheugen Bits en bytes
5 5
De MagSafe-adapter
23
De batterij opladen
23
Fusion Drive
6
Hoe lang kun je werken?
24
Werkgeheugen (RAM)
6
Optische schijfeenheid (SuperDrive)
6
Een korte geschiedenis
Twee-factor-authenticatie, wat is dat? Batterij in een MacBook
De Mac uitzetten AppleCare Protection Plan
22 23
24 24
Software
7
Aansluitingen op een Mac Hub hub hub
7 8
3 Basishandelingen
Wat zit er in mijn Mac?
11
Invoerapparaten
Over dit boek
12
Muis
27
Benamingen van knoppen en functies
13
Trackpad
28
Menu-items en -opties
13
Toetsenbord
28
Apparaten koppelen Bluetooth al gekoppeld
2 Aan de slag Uitpakken en aansluiten
14 15
Handmatig koppelen en ontkoppelen De muis
26 27
28 28 29 30
Een MacBook Pro of Air aansluiten
15
Klikken en dubbelklikken
30
Een iMac, Mac mini of Mac Pro
15
De Mac aanzetten
16
Slepen Muiscursor kwijt?
30 30
De Mac configureren
31
16
Scrollen
Configuratie-assistent
16
De muis instellen (secundair klikken)
Migratie-assistent
17
Time Machine-reservekopie Gebruikersnaam en wachtwoord
17 17
Apple ID
18
Aan de slag!
18
Natuurlijk scrollen natuurlijk! Het trackpad
31 31 32
Scrollen met het trackpad
32
Contextuele menu’s en het trackpad Andere muis?
32 32
vii
INHOUD
Het trackpad instellen
33
Meer bewegingen op het trackpad
33
4 Werken met de Mac
34
Het bureaublad
De muiscursor
42 43
Vensters
34
Net als thuis of op kantoor
44
Knoppen
34
Bureaubladachtergrond instellen
44
Iconen
35
De menubalk
44
Rechtermuisknop Koppensnellen
35 35
Toetsencombinaties Contextuele menu’s
46
Verschillende weergaven van de cursor
36
Grijze menucommando’s
46
Menu-items Programma’s geforceerd afsluiten
36 36
Notatie van menucommando’s De Finder
45
46 46
Touch Bar
37
Finder-venster
47
Het toetsenbord
37
Bibliotheek-map
49
Tekst invoeren
38
Werken met vensters
49
Shift en CapsLock
38
Vensters verplaatsen
49
Spatiebalk
38
Formaat van een venster wijzigen
49
Command
39
Scrollen door een venster
49
Option (alt)
39
Sluiten, minimaliseren en schermvullende
Control
39
weergave
49
39
Finder-tabbladen
50
Return of Enter
40
Actieve en niet-actieve vensters
50
Tab
40
De knoppenbalk
51
Backspace en Delete
40
De knoppenbalk aanpassen
51
Escape
40
Functietoetsen
40
Weergave Mac met Touch Bar
52 52
Snelle weergave
53
Verstopte toetsen
Fn-toets
41
Eject
41
Numeriek toetsenbord
41
Wat zie ik daar?
54
41
Bestanden en mappen
55
Veelgebruikte toetsencombinaties
viii
Navigatiekolom
54
Bestanden en mappen verplaatsen Een overzicht van de verschillende onderdelen op de Mac
55 55
Meerdere onderdelen selecteren
56
Bestanden en mappen kopiëren
57
Een snelkoppeling (alias) aanmaken
57
INHOUD
Nieuwe mappen maken
57
Bestandsnamen wijzigen
58
De navigatiekolom
58
Launchpad
73
Mappen maken
73
Programma’s verwijderen
73
Dashboard
73
Favorieten toevoegen
59
Favorieten verwijderen
59
Dashboard openen en sluiten
73
Verplaatsen naar favorieten
59
Meer widgets openen
74
Instellingen van de navigatiekolom Voor- en achternaam
59 59
Widgets instellen
74
Siri
74
Tags
60
Siri activeren en instellen
Onderdelen verwijderen Maak het jezelf makkelijk
60 60
Siri gebruiken
75
Privacy
75
Documenten bewaren
61
Meer opties en locaties Professioneel opruimen Het Dock
74
62 63
5 Werken met tekst
63
Pages
76 77
Het Dock instellen
64
Programma’s aan het Dock toevoegen
64
Een sjabloon kiezen Pages installeren
Programma’s verwijderen uit het Dock
65
Het Pages-venster
78
Bestanden aan het Dock toevoegen
65
Tekstveld
78
Springende iconen in het Dock
65 67
Tekstcursor De tekstcursor snel verplaatsen
79 79
67
Tekst verwijderen
80
Spotlight instellen
68
Tekst selecteren
80
Verfijnd zoeken met Spotlight Metadata
68 68
Tekst kopiëren en plakken Handige toetsencombinaties
80 81
68
Alinea’s
82
69
Tekstopmaak
82
Mission Control binnen een programma
70
Een nieuw bureaublad
70
Schakelen tussen bureaubladen
71
Lettertype aanpassen Snelle tekststijlen Punt zetten
83 83 84
Interactieve hoeken
71
Tabstops
85
71
Spellingcontrole
86
71
Lettertype wijzigen
88
72
Lettertypecatalogus
88
Speciale tekens
89
Spotlight Spotlight gebruiken
Volg je favoriete voetbalclub Misson Control
Schermvullende weergave Programmavensters groeperen Splitview
77 77
ix
INHOUD
Meer doen met Pages Veelgebruikte speciale tekens
90 90
Sjablonen gebruiken
91
Objecten toevoegen
91
Apple Pay Bewaar jij je wachtwoorden veilig?
109 109
Meerdere pagina’s
91
7 Mail, Contacten en Agenda 110
Document afdrukken
91
Documenten delen
92
Mail instellen
92
Internetaccounts in Systeemvoorkeuren 113 Overal dezelfde e-mails (POP versus IMAP) 113
Samenwerken in hetzelfde Pages-document
6 Internet
94
111
E-mail ontvangen Nieuwe e-mailberichten
111
114 114
95
Alle ongelezen mails bekijken?
115
Draadloos internetten
96
Een e-mailconversatie bekijken
116
Wi-Fi gebruiken
96
E-mail schrijven
116
AirPort van Apple
97
E-mail versturen
117
98
Een bijlage toevoegen
Toegang tot internet
AirPort-configuratieprogramma Je iPhone als Wi-Fi-netwerk gebruiken Safari
99 100
Safari gebruiken
100
Zoeken op internet Letters te klein
101 101
Een webpagina delen
102
Leeslijst
103
Woordenboek
104
Reader-functie
104
Werken met bladwijzers
105
Mappen met bladwijzers maken
105
Gedeelde koppelingen
106
Werken met tabbladen
106
Beeld in beeld Safari en iCloud
106 106
Geschiedenis
107
Bestanden downloaden
107
Afbeeldingen downloaden
108
Instellingen in Safari
108
Grote bestanden versturen? Fotokiezer
118
Bijlagen bekijken, openen en bewaren Snel een bijlage toevoegen
118 118
Sjablonen
119
Werken met mappen (postbussen)
119
Slimme postbussen
119
Handtekening onder je e-mails
120
Reclamemail (spam)
120
Snel een e-mail zoeken Niet reageren!
121 121
Datadetectie
122
E-mailberichten verwijderen
122
Very Important Persons (VIP’s) Contacten
122 123
Kaarten, groepen en slimme groepen
123
Invoeren, wijzigen en verwijderen
123
Slimme groepen
124
Contactgegevens importeren Doe meer met je contactgegevens
x
117 117
125 125
INHOUD
Contactgegevens delen
126
Een to-dolijst maken
141
Contactgegevens synchroniseren
126
Notities delen
141
Een afbeelding toevoegen
126
Notities beveiligen met een wachtwoord 141
Contactgegevens afdrukken
127
Notities maken vanuit andere
127
programma’s
142
127
Notities synchroniseren
142
Agenda Dag, week, maand of jaar
Berichten
142
Activiteit aan de agenda toevoegen
127
Activiteiten aanpassen
128
Hoe werkt Berichten?
143
Uitnodigingen versturen
129
Synchronisatie van berichten
143
De weergave van Agenda instellen
129
Een bericht versturen
143
Activiteiten synchroniseren
130
Sms-berichten ontvangen en versturen 144
Agenda’s delen via iCloud Verjaardagen tonen
130 130
Gesproken berichten versturen
144
Agenda’s afdrukken Feestdagen
131 131
Het scherm overnemen van een ander Details
144 144
Herinneringen Herinneringen aanmaken
8 Programma’s Voorvertoning
132 133
Afbeeldingen openen in Voorvertoning 133 Een diavoorstelling afspelen
134
Afbeeldingen aanpassen Soorten afbeeldingen
134 134
Afbeeldingen bewaren
136
Afbeeldingen exporteren Afmetingen van afbeeldingen
136 136
Werken met pdf-documenten Trefwoorden toekennen
137 137
Annoteren Zelf pdf-documenten maken
138 138
Herinneringen instellen FaceTime Bereikbaar zijn via FaceTime Bellen met FaceTime QuickTime Player Horen jullie mij?
145 145 145 146 146 147 147 147
Video’s opnemen
148
Video’s exporteren
148
Video’s delen
149
Schermafbeelding
149
Een schermafbeelding vastleggen
149
De techniek van QuickTime
149
iBooks
150
139
Boeken toevoegen aan iBooks Snelle schermafbeeldingen
Wat is Berichtgeving?
139
Boeken lezen
151
Het berichtencentrum
139
Bladwijzers en notities aanmaken
151
Berichtgeving instellen
140
Berichtgeving
Notities Een notitie schrijven
Kaarten
150 150
152
141
Waar ben je?
152
141
Verschillende weergaves
152
xi
INHOUD
3D Fly-over
152
Energiestand
167
Route plannen
153
Kaarten en routes delen
153
Muis Slapende MacBook in je tas
168 168
153
Toetsenbord
169
Bladeren in de App Store
153
Trackpad
170
Apps downloaden
154
Geluid
170
155
Internetaccounts
170
156
Netwerk
171
156
171 172
App Store
Programma’s installeren Installeren vanaf een cd of dvd Uitpakken
156
Delen Veilige voorzieningen
Windows op een Mac
157
Gebruikers en groepen
173
Ouderlijk toezicht
175
Datum en tijd
176
App Store
176
Programma’s verwijderen
9 Instellingen Programmavoorkeuren Venster met voorkeuren Hulp bij voorkeuren Systeemvoorkeuren
158 159
Siri
177
159
Time Machine
178
159
Opstartschijf
178
160
Overige
178
Het venster Systeemvoorkeuren
160
Printers en scanners
179
Algemeen
160
Typen printers
179
Bureaublad en schermbeveiliging Handoff
161 161
Een printer aansluiten en instellen
180
Afdrukken maken
180
Dock
162
Printers toevoegen
181
Mission Control
162
Taal en regio
162
Pdf-documenten maken 181 Een scanner gebruiken met fotolader 182
Beveiliging en privacy
163
Automatisch inloggen met je Apple Watch Voorkeuren op slot zetten
164
10 iCloud
164
Wat is iCloud?
184 185
Spotlight
165
iCloud instellen
Berichtgeving
165
Diensten van iCloud in- en uitschakelen 186
Toegankelijkheid
165
Cd’s en dvd’s
166
Rechtstreeks opslaan in iCloud doe je zo! 188
Beeldschermen
166
Bestuur de muiscursor met het toetsenbord
xii
166
186
Gezinsdeling
190
iCloud-opslag vol?
190
iCloud.com
190
INHOUD
Documenten exporteren
11 Media en productiviteit Gratis meegeleverd Niet gratis meegeleverd? iTunes Apple Music
192
Keynote
193
Een nieuwe presentatie maken
193
Tekst en andere objecten toevoegen
194 194
Interactieve diagrammen Foto’s, muziek of video’s toevoegen
206 206 206 206 206 207
Muziek downloaden uit de iTunes Store 195
Een dia en overgangseffect toevoegen 207
Muziek afspelen en beheren
195
Afspeellijsten Cd’s importeren
195 195
Tijdens een presentatie Aantekeningen maken
208 208
Presentatie exporteren
209
Foto’s
196
Microsoft Office op de Mac
Foto’s importeren
196
Foto’s bekijken
196
Slim zoeken
196
12 Bestanden delen
Plaatsen
197
Memorystick
Gezichten
197
Aandenkens
198
Albums aanmaken
198
Een diavoorstelling bekijken
199
Foto’s bewerken Je favoriete foto’s
199 199
209
210 211
Een memorystick aansluiten Over de digitale snelweg
211 211
Memorystick loskoppelen SD-kaartje als memorystick
212 212
Externe harde schijf
213
De externe harde schijf aansluiten
213 213
Originele foto herstellen
200
Een externe harde schijf gebruiken
Foto’s en iCloud
200
Een externe harde schijf formatteren
214
201
De externe harde schijf loskoppelen
214
Foto’s delen iMovie Filmmateriaal importeren
201 201
AirDrop AirDrop activeren
214 214
202
Time Machine en Time Capsule
214
202
Bestanden uitwisselen met AirDrop
215
Muziek en geluidseffecten toevoegen Verbeter videomateriaal
203 203
Snel bestanden delen via AirDrop
215
Video’s delen
204
clouddiensten Uitgebreide bestandsdeling
Video monteren Overgangen, titels en effecten
Numbers Spreadsheets en tabellen
204 204
Bestanden uitwisselen via andere
Schijfhulpprogramma
215 215 216
204
Schijf-EHBO
216
Werken met formules
205
Een schijf formatteren of wissen
217
Diagrammen maken
206
Maak muziek met GarageBand
xiii
INHOUD
13 Veiligheid Time Machine
218 219
Wat is een goede reservekopie?
219
Wat doet Time Machine?
219
Op een externe harde schijf
219
Time Machine activeren
220
Time Machine gebruiken
221
Time Machine en een nieuwe Mac Time Machine op een MacBook
221 221
Hervatten
222
Versies
222
Een versie bewaren Een versie dupliceren
222 222
Wachtwoorden
223
Beveiliging en privacy
223
Firewall Wachtwoorden en iCloud
223 223
FileVault
224
Privacy Van wie is deze Mac? Heb ik een virusscanner nodig?
224 224 225
Index
xiv
226
Voorwoord Je hebt een Mac! En daar wil je natuurlijk van genieten.
toch makkelijk een naslagwerk binnen handWe raken er steeds meer aan gewend en ze zijn niet meer uit ons dagelijks leven weg te denken: computers. Iedereen heeft er inmiddels mee te maken en dankzij internet is de wereld de afgelopen decennia, zo lijkt het, een stuk kleiner geworden. We e-mailen wat af en via zoekmachines vergaren we de meest uiteenlopende informatie. En behalve als communicatiemiddel wordt de computer ook steeds belangrijker als onderdeel van het huishouden. Waar een aantal jaar geleden nog een aparte ‘computerkamer’ in huis te vinden was, staat de pc nu vaak in de woonkamer of op de eettafel.
Daar ligt voor computerfabrikanten een uitdaging: een computer maken die gemakkelijk in gebruik is en er ook nog eens mooi uitziet. Laat dat Apple nou gelukt zijn! Sinds de introductie van de iMac, ruim vijftien jaar geleden, heeft het bedrijf nieuwe standaarden gezet wat betreft gebruiksvriendelijkheid en vormgeving. Dankzij de uitermate intuïtieve werking van deze producten en het prachtige ontwerp ervan, ervaren veel (beginnende) gebruikers de Mac als een zeer gebruiksvriendelijke computer. Apple vertrouwt zo sterk op deze gebruiksvriendelijkheid, dat ze bij elk nieuw product slechts een dun boekje meelevert dat nauwelijks een handleiding te noemen is. En daarom is dit boek geschreven. Natuurlijk kun je op eigen houtje de mogelijkheden van je (nieuwe) Mac ontdekken.
bereik te hebben. Dan haal je het meeste uit je Mac! Ik ben al jarenlang Mac-gebruiker en ik wil de kennis die ik heb opgedaan graag delen met anderen. Dankzij mijn werkervaring in een Apple-winkel en door de Apple-trainingen die ik geef, heb ik een lijst kunnen samenstellen van onderwerpen die voor veel gebruikers nog weleens vragen opleveren. In dit boek wordt antwoord gegeven op de meest voorkomende vragen over de Mac. Op dit moment levert Apple het besturingssysteem macOS Sierra mee met nieuwe computers. Het spreekt voor zich dat de uitleg in dit boek op dit besturingssysteem gebaseerd is. Dat neemt niet weg dat dit boek ook uitermate geschikt is voor de al wat meer ervaren gebruikers van eerdere besturingssystemen. Uiteraard worden de basishandelingen van de Mac behandeld, en omdat alles tegenwoordig draadloos ‘moet’, leggen we je in dit boek ook uit hoe je een draadloos netwerk kunt maken en hoe je in de zogeheten ‘cloud’ kunt werken. Ik wens je enorm veel gemak, plezier en succes bij het gebruik van je Mac en het lezen van dit boek.
En uiteraard is de Mac niet erg ingewikkeld in gebruik. Maar voor sommige handelingen is het
Pieter van Groenewoud
1
Hoofdstuk 1
Introductie Wat is een Mac? En hoe werkt een computer eigenlijk?
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE
Na een aantal succesjes ging het toch niet goed met Apple. Het was moeilijk voor het bedrijfje om op te boksen tegen bijvoorbeeld gigant IBM. Steve Jobs verdween als directeur en richtte het Je hebt een Mac gekocht! Je bent er echt heel erg blij mee. Natuurlijk heb je getwijfeld tussen de MacBook of de iMac. Maar gelukkig heb je een goede keuze weten te maken. Misschien met behulp van familie, vrienden of die aardige verkoper in de Apple-winkel. Of je nu al jaren een Mac gebruikt of er nog nooit eentje hebt aangeraakt, in dit hoofdstuk staan we stil bij wat een Mac nou eigenlijk is. Hoe hij werkt, en dan voornamelijk aan de binnenkant. Want je kunt pas echt lekker met een computer werken als je een beetje weet wat het apparaat allemaal voor je doet. Vaak zonder dat je het doorhebt.
Een korte geschiedenis Het is waarschijnlijk niet nieuw voor je, maar de Mac wordt ontwikkeld en gefabriceerd door Apple. Dit bedrijf uit Cupertino in Californië in de Verenigde Staten kent zijn oorsprong in een garagebox. Oprichters Steve Jobs en Steve Wozniak maakten daar in 1976 samen de eerste Apple, de Apple I genaamd. Dit was een computer die uit niet veel meer bestond dan een printplaat; de koper moest er zelf nog een kastje omheen timmeren en een scherm op aansluiten.
bedrijf NeXT op, waar hij software ging ontwikkelen. Deze software was gebaseerd op UNIX, software die ook in de hedendaagse Macs nog steeds een belangrijke rol speelt. Met het bedrijf Apple ging het steeds minder goed. De ene na de andere flop werd op de markt gebracht door de toenmalige directeur John Sculley. Pas eind jaren tachtig ging het iets beter, toen Apple besloot met IBM en Motorola samen te gaan werken aan de ontwikkeling van hardware. Steve Jobs richtte op dat moment Pixar op, een bedrijf dat computeranimaties maakt en inmiddels grote successen op zijn naam heeft staan, zoals Toy Story, Finding Nemo en Cars. Het andere bedrijf van Steve Jobs (NeXT) werd in 1997 overgenomen door Apple, aangezien hij nogal geïnteresseerd was in de ontwikkelingen ervan. Niet heel veel later werd Steve Jobs opnieuw aangewezen als CEO van Apple. Gekscherend noemde hij zichzelf in het begin ‘iCEO’ (refererend aan de ‘i’ in iMac). Vanaf dat moment gaat het hard met Apple. De eerste iMac (de bekende serie met de vrolijke kleuren) komt eind jaren negentig uit en in oktober 2001 doet de iPod zijn intrede. Een grote groep nieuwe Apple-klanten maakt kennis met
u
De Apple I; de eerste Apple-computer ooit
gemaakt! De behuizing moest je er zelf nog wel omheen bouwen.
de prachtige producten die Apple produceert. Apple is er niet meer alleen voor de (grafische) professional, maar voor iedereen die graag op een makkelijke manier met een computer wil werken.
3
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE
Sindsdien zijn de iMacs uitgegroeid tot uiterst krachtige computers en kun je perfect en snel mobiel werken dankzij de MacBooks, de notebooks van Apple. Daarnaast heeft de iPod er broers en zussen bij gekregen in de vorm van de iPhone en de iPad.
t
De iMac G3 was een
kleurrijk bolletje.
u
Hoe werkt een Mac? Zonder al te technisch te worden leggen we in deze paragraaf uit wat een Mac is en waar de binnenkant toe in staat is. Ook staan we stil bij een aantal technische termen die je vaker zult tegenkomen in dit boek.
Invoer en uitvoer Oorspronkelijk is de computer uitgevonden om berekeningen los te laten op een bepaalde invoer van de gebruiker. Vraag bijvoorbeeld aan een computer hoeveel twee plus twee is en hij zal als uitvoer vier geven. Maar we gebruiken de computer allang niet meer alleen om te rekenen. Invoer kan dus een getal zijn, maar tegenwoordig nog veel meer: tekst, afbeeldingen, audio, video enzovoort. We voeren allerlei gegevens in onze computer in en vinden het heel vanzelfsprekend dat hij dat op ons scherm laat zien en er ook nog eens dingen aan kan veranderen.
Bijgenaamd ‘de
lamp’: de iMac G4.
t
De eerste iMac met
een Intel-processor.
Maar voordat een computer iets kan doen met een invoer, moet deze de informatie digitaliseren. Digitaliseren houdt in dat een bepaalde invoer herleid wordt tot enen en nullen. Die getalletjes noemen we bytes. En deze bytes vormen een universele taal van digitale apparaten onder elkaar. Zie de tabel voor een overzicht van bits en bytes en de benamingen ervan. Als je bijvoorbeeld met de muis beweegt, weet
u
De laatste iMac in een
prachtige en duurzame vormgeving.
de computer dat omdat er een serie bits verandert die staan voor de cursorplek op je beeldscherm, en dat zal de computer dan ook laten zien. Als je op het toetsenbord wat toetsen indrukt, verschijnen die op het beeldscherm. De computer weet precies welke toets welke letter is. Aan de andere kant kan het ook zo zijn dat je
4
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE
Harde schijf
Bits en bytes Term bit
Afkorting b
Grootte 1 of 0 (1 karakter)
byte kilobyte megabyte
B KB MB
een serie van 8 bits 1024 bytes 1024 kilobytes
gigabyte terabyte petabyte
GB TB PB
1024 megabytes 1024 gigabytes 1024 terabytes
Oudere Macs hebben een ingebouwde harde schijf. Alle bestanden en programma’s worden hierop opgeslagen. Deze schijf ziet er ook echt uit als een schijf en bevat alle enen en nullen van alle bestanden. Enen en nullen noemen we data. De capaciteit van een harde schijf wordt tegenwoordig vaak uitgedrukt in GB (gigabyte) of TB (terabyte). Dus reken maar uit hoeveel enen en nullen er op de harde schijf passen! Een harde schijf draait razendsnel rond en een
eerst een briefje tikt op de computer en dan een printopdracht geeft. De computer zal dan met de printer communiceren in enen en nullen om de letters op het papier te kunnen afdrukken. Vergelijk de in- en uitvoer met een ouderwetse typemachine. Door een tik op een letter treedt er een mechanisme in werking waardoor een hamertje de letter op papier zet. In een computer gebeurt dat niet meer mechanisch maar digitaal, maar wel volgens praktisch hetzelfde principe.
leeskop leest alle data van de schijf, vergelijkbaar met een platenspeler. Een schrijfkop zet er data op als je iets nieuws opslaat op je computer en een wiskop verwijdert de data weer als je daartoe opdracht geeft.
t
Het icoon van de harde
schijf op de Mac. Hier krijg je toegang tot alle gegevens op je computer
Processor
p
De processor zie je
niet; hij zit in je Mac en handelt alle berekeningen af die je computer moet maken.
Als er berekeningen moeten worden uitgevoerd (en dan bedoelen we niet alleen twee plus twee, maar ook bijvoorbeeld het verzenden van een e-mail of het bewerken van een foto), wordt de processor aangesproken. Een processor heeft
Flash- en SSD-geheugen
simpel gezegd twee ingangen en één uitgang. In de twee ingangen gaan twee series bytes en daar maakt de processor weer één serie bytes van; de
Hierdoor kan er dataverlies optreden bij heftige schokken. Ook verbruiken bewegende onderdelen vaak meer stroom. Hierdoor kun je minder
berekening is uitgevoerd en zal op het scherm (of via de printer op papier of op een andere computer) worden getoond. Het is logisch dat de
lang werken met een volle accu als je een MacBook hebt. Ten slotte is de snelheid niet altijd optimaal. Als alternatief wordt er een nieuw type
snelheid van een processor, die wordt uitgedrukt in berekeningen per seconde (Hertz), voor een groot deel de snelheid van de computer bepaalt.
opslag gebruikt. Dit wordt ook wel Flash- of SSDgeheugen (Solid State Drive) genoemd. Dit geheugen ziet eruit als een soort chip. Omdat er geen
De harde schijf, zoals in de vorige paragraaf beschreven, is een technologie die steeds minder gebruikt wordt in nieuwe computers. Dat komt doordat er bewegende onderdelen in zitten.
5
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE
t
Flash-geheugen is
klein en snel maar nog erg prijzig.
bewegende onderdelen in zitten, is het zeer energiezuinig en vooral erg snel. Het nadeel is dat het duurder is dan de traditionele harde schijf. Met name als je veel opslagcapaciteit wilt, is een harde schijf vele malen goedkoper.
Flash Fusion geheugen Drive Bij de aanschaf heb je in sommige Macs ook de keuze om een zogeheten Fusion Drive in je Mac te plaatsen. Dat is een opslagvariant waarbij een normale harde schijf en een SSD-geheugen worden gecombineerd. De Mac zal alle bewerkingen op de meest (lees: snelle) optimale manier verwerken. Je hoeft er zelf niets voor te doen, maar er wordt continu bepaald of gegevens op de harde schijf of in het SSD-geheugen opgeslagen worden.
den. De weg is de infrastructuur in je computer en de auto’s zijn de datapakketjes die rondgestuurd worden. De maximumsnelheid is de processor. Maar ondanks dat die snelheid redelijk hoog is, komen er op een gegeven moment te veel auto’s en ontstaat er een file. Door meer werkgeheugen in een computer te plaatsen, leggen we eigenlijk een baan of twee naast de bestaande snelweg. Nu kunnen er meer auto’s tegelijkertijd over de snelweg rijden en zullen ze de maximumsnelheid weer kunnen halen!
t
In een aantal Macs
kun je relatief makkelijk werkgeheugen toevoegen voor meer
Werkgeheugen (RAM)
‘snelheid’.
In een Mac is het werkgeheugen (ook wel ‘RAM’ genoemd, van Random Access Memory) van groot belang, vooral voor de snelheid van de computer. Werkgeheugen is te vergelijken met een klei-
Tegenwoordig worden Macs standaard met vier, acht of meer gigabyte aan werkgeheugen geleverd. Maar het kan dus zo zijn dat er op een ge-
ne harde schijf (al ziet het er niet hetzelfde uit) die tijdelijke bewerkingen opslaat. Een programma heeft bijvoorbeeld altijd een beetje geheugen
geven moment niet meer genoeg werkgeheugen is voor alle programma’s die je wilt gebruiken. Dan kun je in de winkel vragen om meer werk-
nodig om te kunnen werken. Daarvoor gebruikt het programma niet de harde schijf, die traag wordt van tegelijkertijd gegevens lezen en schrij-
geheugen. In de meeste Apple-computers is dat heel makkelijk zelf te installeren, maar je kunt het natuurlijk ook laten doen.
ven, maar het werkgeheugen.
RAM Optische schijfeenheid (SuperDrive) Het werkgeheugen in een computer is goed te
De naam is misschien niet alledaags, maar de
vergelijken met een snelweg waarop auto’s rij-
‘optische schijfeenheid’ kan omgaan met cd’s en
6
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE
dvd’s. Sommige (oudere) Macs hebben een gleuf waarin we een cd of dvd kunnen duwen. Oudere
computer aan te sturen: het opslaan van bestan-
Macs hebben een lade waarin de schijf geplaatst kan worden. Apple noemt de optische schijfeenheid een SuperDrive.
scherm en eventueel iets uitprinten. Je kunt ook software installeren op je Mac om de functionali-
den, het laten zien van gegevens op het beeld-
teit ervan uit te breiden. Lees daarover meer op pagina 153.
Dvd’s branden wordt vaak geassocieerd met het kopiëren van films. Maar dat is slechts een van
Gelukkig hoef je alleen maar het betreffende
de mogelijkheden van een SuperDrive. Het branden van dvd’s kun je ook gebruiken voor het maken van back-ups van de documenten die je
programma zelf te installeren en te gebruiken en zal je Mac je niet vermoeien met het regelen van
absoluut niet wilt verliezen. Op een lege dvd past namelijk veel meer dan op een lege cd.
van de software en uiteindelijk van de gebruiker.
de hardware. De hardware staat dus in dienst
t
q
Omdat hij niet meer
in iedere Mac is ingebouwd, is er ook een losse SuperDrive van Apple verkrijgbaar.
Op de harde schijf staat
Niet alle Macs hebben een SuperDrive aan een map met de naam Programma’s. Daarin staan boord. Dat komt doordat de steeds snellere inalle programma die op je ternetverbindingen worden gebruikt om bestanMac zijn geïnstalleerd. den uit te wisselen en Apple de kostbare ruimte in een computer liever gebruikt voor iets anders, zoals een grotere en betere batterij in de Macmap Aansluitingen op een Mac Books. In hoofdstuk 12, Bestanden delen lees je De Mac kent sinds een aantal jaren verschillende hoe je bestanden kunt uitwisselen zonder dat je mogelijkheden om randapparatuur aan te sluieen SuperDrive in je Mac nodig hebt. ten. Hieronder volgt een korte opsomming van aansluitingen die elke Mac heeft. USB Universal Serial Bus is een universele aansluiting die voornamelijk wordt gebruikt om van origine ‘langzame’ randapparatuur op aan te sluiten. Denk aan de muis en het keyboard. Ook zijn de meeste printers en scanners tegenwoordig USB-gestuurd. De USB-poort kan bepaalde randapparaten van
superdrive Software
stroom voorzien, zodat deze niet ook nog eens op het stopcontact hoeven te worden aangeslo-
Op je Mac is uiteraard software geïnstalleerd.
ten.
Naast het besturingssysteem zijn dat programma’s en hulpprogramma’s. Software is onder meer in staat om de hardware-onderdelen in je
Op veel Macs vind je USB-3.0-poorten. Deze zijn sneller dan zijn voorganger USB 2.0 en daardoor
7
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE
prima te gebruiken voor ‘snellere’ randapparatuur zoals externe harde schijven. Op de nieuwste Macs zul je een USB-C aansluiting vinden. Deze nieuwe standaard is vele malen sneller en ook nog eens veel kleiner dan de traditionele USB 3.0 aansluiting. Met de juiste optische kabel kun je met USB-C zelfs een snelheid van 40 Gb/s halen. In theorie kun je hiermee je volledige Mac binnen een minuut kopiëren!
u
De USB-C-aan-
sluiting is erg klein en bovendien ook te gebruiken als voeding.
Bovendien hoef je niet meer op te letten wat de boven- en onderkant is van de kabel, zoals dat het geval is bij de traditionele USB-aansluiting. Een USB-C kabel is daardoor blindelings aan te sluiten. De USB-C-aansluiting kan niet alleen andere apparaten voorzien van stroom, maar wordt ook gebruikt om stroom te ontvangen. Het opladen van de MacBook en MacBook Pro gaat namelijk ook via een USB-C-aansluiting. Heb je meerdere USB-C-apparaten? Dan kun je deze doorlussen. Hierdoor kun je met het aansluiten van één kabel een reeks apparaten aan je Mac koppelen. In totaal kunnen er zes apparaten worden aangesloten. Je kunt USB-C ook gebruiken voor het aansluiten van schermen. Nieuwere schermen hebben een USB-C-aansluiting. Heeft jouw scherm een DVI-, VGA- of HDMI-aansluiting? Dan zijn er allerlei ver-
8
Hub hub hub Je Mac heeft een aantal USB-poorten gekregen. Vaak zijn dit er niet genoeg om al je randapparatuur gelijktijdig aan te sluiten. Om dat op te lossen kun je een USB-hub aanschaffen. Dit is een kastje dat je aansluit op een USB-poort van je Mac. Op het kastje zitten dan weer meerdere USB-poorten waarop je apparatuur kunt aansluiten. USBhubs zijn er in vele soorten en maten.
loopjes verkrijgbaar. Vraag hiernaar in de Applewinkel. Thunderbolt Veel Macs van na begin 2011 zijn uitgerust met een Thunderbolt-poort. Er zijn allerlei apparaten die je via Thunderbolt kunt aansluiten. Denk aan harde schijven, professionele geluidskaarten, camera’s en zelfs beeldschermen. Het mooiste is dat je via Thunderbolt deze apparatuur ook weer kunt ‘doorlussen’. Dus als je een tweede scherm op je Mac wilt aansluiten, dan doe je dat via Thunderbolt. En op dat scherm kun je vaak weer een of meer harde schijven aansluiten. Omdat de Thunderbolt-poort ook gebruikt wordt voor het aansluiten van schermen, zijn er allerlei verloopstekkers te koop naar andere beeld-
p
Een USB-poort her-
ken je aan het symbool van een soort cactus.
p
De Thunderbolt-
schermaansluitingen zoals DVI, VGA of HDMI. Deze zijn handig als je regelmatig op pad bent
poort is voorzien van
met je Mac en je wilt altijd verzekerd zijn dat je
bliksemschicht.
een symbool van een
de Mac kunt aansluiten op een scherm. FireWire Op de oudere Macs waar nog geen USB-C of Thunderbolt aanwezig is, vind je wel vaak een FireWire-aansluiting. Deze werd in het verleden vaak gebruikt voor het aansluiten van onder andere externe harde schijven (om de opslagcapaciteit van de computer te vergroten
p
zonder dat deze ingebouwd hoeft te worden), en
ritssluiting.
FireWire op je Mac
herken je aan deze
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE
ook digitale videocamera’s kunnen via FireWire aangesloten worden op de Mac.
sommige computers niet nodig om zo’n verloopje te kopen. De MacBook Pro met Retinascherm heeft een HDMI-aansluiting ingebouwd.
FireWire bestaat in drie uitvoeringen. De meest gebruikte is de FireWire-800-aansluiting. Het getal 800 staat voor de snelheid van de poort: maximaal 800 megabit per seconde. Op de oudere Macs zit een FireWire-400-poort: deze is een stuk trager dan de nieuwere 800-variant. Er zijn verloopkabels van FireWire-400 naar FireWire-800 verkrijgbaar. Inmiddels is FireWire wel een achterhaald type poort. USB 3.0, USB-C en Thunderbolt zijn veel sneller. Gelukkig kun je verschillende FireWireapparaten nog wel aansluiten op je Mac zonder deze poort. Dus heb je een Mac met alleen een Thunderbolt-poort en wil je toch een FireWireapparaat aansluiten, dan bestaat daar een ‘verloopje’ voor! p
Een Mini Displaypoort toont dit symbool.
p
Het symbool voor
ethernet op een Mac.
p
Je herkent Wi-Fi op
je Mac aan een viertal boogjes.
Beeldschermen Op de nieuwste Macs is het makkelijk om een extern beeldscherm aan te sluiten. Dat kan een computerbeeldscherm zijn, maar ook een televisie of beamer met een zogeheten Mini Display-poort of de hiervoor genoemde Thunderbolt-poort. Op deze poorten kun je
Ethernet Apple was een van de eerste computerbedrijven die standaard een ethernetpoort in haar computers bouwde. Ethernet wordt gebruikt om een verbinding te kunnen maken met andere computers of via een modem die je hebt gekregen van je internetprovider. Tegenwoordig zie je dat de meeste mensen de voorkeur geven aan draadloos internet. Daarom tref je op steeds minder Macs een ethernetpoort aan. Bedenk dat je toch altijd de beste en snelste internetverbinding krijgt met een ethernetkabel. Niet alle Macs zijn meer voorzien van een ethernetpoort, maar je kunt in de Apple-winkel een verloopkabel aanschaffen voor jouw type Mac. Wi-Fi Net als ethernet wordt Wi-Fi gebruikt om een netwerk te kunnen maken met andere computers of met internet. Waar ethernet nog kabels nodig heeft, is Wi-Fi volledig draadloos. t
Kom je dit logo tegen,
dan kun je daar draadloos internetten.
vrijwel elk type (én merk) beeldscherm aansluiten. Helaas is het zo dat beeldschermen vaak
Een draadloze router zorgt ervoor dat de Mac
geen Mini Display-poortaansluiting hebben,
draadloos kan communiceren met de andere
daarvoor dien je in de Apple-winkel een verloopkabeltje te kopen. Deze verloopkabeltjes zijn er
computers in hetzelfde netwerk. En als die draadloze router bovendien is aangesloten op
voor DVI (voor moderne beeldschermen), VGA
internet (via ADSL of kabel), is het ook mogelijk
(vaak gebruikt op beamers en oudere beeldschermen) en HDMI. Deze laatste variant is de
om draadloos op internet te komen en op het wereldwijde web te surfen of bijvoorbeeld je
aansluiting die je meestal vindt op flatscreen-HD-
e-mail te lezen.
televisies. Zo kun je dus je computer ook op de tv in de woonkamer aansluiten om bijvoorbeeld
Wi-Fi zit tegenwoordig in alle Macs van Apple
films te kijken vanaf je Mac! Overigens is het op
ingebouwd en dat is handig; veel restaurants,
9
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE
hotels en vliegvelden verlenen een extra service in de vorm van draadloos internet. Dat kan voornamelijk in het buitenland handig zijn, waar het toch nog prijzig kan zijn om gebruik te maken van internet via je smartphone. Draadloze netwerken kunnen ook goed beveiligd worden. Dat houdt in dat degene die het draadloze netwerk heeft aangelegd het geheel heeft beveiligd met een wachtwoord. Alleen met dat wachtwoord is het mogelijk om in te loggen op de draadloze router en gebruik te maken van de faciliteiten.
airport Ook Wi-Fi wordt steeds sneller. De nieuwste
ten 802.11ac-standaard. Hiermee kun je een snelheid van 1300 Mbps halen. Dit betekent dat je tot 162,5 MB per seconde kunt downloaden of uploaden.
p
Bluetooth zit op
elke Mac en zorgt
Bluetooth Deze techniek is ook ontwikkeld voor draadloze communicatie met andere apparaten.
voor een draadloze
Bluetooth is alleen lang niet zo snel als Wi-Fi en heeft een minder groot bereik. Bluetooth is ideaal om te gebruiken voor bijvoorbeeld een
voorbeeld je muis en
verbinding met bijtoetsenbord.
draadloze muis of toetsenbord en draadloze koptelefoons. Omdat Bluetooth ‘maar’ een bereik heeft van ongeveer tien meter is het niet geschikt om er complexe draadloze netwerken mee op te zetten.
Macs en Wi-Fi-routers ondersteunen de zogehe-
SD-kaartsleuf Audio-in- en -uitvoer
Thunderbolt
USB-poorten
Ethernet
t
De aansluitingen op de achter-
zijde van een iMac. Op een MacBook zitten deze poorten aan de zijkant.
10