Issuu

CLAUDIA KOOKT KLASSIEK

Claudia kookt DE KOOK足LESSEN VAN HOTELSCHOOL TER DUINEN

Claud ia A l lemeersch Fot og raf ie Hei k k i Verdu r me

La bonne cuisine est la base du vĂŠritable bonheur. A. Escoffier

Claudia kookt de klassieke keuken van Ter Duinen De vermaarde hotelschool Ter Duinen in Koksijde is een van de oudste scholen in ons land met een horecaspecialisatie. Al meer dan vijtig jaar worden toekomstige koks er klaargestoomd en tal van afgestudeerde topchefs lieten België (en Nederland) intussen proeven van culinaire hoogstandjes. Denk aan Geert Van Hecke (De Karmeliet), Peter Goossens (Hof van Cleve), Jeroen Meus (Luzine), Piet Huysentruyt, Stéphane Buyens (Hostellerie Le Fox)… Allemaal klinkende namen die de fundamenten van hun succes legden in de hotelschool. De school werd opgericht in 1964 omdat er volgens de toenmalige burgemeester nood was aan een school in de kustregio om de hotels en restaurants te voorzien van goed opgeleid personeel. Ter Duinen startte met zeven leerlingen, vandaag volgen er meer dan vierhonderd studenten les. De eerste taak van de opleiding is de leerlingen de basis bijbrengen. Tot in het zesde jaar worden ze geschoold in de klassieke keuken en pas nadien kunnen ze zich inschrijven voor een specialisatiejaar, waarin meer aandacht wordt besteed aan nieuwe tendensen en andere aspecten van het beroep. Als hotel- en restaurantschool zonder afdeling slagerij of bakkerij is Ter Duinen uniek in Vlaanderen. Het merendeel van de studenten verblijft op het internaat en de oud-leerlingenbond is de grootste van Europa op horecagebied. De school onderhoudt een goed contact met verschillende toprestaurants in binnen- en buitenland, promoot een open band met de leerlingen en heeft een eigen wijngaard en praktijkrestaurant. Toen ik het aanbod kreeg om les te volgen in Ter Duinen hoefde ik niet lang na te denken. Zo’n kans laat je niet liggen. Ik volgde enkel de praktijkopleiding, waarin ik me concentreerde op de klassieke grondslag van het koken. De kookmicrobe heeft me al jaren te pakken en ik heb potentieel, maar ik miste die elementaire basiskennis. Mijn ervaren leraar, chef Pol Debaenst, hielp me die lacune op te vullen. Debaenst is een kok van de

zogenaamde oude generatie. Ik bewonder hem om zijn uitgebreide kennis, die je in geen enkel kookboek of naslagwerk vindt. Hij is een wandelende gastronomische encyclopedie met een schat aan leerrijke anekdotes en een onovertroffen technische vaardigheid en productkennis. Net zoals zijn collega-leerkrachten is Debaenst bijzonder gesteld op precisie. De leraars in Ter Duinen zijn streng, maar op een rechtvaardige manier. Ze zijn kritisch, geven opmerkingen en sturen bij tot het goed zit, maar ze leven tegelijkertijd sterk mee met hun studenten. Die houding namen ze ook aan ten opzichte van mij. Ondanks het feit dat ik plots ‘binnenviel’, werd ik op dezelfde manier behandeld als de andere leerlingen. Mijn leraar stond altijd voor me klaar en was op elk moment bereid me te helpen en me zijn kennis door te geven. De discipline die heerst in de school is indrukwekkend. De leerlingen hebben respect voor hun leerkrachten en voor elkaar. Uiteraard blijven het studenten: af en toe speels, een tikkeltje overmoedig en best te vinden voor een frats. Ze krijgen de nodige vrijheid, maar wanneer er gewerkt moet worden, draaien ze meteen de knop om en staan ze er. Er wordt veel belang gehecht aan orde: in de keuken draagt iedereen een kookschort en ook daarbuiten geldt een uniform: de jongens lopen in kostuum, de meisjes dragen een maatpakje. De sterke band tussen de studenten is opvallend. De jongeren vormen een hechte groep, ze zorgen voor elkaar, ook tijdens de praktijklessen. Je kunt het wat vergelijken met het leger: er heerst een soort rangorde, waarbij de oudere leerlingen meer ‘gezag’ hebben, maar ze dragen tegelijk zorg voor hun jongere kompanen. Wanneer ze afzwaaien aan de hotelschool zijn ze officieel coxydien, een term voor het leven waar ze terecht fier op zijn. Ik mag dan maar slechts een deel van de opleiding gevolgd hebben, toch voelde ik me achteraf ook een beetje een coxydien. Precies omdat de leerlingen me volledig opnamen in de groep. Ze hadden respect voor mij. Al hield het ook in dat ik net zo min gespaard werd… Op een dag leerde ik parelhoen ontleden. Toen ik liet verstaan dat ik de techniek in de vingers begon te krijgen, kreeg ik prompt een doos met tweehonderd parelhoentjes onder de neus geschoven – zo kon ik het even bewijzen. De hele opleiding focuste op de grondslag van de klassieke keuken en dat vergde behoorlijk wat aanpassing. Een gerecht op smaak brengen associeerde ik tot dan uitsluitend met het gebruik van verschillende kruiden. Thuis heb ik een uitgebreide verzameling staan, maar ik verheugde me op een waar kruidenwalhalla in Ter Duinen. Tot ik de kruidenkast

zag… Met welgeteld zeven kruiden (verse tijm, korianderzaadjes, witte peper, cayennepeper, laurier, paprikapoeder en currypoeder), verse look, peterseliestengels en champignonafval moest ik het doen! Ik sprak Pol Debaenst er verbaasd over aan en zijn antwoord vatte de essentie van de opleiding samen: leer vertrekken van de absolute basis. Ik merkte snel dat de voldoening achteraf, wanneer ik een gerecht geslaagd afleverde, des te groter was. Ik leerde ook ingrediënten ten volle te benutten. We beseffen het niet altijd, maar we zijn verwend en bij het koken verspillen we enorm veel bruikbaar materiaal. Tijdens de lessen verdween haast niets in de vuilnisbak. Al het ‘afval’ werd op de een of andere manier verwerkt. Die gewoonte heb ik overgenomen in mijn eigen keuken. De gerechten in dit boek zijn allemaal gemaakt op basis van die enkele kruiden waarmee ik tijdens mijn opleiding heb gewerkt. Bij de recepten worden telkens bewust de Franse benamingen vermeld. De oorsprong van de gastronomie ligt in de oude Franse kookstijl. In mijn studentenjaren schafte ik me Le Guide Culinaire van Auguste Escoffier aan. Met zijn authentieke gastronomische kookboek heeft deze chef de fundamenten gelegd voor de hedendaagse Franse kookkunst. Uit eerbied, nostalgie en liefde voor de taal koos ik ervoor om de Franse termen te integreren in dit boek. Bovendien werd Pol Debaenst grootgebracht in het Frans en gebruikt hij tijdens het lesgeven bijna uitsluitend Franse keukentermen. Dankzij de opleiding in Ter Duinen heb ik leren stappen. Ik kan nu stilaan beginnen te lopen. De klassieke keuken heb ik onder de knie en ik voel me klaar om mijn kookkunst naar een hoger niveau te tillen. Maar ik hoop vooral dat jij evenveel plezier beleeft aan deze klassieke bereidingen als ik! Claudia

INHOUDSTAFEL KEUKENBOUILLONS

Blanke bouillon

Blanke gevogeltebouillon

Bruine bouillon

Wildbouillon

Visbouillon

Groentebouillon voor schaaldieren

HARTIGE HAPJES

Toast met merg

Lauwe zalm met zoetzure groenekruidenvinaigrette

Gefrituurde tongscharreepjes met tartaarsaus

Roereieren met mosterd, groene kruiden en kaas

Cocktail met kreeft

Quiche met prei en gerookte paling

Boerenpastei met rode-uienconfituur

Tomaat met garnalen

SOEPEN

Veloutésoep van groene asperges

Pompoensoep

Kerriesoep ‘mulligatawny’

Kervelsoep 54

Groentebouillonsoep

Consommé van eend met risone

Uiensoep met witbier

Erwtensoep

VOORGERECHTEN 69

Paling in het groen op Vlaamse wijze

Kaaskroketten

Omelet op Provençaalse wijze

Gevulde tomaten met zachte paprikasaus

Ganzenleverpastei geglaceerd met chocolade, ananaschutney

Gevogeltepasteitje

Bourgondische slakken met knoflookboter

Gebakken sint-jakobsvruchten met knolselderij, appel en blanke botersaus

Surf via deze QR-code naar handige filmpjes waar je Claudia het gerecht ziet bereiden.

HOOFDGERECHTEN

Gegrilde runderhaasbiefstuk, hofmeesterboter en frieten

Eend met sinaasappel en aardappelwafeltjes

Gegratineerde aardappel met schorseneren en spinaziesaus

100

Hazenrug ‘harlekijn’, knolselderijpuree

103

Kalfszwezeriken met garnalensaus, linguine in boter bereid

105

Gebakken zeetong à la meunière, aardappelpuree

109

Gepocheerde roggenvleugel met kappertjes, hertoginnenaardappelen

110

Lamskroontje ‘belle trouvaille’ ovenaardappelen met rozemarijn

113

Kalfsfricassee met pilavrijst

117

Runderstoverij ‘bourguignonne’ met stroaardappelen

119

Fazant gebraden in druivenblad, tijmrösti met appel

123

NAGERECHTEN 125

Panna cotta met rodevruchtensaus

127

Aardbeien met citroen en vanilleroomijs

128

Chocolademousse 131

Karamelcrème

132

Flensjes ‘suzette’

137

Sinaasappel op Turkse wijze

139

Sneeuweieren met karamelsaus

140

Bavarois met vanille

145

Krieken ‘jubilee’ met amandelroomijs en sabayon

146

IJssoufflé met Grand Marnier

149

GEBAK EN KOEKJES

151

Russisch brood

152

Zwitserse rol met kokosrasp

155

Kokosrotsjes

159

Gevulde amandelschuimkoekjes met confituur en chocolade

160

Cake met rozijnen en hagelslag

163

Zandkoekjes 164

Soesjes met banketbakkersroom

167

Madeleinekoekjes

168

MENU’S

171

KEUKENVAKTERMEN 181 REGISTER 189 COLOFON

192

Keukenbouillons Les fonds de cuisine

Keukenbouillons gebruik je vooral voor de bereiding van soepen en sausen, maar je vindt ze ook in verscheidene vlees-, vis- en groentebereidingen. Grove beenderen hak of zaag je in kleinere stukken. Voor blanke bouillons halveer je de uien horizontaal, steek je er een paar kruidnagels in en rooster je ze op hun vlakke kant bruinzwart, rechtstreeks op de kookplaat of in een pan. Bij prei verwijder je de buitenste bittere bladeren en bladtoppen. De bouillons doe je na bereiding eerst door een puntzeef en dan door een sauszeef. Dit zorgt voor een betere kwaliteit van de soepen en sausen. De bouillons kook je na het passeren en je ontvet ze zorgvuldig. Daarna moeten ze zo vlug mogelijk worden gekoeld, want dat verlengt de bewaartijd. -

De bouillons kunnen uiteraard op voorhand worden bereid en gedurende lange tijd in de diepvries in kleinere porties worden bewaard. De steeltjes van champignons en van peterselie gooi je niet weg, want die kunnen aan bouillons – vooral aan visfumet – worden toegevoegd. Een smaakbom voor je fond! Soorten bouillons: Blanke bouillon (fond blanc) Blanke gevogeltebouillon (fond blanc de volaille) Bruine bouillon (fond brun) Wildbouillon (fond ou fumet de gibier) Visbouillon (fumet de poisson) Groentebouillon (bouillon ou cuisson de légumes) 13

Blanke bouillon Fond blanc

SAMENSTELLING VOOR 5 LITER BOUILLON Voedende bestanddelen: Aromatische bestanddelen en groenten 4 kg kalfsbeenderen (schenkels) en parures (garniture marmite): 300 g wortelen De kalfsbeenderen kun je 200 g uien, waarin 3 kruidnagels zijn gestoken gedeeltelijk vervangen door 150 g prei runderbeenderen. 50 g selderij 1 kruidentuiltje (laurier, tijjm en peterselie) Bevochtiging: 6 liter water

zout

BEREIDING Was de beenderen met koud, licht gezouten water om bloed en onreinheden te verwijderen en laat ze kort uitlekken. Zet de gewassen beenderen op het vuur in koud, licht gezouten water. Laat ze opkoken, schuim af en ontvet zorgvuldig. Bind de garniture marmite samen en voeg deze bij de beenderen. Kruid met zout en kook alles samen op. Laat dit gedurende ongeveer 3 uur zacht koken (= frĂŠmir). Schuim weer af en ontvet zorgvuldig. Passeer de bouillon en laat weer opkoken. Keukenchefs maken zelf een mengeling van peper en zout (pezo). Voeg aan 1 kilo zout 125 gram gemalen witte peper toe.

Keukenbouillons

Blanke gevogeltebouillon Fond blanc de volaille

SAMENSTELLING VOOR 5 LITER BOUILLON Voedende bestanddelen: 200 g uien, waarin 3 kruidnagels 4 kg kippenbeenderen (en/of -karkassen) zijn gestoken Bevochtiging: 150 g prei 6 liter water 50 g selderij Aromatische bestanddelen en groenten 1 kruidentuiltje (laurier, tijm en peterselie) (garniture marmite): zout 300 g wortelen BEREIDING Was de beenderen met koud, licht gezouten water om bloed en onreinheden te verwijderen en laat ze kort uitlekken. Zet de beenderen op het vuur in koud, licht gezouten water. Laat ze opkoken, schuim af en ontvet zorgvuldig. Bind de garniture marmite samen en voeg deze bij de beenderen. Kruid met zout en kook alles samen op. Bind laurier, tijm en peterseliestengels samen met een touwtje en vorm zo een kruidentuiltje. (1) Prik eerst de kruidnagel in de bolle kant van de halve ui. De vlakke kant schroei je op een hete plaat of in een pan zonder vetstof aan. Zo zorg je voor een lekkere smaak van de bouillon. (2-3) Een garniture marmite maak je door wortel, selderij en prei met keukentouw samen te binden. (4-6) Gebruik nooit de buitenste bladeren van prei, want die smaken heel bitter. Gebruik je geen kippenkarkassen, maar een soepkip? Zorg er dan voor dat je eerst de groenten laat opkoken en voeg dan pas de soepkip toe. Zo worden de poriĂŤn van de kip gesloten waardoor het vlees beter zijn smaak behoudt. Laat dit gedurende ongeveer 1 uur en 30 minuten zacht koken (= frĂŠmir). Schuim weer af en ontvet zorgvuldig. Passeer de bouillon en laat weer opkoken.

Keukenbouillons

COLOFON www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Recepten: Claudia Allemeersch en Pol Debaenst Inleidende teksten: Annelies Ryckaert en Inne Vanden Bremt fotografie: Heikki Verdurme Grafische vormgeving: www.bad.be Surf via deze QR-code naar handige filmpjes waar je Claudia het gerecht ziet bereiden:

Deze uitgave kwam tot stand met de medewerking van Cera Als u opmerkingen of vragen heeft, dan kunt u contact nemen met onze redactie: redactielifestyle@lannoo.com © Uitgeverij Lannoo nv en VTM Books, 2013 D/2013/45/459 – NUR 440-441 ISBN: 978 94 014 0433 4 VTM Koken en VTM Books ® are trademarks of the Vlaamse Media Maatschappij – licensed by VMMtv/ CPL Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke

de hartelijkheid en de ontvangst. Ik voelde me heel welkom op de school en jullie hebben aan het slagen van mijn boek bijgedragen. In het bijzonder wil ik Pol Debaenst bedanken, mijn wandelende Escoffier, mijn chef die mij wegwijs gemaakt heeft in de klassieke keuken. Hij heeft me zijn technische en produktkennis doorgegeven en gezorgd voor de recepturen. Zonder zijn inbreng was dit boek niet mogelijk geweest. Aan het praktijk-lerarenkorps, bedankt voor alle tips die in geen enkel boek beschreven staan. Jullie creativiteit en gedrevenheid zijn voor mij als het ware een gouden inspiratiebron! Maar vooral, voor het enthousiasme waarmee ik onthaald ben. Ik mis het nu al… Management BAD Het is gelukt! We hebben het gerealiseerd, Stefan Doutreluingne! Zonder uw steun en hulp zou het niet mogelijk geweest zijn. Deze keer heb je ook meegeholpen aan het ontwerp en de opmaak van het boek. Op en top professioneel, maar ook ongelooflijk mooi! Je kan de sfeer bijna zo voelen. Bedankt voor het fantastische resultaat! Fotografie Heikki Verdurme, toen ik jou in 2009 leerde kennen, had ik nooit durven dromen van waar we nu staan! Ik ben de tel kwijtgeraakt van het aantal gerechten jij al voor mij gefotografeerd hebt. Uw passie voor fotografie en food voel je zo in de beelden van het boek. Bedankt voor alles! Uitgeverij Lannoo Bedankt Heidi Verschaeve en Evelien Vande Walle voor het vertrouwen en het geloof in mij om mijn boek uit te geven. Het is echt fijn om met jullie samen te werken en het resultaat is helemaal zoals ik het voor ogen had, thx!

toestemming van de uitgever.

192

DANKWOORD

Redactie Annelies Ryckaert, toen ik hoorde dat je tijd vrijgemaakt had in uw drukke agenda om de redactie te doen voor het boek, was ik heel blij. Niemand anders dan jij kent ‘mijn verhaal’!

Hotelschool Ter Duinen Mijn grote dank gaat uit naar Raf Sonneville, de directeur van de school, om mij de kans te geven de opleiding te volgen. Aan Koen Hardeman, voor het vertrouwen en het geloof in mijn project. Aan Olivier Willaert en Franky Malbrancke voor

Mijn gezin Met een lieve echtgenoot als Kurt en mijn 2 fantastische kinderen Sophie-Anne en Antoine heb ik mijn doel bereikt. Mooi om te zien hoe jullie meeleven met mijn culinair verhaal. Dank je wel, schatten van me!