BEGRIJPEND LEZEN
DE JONGEN DIE HET LIET REGENEN BRIAN CONAGHAN Vertaald door Aline Sax
BEGRIJPEND LEZEN
Spanning • Allicht is iedereen het erover eens dat dit verhaal bijzonder spannend opgebouwd is. Welke middelen gebruikt Brian Conaghan om dat effect te verkrijgen? Let daarbij op de volgende elementen en geef telkens een voorbeeld. Noem ook de bewuste pagina. Middel Structuur van het hele verhaal
Omschrijving Algemeen:
Voorbeeld
Specifieke kenmerken van deel 1: ‘Wat zij zeiden’
Specifieke kenmerken van deel 2: ‘Wat Clem zei’
Opbouw van een hoofdstuk
Hoeveel info geeft een hoofdstuk?
Hoe eindigt het meestal?
Personages
Hoe slaagt de auteur erin de personages te portretteren als mensen van vlees en bloed?
29
DE JONGEN DIE HET LIET REGENEN
Pagina
BEGRIJPEND LEZEN
Stijl • De stijl is een van de grote sterktes van het boek. Brian Conaghan speelt op heel wat verschillende manieren met stijl en taal. Let bij de analyse hiervan op de elementen die al aangegeven staan en vul verder aan. Middel Taal
Omschrijving Welke taalschakeringen vind je in het verhaal?
Humor
Welke soorten humor* herken je?
Voorbeeld
* Soorten humor: ironie, satire, cynisme, parodie, sarcasme, galgenhumor, taalhumor, absurde humor
30
DE JONGEN DIE HET LIET REGENEN
Pagina
BEGRIJPEND LEZEN
Jongerentaal en jongerencultuur • Probeer de betekenis te achterhalen van de volgende afkortingen of uitdrukkingen, door de verklaring in de tekst of door de betekenis af te leiden uit de tekst. Betekenis
Pagina
Emogrietje
p. 14, 24
De nerds en de geeks
p. 26
Gothic
p. 28
Te streberig voor mij
p. 57
Zijn crew
p. 74
Arty farty (onzin)
p. 100
Aso
p. 134
NEDs
p. 134
Retard
p. 139
BO’ers
p. 143
Chillen
p. 144
Het L-woord
p. 144
Alfamannetje
p. 189
Lame
p. 198
Dude
p. 203
31
DE JONGEN DIE HET LIET REGENEN
BEGRIJPEND LEZEN
• Zoek vijf synoniemen voor ‘meisje’ in de tekst en kruis aan of ze dysfemistisch of eufemistisch klinken. Synoniem (Emo)grietje - p. 24, 28
Dysfemistisch
Eufemistisch
Verklaring
Chick - p. 26
Trien - p. 29
Trut - p. 92
Slet - p. 102
Troela - p. 57
(Jaloerse) bitch - p. 150
• Welke woorden gebruiken jullie voor ‘meisje’?
• De taal van jongeren zegt heel veel over de cultuur waarin ze zich bevinden. Jongeren worden namelijk heel erg beïnvloed door hun ‘peergroup’. Dat zijn hun vrienden, de jongeren met wie ze optrekken. Wat is er zoal bepalend om een groep met een eigen cultuur/stijl te herkennen?
32
DE JONGEN DIE HET LIET REGENEN
BEGRIJPEND LEZEN
• Probeer de volgende personages met een groep/stijl te associëren en maak duidelijk waaraan je dat ziet. Geef een paar voorbeelden. Personage Clem Curran
Omschrijving
Voorbeeld
Pagina
Rosie Farrell
Conor Duffy
Cora Kelly
Fran McEvoy
33
DE JONGEN DIE HET LIET REGENEN
BEGRIJPEND LEZEN
Sms-taal • In het verslag van de vruchteloze gsm-oproepen van Rosie (p. 174 en volgende) staan heel wat voorbeelden van sms-taal. Hieronder vind je enkele voorbeelden. Probeer daaruit de kenmerken van sms-taal af te leiden. Geef telkens een voorbeeld uit je eigen sms-ervaring. Als je klaar bent kun je je antwoorden vergelijken met het schema op de volgende pagina. Voorbeelden
Kenmerken
Eigen voorbeeld
GVD
Hebbek iets verkeerd gedaan NEGEER JE ME
Wa s er ad hand
Iets gebeurd @ school?
Love U
34
DE JONGEN DIE HET LIET REGENEN
BEGRIJPEND LEZEN
Sms staat voor short message service: een dienst waarmee je korte tekstberichtjes van de ene telefoon naar de andere kunt sturen. Sms werd heel snel heel populair onder jongeren, omdat het goedkoper is dan gewoon bellen. Een bericht kan maximaal 160 tekens bevatten, inclusief de spaties, en daarom nam de behoefte aan afkortingen sterk toe. Bovendien gaat het sneller als je niet het hele woord hoeft in te toetsen. En dat is typerend voor jongeren: ze hebben een grote behoefte aan communiceren, maar het moet wel snel en goedkoop. In sms-taal worden de volgende woordvormen gebruikt: Vorm Voorbeeld Betekenis Letterwoorden VHG Van Harte Gefeliciteerd Acroniemen MIP Meeting In Person, in levende lijve ontmoeten Afkortingen MOB Mobiel Shordjes (short words) afchi Afhaalchinees Cijferwoorden 121 One to One, privégesprek Letter-cijferwoorden Ieder1 Iedereen Cijfer-letterwoorden 1-tje Eentje Klinkerloze woorden TRWNS Trouwens Er komt waarschijnlijk een tweezijdig woordenboek van sms-taal. Daarin kun je niet alleen opzoeken wat een smswoord betekent, maar ook hoe je iets zegt in SMS-taal: ‘Geweldig!’ – ‘GR8!’
Sms-taal heeft alle kenmerken van jongerentaal. 1. Er worden bijnamen gebruikt, waarin de stijlfiguur pars pro toto, ‘deel voor het geheel’, te herkennen is. Een voorbeeld: ‘Een vloot van twintig zeilen.’ 2. Nederlands en Engels worden door elkaar gebruikt. ‘2g4u’ kun je alleen maar ontcijferen als je de cijfers en de letters in het Engels uitspreekt: Too good for you. 3. Het jargon van sms-taal is zeer dynamisch en weinig stabiel. Wat vandaag heel populair is, kan morgen uit de mode zijn. 4. Er zit veel humor, spot en ironie in. Bestaande letterwoorden krijgen een andere betekenis. ‘IBM’ (International Business Machines) wordt uitgelegd als: ‘It’s Better Manually’, het gaat handmatig beter. Vooral met merknamen van computers wordt gespot: MACINTOSH: ‘Most Applications Crash, If Not, Operating System Hangs’, ‘de meeste programma’s lopen vast, zo niet, dan loopt het besturingssysteem vast.’ 5. Er wordt spreektaal gebruikt: ‘ff’ staat voor eFFe, spreektaal voor even, en ‘nx’ staat voor niks, spreektaal voor niets. 6. Het is een groepstaal. Het wordt niet alleen gebruikt omdat het sneller typt, maar ook om de groep af te schermen tegen andere groepen, zoals ouders en docenten. In chattaal wordt PAW gebruikt: ‘Parents are watching’, als een ouder de kamer binnenkomt om te kijken of zoon of dochter wel met zijn of haar huiswerk bezig is. In het computerlokaal kan TAW gebruikt worden: ‘Teachers are watching’. Bron: Louis Hilgers, SMS-taal 1000 maal, Uitgeverij EduCos, 2e druk, 2004.
35
DE JONGEN DIE HET LIET REGENEN