bourgondiĂŤ
van reizigers voor reizigers
bourgondiĂŤ x
x
De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om alle gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:
trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt
Uitgeverij Terra Lannoo Postbus 97 3990 DB Houten
e- mail: trotter@lannoo.be www.trotterclub.com
De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Ilse van Huis; Studio Imago, Henriëtte Beuk reisinfo vlaanderen en nederland wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer/Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Studio Lannoo omslagfoto Hemis.fr/Frances Stéphane oorspronkelijke titel Le Routard – Bourgogne oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval hoofdredacteur Pierre Josse adjunctredacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, Carole Bordes, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine LemaufBeauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Gavin’s Clemente-Ruïz, Alain Pallier en Fiona Debrabander
© Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen), Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2014 © Cartografie Hachette Tourisme www.lannoo.com
D/2014/45/375 - ISBN 978 90 209 72702 – NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
INHOUD WAT JE ZEKER NIET MAG MISSEN REIZEN NAAR BOURGONDIË Met de auto Met de bus
17 17
Met de trein
17
BOURGONDIË PRAKTISCH ABC van Bourgondië 20 Alvorens te vertrekken 20 Budget 22 Geldzaken 23 Internetadressen 24
Mindervaliden 24 Noodnummer 25 Reisliteratuur 25 Taal 26 Telefoneren 26 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR Architectuur 28 Kanaal van Bourgondië 41 Bedevaart naar Santiago de Compostella 31 Lekkernijen 41 Bekende Bourgondiërs 32 Milieu 44 Economie 34 Werelderfgoedlijst van Unesco 44 Geografie 35 Wijn 44 Geschiedenis 36 Wijntradities 48
DE CÔTE D’OR Dijon 51 de route van de grands cru ’s 82
DE CÔTE, VAN DIJON NAAR NUITS-SAINT-GEORGES 83 Marsannay-la-Côte 83
Chambolle-Musigny 87
Fixin 84
Vougeot 88
kasteel van brochon 85
Vosne-Romanée 89
Gevrey-Chambertin 85
Nuits-Saint-Georges 89
Morey-Saint-Denis 87 DE HAUTES-CÔTES DE NUITS 92 Curtil-Vergy en Reuille-Vergy 92
Bouilland 94
het land van de rode vruchten 93
DE CÔTE, VAN NUITS-SAINT-GEORGES NAAR BEAUNE 94 Ladoix-Serrigny 94
Savigny-lès-Beaune 96
Aloxe-Corton 95
Beaune 97
Pernand-Vergelesses 95 DE CÔTE, VAN BEAUNE NAAR SANTENAY 113 Pommard 113
Meursault 115
Volnay 114
Puligny-Montrachet 117
monthelie 114
Santenay 118
auxey- duresses 114
les maranges 119
8 | INHOUD van de hautes- côtes naar de vallei van de ouche 119
Nolay 119
De vallei van de Ouche 126
La Rochepot 120
tuinen en park van kasteel barbirey-
baubigny, orches, evelle 121
sur - ouche 128
kasteel van coraboeuf in ivry- en -
kasteel van mâlain en de gallo -
montagne 121
romeinse opgravingen 128
Saint-Romain 121
tocht door de arrière- côte en het
Arnay-le-Duc 122
kasteel van montculot 129
Bligny-sur-Ouche 124 de bronnen van de ouche in lusignysur - ouche 126 het zuiden van de auxois 129
Châteauneuf-en-Auxois 129
mont - saint -jean 134
kasteel van commarin 131
église saint - thibault 134
Pouilly-en-Auxois 131
De Butte de Thil 134
kasteel van éguilly 133 het noorden van de auxois 135
Semur-en-Auxois 135
de bronnen van de seine
lac de pont 138
kasteel van frôlois 145
kasteel van bourbilly in vic - de- chas-
salmaise 145
senay 138
école- musée de champagny 145
Époisses 138
abdijkerk van saint - saine- l’abbaye 145
de apotheek van het ziekenhuis van
Bussy-le-Grand 145
saint - sauveur in moutiers- saint -
Montbard 146
jean 140
forges de buffon 148
de wegen van de morvan, van précy
kasteel van quincerot 148
naar saulieu 140
wijngaard van de auxois 149
Alise-Sainte-Reine (Alésia) 140
De abdij van Fontenay 149
144
Flavigny-sur-Ozerain 143 de châtillonnais 150
Châtillon-sur-Seine 150
recey- sur - ource 154
opgravingen van vix 152
bure- les- templiers 154
het meer van marcenay 152
abdij van val- des- choues in essarois 154
abdij van molesmes 152
rochefort - sur - brevon 154
kasteel van montigny- sur -aube 152
Aignay-le-Duc 155
tocht met proeverij van crémant 152
étalante 156
Het bos van Châtillon 153
Baigneux-les-Juifs 156
informatiecentrum van het bos in
musée du matériel agricole in
leuglay
153
la villeneuve- les- convers 156
tochten over plantkunde en gezond -
kasteel van villaines- en - duesmois 156
heid in het forêt de châtillon 154
fontaines- en - duesmois 156
villiers- le- duc 154 voulaines- les- templiers 154
INHOUD | 9 van de seine naar de saône 157
Grancey-les-Château-Neuvelle 157
de hopcultuur 160
salives 157
forêt de velours 161
Is-sur-Tille 157
kasteel van lux 161
treintje van lavières 158
kasteel van arcelot 161
selongey 158
Talmay 161
gémeaux 158
ophaalbrug van cheuge 162
Fontaine-Française 158
Auxonne 162
kasteel van beaumont – maison des
Saint-Jean-de-Losne 164
champs in beaumont - sur - vingeanne 160
kasteel van longecourt - en - plaine 165
maison forte de rosières 160
Seurre 165
champlitte 160
kerk van bagnot 166
Bèze 160
De abdij van Cîteaux 166
DE SAÔNE-ET-LOIRE Mâcon 172 huilerie méchanique de mazoyer in charnay- les- mâcon 183 het zuiden en de bergen van de mâconnais 183
HET ZUIDEN VAN DE MÂCONNAIS 183 Romanèche-Thorins 183
vinzelles 186
Van Romanèche naar Soultré door
loché
de wijngaarden 185
fuissé 186
saint -amour - bellevue 185
chasselas 187
saint - vérand 185
Solutré-Pouilly 187
leynes 185
vergisson 189
186
DE VAL LAMARTINIEN 189 Saint-Point 190
Milly-Lamartine 193
Van Saint-Point naar Pierreclos 191
Berzé-la-Ville 195
col des enceints 191
kasteel van berzé- le- châtel 195
het gehucht montval 192
kerk van vaux 195
Pierreclos 192
kasteel van monceau 196
steengroeven in la roche- vineuse 193
Igé 196
bussières 193
kapel van domange
196
de charolais en de brionnais 196
Charolles 197
Matour 203
La Clayette 200
dompierre- les- ormes: galerie
église de bois- sainte- marie 202
européenne de la forêt et du bois
kasteel van drée in curbigny 202
en arboretum van pézanin
wolspinnerij van plassard en haar
Chauffailles 206
schapen in varennes- sous- dun 203
Saint-Christophe-en-Brionnais 206
église de vareilles 203
kerk van varenne- l’arconce 207
205
10 | INHOUD oyé 207
kerk van anzy- le- duc 212
Iguerande 208
Paray-le-Monial 212
Semur-en-Brionnais 209
moulin de vaux in nochize 215
Marcigny 210 tussen de loire en het canal du centre 215
Digoin Bourbon-Lancy
215 217
steenfabriek in ciry- le- noble 220
Montceau-les-Mines 220
Van Bourbon-Lancy naar
museé de la mine in blanzy
Montceau-les-Mines 219
mont saint - vincent 223
musée charolais du machinisme
Le Creusot 223
agricole in neuvy- grandchamp 219
musée du canal du centre in écuisses 2 28
mont dardon 219
Van Le Creusot naar Autun via
diverti ’parc in toulon - sur -arroux 219
de kastelenroute 228
temple kagyu ling des milles
kasteel van brandon in saint - pierre-
bouddhas in la b oulaye 219
de- varennes 228
dettey 220
kasteel van marguerite de b ourgogne
kasteel van digoine in palinges 220
in couches 229
kanaalgeul in génelard 220
kasteel van sully 229
223
chagny en de côte chalonnaise 231
Chagny 232
montaigu en dracy- le- fort 236
bouzeron 234
kasteel van germolles 237
chassey- le- camp 234
Givry 237
kasteel van demigny
cortiambles 239
234 les maranges 235 Rully 235 Mercurey 236 aluze en chamilly 236 het gehucht touches 236
la voie verte (de groene weg) 239
Saint-Désert Buxy Saint-Gengoux-le-National
239 240 242
de vallei van vaux: barizey, saint -jean de- vaux , mellecey, saint - martin - de-
cluny en omgeving 242
Cluny 243 VAN CLUNY NAAR CORMATIN VIA DE HAUT-MÂCONNAIS 256 Azé 256
kerk en jardin des fées in ameugny
Viré-Clessé 257
taizé 261
clissé 257
route van de romaanse kerken, ten
Blanot 257
noorden van cormatin: malay, ougy,
Van Blanot naar Cormatin via de
saint - hippolyte 261
Mont Saint-Romain 258 Het kasteel van Cormatin 258
261
INHOUD | 11 van cormatin naar tournus (via de monts du tournugeois) 261
Chapaize 261
ozenay 264
aartspriorij van de
Tournus 265
dames- de- lancharre 262
romaanse kerkenroute in de
Brancion 262
t ournugeois: uchizy, farges- lès-
wijndomein en museum van landelijke
mâcon, les villars 274
ambachtelijke werktuigen in c ruzille 264
natuurreservaat van la truchère 274
de bourgondische bresse 274
Cuisery 275
varennes- saint - sauveur 280
de boerderij van het bressaanse
Saint-Germain-du-Bois 281
platteland 276
volksfeest van balme in bouhans 281
de stoelenmakers en stroverwerkers
Pierre-de-Bresse 281
van het museum van rancy 276
maison de la forêt et du bois in
Louhans 276
saint - martin - en - bresse 283
la grange rouge in la chapelle-
biologische vijver in la chapelle-
naude
saint - sauveur 283
279 sainte- croix 279 de magie van elfen en dwergen 279 Cuiseaux 280
chapelle de bellefonds 283
Verdun-sur-le-Doubs 283
chalon - sur - saône en omgeving 284
Chalon-sur-Saône 284 maison de l'invention de la photo graphie in saint - loup - de- varennes 294
DE NIÈVRE Nevers 302
le bec d’allier 313
marzy en het musée gautron - du -
apremont - sur -allier 314
coudray 313 tussen de loire en allier 314 de kastelen van chevenon en
Decize 315
meauce 314
musée de la mine in la machine 317
circuit de nevers magny- cours 314
canal du nivernais 317
saint - parize- le- châtel en mars-
église de verneuil 318
sur -allier 314
cercy- la- tour 318
saint - pierre- le- moûtier 314
informatiecentrum van de toueur in
kasteel van rozemont (ruïnes) 315
saint - léger - des- vignes
318
de val de loire 318
La Charité-sur-Loire 319 pougues- les- eaux 323
de kastelen van tracy en le nozet 327
de ijzersmelterij van guérigny 323
loire 327
forêt des bertranges 324
Pouilly-sur-Loire 324
Cosne-Cours-sur-Loire 327 la ferme de cadoux in la celle- sur -
vielmanay 326
loire 330
les loges 327
het natuurreservaat van de val de
12 | INHOUD musée de la machine agricole et de la
de coteaux- du - giennois 331
ruralité in saint - loup 330 van de hoogvlakte naar het kanaal in de nivernaise 331
Saint-Amand-en-Puisaye 331 saint - vérain 333 Donzy 333 Varzy 334 Clamecy 335
épiry 344
kasteel van bazoches 339
butte de montenoison 346
langs het kanaal , van clamecy naar
champallement 346
tannay: chrevroches en dornecy 339
gallo - romeinse opgravingen in compierre 346 priorijkerk van saint - révérien 346 Châtillon-en-Bazois 346
Tannay 340 metz- le- comte 340 Corbigny 341 het land van jules renard: chitryles- mines, chaumont en het kasteel
het meer van baye 344
Prémery 344 kasteel van giry 345 arthel 345
kerk van alluy 347 maison des métiers du monde rural
van villemolin in anthien 343
in t amnay-en-bazois 347
Langs het kanaal, van Corbigny naar Châtillon-en-Bazois 343
pottenbakkerij van le petit - massé
de gewelven van la collancelle en
jardin de cuy in chougny 347
in la tuilerie 347
het sluizenwerk van de sardy 344
HET REGIONAAL NATUURPARK VAN DE MORVAN van château - chinon naar de zuidelijke morvan 355 Château-Chinon 355 de kastelen van marry, villaine en Moulins-Engilbert 359 anizy 360 tuinen van het kasteel van limanton 359 Saint-Honoré-les-Bains 360 priorij van commagny 360 Luzy 361 retabels van de kerk van ternant 362 de hoge morvan: van autun naar bibracte 363
Uchon 363
Bibracte (Mont Beuvray) 374
Autun 364
Anost 377
pays de saulieu 379
Ménessaire 379
van bard - le- régulier en van manlay 379
van ménessaire naar saulieu: de kerken
Saulieu 379
de morvan van de meren 382
Het meer van Saint-Agnan 382
Ouroux-en-Morvan 386
Saint-Brisson 383
Het meer van Pannecière 387
saut du gouloux 384
Lormes 388
het levend museum van de
Saint-Martin-du-Puy 389
klompenmakerij in gouloux 384
het meer van chaumeçon 389
dun - les- places 384
het meer van crescent 389
Het meer van Les Settons 385
Bazoches 389
INHOUD | 13 ten noorden van het park: yonne in de morvan 390
Quarré-les-Tombes 391
église saint -jacques in asquins 398
musée vauban in
cardo land in chamoux 398
saint - léger - vauban 392
Saint-Père 399
abbaye de la pierre- qui - vire 393
Avallon 401
Vézelay 393
de vallei van de cousin 405
een wandeling in de omgeving van
kasteel van chastellux- sur - cure 405
v ézelay 398
De vallei van de Cousin
405
la goulotte 398
DE YONNE de auxerrois 411 Auxerre 411 escolives- sainte- camille 423 appoigny: le borvo in chemilly- sur vincelottes 424 yonne 421 irancy 424 chevannes en gy- l’évêque 422 saint - bris- le- vineux 425 De wijndorpen 422 van saint - bris- le- vineux naar chablis: coulanges- la- vineuse en de chitry- le- fort, préhy en courgis 426 d autinmolen in migé 422 van chablis naar saint - florentin 427
Chablis 427
vogelreservaat van
musée de la vigne et du tire- bouchon
bas- rebourseaux 434
in beine
seignelay 434
431 Pontigny 432 Saint-Florentin 433
brienon - sur -armançon 434
de tonnerois en omgeving 435
Tonnerre 435
cruzy- le- châtel 440
épineuil 437
Ancy-le-Franc 440
Tanlay 438
rondom de dorpen en wasplaatsen van
abdij notre- dame van quincy 439
het kanton: nuits- sur -armançon en
van quincy naar het kasteel van
aisy- sur -armançon 442
maulnes 439 van de vallei van de serein naar het canal du nivernais 447
Noyers-sur-Serein 442
arcy- sur - cure: vrije gemeente in de
priorij van vausse in châtel- gérard 446
val- sainte- marie- le- haut en de
de chappe- telegraaftoren in annoux 446
opgravingen in saint - moré
collégiale notre-dame et le village re-
vermenton en de abdij van reigny
marquable de montréal 446
cravant
château de pisy 447
mailly- le- château en de rochers du
p'tit train de l'yonne 447
saussois, fietstochten langs het canal
De vallei van de Cure
du n ivernais, de burcht van châtel-
448
448 449 450
censoir 451
14 | INHOUD de puisaye 451
Druyes-les-Belles-Fontaines 452
Toucy 461
onderaardse gangen van aubigny en
musée d’art et d’histoire de puisaye in
oriëntatietafel in taingy 452
villiers- saint - benoît 463
Saint-Sauveur-en-Puisaye 453
église saint - benoît in villiers- saint -
centre régional d’art contemporain in
benoît 463
fontenoy 455
centre d’art graphique de la métairie-
museum en de monumenten ter herinne-
bruyère in parly 463
ring aan de veldslag van fontenoy 455
La Ferté-Loupière 464
kerk saint - pierre in moutiers 455
cyclo - rail de puisaye in charny 465
pottenbakkerij van bâtisse 455
la fabuloserie in dicy 465
Guédelon 456
musée des arts populaires (laduz) in
Saint-Fargeau 458
laduz 466
lac du bourdon 461 de zeven sluizen van rogny 461 het noorden van de yonne 466
Joigny 466
la postolle 475
Villeneuve-sur-Yonne 470
les sièges 475
saint -julien - du - sault 472
chigy 475
Cerisiers 472
abdij van vauluisant in courgenay 475
dixmont 473
Sens 475
priorij van de enfourchure 473
saint - martin - du - tertre 481
musée de la pomme et du cidre du pays
pont - sur -yonne 481
d’othe in brissots 473
brug in pont - sur -yonne 481
cider van de boer philippe charlois in le
église notre- dame in
champion 474
pont - sur -yonne 481
Villeneuve-L’Archevêque 474
aquaduct in pont - sur -yonne 481
vareilles 475
vallery 482
les clérimois 475
lijst van kaarten en plattegronden verklaring van de symbolen register
483 483 484
BOURGONDIË PRAKTISCH ABC VAN BOURGONDIË
- Oppervlakte: 31.582 km², oftewel 5,8% van Frankrijk (6de Franse regio). - Regionale prefectuur: Dijon. - Departementale prefecturen: Dijon (Côte-d’Or), Nevers (Nièvre), Mâcon (Saône-et-Loire) en Auxerre (Yonne). - Bevolking: 1.682.000 inwoners, regio met een lichte demografische groei. - Bevolkingsdichtheid: 53 inwoners/km². Nièvre heeft de kleinste bevolkingsdichtheid en Saône-et-Loire de grootste. - Belangrijkste industrieën: mechatronische industrie (mechanische industrie, elektronica, kunststoffen), voedingsmiddelenindustrie en metallurgie. - Regionale karakteristieken: gastronomie, en natuurlijk wijnbouw op 1247 verschillende soorten terrein (climats). ALVORENS TE VERTREKKEN Nuttige adressen
In België - Atout France: T (02) 505 38 28. Fax:(02) 505 38 29 @ info.be@atout-france.fr @ franceguide.com - Ambassade van Frankrijk: Hertogstraat 65, 1000 Brussel T (02) 548 87 11. Fax: (02) 548 87 32 @ ambafrance-be.org. - Alliance Française: Kunstlaan 46, 1000 Brussel T (02) 788 21 60. Fax: (02) 736 47 00@ alliancefr.be. - Wegwijzer Reisinfo: Beenhouwersstraat 9, 8000 Brugge T (050) 33 75 88 @ info@wegwijzer.be @ wegwijzer.be. Onafhankelijk reisinformatiecentrum met leeszaal (reisgidsen, tijdschriften, kaarten, reisverslagen). Uitgever van het magazine Reiskrant. Organisator van reismarkten en andere evenementen (reizigers informeren reizigers). In Nederland - Frans bureau voor toerisme: Fax: (020) 620 33 39 @ info.nl@atout-france.fr. @ www.rendezvousenfrance.com @ www.plusfrance.com - Ambassade van Frankrijk: Anna Paulownastraat 76, 2518 BJ Den Haag T (070) 312 58 00. Fax (070) 312 58 24 @ www.ambafrance-nl.org - Institut Français: Vijzelgracht 2A, 1017 HR Amsterdam, T (020) 531 95 01. @ info@institutfrancais.nl. @ institutfrancais.nl - Alliance Française: @ www.alliance-francaise.nl In Frankrijk - Ambassade van België: 9, rue de Tilsitt, 75840 Paris Cedex 17 T 0144 09 39 39. Fax: 0147 54 07 64 @ paris@diplobel.feb.be @ diplomatie.be/parisnl.
ALVORENS TE VERTREKKEN | 21
- Ambassade van Nederland: 7-9, rue Eblé, 75007 Paris, T 0140 62 33 00 Fax: 0140 62 34 56
@ par@minbuza.nl @ frankrijk.nlambassade.org. Formaliteiten
Voor Belgische ingezetenen Een identiteitskaart volstaat. Kinderen tot 12 jaar moeten in het bezit zijn van een eigen identiteitsbewijs met foto, verkrijgbaar bij de gemeentediensten van je woonplaats. Reist het kind met één van de ouders, dan is het wenselijk dat de ouder die het niet vergezelt een schriftelijke toestemming opmaakt (in het Frans) en die laat legaliseren door het gemeentebestuur. Voor Nederlandse ingezetenen Een Europese identiteitskaart of geldig paspoort volstaat. Dat geldt ook voor kinderen. Reist het kind met één van de ouders, dan is het wenselijk dat de ouder die het niet vergezelt een schriftelijke toestemming opmaakt (in het Frans) en die laat legaliseren door het gemeentebestuur. Beschik je niet over de Belgische of Nederlandse nationaliteit, neem dan contact op met de ambassade van Frankrijk in België of Nederland. Het is geen slecht idee om van al je belangrijke documenten (identiteitskaart, rijbewijs, verzekeringspolis, betaalkaart, vliegticket, reserveringsdocumenten en dergelijke) een scan te maken. Stuur ze als bijlage in een mail aan jezelf. In geval van verlies of diefstal kun je die mail heel eenvoudig terughalen in een internetcafé en dan heb je een stuk minder rompslomp bij het afhandelen van de administratieve gevolgen. Een andere optie is het maken en meenemen van fotokopieën, maar bewaar die niet op dezelfde plaats als de originele documenten. Verzekeringen
Als je bij een ziekenfonds of particuliere verzekeringsmaatschappij aangesloten bent, ben je verzekerd tegen ziekte en ongevallen. Het kan nodig zijn om een aanvullende bijstands-, annulering- of bagageverzekering af te sluiten. Internationale studentenkaart (ISIC)
Deze kaart is wereldwijd het bewijs dat je student bent en geeft recht op tal van voordelen op het gebied van dienstverlening, korting op openbaar vervoer, onderdak, culturele voorzieningen, vrijetijdsbesteding, winkelen ... Alle vrijheid voor de student! De ISIC-kaart kost € 12 en biedt ook exclusieve voordelen op reizen (vliegtickets, hotels, jeugdherbergen, reisverzekeringen, sim-kaarten, autohuur, pendeldiensten van/naar de luchthaven en meer). Kijk voor meer informatie over kosten en aanvragen op de websites van onderstaande organisaties: In België A Connections: Connections Travel Shops in Aalst, Antwerpen, Brasschaat, Brugge, Brussel Centrum, Brussel Elsene VUB, Brussel Schuman, Brussel Toison d’Or, Brussels Airport, Ukkel (ex-Drogenbos), Genk, Gent, Gent Expo, Hasselt, Leuven, Mechelen, Mortsel, Kraainem (exNossegem), Oostende, Roeselare, Sint-Niklaas, Turnhout, Vilvoorde. Call Center: T (070) 23 33 13 @ connections.be.
22 | bourgondië praktisch
In Nederland A KILROY travels: Singel 413, 1012 WP Amsterdam T (020) 524 51 00 @ kilroytravels.nl. Er zijn ook kantoren in Utrecht en Groningen. A JoHo: @ info@joho.nl @ joho.nl. Er zijn kantoren in Den Haag (hoofdkantoor), Amsterdam, Leiden, Rotterdam, Groningen en Utrecht. Jeugdherbergkaart
Deze kaart is geldig in ruim 90 landen en geeft je wereldwijd toegang tot 4000 jeugdherbergen van de keten Hostelling International. De periode van openstelling hangt af van het land en van de jeugdherberg. Let op: de kaart is vaak verplicht voor een verblijf in een jeugdherberg, dus koop er een bij een van onderstaande organisaties voordat je op reis gaat. - Er is geen leeftijdsgrens voor een verblijf in een jeugdherberg, het lidmaatschap volstaat. - De jeugdherbergkaart geeft je de mogelijkheid tot online reserveren, dankzij het internationale reserveringssysteem op @ hihostels.com. Je kunt tot een jaar van tevoren reserveren in meer dan 1600 hostels over de hele wereld. Bovendien kun je – in een keer – bij meerdere jeugdherbergen boeken. - Het systeem maakt het mogelijk informatie te verkrijgen over de jeugdherbergen, de beschikbaarheid te checken, te reserveren en online te betalen. - Met deze kaart heb je ook recht op kortingen op vervoer, musea en toeristische bezienswaardigheden in ruim 90 landen. De voordelen verschillen per land, maar laat zeker altijd je kaart zien. Een overzicht met kortingen is verkrijgbaar via @ hihostels.com. In België
De prijs van de kaart is afhankelijk van je leeftijd: 3-15 jaar € 4; 16-25 jaar € 10; 26 jaar en ouder € 16. Je kunt de kaart online aanvragen. A Vlaamse Jeugdherbergen vzw: Beatrijslaan 72, 2050 Antwerpen T (03) 232 72 18 @ info@ vjh.be @ vjh.be. In Nederland
Voor kinderen tot 16 jaar is de kaart gratis. Ben je ouder dan 16 jaar, dan kost de kaart € 17,50 per jaar. Je kunt de kaart online aanvragen. A Stayokay informatieservice: Postbus 92076, 1090 AB Amsterdam.T (020) 551 31 33 @ stayokay.com. BUDGET Verblijf
Wij baseren onze prijscategorieën op een tweepersoonskamer met de laagste prijs in het laagseizoen tot de hoogste prijs in het hoogseizoen. Dit resulteert soms in uitgebreide prijsklassen die niet altijd in verhouding staan tot de categorie waarin de accommodatie vermeld staat. De indeling die we in de gids aanhouden is dan ook ingegeven door de meerderheid van de kamers en hun prijs-kwaliteitverhouding. Daar waar de accommodatie voorzien is van internet en/of wifi, geven we dit aan zonder verdere specificatie. - Campings: de tarieven zijn gebaseerd op een staanplaats voor twee personen met auto en tent in het hoogseizoen. De campings worden vermeld aan het begin van de rubriek ‘Slapen’. - Jeugdherbergen en trekkershutten: voor een overnachting op zaal (met of zonder beddengoed) valt dit in het algemeen in de categorie ‘Goedkoop’. De prijs wordt vermeld per bed op een zaal en/of in tweepersoonskamer, indien beschikbaar. - Gastenkamers: prijzen op basis van een tweepersoonskamer, altijd inclusief ontbijt en betaalkaarten worden zelden geaccepteerd. In afwijkende gevallen wordt dat aangegeven met ‘ontbijt ¤’ of ‘ontbijt niet inbegrepen’, en ‘betaalkaarten worden geaccepteerd’.
GELDZAKEN | 23
- Hotels: we vermelden de prijs op basis van een overnachting in een tweepersoonskamer (zonder ontbijt). Vooral gezinskamers vormen nogal eens een uitzondering op deze regel. - Goedkoop: tot € 50. - Doorsneeprijs: € 50-70. - Luxueus: € 70-100 - Heel luxueus: € 100-150. - Superdeluxe: boven € 150. Restaurants
In de restaurants baseren we onze prijsindeling op de prijs van het goedkoopste menu dat ’s avonds wordt geserveerd (exclusief drankjes). De begrippen ‘Doorsneeprijs’ en ‘Luxueus’ hebben dus alleen betrekking op de prijzen. Dit houdt in dat bepaalde deftige restaurants die voordelige menu’s aanbieden, meestal voor het ontbijt, toch kunnen worden ingedeeld bij de categorie ‘Luxueus’. Je komt in restaurants vaak het woord ‘formule’ tegen, het betekent een hoofdgerecht met naar keus een voorgerecht of dessert. - Heel goedkoop: minder dan € 12. - Goedkoop: € 12-20. - Doorsneeprijs: € 20-30. - Luxueus: € 30-40. - Heel luxueus: meer dan € 40. Huisruil
In België A Huisruil International: Maria Hendrikaplein 65, 9000 Gent T (070) 22 22 92 @ huisruil@taxistop.be @ taxistop.be. A Intervac België: Lindenberglaan 26, 1933 Sterrebeek T (02) 305 52 02 (alleen buiten kantooruren) @ decooman@intervac.be @ intervac.be. In Nederland
A Intervac Nederland: Paasberg 25, 6862 CB Oosterbeek T (026) 334 32 72 Fax: (026) 339 11 59 @ eissen@intervac.nl @ be.intervachomeexchange.com. A Holiday Link: Jelle Plantingstraat 32, 9204 LM Drachte T (0512) 51 97 93 @ info@holidaylink.com @ holidaylink.com. Monumenten en nationale musea
Monumenten en nationale musea zijn gratis voor Europese leraren en jongeren tot 26 jaar. In Bourgondië gaat het om het musée Magnin in Dijon, het kasteel van Bussy-Rabutin en de abdij van Cluny. GELDZAKEN Betaalkaarten
Welke betaalkaart je ook gebruikt, elke bank heeft haar eigen klantenservice met een eigen telefoonnummer. Noteer dan ook voordat je op pad gaat, het blokkeringsnummer van je bank (vaak te vinden op rekeningafschriften, je bankovereenkomst en op de geldautomaat) plus je rekeningnummer en kaartnummer. Bewaar deze gegevens natuurlijk op een veilige plek en separaat van je betaalkaart. Overigens is de medische bijstand geldig voor een reis van maximaal 90 dagen en hulp bij vervoerspech onderweg is alleen gedekt door de duurdere betaalkaarten (informeer naar de faciliteiten bij je eigen bank).
44 | mens, maatschappij, natuur en cultuur
- Écrivisses: rivierkreeftjes gekookt in een visbouillon met een scheut witte wijn. Deze schaaldieren koop je tegenwoordig op de markt maar die zijn afkomstig uit kwekerijen, wilde exemplaren zijn bijna niet meer te vinden. Het recept blijft desondanks een grote klassieker in de Bourgondische keuken. MILIEU
Bourgondië bestaat voor het merendeel uit landelijk gebied (bossen, velden, wijngaarden). Toch blijkt uit de verdeling van de bevolking tussen steden en het platteland dat 50% van de Bourgondiërs op 5% van het grondgebied leeft en daar 70% van de arbeidsplaatsen bezet. De Bourgondische steden zijn over het algemeen van een menselijke maat en ontsnappen aan de drukte en de nadelen van de grote agglomeraties. - De kwaliteit van de waterstromen: de kwaliteit van het water in de rivieren verbetert. De schoonste waterstromen bevinden zich in de Morvan, stroomopwaarts van de wijnbouwgebieden en de agglomeraties die maar doorgaan met de afvoer van ongezuiverd water. - Fauna en flora: 44 plantensoorten en een honderdtal diersoorten die in Bourgondië voorkomen, staan op de lijst van bedreigde soorten in Frankrijk. Dit zijn onder meer: vleermuizen, otters, wulpen, uilen, kiekendieven, palingen, snoeken, padden, hagedissen en rivierkreeftjes. Een van de redenen voor de rijkdom van het Bourgondische natuurlijke erfgoed is de grote hoeveelheid aan bosgebied (circa een derde van de oppervlakte van de regio). - Everzwijnen: in Bourgondië liggen de bossen en de landbouwvelden zo dicht bij elkaar, dat de akkers, vooral maïsvelden, regelmatig worden omgeploegd door zwijnen. Dit verschijnsel treedt zo vaak op dat de Bourgondische boeren elk jaar vergoedingen vragen ter compensatie van de veroorzaakte schade. Het departement Côte-d’Or (erg geliefd bij everzwijnen) ontvangt bijna 50% van de schadevergoedingen. Sinds 2001 zijn er geleidelijk aan regels ingevoerd voor de jacht op everzwijnen, met als gevolg dat in Bourgondië duizenden zwijnen zijn afgeschoten. WERELDERFGOEDLIJST VAN UNESCO
Voor een vermelding op de Werelderfgoedlijst moeten locaties een buitengewone, algemene waarde hebben en aan tenminste een van de tien selectiecriteria voldoen. Aspecten als bescherming, beheer, authenticiteit en integriteit van deze plaatsen tellen ook mee in de beoordeling. Het erfgoed is de erfenis van het verleden waar wij vandaag van genieten en dat wij doorgeven aan toekomstige generaties. Ons culturele en natuurlijke erfgoed is een onvervangbare bron van leven en inspiratie. Deze plaatsen behoren toe aan alle volkeren ter wereld, zonder rekening te houden met het gebied waar ze zich bevinden. Voor meer informatie kun je terecht op @ whc.unesco.org. Bourgondië is op de lijst vertegenwoordigd met de abdij van Fontenay, de basiliek en de heuvel van Vézelay, de Saint-Jacques-d’Asquinskerk, het klooster Sainte-Croix-NotreDame in La-Charité-sur-Loire en het ontwerp van het timmerwerk in het musée du Componnage in Romanèche-Thorins. WIJN
Het voormalig hertogdom Bourgondië is misschien niet het grootste of rijkste wijngebied ter wereld, het is wel het bekendste en het meest verrassende. Nergens anders maakt de wijn zo’n integraal deel uit van een mensenleven en nergens anders kunnen ze er zo bevlogen over vertellen. Een Bourgondiër houdt oprecht van wijn en de wijnboeren kennen hun
WIJN | 45
grond door en door: de bodem, de helling, de ligging, het aantal uren zon, de hoogte en de invloed van de wind. Al die factoren maken de Bourgondische wijngaard tot een magische puzzel, een wirwar van domeinen, een doolhof aan appellations die soms doet denken aan een ingewikkeld mozaïek. Enkele cijfers om de complexiteit te illustreren: er zijn niet minder dan 115 appellations op een gebied dat half zo groot is als de stad New York. De romanée-conti, de parel van de rode wijn uit de Côte de Nuits, wordt geproduceerd op een oppervlakte van 18.050 m² (een stuk kleiner dan de place de la Concorde in Parijs!). Het merendeel van de appellations is onderverdeeld in verschillende domeinen (tot 50 verschillende) die in het bezit zijn van meerdere eigenaren. Zonder te overdrijven kun je dan ook zeggen dat de Côte-d’Or duizenden verschillende wijnen produceert! Wellicht uit onzekerheid over de kwaliteit van de wijn bij het lezen van het etiket (tenzij je elke producent kent!) kiest een groepje consumenten liever voor de meer constante wijnen die volgens industriële en haast wetenschappelijke methoden worden gemaakt, zoals die uit Californië, Chili, Australië en zelfs uit Bordeaux! (zie ‘Rode bourgogne of bordeaux’). De oorsprong van de wijngaarden
Het oudste bekende document over de wijnbouw in Bourgondië is een bedankbrief van de inwoners van Autun aan keizer Constantijn, geschreven in 312 n.Chr. In die tijd wordt er veel te veel wijn geproduceerd en heerst er al zware concurrentie (in het jaar 92 had keizer Domitianus al bevolen de helft van de Gallische wijngaarden te vernietigen). In de middeleeuwen interesseren de monniken zich om meerdere redenen voor de wijnbouw. Behalve dat ze wijn nodig hebben voor de mis, zijn ze verplicht reizigers te ontvangen en willen ze belangrijke gasten het beste van het beste kunnen aanbieden. Deze gewoonte om gasten te onthalen op de beste wijnen wordt tot op heden voortgezet met de vins d’honneur (erewijnen). Viticulteur of vigneron? De viticulteur (wijnboer) bewerkt zijn wijngaard en brengt zijn oogst naar een coöperatie die de productie verzorgt en de wijn op de markt brengt. De vigneron (wijnproducent) bewerkt zijn wijngaard en maakt de wijn zelf. Een wijndomein is een politiek instrument en tegelijkertijd een bron van inkomsten. Want kun je een betere ambassadeur bedenken dan het edele vocht? In de loop der eeuwen selecteren de monniken de druivensoorten en perfectioneren ze de wijnbouwtechnieken. In Bourgondië drukten vier abdijen een belangrijk stempel op de wijncultuur: Cluny, die de wijnbouw ontwikkelde (waarschijnlijk om te kunnen voorzien in eigen behoefte), Cîteaux met het bekende clos-de-vougeot, Bèze met de grand cru chambertin-clos-de-bèze en de abdij van Saint-Vivant met de romanée-saint-vivant. De kwaliteit
Filips de Stoute was een groot liefhebber van lekker eten en drinken. Vanaf zijn troonsbestijging wijdde hij zich met volle overgave aan de Bourgondische wijnen. Hij was de eerste ambassadeur voor de wijnen van de streek, waarbij hij gebruikmaakte van zijn bezittingen in Vlaanderen. Wanneer hij onderhandelingen of andere ontmoetingen had, ging Filips nooit van huis zonder een vracht wijn die hij aanbood tijdens de banketten. Als grootgrondbezitter zet hij zich hartstochtelijk in voor de verbetering van de kwaliteit van de wijn. Wijnbouwers die middelmatige wijnen produceerden met een hoog rendement (wat nu nog voorkomt) konden rekenen op zijn verzet. In 1395 verbiedt hij de teelt van de
46 | mens, maatschappij, natuur en cultuur
druivensoort gamay ten gunste van de beroemde pinot noir. Vanaf die tijd worden de rode bourgognewijnen nog uitsluitend gemaakt van deze druivensoort. Filips de Stoute is dus erg innovatief, het is de eerste keer in Frankrijk dat een wijn van een specifiek gebied gemaakt moet worden van een bepaalde druivensoort. De voorloper van de appellation d’origine contrôlée is geboren. De wijndruiven
- Pinot noir: geeft de grote rode wijnen van de Côte. Deze druivensoort gedijt uitstekend bij een gematigd klimaat en op hellingen met kalkgrond, zoals in Bourgondië, waar deze soort de beste wijnen levert, zeer smaakvol en met een grote finesse. De opbrengst is laag (50 hectoliter/ha) en de productie is vooral gericht op bewaarwijnen die, afhankelijk van de bodem en het jaar, tien tot twintig jaar moeten rijpen voordat ze volledig op dronk zijn. - Chardonnay: bij uitstek de druivensoort voor de grote witte wijnen van Bourgondië. Deze druif gedijt het beste op kalkrijke, mergelhoudende grond. De chardonnaywijnen schitteren door hun finesse, balans en verbazingwekkende aromatische rijkdom. Proef maar eens een meursault, je ruikt de onmiskenbare geur van verse boter! - Gamay: wordt gebruikt voor rode wijnen die typerend zijn voor de granietbodem in de Beaujolais, maar deze druif is ook aanwezig in de wijngaarden op klei-kalkgrond van de Mâconnais, Chalonnais, Côte en Hautes-Côtes. Men maakt hiervan wijnen voor dagelijks gebruik, zoals de grand ordinaire of, indien gemengd met pinot noir, de passetoutgrain. De druif zou oorspronkelijk uit de Côte-d’Or komen en zijn naam hebben ontleend aan een dorp waar momenteel alleen nog maar pinot wordt verbouwd! - Aligoté: een inheemse witte druif die uitsluitend wordt gebruikt voor de productie van bourgogne aligoté. Dit is een frisse, fruitige wijn die normaal gesproken jong gedronken wordt. Er zijn enkele buitengewone aligotés die wel kunnen rijpen en dan zeer fijne wijnen geven. De wijnstreken
De Chablisien en de Auxerrois De wijngaarden van Chablis bevinden zich aan de noordelijke grens van Bourgondië en leveren een wereldberoemde wijn. De locatie en de richting van de hellingen bepalen het karakter van een keur aan witte kwaliteitswijnen. Op de vlakte groeien de druiven waarmee de petit chablis wordt gemaakt, de chablis is afkomstig van de zonnige hellingen en de chablis premier cru en de chablis grand cru komen van de beste gronden. De wijngaarden in de Auxerrois voorzagen van oudsher de hoofdstad van rode wijn en rosé dankzij de transportmogelijkheden over de rivieren de Yonne en de Seine. De bekendste komen uit Irancy, Coulanges-la-Vineuse, Chitry en Saint-Bris, waar uitstekende witte wijnen worden gemaakt van de druivensoort sauvignon blanc. De Côte de Nuits De geweldige wijngaarden van de Côte de Nuits beginnen al vanaf Chenôve, ten zuiden van Dijon, en strekken zich over 20 km uit tot aan het dorp Nuits-Saint-Georges. In dit lang gerekte stuk land langs de N74 met een breedte van 400 tot 1800 m, bevinden zich appellations met de mythische namen van dorpen als Fixin, Gevrey-Chambertin, MoreySaint-Denis, Chambolle-Musigny, Vougeot, Vosne-Romanée en Nuits-Saint-Georges. - Romanée-conti: Deze wijngaard behoorde in het verleden toe aan Madame de Pompadour en de prinsen van Conti (waarvan er een zijn naam toevoegde aan de naam van
WIJN | 47
het domein). De wijngaarden die Lodewijk XIV zo dierbaar waren, worden nu geëxploiteerd door La Romanée-Conti, eigenaar van onder meer de grand cru van La Tâche en enkele percelen in Richebourg, La Romanée-Saint-Vivant en andere grand cru’s. Boven aan de lijst De wijngaard van Romanée-Conti (1,8 ha) produceert slechts 6000 flessen per jaar. Elke fles wordt verkocht in een kist met elf andere grands cru’s van het domein. Toch is dit het meest gerenommeerde wijndomein ter wereld en de wijn die er vandaan komt is legendarisch. In de film Schindler’s List bestelt Schindler tijdens een maaltijd met naziofficieren in een groot restaurant een romanée-conti uit 1937! Wat geeft deze wijn zijn unieke karakter? Naast de uitzonderlijke bodemgesteldheid, spelen uiteraard ook de hoge leeftijd van de wijnstokken (gemiddeld veertig jaar), de strikte snoeiwijze, de rigoureuze selectie van niet alleen planten, jonge wijntakken en druiven, maar ook van personeel, de biologische werkwijze (op sommige percelen wordt zelfs weer met paarden gewerkt), een verlengde maceratie, het exclusieve gebruik van vaten van nieuw eiken die zorgvuldig worden uitgekozen en drie jaar worden gedroogd, de traditionele rijpingsmethoden en de kennis van de keldermeester een grote rol! - Clos de Vougeot: de huidige omgevang van de beroemdste clos van de Côte de Nuits b estaat al vanaf de 13de eeuw (50 ha). De wijngaard werd opgericht door de monniken van de abdij van Cîteaux en is momenteel in het bezit van bijna 70 eigenaren. Er komen donkere, krachtige en volle wijnen vandaan, waarvan de smaak en kwaliteit nogal wisselt per wijnmaker. De Côte de Beaune Dit gebied strekt zich uit van Ladoix-Serrigny (ten zuiden van Nuits-Saint-Georges) tot Maranges, de laatste van de appellations-villages. Naast enkele zeer grote rode wijnen als de aloxe-corton en de pommard, vind je hier de beste witte wijnen ter wereld: charlemagne, meursault, chassagne-montrachet en puligny-montrachet. De Hautes-Côtes de Nuits en Hautes-Côtes de Beaune Ten westen van de Côte vormen de heuvels van de Hautes-Côtes een versnipperd landschap. Doordat de wijngaarden wat hoger liggen en de temperaturen er dus lager zijn, zijn de wijnen hier wat lichter en zijn ze (op enkele uitzonderingen na) wat sneller op dronk. Hier vind je bijzonder elegante chardonnays en bourgognes aligotés. De Côte Chalonnaise De minder bekende wijnen van de Côte Chalonnaise zijn echter uitstekend en vooral beter betaalbaar! De rode wijnen van de appellations bouzeron, rully, mercurey en givry hebben al menige reiziger blij gemaakt! De Mâconnais De Mâconnais begint in Tournus en eindigt in Mâcon. Het is de streek van veeteelt, wijnbouw, Cluny en de Roche de Solutré. De meest geteelde druif is hier de chardonnay die het goed doet op de kalkgrond en de klei-kalkbodem van de glooiende, groene heuvels. De uitstekende wijnen pouilly-fuissé, pouilly-vinzelles, pouilly-loché en saint-véran hebben een mooie goudgele kleur, zijn bloemig en fruitig en komen het best tot hun recht als je ze een tijdje weet te bewaren.
96 | de côte-d’or / de route van de grands cru’s
rechtlijnigheid. Je kunt er escargots met lagoustines (in tempura) proeven, of genieten van de subtiele kruiding en zachtheid van een Pernand wijn. Voor de schikking van de zaal haalde de chef zijn ideeën soms echt ver. In het veranderende interieur ligt het accent op licht, verrassing en het visuele aspect… Een adresje om te vereren, van een sterrenchef die de dag van vandaag zowel in Frankrijk als in Azië voortdurend nieuwe restaurants en bistro’s uit de grond stampt.
SAVIGNY-LÈS-BEAUNE kaart côte d’or , c4
postcode 21420 | 1450 inwoners
Een mooi dorp omgeven door wijngaarden en velden, de stenen muren rond de huizen zijn als krijtstrepen in het landschap. Savigny is aantrekkelijk gelegen in een vallei met rotshellingen en bekend vanwege het 14de-eeuwse kasteel, een monument van grote historische waarde. Het werd verwoest, maar in de 17de eeuw weer gerestaureerd. Tegenwoordig is het behalve een wijnkasteel ook een museum. Een bezoekje waard, net als de andere bezienswaardigheden van het dorp, waaronder de vele inscripties op de muren. De cousinerie de Savigny is een gezelligheidsvereniging die tevens garant staat voor de promotie van de wijnen van de stad. Hun saamhorigheid is befaamd. ‘Santé!’ en Sancti ‘De wijnen van Savigny-lès-Beaune zijn voedzame, theologische en gezonde wijnen’, lees je in de rue Leclerc. Voedzaam? Met mate. Theologisch? Savigny vormt geen uitzondering op de regel: de bisschop van Autun, de abdij van Cîteaux, de karmelieten van Beaune en de monniken van Maizières zijn hier allemaal eigenaar geweest van wijngaarden. Maar gezond? We zijn vergeten dat wijn een paramedische kracht heeft: uitwendig gebruik, maceratie van planten, antisepticum... NUTTIG ADRES
I Bureau voor Toerisme: 4, place Fournier T 03 80 21 63 70 @ beaune-tourisme.fr. Geopend 1 juni-30 sept. di.-za. Buiten het seizoen inlichtingen bij het Bureau voor Toerisme van Beaune en omgeving: antenne de Beaune T 03 80 26 21 30. Ticketverkoop voor toeristische activiteiten (erfgoed, wijnkelders, vrije tijdsbestedingen) en lastminuteboekingen voor hotels. Rondleidingen en ontdekkingsparcours Si Savigny m’était compté (€ 2). slapen en eten DOORSNEEPRIJS
HR L’Ouvrée: route de Bouilland T 03 80 21 51 52 @ hotelouvree@wanadoo.fr. Gesloten febr.12 maart. Tweepersoonskamers € 60-64. Doordeweeks lunchformule € 20; andere menu’s ¤ 23-39. Internet, wifi. Een typisch, landelijk hotel aan de rand van de vallei van Fontaine-Froide, in een groene omgeving. Het is een klassiek adres in de omgeving van Beaune waar je ten volle kunt genieten van de natuur, in het mooie park met veel bomen of op het terras onder de lindebomen. De opgeknapte kamers zijn niet hypermodern, maar wel redelijk geprijsd. In het restaurant is een ruime keuze aan menu’s, met onder meer een stoofpot van ossenhaas of een stoofschotel van runderwang. Je wordt hier uitstekend ontvangen. HEEL LUXUEUS
HR Le Hameau de Barboron: in het gehucht Barboron, 3 km van het stadje (goed aangegeven) T 03 80 21 58 35 @ lehameaudebarboron@wanadoo.fr @ hameau-barboron.comV Tweepersoonskamers € 110-200. Hotelgasten kunnen na reservering ’s avonds een menu krijgen: ¤ 38-59. Een afgelegen
BEAUNE | 97
hotel in een park van 350 ha waar tussen sept.-maart wordt gejaagd op wilde zwijnen (in de zomer komen de overlevenden je soms begroeten bij de ingang). Het gehucht is bijzonder fraai gerestaureerd en in de 16de-eeuwse gebouwen bevinden zich een 12-tal mooie kamers met degelijk comfort waarover goed nagedacht werd. De prijzen laten je wel even met je ogen knipperen, maar de geest van gastenkamers duidt op echt professionalisme. Ideaal om te ontspannen met je geliefde, ver weg van alles. WAT IS ER TE ZIEN?
X Église Saint-Cassien: in deze kerk met een 12de-eeuwse, achthoekige spits bevindt zich een prachtig 15de-eeuws fresco met engelen en heiligen die de instrumenten van de lijdensweg vasthouden. Het wordt toegeschreven aan de school van Van der Weyden. X Werp in het voorbijgaan een blik op de mooie wasplaatsen en een heel oude gemeenschappelijke oven in de rue Eulalie-Fion. Kijk even omhoog en probeer de talloze spreekwoorden, inscripties en gezegden te ontcijferen die op de voorgevels van de huizen zijn gegraveerd: ‘Je moet je aas niet verkwisten aan een grondel, als je een karper denkt te kunnen vangen.’ XXd Kasteel: T 03 80 21 55 03 @ chateau-savigny.com V (park). Dag. geopend 15 april-eind okt. 9.00-18.30 u; de rest van het jaar 9.00-12.00 u en 14.00-17.30 u. Gesloten tijdens de eerste 2 weken van jan. Reken voor een bezoek circa 2 uur (kassa sluit 1½ uur voor sluitingstijd). Toegangsprijs: € 10; korting mogelijk; gratis voor kinderen tot 9 jaar. Dit kasteel werd oorspronkelijk in 1340 gebouwd en in de 17de eeuw voorzien van een groot aantal ramen. De huidige eigenaar, Michel Pont, heeft de oorspronkelijke bestemming van het wijnkasteel in ere hersteld (17 ha wijngaarden) en de 14de- en 17de-eeuwse kelders trekken een groot aantal bezoekers. Omdat hij helemaal gek is van motoren, heeft hij 250 stuks op de 2de etage tentoongesteld. Hij bezit in totaal zo’n 500 exemplaren, van de oudste modellen tot moderne racemotoren. De benedenverdieping en de 1ste verdieping zijn ingericht als ontvangstruimtes, maar naast het kasteel wilde de eigenaar toch ook nog een modelbouwmuseum kwijt (2300 stuks). Verder staan in het omliggende park met jonge wijnaanplant bovendien 98 jachtvliegtuigen (echte!) verscholen. Een 4de collectie: 22 Abarth-modellen waarmee deze gelukkige man deelnam aan internationale wedstrijden! Tot slot is er nog een 5de verzameling met tractoren en andere voertuigen voor de wijnbouw. Daarbovenop nog een 6de, om terug te komen op de wijnbouwbestemming: het museum voor wijnbouwmaterieel met voorvaderlijke gereedschappen voor het maken van wijn. En zelfs een museum van brandweerwagens! Hier ben je wel een hele dag zoet. X Domaine Chandon de Briailles: 1, rue Sœur-Goby T 03 80 21 52 31. Dag. geopend begin apr.-okt. 9.0012.00 u en 14.30-19.00 u; nov.-15 febr. alleen ’s middags geopend. Gratis toegang van het park. Proeverij op afspraak. Niet veel mensen kennen dit mooie landgoed met wijngaarden, dat al sinds 1834 de naam draagt van een oude familie van de Côte. Dit 18de-eeuwse domein zou een mooi decor vormen voor de komedies van de Franse toneelschrijver Marivaux. Aan de achterkant ligt, even van de weg af en verscholen achter een muur van gestapelde stenen, een Franse tuin met lanen van buxusbomen, die leiden naar een bizarre, schelpvormige grot. BEAUNE kaart côte d’or , c4
postcode 21200 | 22.719 inwoners
Beaune is een van die bekende toeristische plekken die je altijd kunt bezoeken, ongeacht het seizoen. In de lente, wanneer de wijngaarden weer groen worden, de eerste terrassen en de cabrio’s van zoons uit families van stand verschijnen. In de zomer, wanneer het wemelt van de toeristen in de straten en het festival van barokopera een cultureel tintje geeft aan deze stad waar men over het algemeen meer van aardse zaken houdt. In de herfst,
98 | de côte-d’or / de route van de grands cru’s
omwille van de geur van gistende druiven. In de winter, wanneer de wijngaarden sluimeren en je van wijngaard naar kelder en van kelder naar restaurant kuiert om volop te genieten van de typisch Bourgondische art de vivre. Beaune is een besloten stad met hoge muren en fraai bewerkte hekwerken aan weerszijden van stille straten. Je krijgt de indruk dat je er steeds in rondjes loopt, is dit omdat de stad omringd wordt door stadsmuren en bastions zoals een wijnvat door ijzeren banden? We noemen het wijnvat natuurlijk niet voor niets: het heeft alles te maken met de mensen en de wijn van hier. Godzijdank, zeggen de echte Beaunois (bewoners van Beaune), die hier al generaties lang wonen en die zich liever tot Hem richten en tot zijn heiligen ... De moderniteit is opgerukt: rondom de stad in de vorm van beton en cement, maar ook de wijnmakers moesten er aan geloven en gingen overstag voor kuipen in nieuwe verschijningsvormen. Al moeten ze met hun tijd meegaan, ze houden hier nog steeds veel van hout. Het liefst zouden ze hun mobiele telefoons, waarmee ze contact onderhouden met de internationale beurzen, beplakken met eikenfineer. Hout stelt gerust: in de kledingzaken waar de bekende merken te koop zijn, bij de mensen thuis en op kantoor, van de vloer tot aan het plafond en tegen de muren, waar de portretten van voorname voorouders hangen. De grote handelshuizen zijn naar deze illustere personen vernoemd, en die namen klinken toch veel beter dan die van nieuwe ‘opkopers’ uit Amerika, Japan, Nederland en zelfs Frankrijk, die behalve met kapitaal ook met managementadviezen strooien. Lange tijd hield Beaune haar slaapkamer- en wijnproductiegeheimen binnenshuis, maar de stad heeft zich in een rap tempo opengesteld voor de buitenwereld. Het is echt de wijnhoofdstad van Bourgondië geworden, op het kruispunt van het moderne Europese spooren autowegennet. Bij de afslag van de autosnelweg zijn de hotelketens als paddenstoelen uit de grond geschoten, maar de oude binnenstad heeft zijn charme weten te behouden, met als troef de Hospices,die nog steeds een van de meest bezochte historische monumenten van Frankrijk zijn. EEN BEETJE GESCHIEDENIS
Van de lekenbroeders die de druiven plukten in de wijngaarden van Cîteaux tot de arbeiders die de wijn produceren voor de Hospices: wijn vormt nog steeds de beste rode draad in de geschiedenis van Beaune. Je hoeft niet helemaal terug naar de Aeduers om iets over Beaune te weten te komen. Hoewel we de uitvinding van het wijnvat wel aan hen te danken hebben; ter vervanging van de goede, oude amfora. Ook het opkomende christendom past zich aan de plaatselijke leefwijze aan: zodra Maria met kind op het stadswapen verschijnt, heeft de kleine een druiventros in zijn knuistje... Bacchus? Nee, Belenos! De naam Beaune heeft overigens niets te maken met Bacchus, maar komt van Belen of Belenos, een geliefde god van de Galliërs sinds Asterix! In 52 v.Chr., een noodlottig jaar voor een zekere Vercingetorix, bezetten de Romeinen dit gebied en wordt de cultus van Belen vervangen door die van Apollo. Hun versterkingen verrijzen op de kruising van twee grote wegen. In de middeleeuwen was de wijnhandel grotendeels in handen van de rijke lakenfabrikanten. Zij waren veelvuldig onderweg en mede door hun toedoen is Beaune zo welvarend geworden. Voordat de keuze van de hertogen op Dijon viel, was Beaune de politieke en gerechtelijke hoofdstad van het hertogdom van Bourgondië. Begin 17de eeuw profiteerden de religieuze ordes optimaal van de goede burgerzielen en de opbrengsten van de wijn-
BEAUNE / SLAPEN | 99
gaarden en bezaten ze meer dan de helft van het bewoonbare gedeelte van de stad. Hierdoor ontstond een typische bouwstijl die her en der nog steeds zichtbaar is, ondanks de opeenvolgende ontmantelingen. Na het verlies van de strategische machtspositie van Beaune in de 18de eeuw, worden de terrassen van de bastions en de grachten omgetoverd tot tuinen. De kelders van de vestingwerken raakten overbodig voor militaire doeleinden, en worden in gebruik genomen door de nieuwe heersende klasse van handelaren. Ten tijde van de Revolutie nemen zij ook de landgoederen over, als de religieuze ordes niet langer bezittingen mogen hebben. In deze context zei Raymond Dumay: ‘Beaune is de enige stad ter wereld die omgeven wordt door een wal van flessen’. NUTTIGE ADRESSEN EN INFORMATIE
I Bureau voor Toerisme van Beaune en omgeving (plattegrond B2): bij de porte Marie-de-Bourgogne – 6, boulevard Perpreuil T 03 80 26 21 30 @ beaune-tourisme.fr. Het hele jaar dag. geopend 9.00-19.00 u (zo. en feestdagen 18.00 u). De antenne de Beaune biedt verschillenden diensten aan, waaronder kaartverkoop voor toeristische activiteiten (erfgoed, wijnkelders, ontspanning). Je kunt er ook terecht voor lastminute-reserveringen van hotels. Verschillende rondleidingen : De Ville en cave, Beaune gourmand, bezoeken met audiogids en fietstochten waarop je de wijngaard kunt doorkruisen samen met een begeleider. f Fietsverhuur Bourgogne Randonnées (plattegrond C2): 7, avenue du 8 SeptembreT 03 80 22 06 03. Geopend ma.-za. 9.00-12.00 u en 13.30-19.00 u; op zo. 10.00-12.00 u en 14.00-19.00 u. Verhuur en brochures met toeristische routes. Reken op € 5 per uur, € 17 per dag. Er worden ook excursies georganiseerd (bezoek aan een wijnkelder, wijnproeverij, maaltijd bij wijnboeren enzovoort) tegen gunstige prijzen. Bekwame en (erg) vriendelijke ontvangst. f Verhuur van fietsen Beaune Vélo Tour: 4, impasse du Pigeou T 06 23 31 15 93 @ guydelapau@sfr.fr. Verhuur van (elektrische) fietsen. A Markt: in de markthallen. Etenswaren op wo.ochtend en een grote markt op za.ochtend. slapen
Wie met een klein budget reist, moet weten dat Beaune echt geen goedkope stad is. De toeloop is zelfs zo groot dat je nauwelijks een korting kunt bekomen, vooral in de zomer. CAMPING
C Camping municipal Les Cent Vignes (buiten plattegrond, via A1, 9): 10, rue Auguste Dubois – 200 m van de N74 of 1 km van de A6, afslag 24 T 03 80 22 03 91 @ campinglescentvignes@mairie-beaune.fr @ visionbourgogne.com/accommodation/camping-les-centvignes V Geopend 15 maart- 31 okt. Staanplaats hoogseizoen € 15,30. Wifi. Kleine camping met 116 staanplaatsen in een rustige wijk. De schaduwrijke staanplaatsen worden door heggen van elkaar gescheiden. De goedkoopste manier van overnachten in Beaune. Ter plaatse: multisportterrein (tennis, voetbal, basketbal), petanquebaan, pingpong, spelletjes voor kinderen; restaurant. DOORSNEEPRIJS
H Hôtel Rousseau (plattegrond B2, 10): 11, place Madeleine T 03 80 22 13 59 @ hotelrousseaubeaune@orange.fr @ hotelrousseau.free.fr. Tweepersoonskamers ¤ 45-60. Ontbijt inbegrepen, maar verwacht er niet teveel van. Een familiehotel in ouderwetse stijl, gedreven door een oude dame die vriendelijk glimlacht en altijd in de weer is. Waakt als een lieve grootmoeder over haar gasten en sluit de luiken als je wat later op de avond naar je kamer komt. Verder zijn de 12 kamers eenvoudig, met of zonder badkamer (maar altijd met wc), en recent opgefrist met behulp van gebloemde dessins. Het beddengoed is wat versle-
100 | de côte-d’or / de route van de grands cru’s
e or
y
Ch
de
e Ru
Boul ev ar d
Engelse tuin M
ar
Hôtel de ville
éc h
c
Bastion Notre-Dame
Bd
13
Th
Legay
ie
rs
51 55
e Ru
ce
es
Bastion Sainte-Anne
Pi e
rre
16
Jo
vard 10 ule 44 20 Bo 42 43 Musée des 52 Ru Br Beaux-Arts l PLACE Bastion de i et u 36 e du MADELEINE o re l’hôtel-Dieu Grosse 18 rp e F tour a 37 P ub 22 ou rg n i t a Jac M Bd S q ues ad ROND POINT el Musée de ei DE L’EUROPE ne la Feuille d’Or
Bd
un H. D
Ru e
uil pre Per
MULHOUSE, A6, A31, A3 6
g Fb
R.
du R.
ize uza Bo
Av. du Gal de Gaulle
an t
re
Bd
iè
A CHALON-SUR-S.
ry
ig
s uiHôtel-Dieu Lo (Hospices . R de Beaune)
S. R. R. d’ A ls a
Fe r Ju l
Very
35
PLACE DE PLACE LA HALLE CARNOT
R. du Tribuna
P o Ru te e rn e
Fr R. ais se ux fo au M R.
r
26
fe
27
PL.
ZIEM
nn
D 974 15 Fb g Ru Br e et d on u ni èr e
Hôtel 30 des Ducs e Ru PL. FLEURY
l
e qu
Clemen c e au
11
d’En
bli pu Ré
es org Ge
2
41
R. M P a radis on ge Rue Carnot
La
la
n e R. yr ie
sel
de
Ru e
Rue
gu
f re
. Av
ar d
R. M
ar
Jo f
M
Mar 40 ey
Rue
Fa ya rd
R. E. Hospice Sp Gr R er ül e de la Charité . ite nie du le R. R r rà o u ix ières sse e 28 Belfort aiz Bastion u Cro au R Des PLACE Saint-Jean e R. d l lan es T Bastion MONGE des Bel o Kapittelkerk R 56 n Cloître ue neli des Dames du PL. DU ers Notre-Dame Châ 53 24 DR. JORROT PL. LECLERC teau R. 31
Pe R. ta J. ss e
AUTUN, CHALON-SUR-S.
B
Ja
Lorra
de
int e
19
R. du Sain Faubour t Nic g olas
Foc h Chapelle de l’Oratoire
ine
Ma
Ch au ve lot tre es
R. S a
A6
al
ar d
Bo Square des Lions
Bo ul ev
SAULIEU, ARNAY-LE-DUC, D 970
R.
46
v ule
chal ré
Bastion des Filles R 25 (R. ue d Pa u C ul Ch ollèg an e so n) 45
Sy lv
1
DIJON, D 974
9
A
VERDUN-SUR-LE-D., D 970 B
ten,Routard maar je bent hier in het goedkoopste hotel van de stad. Op mooie dagen kun je ont12 BOURGOGNE • FRANCHE-COMTÉ : BEAUNE bijten in de tuin. Geen klein charmeadres dus, maar het acceptabele comfort, de lage prijzen en de gezinskamers maken er een perfect hotel voor een overnachting van. HR Hôtel de France (plattegrond C2, 12): 35, avenue du 8 Septembre – tegenover het station T 03 80 24 10 34 @ hoteldefrance.beaune@wanadoo.fr @ hoteldefrance-beaune.com. Het restaurant is op za.-en zo.middag en op ma. gesloten; buiten het seizoen ook op zo.avond. Tweepersoonskamers met badkamer en tv € 72. Gezinskamers (4 pers) € 95. Doordeweeks menu’s € 9,90; andere menu’s €13,90-18 en ‘s avonds € 23-34.. Privéparkeergarage (tegen betaling). Internet, wifi. Recht tegenover het station, in 10 minuutjes sta je te voet in het stadscentrum. Een hotel dat voortdurend in verande-
BEAUNE | 101 C 0
100
200 m
A
Nuttige adressen
<H 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
Slapen Camping municipal Les Cent Vignes Hôtel Rousseau Hôtel de la Poste Hôtel de France Gastenkamers bij Danièle Duthy Hôtel Grillon La Closerie Hôtel Central Hôtel La Villa Fleurie Maison d’Hôtes le 5 Hôtel Le Home
<R 20 22 24 25 26 27 28 30 31 33 35 36 37
Eten Le Caveau des Arches Le Comptoir des Tontons Le P’tit Paradis La Ciboulette Le Bénaton L'oiseau des Vignes Le Goret Le Bistrot Bourguignon L’Incontournable L’Ecusson Restaurant F&B Restaurant Piqu’boeuf L’Auberge Bourguignonne
<I Bureau voor Toerisme < Postkantoor B <S Treinstation
NOORDEN
Co pe au
9
1
cq ue s
e
17 t er
lb
e
Ru
Co
n
gn
nn ais
bre
2
<D<M Iets drinken, een hapje eten en
Ly o
Fa ub ou rg
12
ptem
Sa
in tJ
es
ea
ux
du
57
8 Se
Av .d
Av. d u
yR ue
ea
n
33
Rue
re Seur
de
SEURRE, D 973
14
40 41 42 43 44 45 46
<G
51 52 53 55 56 57
uitgaan Pickwick’s Les Vins de Maurice Le Bout du Monde Le Bistro des Cocottes La Part des Anges Les Mille et Une Vignes Le Square
Lekkere producten kopen Athénæum de la Vigne et du Vin Wijnmarkt Charcuterie Bourgeon Le Palais des Gourmets Passion Millot Boulangerie Bruno Liégeon
3 C
BEAUNE
ring is. Dit dynamisme is welkom in deze buurt die eigenlijk niet zo vrolijk is. Onberispelijke, kalme kamers met veel charme en comfort (airconditioning). Vanuit sommige kamers heb je zelfs uitzicht op het leuke binnenterras. Tegen deze prijs kun je moeilijk iets anders vinden. Toffe formules en bediening in het restaurant. Je hebt er altijd keuze en de kwaliteit wordt gegarandeerd. ’s Middags brasseriekeuken (salades, hapjes, cheeseburger met epoisseskaas) en ’s avonds een uitgebreidere kaart. Terras. LUXUEUS TOT HEEL LUXUEUS
H Gastenkamers bij Danièle Duthy “Beaune nuit” (plattegrond B1, 13): 5, rue Jean Belin T 03 80 24 00 13 of 06 64 66 06 51 @ dduthy@wanadoo.fr @ beaunenuit.com. Tweepersoonska-
130 | de côte-d’or / het zuiden van de auxois
de eieren natuurlijk, met witte saus of, op zijn Bourgondisch, in rodewijnsaus. En hartige taarten, kreeften, quenelles en nog veel meer. slapen en eten CAMPING
CR Le Lac de Panthier: chemin du Lac 1, aan de D977b T 03 80 49 21 94 @ info@lac-de-panthier.com @ lac-de-panthier.com V Geopend half april-half okt. Staanplaatsin het hoogseizoen € 28 voor 2 personen met tent en auto, elektriciteit inbegrepen; verhuur van stacaravans en vakantiehuisjes voor 4 personen. Camping met veel comfort (4 sterren met zwembad, restaurant, winkeltje enzovoort), rustig en schaduwrijk tussen het bos en een klein riviertje en vlakbij een meer. De meest geliefde plekken, maar ook de minst beschutte, liggen tegenover het meer. DOORSNEEPRIJS TOT LUXUEUS
H Hostellerie du Château: links van het kasteel, in het dorp T 03 80 49 22 00 @ contact@hostellerie-de-chateauneuf.com @ hostellerie-de-chateauneuf.com. Hotel gesloten op di.-wo. (behalve in juli-aug.); verder dec.-half febr. Tweepersoonskamers € 60-80. Wifi. Dit zeer comfortabele hotel ligt in het historische hart van dit kleine middeleeuwse dorp. Rustige en prettige pleisterplaats met kamers van verschillende grootte, die de nieuwe eigenaar heeft opgeknapt. Sommige kamers hebben uitzicht over het kasteel. Verzorgt ook maaltijden. H Gastenkamers bij Annie Bagatelle: rue des Moutons - midden in het dorp T 03 80 49 21 00 @ jean-michel.bagatelle@wanadoo.fr @ chezbagatelle.fr. Gesloten tijdens de voorjaarsvakantie (zone B). Tweepersoonskamers € 60-70; kamers 3-4 personen € 75-85. Deze oude schaapskooi met binnenplaats is bereikbaar via een straatje. Er zijn 4 charmante kamers. De gele kamer is verfraaid met een mooie open haard, de grotere kamers hebben een bed op de tussenverdieping (ideaal voor gezinnen). Bij het ontbijt zelfgemaakte taart, honing en jam. R L’Auberge du marronnier: place du Marché T 03 80 49 21 91 V In het laagseizoen is het restaurant doordeweeks ’s avonds gesloten; verder dec.-jan. Doordeweeks lunchformule € 14,50; menu’s € 16-30. Plattelandsherberg met, als het weer het toelaat, een leuk terras op het dorpsplein. Onvermijdelijk een beetje toeristisch, maar de bediening is vriendelijk en de keuken is strikt orthodox Bourgondisch met een zekere dynamiek. Behoorlijke dagschotels voor een snelle lunch; vlees van charolais voor een uitgebreidere maaltijd, en vleeswaren, goed brood en ambachtelijk bier voor een opbeurend tussendoortje. Of wat denk je van een fijne plak ham met peterselie tijdens borreltijd, overgoten met een glaasje witte wijn uit de streek? Louter mooie herinneringen. Toegegeven, de superhartelijke ontvangst draagt daar veel toe bij. WAT IS ER TE ZIEN?
XX Kasteel: T 03 80 49 21 89 @ cr-bourgogne.fr/chateauneuf-en-auxois.fr. Geopend di.-zo. 10.00-12.30 u en 14.00-17.45 u (half mei-half sept. 9.30-18.45 u). Gesloten op sommige feestdagen. Rondleidingen. Toegangsprijs: € 5; korting mogelijk; kinderen tot 17 jaar gratis. Kassa sluit 1 uur voor sluitingstijd. In de zomer worden er ook andere activiteiten georganiseerd (voor kinderen, concerten, voorstellingen, gedramatiseerd bezoek). De belangrijkste bezienswaardigheid van Châteauneuf blijft dit middeleeuwse kasteel met vijf torens, dat in de 12de eeuw werd gebouwd door Jean de Chaudenay en later door Filips de Goede aan zijn trouwe raadsman Philippe Pot werd geschonken. Van laatstgenoemde is het graf op deze plek is gereconstrueerd. Uitstekend geconserveerd voorbeeld van de militaire architectuur van het 15de-eeuwse Bourgondië dat in 1993 diende als achtergrond voor de opnamen van Jeanne d’Arc van Rivette. Flaneer over de binnenplaats, tuur de horizon af vanaf de verdedigingstoren, en bewonder daarna de schoorsteen in de wachterszaal en de kapel met mooie wandschilderingen.
POUILLY-EN-AUXOIS | 131 EVENEMENT
- Middeleeuwse markt: het laatste weekend van juli, elk even jaar. Dompel je tijdens deze markt onder in de sfeer, de kleuren en de geuren van de middeleeuwen. De straten en pleinen ruiken naar specerijen, jam met honing en gebraden vlees. De broodoven wordt gestookt op hout en geeft goudgele bollen en taarten, terwijl hele runderen, varkens en schapen op het plein voor je neus worden gebraden.
IN DE OMGEVING VAN CHÂTEAUNEUF-EN-AUXOIS
XX Kasteel van Commarin (21320): T 03 80 49 23 67 @ commarin.com. Dag. geopend april-1 nov. 10.00-12.00 u en 14.00-18.00 u. De vertrekken zijn alleen met een gids te bezoeken (30 min); het park is het hele jaar vrij toegankelijk tussen 8.00-18.00 u. Toegangsprijs: circa € 6,50; korting mogelijk; € 2 voor het park alleen. In dit rustige dorp staat een van de mooiste kastelen uit de streek. Het is een prachtig evenwichtig geheel met twee grote hekken, lange lanen, waterpartijen, een mooi park en slotgrachten. Echt klasse! Het was altijd al een fraai slot, maar in de 18de eeuw komt het pas volledig tot zijn recht dankzij Marie-Judith de Vienne, die het met veel smaak inricht. Sindsdien is er niks meer veranderd: inrichting en meubilair zijn ongeschonden gebleven. Buitengewone heraldische wandtapijten uit de 16de eeuw met de wapens van Wenen. De bijzonderheid van dit kasteel komt van de familie De Vogüé die er al eeuwenlang eigenaar van is. Tijdens de Franse Revolutie was de voorvader zo geliefd dat hij dag en nacht werd beschermd door zijn boeren die gewapend waren met hooivorken en zeisen. Hij was trouwens een van de weinige edelmannen uit de streek die de Revolutie overleefde. Tegenwoordig wordt het kasteel nog altijd beheerd en onderhouden door een Vogüé. Hij woont er met zijn gezin. Het huis van de schrijver Henri Vincenot in Commarin is kenmerkend voor de streek (lees de rubriek ‘Reisliteratuur’ in het hoofdstuk’ Mens, maatschappij, natuur en cultuur’).
POUILLY-EN-AUXOIS kaart côte d’or , b3
postcode 21320 | 1625 inwoners
De meest interessante bezienswaardigheid van Pouilly zie je niet als je door het centrum van dit commerciële gehucht loopt, dat wordt aangedaan door vakantiegangers die even de autosnelweg hebben verlaten en door reizigers die hier via het canal de Bourgogne zijn aangekomen. Ondergronds ligt een indrukwekkende tunnel (al spreken ze hier over een gewelf ) waar het canal de Bourgogne doorheen loopt, alvorens het weer tevoorschijn komt in de openlucht. Tussen drie wateren In Pouilly-en-Auxois ben je op het dak van de westerse wereld. Een ongelofelijke scheidingslijn van wateren, waar de ‘Slakkenkoning’ (de hoofdpersoon in het gelijknamige boek van de Bourgondische schrijver Vincenot) bij elke zonnewende ging pissen: ‘drie druppels voor het Kanaal, drie druppels voor de Atlantische Oceaan en drie druppels voor de Middellandse Zee. Amen!’. NUTTIGE ADRESSEN
I Bureau voor Toerisme: in Le Colombier T 03 80 90 74 24 @ info@pouilly-auxois.com @ pouilly-auxois. com. Geopend juli-aug. ma.-za.; apr.-juni en sept.-okt. gesloten op zo.-ma. en feestdagen. Gevestigd in een fraaie, oude duiventil (de folders staan in de nissen). Verhuur van mountainbikes. I Informatiepaviljoen: bij het kantoor van de havenmeester in de jachthaven T 03 80 90 77 36. Dagelijks geopend juli-aug.; anders di.-za.
132 | de côte-d’or / het zuiden van de auxois
A Maison de pays de l’Auxois-Sud: langs de A6 bij de afslag van de péage, aan de rotonde, richting Créancey T 03 80 90 75 86. Je vindt hier lekkere streekproducten. slapen en eten DOORSNEEPRIJS
HR Hôtel-restaurant de la Poste: 2, rue du Docteur-Chauveau place de la Libération T 03 80 90 86 44 @ hoteldelapostepouilly@orange.fr @ hoteldelapostepouilly.fr V Gesloten op zo.ma.; 1 week in feb. en verder 2 weken eind nov. Naargelang het seizoen, tweepersoonskamers € 59-66. Doordeweeks lunchmenu € 14,50; andere menu’s € 19-45. Wifi. Een ouderwetse herberg, midden in het dorp, altijd goed voor een rustieke maaltijd en dito kamer. Een ragout van slakken, een groot stuk rundvlees in Bourgondische saus of snoekballetjes, beter niet allebei in een maaltijd, anders zou je weleens onrustig kunnen slapen. Aan het verkeer zal het in ieder geval niet liggen, vraag anders een kamer aan de achterkant. slapen, eten of iets drinken in de omgeving
HR Gastenkamers bij Martine Denis: 21320 Bellenot-sous-Pouilly, 2 km ten noordwesten van Pouilly, via de D108 T 03 80 90 71 82 @ mrdenis@club-internet.fr @ chambresdhotesbellenot.com. Tweepersoonskamer € 58. Maaltijd € 20. Groot, rustig landgoed met uitzicht op de groene weilanden van Auxois. Een fijn verblijf, zowel vanwege de vriendelijke ontvangst, als de netheid en het comfort van de 3 eenvoudige kamers (al heeft eentje, ‘les Boutons d’or’, een open haard en een broodoven). Prima familiekeuken zonder poespas. Tv in de gezamenlijke ruimte. HR Ferme de la Rente d’Éguilly: 21320 Éguilly, circa 8 km van Pouilly-en-Auxois; verlaat het lagergelegen dorp en ga 2 km heuvelopwaarts T 03 80 90 83 48. Gesloten 15 dec.-15 jan. In de winter is reserveren noodzakelijk. Tweepersoonskamers € 55-68; suite voor 4 personen € 120. Maaltijd € 20-25, drank inbegrepen. Geen bankkaarten. Huisdieren zijn niet toegestaan. Deze mooie boerderij is gebouwd met stenen uit de streek en ligt in een groene omgeving, ver van de bewoonde wereld. Fantastische, mooi ingerichte kamers. Overal bloemen en je smult samen met de gastheer en gastvrouw van de producten uit de moestuin en van de specialiteiten. R Le Médiéval: place de la Halle, 21320 Mont-Saint-Jean – 15 km ten westen van Pouilly via de D977bis en vervolgens de D117 T 03 80 84 34 68 @ joel.cribier@orange.fr. Gesloten op ma. en di.middag; verder dec.-jan. Reserveren aanbevolen. Doordeweeks lunchformule € 21,40; menu’s € 40-50. Overvloedige maaltijden op basis van verse producten, vindingrijk en contrasterend, met zelfgebakken broodjes. Goede streekkeuken. Chantal adviseert je graag over een passende wijn. Het beschikt over een mooi terras. D Café associatif ‘Le Là Itou’: 21320 Mont-Saint-Jean T 03 80 84 38 08 @ le-la-itou@orange.fr. Geopend wo. en vr. vanaf 18.00 u, zo. vanaf 15.00 u. Het gelach weerklinkt op de heuvel van Mont-Saint-Jean! In Là Itou worden humor, fantasie en originele recepten tot cultuur verheven, zoals terug te vinden is in de ‘Chanvrette’, een exclusief en geheim recept. Maar dat zorgt wellicht voor wat inspiratie! De vereniging ‘La Cordée’ schudt het dorp wakker met de gezelligheid in haar café. In het midden van de Auxois kun je meedoen aan het circus, de theatervoorstellingen of aan een debat! Er zijn ook avonden waarop verhalen verteld worden, met concerten, feesten, snuisterijenverkoop; een vol programma dus! HEEL LUXUEUS
HR Château de Sainte Sabine: 21320 Sainte-Sabine, 12 km ten zuiden van Pouilly via de D981, vervolgens de D970 T 03 80 49 22 01 @ info@saintesabine.com @ saintesabine.com. Gesloten jan.-half maart. Rest. gesloten di. middag en wo. Tweepersoonskamers € 120-200. Menu’s € 27-71; maaltijd à la
IN DE OMGEVING VAN POUILLY-EN-AUXOIS | 133
carte circa € 55. Wifi. Het mooie kasteel domineert over de vallei en biedt een geweldig uitzicht over het bos, in de verte zie je de contouren van de middeleeuwse stad Châteauneuf. Het interieur is harmonieus en helemaal opgeknapt. Over de smaak kunnen we niet klagen: de kamers zijn modern, licht en heel comfortabel. Bovendien kijken ze uit op het groene platteland. Mooie badkamers met stenen vloer. Vanaf het restaurant en het terras heb je uitzicht op het park en de vijver. Je krijgt er maar niet genoeg van. Kortom, grote klasse. Het is eens iets anders! Dierenpark van 8 ha waar damherten en pauwen vrolijk rondhuppelen. H Château Les Roches : rue de Glanot, 21320 Mont-Saint-Jean T 03 80 84 32 71 @ info@lesroches-burgundy.com @ lesroches-burgundy.com. Naargelang het uitzicht en de grootte, tweepersoonskamer € 111-179. Maaltijd € 32. Internet, wifi. Een mooi art-nouveaugebouw in het hart van dit mooie middeleeuwse dorp. Charmante plek en een mooie achtergrond voor een amoureus weekend. De manier van inrichten kan een beetje op je zenuwen werken, want alles moet er perfect uitzien. Een beetje te perfect, naar onze smaak. Geen enkele fout in smaak, elk detail klopt. Dat geldt ook voor de ontvangst, misschien iets té professioneel, te weinig ontspannen. Maar dit alles verhindert niet dat de omgeving prachtig is en de prijzen gerechtvaardigd zijn. WAT IS ER TE ZIEN EN TE DOEN?
X Centre d’interprétation Cap Canal: in de jachthaven, route de Saulieu T 03 80 90 67 20 en 03 80 90 77 36 (jachthavenmeester) @ cap-canal.fr. Hier ontdek je de wereld van het canal de Bourgogne (19deeeuwse sleepboot, waterkrachtcentrale en dergelijke) in een museumruimte binnen een hedendaags gebouw. Je kunt hier een boottochtje maken over het kanaal en er is ook een lang, heel lang fietspad uitgezet. In de rubriek ‘Het kanaal van Bourgondië’ in het hoofdstuk ‘Mens, maatschappij, natuur en cultuur’ lees je meer over het kanaal. F Tochtjes over het kanaal aan boord van de ‘Billebaude’: een boot op zonne-energie. Reserveren verplicht via T 03 80 90 77 36. Neem, net als de schippers uit het begin van de 20ste eeuw, de tijd voor een oversteek van 3,3 km door de ondergrondse tunnel. Via deze tunnel overbrugt het kanaal de waterscheiding van het stroomgebied van de Rhône en dat van de Seine. Ook dagtochten, onderweg kun je iets eten in een restaurant aan het kanaal. j Wandeltochten: 200 km aan uitgezette routes rond de meren van Cercey, Panthier, Grosbois, Chazilly en Le Tillot, bassins die rond Pouilly zijn aangelegd voor watertoevoer naar het canal de Bourgogne, tot groot geluk van de vissers. Bij het Bureau voor Toerisme kun je kaarten krijgen van wandeltochten (verschillende afstanden). j Le sentier de la Madone (de weg van de Madonna): een route van 560 m op de hellingen van Pouilly is uitgezet. Begaanbaar voor iedereen, ook voor personen met een lichamelijke beperking. Voor blinden is het pad veilig gemarkeerd en er staan toelichtende bordjes in braille. Helemaal bovenop is een informatiepaneel over het landschap en er zijn picknick tafels geplaatst.
IN DE OMGEVING VAN POUILLY-EN-AUXOIS
X Kasteel van Éguilly (21320): circa 6 km ten noorden van Pouilly via de D970, volg daarna de borden T 03 80 90 72 90 @ chateaudeguilly.com. Vraag informatie over de bezoekmogelijkheden. Fort uit de 12de eeuw dat in de 15de eeuw werd omgebouwd tot kasteel, en in de 17de en 18de eeuw verder werd aangepast. Het is een merkwaardig kasteel, omgeven door slotgrachten, met merkwaardige kasteelheren. De rondleiding mag je niet missen, als je beide beter wilt begrijpen (reken op 1¼ uur). Je gaat van de torens naar de wachterszaal, via de slaapkamers op de 1ste verdieping, de dakconstructie met hanenbalken en zelfs de keuken.