Spiegel lente 2026

Driemaandelijks tijdschrift van vzw UilenSpiegel | 29e jaargang | maart | april | mei 2026

Zorg of straf?

Colofon

Hoofdredactie: Nadia Mahjoub

Eindredactie: Ann Buekenhoudt, Cornelia Becuwe en Karen De Buck

Redactie: Anke Mangelschots, Ann Bueken houdt, Annick Deliën, Brenda Casteleyn, Christel G., Christine Selleslagh, Cornelia Becuwe, Dorien Ooms, Eline Crols, Els Ceyssens, Els Lambrecht, Jo Bijnens, Julie Beirens, Kim Martens, Maartje Reyniers, Marijke Gets, Sophy Van den Bulcke en Tom Van den Abeele.

Illustraties: Eva De Block, Evelien Swenne, Margaux Bertier, NaMa

Illustratie cover: Eva De Block - www.evadeblock.com

Vormgeving: Erik – Bijdruk vzw Drukwerk: Drukkerij Gazelle

De verantwoordelijkheid voor de gepubliceerde teksten berust bij de auteurs. Niets uit dit blad mag worden overgenomen zonder de toestemming van de redactie en/of de auteurs. Op verzoek van sommige auteurs werd hun naam vervangen door een pseudoniem. Naam en adres zijn steeds bekend bij de redactie. De redactie kan teksten weigeren, inkorten of redigeren.

Verantwoordelijke uitgever:

Jan Delvaux, Hovenierstraat 45 - 1080 Brussel

Spiegel verschijnt 4 x per jaar.

Doe mee

Heb je een tekst geschreven die bruikbaar is voor de Spiegel? Heb je een schilderij, tekening of cartoon gemaakt die niet zou misstaan in ons tijdschrift?

Wil je graag (bij voorkeur niet anoniem) je verhaal vertellen of een getuigenis brengen? Onze redactie kan een interview met je afnemen.

Contacteer de redactie: spiegel@uilenspiegel.net

UilenSpiegel vzw Spiegel Redactie Hovenierstraat 45 - 1080 Brussel

Met steun van

Contact: UilenSpiegel vzw Hovenierstraat 45, 1080 Brussel

UilenSpiegel vzw is een pluralistische vereniging van en voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Sterk in patiëntenvertegenwoordiging, vorming, herstel, ervaringsdeskundigheid, lotgenotencontact, informeren en beeldvorming.

info@uilenspiegel.net www.uilenspiegel.net

Word lid

Ondernemingsnr.: 0461.760.283

RPR Brussel

van UilenSpiegel voor 5 euro per kalenderjaar en ontvang ons driemaandelijks magazine Spiegel.

Opgelet! Woon je in het buitenland, dan krijg je de Spiegel enkel digitaal.

Lid worden kan:

• Via onze website www.uilenspiegel.net waar je meteen ook je betaling kan doen;

• Via betaling op BE34 0015 1222 9390 van vzw UilenSpiegel met vermelding “lidmaatschap + naam”. Je stuurt dan best ook een mailtje naar info@uilenspiegel.net met je contactgegevens (adres, mailadres en telefoonnummer).

Abonnementen op Spiegel voor organisaties en professionals (enkel België): 20 euro per abonnement (op factuur).

Doe een gift!

Giften zijn fiscaal aftrekbaar en heel erg welkom!

Doneren kan:

• Via onze website www.uilenspiegel.net;

• Door overschrijving op BE34 0015 1222 9390 (UilenSpiegel vzw) met vermelding “gift”.

Voorwoord

Straf, zorg en ethiek

Beste lezer,

Enige tijd geleden bracht ik een bezoek aan het FPC te Antwerpen. Wat mij daar het meest bijbleef, was de stilte. Niet de afwezigheid van geluid, maar een stilte die iets draagt... Alsof woorden er zwaarder wegen en niet zomaar hun weg naar buiten vinden. Achter deuren en gangen schuilen levens die zich niet laten herleiden tot één verhaal. Wat ik daar ontmoette, laat zich moeilijk vatten, maar het bleef bij mij.

Sindsdien kijk ik anders. Als voorzitter, patiëntenvertegenwoordiger en kritisch onderzoeker beweeg ik me tussen verschillende perspectieven: nabij en op afstand, betrokken en beschouwend. Ik ben voorzichtiger gaan kijken. Trager ook. Want wie zich begeeft in de wereld van internering en detentie, stuit op een ethische vraag die zich niet laat ontwijken: waar raakt zorg aan straf, en waar vloeien ze in elkaar over?

In die ruimte leven mensen die feiten hebben gepleegd die ingrijpen in het leven van anderen. Feiten die sporen nalaten die niet verdwijnen. Slachtoffers dragen die sporen verder, vaak in stilte, maar altijd aanwezig. Hun verlies en ontwrichting vragen om erkenning die niet mag vervagen. Ook zij maken deel uit van dit verhaal.

En toch zijn er ook de anderen. Mensen die worstelen met zichzelf, met grenzen die verschuiven, met een werkelijkheid die hen soms ontglipt. Mensen bij wie schuld en kwetsbaarheid zich met elkaar verweven, als draden die niet eenvoudig te ontwarren zijn. Wat betekent het om hen enkel als dader te zien? Wat raakt verloren wanneer hun mens-zijn uit beeld verdwijnt?

Tegelijk tonen zich de traagheid en de onmacht van systemen. Mensen blijven soms langdurig in detentie, niet omdat er geen nood is aan zorg, maar omdat die zorg hen niet bereikt. Wachtlijsten, tekorten en breuklijnen maken dat tijd zich wanhopig opstapelt.

Deze Spiegel is ontstaan in die spanning. Niet om haar op te lossen, maar om haar zichtbaar te laten zijn. De teksten bewegen zich tussen nabijheid en afstand, tussen spreken en zwijgen, en raken aan wat zich vaak aan het zicht onttrekt.

Zoals een spiegel geen oordeel velt, maar teruggeeft wat zich aandient, zo wil deze editie een ruimte openen. Een ruimte om te kijken, ook wanneer dat niet vanzelf gaat.

Misschien ligt daarin iets wezenlijks: niet te snel begrijpen, niet te snel oordelen. Maar blijven kijken. Blijven luisteren.

Want ergens, in dat kijken dat niet wegkijkt, kan iets ontstaan wat op herstel lijkt. Niet als antwoord, maar als een beweging: klein, kwetsbaar, maar betekenisvol.

Jan Delvaux

Voorzitter UilenSpiegel

Zorg of straf?

Katlijn bouwt mee aan ervaringsdeskundigheid binnen internering

Jan is geïnterneerd sinds 2015

Investeren in vroege kinderjaren loont

Mind Salad - Jongeren aan zet

Digitale interventies in de ggz

MindFreedom Ghana

Ludo: Ik hoef me niet meer te verbergen.

Dossier Zorg of straf?

06

08

10

Tim: Internering maakt alleen maar extra slachtoffers.

11

11

Kwetsbare mensen in de gevangenis Een falend systeem

Ervaringsdeskundigheid en internering

In gesprek met Ludo

Portret

Dirks zoon Jan is geïnterneerd sinds 2015

Internering, detentie en ‘collocatie’ Wat is het verschil?

Column: De dwalende Hollander

Gouden kooi

12 “Internering is een levenslange straf”

In gesprek met Tim

14

Ervaringsdeskundigheid en internering

Katlijn heeft een pioniersfunctie

15 Vast zonder houvast Uitzichtloosheid en mensenrechtenschendingen

16 Van wifi naar welzijn Digitale interventies in de ggz

18 Do You® Mind - Mental Salad Zorgen voor mentaal welzijn bij jongeren

Philippe: Ik hoop me nog lang te kunnen inzetten voor anderen.

21 Op de sofa bij de chatbot Kan AI je therapeut vervangen?

22 MindFreedom Ghana Ervaringsdeskundigheid en mensenrechtenstrijd

23 Traumanet Online platform en community rond trauma

24 Dopamine, verlangen en verslaving Boekbespreking

24 Het gedicht van Bert De vette jaren (hoe het begon)

25 Zich inzetten voor anderen

In gesprek met vrijwilliger Philippe

26 Vroege kinderjaren als sleutel tot preventie

Vroeg investeren loont

27 Overzicht lotgenotengroepen

Dossier: Zorg of straf?

Kwetsbare mensen gevangen in het systeem

Tekst: Els Lambrecht – Afbeelding: Pixabay - Мансур Тляков

Wanneer mensen aan een gevangenis denken, zien ze vaak gevaarlijke criminelen voor zich. In werkelijkheid blijkt echter dat een aanzienlijk deel van de gedetineerden kampt met psychische problemen. Tijdens mijn opleiding stelde een docent dat vrouwen met psychiatrische problemen vaker in de psychiatrie terechtkomen, terwijl mannen vaker in de gevangenis belanden. Die redenering volledig doortrekken zou te kort door de bocht zijn, maar onderzoek toont wel aan dat ongeveer een derde van alle gedetineerden in Europa een psychiatrische problematiek heeft. Dat cijfer is vermoedelijk een onderschatting, aangezien niet iedereen in de gevangenis een formele diagnose gekregen heeft. Het is dus onjuist om te denken dat binnen ons strafrecht enkel geïnterneerden psychisch kwetsbaar zijn, integendeel zelfs. Binnen bepaalde theorieën wordt zelfs gesteld dat crimineel gedrag zelden zal plaatsvinden als er geen psychische kwetsbaarheid aanwezig is.

Een falend systeem

De oververtegenwoordiging van mensen met een psychische kwetsbaarheid in gevangenissen is geen toeval, maar het resultaat van structurele tekortkomingen. Een ontoegankelijke geestelijke gezondheidszorg, een gebrek aan gespecialiseerde voorzieningen en een maatschappelijke neiging om kwetsbaarheid te criminaliseren spelen hierin een rol.

Een eerste factor is de leefsituatie van mensen met psychische problemen. Zij bevinden zich jammer genoeg vaker in een instabiele woon- of leefomgeving, zoals dakloosheid of tijdelijke opvang, waardoor ze sneller in aanraking komen met politie en justitie. Gedrag dat wordt bestempeld als “verward” leidt in zulke contexten sneller tot politie-interventie en arrestatie. Wanneer datzelfde gedrag zich voordoet bij iemand met een stabiele thuissituatie, wordt daarentegen vaker een arts of hulpverlener ingeschakeld en primeert zorg dus boven handhaving. De context waarin gedrag plaatsvindt, bepaalt dus in sterke mate of iemand in de zorg of in het strafrecht belandt.

Daarnaast schiet het zorgaanbod tekort. Forensisch-psychiatrische centra en gespecialiseerde behandelvoorzieningen zijn schaars, waardoor opsluiting in de gevangenis vaak als enige optie overblijft voor geïnterneerden. Die keuze is echter problematisch, aangezien een gevangenisomgeving vandaag de dag

ongeschikt is om psychische problematieken te behandelen.

Tot slot is er vaak sprake van een opeenstapeling van problemen, zoals verslaving, armoede, trauma en sociale uitsluiting. Deze factoren vergroten de kans op conflicten en lichte strafbare feiten, maar worden door het huidige systeem onvoldoende aangepakt. In plaats van deze structurele oorzaken te verlichten, reageert het strafrecht vooral repressief, waardoor psychisch kwetsbare mensen steeds opnieuw in de gevangenis terechtkomen.

De gevangenis verergert problemen

Een gevangenis is fundamenteel ongeschikt voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en werkt hun problematiek vaak zelfs actief in de hand. In plaats van behandeling is er doorgaans eerder sprake van zorgarmoede: psychiatrische ondersteuning is minimaal, hulpverleners zijn chronisch onderbemand en continuïteit van zorg ontbreekt vrijwel volledig. De gevangenis functioneert daardoor niet als herstelomgeving, maar als een context waarin psychische problemen escaleren.

Daarbovenop creëren overbevolking, permanente stress en een repressief leefklimaat omstandigheden die het risico op geweld, zelfbeschadiging, mishandeling en suïcide aanzienlijk vergroten.

Mensenrechtenorganisaties hebben België hier herhaaldelijk op gewezen en spreken expliciet van onmenselijke detentieomstandigheden, waarbij ook het structurele gebrek aan psychiatrische zorg een plaats krijgt. Deze omstandigheden verergeren niet alleen bestaande psychische problemen, maar dragen ook bij aan het ontstaan van nieuwe problematieken. In die zin is de gevangenis geen neutrale bewaarplaats, maar een systeem dat psychische kwetsbaarheid zelfs veroorzaakt en verdiept.

De paradox van meer tralies en minder criminaliteit

België vertoont een fundamentele paradox: terwijl de criminaliteitscijfers dalen, blijft het aantal opgesloten mensen stijgen. In landen als Nederland en Finland werd de gevangenispopulatie net teruggedrongen door onder andere te investeren in meer preventie en zorg. België kiest daarentegen hardnekkig voor een bestraffende, vaak populistische koers, gebaseerd op simplistische aannames over veiligheid en criminaliteit.

Dit dominante discours negeert systematisch de rol van sociale ongelijkheid, mentale kwetsbaarheid en het structurele tekort aan preventieve zorg. Het versterkt bovendien de misvatting dat strengere straffen automatisch tot meer veiligheid leiden, ondanks wetenschappelijk bewijs dat dit verband niet bestaat. Strafverzwa-

ring fungeert zo vooral als symboolpolitiek, niet als een effectief beleid.

De publieke opinie heeft een grote invloed op ons strafrechtbeleid en dat speelt een rol. Toch beschikken burgers zelden over onafhankelijke, toegankelijke informatie over de werkelijke effecten ervan. Daardoor blijven de maatschappelijke neveneffecten van detentie, zoals stigma, sociale uitsluiting, recidive en psychische schade, grotendeels buiten beeld. Het gevolg is een beleid waarin het strafrecht steeds opnieuw wordt ingezet als antwoord op de sociaal-maatschappelijke problemen van deze mensen.

De gevangenis doet

psychische

problemen

escaleren

Recidive als symptoom

Wanneer mensen met psychische kwetsbaarheden een gevangenisstraf uitzitten zonder aangepaste begeleiding, wordt recidive eerder aangewakkerd dan voorkomen. Gevangenisstraffen leiden zelden tot duurzame gedragsverandering en versterken vaak precies de factoren die criminaliteit in stand houden. Er worden immers geen oorzaken aangepakt, integendeel zelfs. Dat wordt ook bevestigd door onderzoek, dat consequent aantoont dat opsluiting op zich geen effectief instrument is om herval te voorkomen.

De maatschappelijke kost van dit falende beleid is aanzienlijk. Justitiekosten blijven oplopen, zorgnoden worden doorgeschoven en genegeerd in plaats van aangepakt, en de kansen op werk, huisvesting en sociale participatie nemen verder af. Wat zich aandient als een veiligheidsmaatregel, blijkt in de praktijk een mechanisme dat sociale uitsluiting bestendigt.

Het probleem is dan ook niet louter humanitair, maar structureel en maatschappelijk. Recidive voorkomen vergt meer dan handhaving alleen: het vereist een samenhangende aanpak waarin preventie, toegankelijke geestelijke gezondheidszorg en langdurige begeleiding centraal staan. Zonder die verschuiving blijft de gevangenis een draaideur voor velen.

Alternatieven: naar een humane en effectieve aanpak

Dat mensen met psychische kwetsbaarheden disproportioneel in de gevangenis belanden, is geen onvermijdelijkheid maar een beleidskeuze. Wie deze vicieuze cirkel wil doorbreken, moet afstappen van straf als reflex en kiezen voor zorg als uitgangspunt. Dat is niet alleen in het belang van de betrokken personen, maar ook van de samenleving als geheel.

Structurele alternatieven zijn ruimschoots bekend. Zo zijn er ‘diversieprogramma’s’ die ervoor kunnen zorgen dat lichte overtredingen worden doorverwezen naar zorg in plaats van naar detentie. Een uitbreiding van de capaciteit in forensische psychiatrie en gespecialiseerde behandelcentra is noodzakelijk om te voorkomen dat gevangenissen als noodoplossing blijven functioneren. Daarnaast is een geïntegreerde begeleiding nodig, van het eerste politiecontact tot en met re-integratie, met als doel herval te voorkomen in plaats van achteraf te bestraffen.

Investeren in zorg en preventie is bovendien geen ‘soft’ beleid, maar een bewuste veiligheidsstrategie. Toegankelijke geestelijke gezondheidszorg, woonzekerheid en armoedebestrijding verminderen aantoonbaar de kans op herval en versterken maatschappelijke participatie. Door te kiezen voor zorg in plaats van straf worden niet alleen psychisch kwetsbare mensen beter beschermd, maar wordt ook de samenleving veiliger, rechtvaardiger en zelfs economisch duurzamer. Alleen via een fundamentele heroriëntatie van het strafrecht, waarin mensgerichte zorg en preventie centraal staan, kan een effectief beleid worden gevoerd.

Beeld uit de film The Wisdom of trauma

Tekst: Els Lambrecht – Foto: The Wisdom of Trauma

Een cirkel. van mannen.

Schouder aan schouder.

Blikken vooruit.

Lichamen die wachten. Een stem. Laag.

Rustig.

Over wat te vroeg kwam.

Over wat ontbrak.

Over handen die niet beschermden.

Over ogen die geweld zagen.

Over veiligheid die geen thuis vond.

Na elke vraag: een stap vooruit.

Eerst één lichaam.

Dan nog één.

En nog één.

De cirkel verschuift.

Zonder geluid.

Kleine stappen.

Grote stappen.

Aarzeling.

Beslist

Het lichaam weet, woorden niet.

Herinneringen bewegen vanuit voeten.

Iets opent.

Tranen.

Blikken ontwijken.

Geen uitleg.

Geen verhaal.

Alleen beweging.

Levens verplaatsen.

Een stille dans

De camera blijft.

Zachtheid

Omdat het gezien wordt

Stilte spreekt

Over toen

Toen mannen nog jongens waren.

Wanneer het stopt, is de cirkel weg.

Wat gebeurde in beweging gebracht

Een vraag blijft:

Wat als iemand toen had gekeken?

“Ik hoef mij niet meer te verbergen”

Ludo Van Geldorp over internering, herstel, vertrouwen en geloof

Interview en foto: Nadia Mahjoub

Ludo Van Geldorp werkt als ervaringsdeskundige internering in het psychiatrisch ziekenhuis Bethanië, in Zoersel. Hij doorliep een lang en zwaar traject van internering, opname, herval en herstel. Vandaag gebruikt hij die ervaring om anderen te ondersteunen. Open en zonder omwegen vertelt hij over zijn werk, zijn verleden, wat hem vooruithielp en welke rol zijn geloof daarin speelt.

Wat doe je precies als ervaringsdeskundige?

“Ik werk in Bethanië in een project rond internering, samen met mensen van het inloophuis HOP, met andere ervaringswerkers en met partners zoals Multiversum. We hebben overleg, intervisies, studiedagen en uitwisseling, allemaal rond internering en herstel.

In de herstelwerkgroep rond internering werk ik samen met een collega-ervaringsdeskundige. Hij brengt herstelkennis uit de reguliere geestelijke gezondheidszorg mee, ik breng de ervaring van internering mee. Dat vult elkaar aan. Internering zit immers op het kruispunt van zorg en justitie. En net daar dreigt de mens soms uit beeld te verdwijnen. Daar wil ik iets betekenen.”

Dat hij vandaag zo helder en open spreekt over internering, is voor Ludo allerminst vanzelfsprekend. Lang heeft hij gezwegen over zijn verleden.

“Er zit enorm veel stigma op internering. Mensen denken snel aan gevaar, aan zware criminaliteit, aan opgesloten zijn. Terwijl de realiteit veel complexer is. Veel geïnterneerden leven niet constant in een instelling of gevangenis, maar onder voorwaarden, met begeleiding. Alleen: het etiket blijft. En dat weegt. Ik heb dat zelf heel sterk gevoeld.

Mijn vrienden wisten lange tijd niet dat ik geïnterneerd was. Ik schaamde mij daar enorm voor. Dat was voor mij een dubbel stigma: enerzijds psychiatrische kwetsbaarheid, anderzijds het beeld van: die heeft in de gevangenis gezeten, die is geïnterneerd. Dan word je al snel gezien als gevaarlijk of als grote bandiet. Dus ik hield dat verborgen.”

Wie was je vóór je internering?

“Ik leefde vrij losbandig. Ik trok me weinig aan van regels. Ik was als het ware de Robin Hood van de buurt. Iedereen was mijn vriend, ik wou er zijn voor mijn kameraden, en dat vond ik belangrijker dan wat de maatschappij van mij verwachtte. Maar onder dat gedrag zat veel pijn.

Er zijn in mijn leven veel trauma’s geweest. Een huisbrand toen ik jong was. Misbruik in de familiekring tijdens mijn adolescentie. En thuis hadden we eigenlijk nooit geleerd om met gevoelens om te gaan. Er werd niet gepraat over wat je voelde. Dus ik heb andere manieren gezocht om daarmee om te gaan.

Ik begon te gokken. Ik begon in te breken om dat gokken te kunnen betalen. Nu kan ik dat benoemen als coping- of vluchtgedrag. Toen voelde dat gewoon als: ik moet iets doen om niet te voelen wat er vanbinnen gebeurt.”

Die binnenkant bestond uit angst, verdriet en depressie, vertelt hij. “Hyperventilatie, hartkloppingen, paniek, en dat soms de hele dag door. Gokken was voor mij een manier om daar even niet mee bezig te zijn. Dat was mijn vlucht. Mijn drugs, eigenlijk.”

Toch schuift hij de verantwoordelijkheid niet af. “Natuurlijk waren er omstandigheden, trauma’s, verkeerde vrienden, verkeerde keuzes. Maar ik heb die feiten wel gepleegd. Ik neem daar verantwoordelijkheid voor.”

Hoe begon je traject binnen justitie en internering?

“Toen ik 23 was. Eerst gevangenis, dan voorwaarden, dan opnieuw feiten. Ik dacht toen: dit is mijn leven, dit ben ik. Ik had niet door dat er onder mijn gedrag iets zat dat behandeld moest worden. Er waren thuis veel conflicten, ik bleef gokken, het liep vast.

Via mijn justitieassistent kwam er dan een eerste opname in Bethanië. Voor mij was dat echt een kans op ommekeer.”

Die kans betekende niet dat het traject plots rechtlijnig verliep. Integendeel. Zijn internering zou uiteindelijk bijna twintig jaar duren.

“En dat is lang. Veel langer dan mensen zich kunnen voorstellen. Maar dat komt niet uit het niets. In zo’n traject ga je soms vooruit en dan weer achteruit. Je hervalt, je botst, je bent koppig, je maakt fouten. En één fout kan grote gevolgen hebben. Op een bepaald moment had ik werk, en dat werk was ook een voorwaarde. Maar ik voelde mij depressief en angstig, en ik gaf die job op omdat ik hulp wou. Voor mij was dat een noodkreet. Voor justitie was dat het schenden van een voorwaarde. Dat heeft mij opnieuw een jaar gevangenis gekost. Dat komt hard aan.”

En dat vertrouwen zat vaak in kleine dingen. Ik kreeg taken. Ik mocht flyers rondbrengen. Ik kreeg een badge. Ik kreeg verantwoordelijkheden. Voor iemand anders lijken dat details, maar voor mij waren dat grote stappen. Jarenlang had ik geen gevoel van eigenwaarde gehad. En ineens voelde ik: ze vertrouwen mij. Ze zien meer in mij dan alleen mijn dossier.”

Herstel kwam voor hem niet in één grote doorbraak, maar in een opeenstapeling van ervaringen. De werkgroep voor ervaringswerkers in Rekem was daarin belangrijk, omdat hij daar begon te voelen dat zijn verhaal misschien nog iets kon betekenen voor anderen. Ook de spiegelsessies met paarden maakten veel los.

“Daar leerde ik observeren, luisteren, minder impulsief reageren, eerlijk zijn. Een dier voelt meteen of jij ‘echt’ bent of niet. Dat kan je niet faken. Ik heb er veel geleerd over hoe ik in contact sta met mezelf en met anderen.”

Welke rol speelt je geloof in je herstel?

“Een heel grote rol. Ik heb in mijn leven te veel dingen meegemaakt die voor mij geen toeval meer waren. Ontmoetingen, kansen, mensen die op mijn pad kwamen op het juiste moment… Voor mij heeft dat het geloof in God, in Jezus wakker gemaakt. Het gaf mij hoop, richting en volharding. En ook de overtuiging dat ik niet vastzit in wat ik gedaan heb. Dat herstel mogelijk is.”

Begin 2025 stopte zijn internering definitief. “Als je al zoveel keer ‘nee’ hebt gekregen, ga je er bijna niet meer van uit dat het ooit stopt. Dus toen het gebeurde, had dat grote impact. En ja, ik heb toen ook meteen gedacht: dank u God.”

“Vertrouwen is voor mij het sleutelwoord: mensen die in mij bleven geloven op momenten dat ik het zelf niet meer deed.”

Tussen 2007 en 2018 verbleef hij grotendeels in Rekem. Hij vertelt over een ogenschijnlijk klein incident dat grote gevolgen had. “Er stond een trolley voor mijn deur. In mijn oude denkpatroon dacht ik: die zal dan wel voor mij zijn. Dat werd gezien als diefstal en ik moest terug naar de gevangenis.”

Wat dat met hem deed? “Verdriet. Heel veel verdriet. Het gevoel van: ik geraak hier nooit meer uit. In de gevangenis probeerde ik mij bezig te houden met werk, met muziek, … Want als ik te veel in mijn eigen gedachten bleef zitten, dan werd het heel donker.”

Wat heeft je geholpen om toch te herstellen?

“Vertrouwen. Echt waar: vertrouwen is voor mij het sleutelwoord. Mensen die in mij bleven geloven op momenten dat ik het zelf niet meer deed. Begeleiders, hulpverleners, mensen in het psychiatrisch verzorgingstehuis, in beschut wonen, later ook collega’s. Dat heeft voor mij het verschil gemaakt.

Vandaag kiest Ludo bewust voor openheid. Niet alleen in zijn werk, maar ook in zijn leven daarbuiten. “Ik wil geen twee gezichten meer hebben. Ik heb geleerd dat eerlijkheid beter werkt dan verbergen. Ook nu, in het gewone leven. Toen ik recent een woning huurde, heb ik gewoon eerlijk gezegd dat ik uit de psychiatrie kwam en dat ik begeleid werd. Veel mensen denken dat ze dat moeten verzwijgen uit schrik voor stigma. Maar ik heb ervaren dat openheid deuren kan openen.”

Tot slot wil hij vooral dat mensen anders leren kijken naar internering. “Kijk niet alleen naar wat iemand gedaan heeft. Kijk naar de mens. Naar de kwetsbaarheid. Naar de pijn. Naar de reden waarom iemand ontspoord is. Dat is geen goedpraten, maar wel begrijpen. Ik hoop dat er in de toekomst nog meer op zorg wordt ingezet. En dat mensen niet alleen het etiket zien, maar de persoon.”

Waar hij vandaag het meest trots op is, hoeft hij niet lang te bedenken. “Op mijn job. Omdat ik daarin helemaal mezelf mag zijn. Ik hoef mij niet meer te verbergen. Ik kan zeggen wie ik ben, wat ik heb meegemaakt, wat mij geholpen heeft. En als dat voor iemand anders hoop geeft, dan is dat voor mij misschien wel het mooiste dat er is.”

Dossier: Zorg of straf?

PORTRET door Christine Selleslagh

Gebaseerd op een echte getuigenis van Dirk De Wolf

Dirk, vader van Jan

in goeie handen – het lukt me niet. Elk akkefietje wordt afgestraft, incidenten worden niet voldoende in perspectief gezet. Jan is verbaal agressief, zeggen ze. Buiten de muren mag je met de deur smijten. Binnen de muren is dat een incident. Jan kan nooit met de deur smijten.

DIRK DE WOLF (66) is vader van Jan

De Wolf (34). Jan is geïnterneerd sinds 2015 en verblijft al zeven jaar in het

Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) van Antwerpen. Jan is striptekenaar van Frezals World.

Een beest wordt gebrandmerkt door een permanent merkteken op de huid aan te brengen met een heet ijzer, traditioneel gebruikt om eigendom te bewijzen en diefstal te voorkomen, in het verleden werd het ook gebruikt als straf. Brandmerken is bij wet verboden.

Het is 4u ‘s nachts wanneer Dirk wakker wordt. Hij ligt aan zijn kant van het bed. Zijn rechterarm uitgestrekt tot een vuist rust op het lege hoofdkussen naast hem. De scheiding, daar begon alles mee. Jans internering is mijn schuld. Ik ging voor mijn zoon niet op de barricade staan. Ik dacht dat ze hem zouden helpen, dat hij opgevolgd zou worden, dat ze hem kansen zouden geven. Ik wist niet dat dit hem zou brandmerken.

Dirk woelt. Het is niet met straffen dat je psychiatrische patiënten helpt. Jan heeft opvolging nodig, dat kan ook ambulant. Ik heb een studio voor hem ter beschikking en zal hem mee begeleiden. Ik ben 66 jaar en nog gezond. Waarom geven ze hem geen kans? Hoe kan ik Jan uit het FPC krijgen? Ik moet mijn kind toch kunnen helpen.

Vandaag gaat Dirk met de wielerclub fietsen. Ik moet slapen. Dirk draait zich nog eens om, krult zich in de donsdeken. Wielrennen, hij zucht. Hij is het genieten verleerd. Hoe hard ik mijn best doe om het te kaderen – hij is

Voor altijd speelt de bepalende scène zich in zijn verbeelding af, hij sluit zijn ogen. Elf jaar geleden verbleef Jan in opname. Hij was psychotisch en ging lopen, trok in het midden van de nacht naar zijn moeder. Die belde de politie en samen gingen ze opnieuw naar de opname-afdeling. Daar vroeg Jan of hij nog een sigaret mocht roken. De verpleger zei ja en maakte een armbeweging. Die beweging interpreteerde Jan als een aanval en er kwam een handgemeen. Jan gaf de verpleger een kopstoot. De directeur van de instelling legde klacht neer. Die gebroken neus is hersteld, maar elf jaar later zit Jan nog steeds een straf uit.

Morgen, op zondag, gaat Dirk zijn zoon bezoeken. Dat doet hij elke veertien dagen, afgewisseld met zijn ex-vrouw. Zo heeft Jan elke week bezoek. Vorige keer mocht hij niet binnen omdat Jan vergeten was om het bezoek aan te geven.

Jan De Wolf stond met een uitgebreid interview in Knack op 5/11/2025, waarin zijn vader Dirk en hijzelf een blik geven op hun dagelijks leven. Dirk vergelijkt zijn zoon met Jack Nicholson in One Flew Over The Cuckoo’s Nest, temperamentvol en rebellerend. Je creëert alleen maar meer frustratie als je hem voortdurend blijft straffen. Jan kreeg een straf zonder einde en tekenen werd zijn manier van spreken. Frezal werd zijn houvast.

Dirk komt al jaren elke veertien dagen, ze kennen hem daar goed. Hij kwam er niet in. Zorg op maat, zeggen ze dan.

Jan is een moeilijk geval, zeggen ze. Je wórdt moeilijk, ze maken je moeilijk. Doorstroming?

Het FPC is een moderne kerker. Een gevangene mag de gevangenis verlaten wanneer zijn straf is uitgezeten. Als geïnterneerde blijft je dossier je steeds achtervolgen, het wordt alleen maar dikker. Wat met de mens achter het dossier?

57 bladzijden gerechtsdossier liggen op het nachtkastje. Op de eerste bladzijde staat genoteerd: ‘Meneer D. De Wolf is niet tevreden over deze instelling.’ Enkel dat zinnetje, geen verdere toelichting. Dat ene zinnetje gaat met 56 andere bladzijden naar de rechtbank.

Tegen 6u30 valt Dirk terug in slaap. De dag begint om 8u, met wielrennen op de planning.

“Frezal is een superpee die tegen onrecht vecht. Maak hem niet

kwaad, want dan wordt hij groen en verandert hij in de Hulk.”

(Jan De Wolf)

Enkele begrippen uitgelegd

Internering is een strafrechtelijke maatregel in België voor personen die een misdrijf hebben gepleegd, maar die op het moment van de feiten niet of slechts in sterk verminderde mate toerekeningsvatbaar werden geacht wegens een psychiatrische problematiek. Het gaat niet om een straf, maar om een maatregel die zowel gericht is op de behandeling en zorg van de betrokkene als op de bescherming van de samenleving tegen het risico op herhaling.

In principe worden geïnterneerden geplaatst in gespecialiseerde voorzieningen, zoals Forensische Psychiatrische Centra (FPC’s) of forensische afdelingen binnen psychiatrische ziekenhuizen. De duur van de internering ligt niet vooraf vast en wordt periodiek geëvalueerd op basis van het psychisch functioneren en het maatschappelijk risico. ! Door een structureel tekort aan aangepaste zorgplaatsen verblijven geïnterneerden in de praktijk vaak (tijdelijk of langdurig) in gevangenissen.

Internering verschilt van detentie, waarbij personen een gevangenisstraf uitzitten die vooraf in tijd is vastgelegd. Ook gedetineerden kunnen psychische kwetsbaarheden hebben, en ook deze kunnen een rol hebben gespeeld bij het gepleegde misdrijf, maar zij worden juridisch als toerekeningsvatbaar beschouwd en dus strafrechtelijk verantwoordelijk gehouden.

Internering verschilt daarnaast ook van een gedwongen of beschermende opname (in de volksmond vaak “collocatie” genoemd). Dit is een burgerrechtelijke maatregel die wordt toegepast wanneer iemand lijdt aan een psychiatrische problematiek, vrijwillige zorg niet mogelijk is, en er een acuut gevaar wordt ingeschat voor de persoon zelf of voor anderen, zonder dat er noodzakelijk een misdrijf werd gepleegd.

Benieuwd naar meer?

In de recente reeks ‘Achter de crime scene’ van podcast De Volksjury licht gerechtspsychiater Gökhan Goktas op een toegankelijke manier het verschil toe tussen internering en detentie. Beschikbaar op VTM GO en via HLN.be

De Hollanderdwalende

Gouden Kooi

De stad is nog niet ontwaakt. Kleine miezerende regen licht op onder fletse straatlantaarns. In de verte hoor ik de sirenes galmen door de straten. Gaan ze iemand helpen of gaan ze iemand opsluiten? Die vraag stel ik mij wel eens als ik te vroeg wakker ben en alvast een frisse neus ga halen door de straten van Molenbeek.

Zou het die kerel zijn die al een paar dagen in het metrostation ligt en ferm van zijn tak aan het maken was gisterenavond?

Ik kreeg wel eens het advies mij kalm te houden in turbulente tijden en ik ben blij dat ik dat heb opgevolgd. Ik kan mij wel voorstellen dat de kalmte bewaren niet voor iedereen evident is. Stel, je hebt een aandoening, je begaat een misstap waarvoor je je moet je verantwoorden, terwijl je op dat moment eigenlijk niet zo handelingsbekwaam was. Het zal je maar overkomen. Voor je het weet zit je in het statuut van geïnterneerde.

Vanaf het moment dat je een dossier wordt, lijkt niemand zich nog af te vragen wat je voelt. Dat hoorde ik laatst iemand zeggen die zelf een internering had meegemaakt. Maar al te vaak word je dan als onbetrouwbaar beschouwd. En dat is wrang.

Wie heeft er nu baat bij het vollopen van de gevangenissen met psychisch kwetsbare mensen?

Mensen die beter af zijn met hulp in plaats van straf. Een natie moet niet beoordeeld worden op hoe het zijn meest bevoorrechte burgers behandelt, maar op hoe het zijn meest kwetsbare behandelt. Aldus sprak Mandela.

Genoeg gemijmerd. Het begint al licht te worden. Terug naar mijn gouden kooi, waar de houtwormen welig tieren. Spek met eieren. En een koffieke of drie. Eens zien of er nog wat in mijn pen rest om een column over te schrijven.

J.F.T. van der Zeyck Illustratie: NaMa

Tim: “Internering wordt beschouwd als een beschermingsmaatregel, in de praktijk is het een levenslange straf.”

Interview: Nadia Mahjoub – Foto: Tim

We spraken met Tim, die sinds ruim drie jaar geïnterneerd is. Hij heeft onder dat statuut in de hulpgevangenis van Leuven gezeten, vervolgens in de gevangenis van Merksplas, en verblijft nu in een openbaar psychiatrisch zorgcentrum (OPZC).

Eén van de pijnlijkste aspecten van internering is dat mensen nooit weten wanneer de maatregel eindigt.

Tim: Inderdaad. Maar het ontbreken van een einddatum is nog maar één van de vele gigantische problemen van de schandvlek pur sang die internering is voor België — een land dat ietwat hypocriet pretendeert tot de morele en ethische top van de menselijke beschaving te behoren. Willekeur en nattevingerwerk heersen, veelal gebaseerd op wat ik de Drie V’s noem: veronderstellingen, vooroordelen en vooringenomenheid. Zodra je geïnterneerd bent, heb je geen stem meer en wordt alles tegen jou gebruikt. Eender wie kan je van eender wat beschuldigen, en justitie beschouwt je bij voorbaat als schuldig. Zelfs wanneer harde feiten je onschuld aantonen, blijft de redenering: “Voor ons blijf je schuldig.” Ruimte voor nuance of redelijkheid bestaat niet, laat staan voor menselijkheid. Bij

iedere poging tot kritische bedenking wordt elk debat monddood gemaakt met de dooddoener “gebrek aan schuldbesef of -inzicht”.

Kan je daar voorbeelden van geven?

Tim: Te veel. Zowel op intermenselijk vlak –in de vechtscheiding die aan de basis ligt van mijn internering – als vanuit pure institutionele machtsgeilheid. Denk aan overenthousiaste hoofdinspecteurs die openlijk zeggen “iets te zoeken en te zullen vinden”, en er vervolgens niet voor terugdeinzen zogenaamde “feiten” te verzinnen. Letterlijk, jazeker. De leidraad is telkens dezelfde: “Schuldig tot het tegendeel bewezen is. Wanneer het tegendeel is bewezen: toch schuldig.”

Een voorbeeld uit mijn gevangenistijd: een medegevangene beschuldigde mij onterecht van alcohol brouwen in mijn cel. De sanctie die mij daarvoor werd opgelegd – de zwaarst

mogelijke – vocht ik aan bij de Commissie van Toezicht, die mij volledig in het gelijk stelde. De gevangenisdirectie werd zwaar terechtgewezen en kreeg bevel de tuchtmaatregel uit de registers te schrappen; juridisch gezien bestaat die dus niet langer. De KBM* stelt echter nog altijd expliciet dat ik schuldig ben. Een ander voorbeeld is een aangifte die ik bij de politie deed tegen de ex-partner van mijn vriendin Marijke – die, om het nog diplomatisch te verwoorden, nogal gewelddadig uit de hoek kan komen – wegens opzettelijke slagen en verwondingen. Maar toen ik een uitgebreidere verklaring ging afleggen, stond ikzelf plots te boek als dader. Nog een voorbeeld: enkele jaren geleden deed ik aangifte bij de lokale politie. Zonder aanwijsbare reden werd mij gevraagd een drugtest af te leggen, met de specifieke vraag of ik amfetamines gebruikte. Uiteraard niet, want ik ben rabiaat tegen drugs. Maar miraculeus genoeg testte ik “onverwacht” toch positief op... amfetamines. Meteen liet ik een onafhankelijke tegenexpertise uitvoeren, waaruit ontegensprekelijk bleek dat ik géén drugs gebruikte. Nogal toevallig, niet? Driemaal raden wat justitie daar desondanks van maakt...

Maar het strafste van al: de lokale politie – ik verwijs opnieuw naar de eerdergenoemde hoofdinspecteur – verzon uit het niets een klacht wegens slagen en verwondingen, zogezegd door mijn partner tegen mij ingediend. Dat zij daar zelf tegen protesteerde en ook in de rechtbank verklaarde dat er niets was gebeurd en zij in géén geval een klacht had neergelegd, mocht niet baten: volgens de KBM had ze haar verklaring onder mijn druk gewijzigd.

Hoe ben je in het interneringsstatuut terechtgekomen?

Tim: In essentie is alles terug te voeren op

mijn vechtscheiding. In die context heeft de zogenaamde “grond” voor internering zich laagje per laagje kunnen opbouwen, als een lasagne. Ik maakte fouten, jawel. Daar ben ik me zeer goed van bewust en ik neem er ook de verantwoordelijkheid voor op. Maar ruimte voor context of nuance om die fouten te kunnen – laat staan te mogen – kaderen, wordt niet geboden. Mijn ex weigerde me elk contact met mijn kinderen, en toen ik dat contact toch probeerde op te eisen – waar ik juridisch ook recht op had én heb – beschuldigde zij me van feiten zoals belaging en zelfs poging tot ontvoering, toen ik op school een afspraak had met de directie. Of ze beweerde dat ik bij haar had ingebroken door allerlei daken te beklimmen, terwijl ik in die periode op krukken liep door een zware voetkwetsuur. Ik was daar fysiek simpelweg niet toe in staat. Tóch werd zij zonder meer geloofd.

Ook was er die keer dat ik haar op een publieke parking vlak bij huis toevallig tegen het lijf liep en mijn zoontje me opmerkte en naar me toe liep. Ik gaf hem een knuffel en stuurde hem terug naar zijn moeder. Heel het gebeuren – in totaal minder dan anderhalve minuut – werd toevallig geregistreerd door mijn dashcam, inclusief mijn onmiddellijke vertrek van de parking in kwestie. Maar nog diezelfde avond werd ik opgepakt en de gevangenis in gegooid: “meneer is geïnterneerd”, en mevrouw had dus bij voorbaat gelijk. De camerabeelden die mijn versie van het verhaal van A tot Z bevestigen? Die passen niet in het heersende narratief, waardoor justitie tot op vandaag, zowat tweeënhalf jaar later, weigert ze zelfs maar te bekijken.

Wat doet internering met jou als mens?

Eenmaal je als geïnterneerde bent gebrandmerkt, lijk je niet langer als mens te worden gezien. Je bent louter krapuul, afval, zonder verweer. Je wordt eenvoudigweg niet getolereerd, wetgeving ten spijt. De gerechtsdeskundige wordt dan God. Die man ziet je tien minuten – al dan niet met andermans dossier voor zijn neus, zoals bij mij het geval was – en schrijft op basis daarvan een rapport waarin hij je allerhande persoonlijkheidsstoornissen aanwrijft. Een voetnoot: bizar genoeg lijden zowat alle geïnterneerden aan dezelfde

stoornissen. Zelf beschik ik over meerdere rapporten van multidisciplinaire teams die, onafhankelijk van elkaar en gemotiveerd, na maandenlange observaties en vaststellingen de zogenaamde “diagnose” van de gerechtspsychiater expliciet en over de hele lijn tegenspreken. Maar voor justitie geldt die laatste als de veronderstelde “deskundige”. Dus wanneer hij stelt: “U mag aanbrengen wat u wilt, ik blijf bij mijn mening en weiger uw argumenten in overweging te nemen”, laat het verdict zich raden. Cynisch genoeg is de gerechtspsychiater van mijn dossier meermaals in de media komen verkondigen dat er té vaak en té snel wordt geïnterneerd. Voor mij laat dat toch een ietwat wrange nasmaak na.

“Eenmaal je als geïnterneerde bent gebrandmerkt, lijk je niet langer als mens te worden gezien.”

Na de hulpgevangenis van Leuven en de gevangenis van Merksplas verblijf ik nu in een OPZC. Vergeleken met die twee vorige plekken kun je dit haast luxe noemen. In de gevangenis bestaat er immers niets dat zelfs maar in de buurt komt van elementaire basisrechten. Mensonterende praktijken zijn er schering en inslag, er is de continue dreiging van geweld. Hoewel dat zo niet hoort – een geïnterneerde mag simpelweg niet in een gevangenis zitten – is het regime voor geïnterneerden in de praktijk hetzelfde als voor reguliere gedetineerden. Dit terwijl een geïnterneerde volgens de wet per definitie als ziek wordt beschouwd, dus als iemand die medische hulp nodig heeft. Een geïnterneerde ondergaat immers een “beschermingsmaatregel” en geen straf. Ondanks goedbedoelde inspanningen van welmenende individuen

bestaat die vermeende zorg in de gevangenis echter hoegenaamd niet. Je wordt er grotendeels aan je lot overgelaten en, meer nog, dieper de metaforische afgrond in geduwd. Iedere dag opnieuw worden hier mensenlevens vernietigd. Laat me het onverbloemd benoemen zoals het is: wat justitie op dagelijkse basis doet, komt neer op bewuste en structurele mensenrechtenschendingen en op foltering. Punt.

Wat zijn je vooruitzichten?

Aan een sneltreinvaart heb ik mijn behandeltraject in het OPZC foutloos doorlopen, waardoor luttele dagen geleden het eindverdict viel dat ik ambulant mag beschikken. Een behoorlijk unicum, mag ik wel stellen, weer maar eens in tegenspraak met het standpunt van justitie. Na minder dan elf maanden is mijn traject voltooid, waar er in de regel toch mag worden uitgegaan van twee à drie jaren. Heel recent ben ik begonnen aan een omscholing in de sociale sector. Ik speelde al langer met het idee om mijn opgedane ervaringen ten goede aan te wenden en andere mensen te helpen, maar een spontane aansporing van een personeelslid in het OPZC gaf de doorslag. Dankzij de expliciete steun van zowel mijn vriendin als mijn behandelteam, koos ik uiteindelijk voor een volwaardige bacheloropleiding.

Vergeleken met heel wat lotgenoten heb ik het geluk dat ik mondig ben en ook academisch onderbouwd. Bovendien ben ik niet langer beschroomd om mijn stem te laten horen. De positieve vooruitzichten die ik vandaag heb, zijn er alleen gekomen doordat ik daar al sinds dag één voor knok en stap voor stap heb getoond dat het beeld dat justitie van mij ophangt hoegenaamd niet strookt met de realiteit. Dat was niet mogelijk geweest zonder de bereidwilligheid in het OPZC om afstand te nemen van beweringen en aannames en in de plaats daarvan naar de werkelijkheid te kijken.

Dat neemt niet weg dat ik minstens tot in 2028 onder invrijheidstelling op proef sta. Dat betekent dat de minste misstap – of zelfs louter de perceptie ervan – me opnieuw in de gevangenis kan doen belanden. Het voelt alsof ik onophoudelijk word beloerd

door gieren en jakhalzen, die likkebaardend afwachten om toe te slaan. Eén enkele insinuatie en ik heb het alweer aan mijn been. Zelfs mocht de internering in 2028 definitief worden opgeheven, dan nog heb ik een vorm van ‘levenslang’ gekregen: het brandmerk van ex-geïnterneerde zal me mijn hele leven blijven achtervolgen en in mijn nadeel spelen.

Vanbinnen ben ik eigenlijk kapot; delen van mezelf zijn dood. Justitie heeft een uitdrukkelijke hulpvraag beantwoord met een totale vernietigingscampagne, die niets anders dan een woestenij heeft achtergelaten. Gaza-stijl. Daardoor heb ik niet alleen een hartsgrondige afkeer gekregen van het falende, inherent onrechtvaardige en inhumane rechtssysteem, van de blinde en draconische bureaucratie die zo onachtzaam omspringt met mensenlevens. Ook op relationeel vlak hebben de voorbije jaren zware sporen nagelaten. Niet alleen heb ik zware trauma’s opgelopen, ook mijn partner Marijke en mijn kinderen bleken voor justitie een legitiem doelwit. Zonder enige twijfel zijn de levens van zowel Marijke als mezelf daardoor met heel wat jaren ingekort. Toch koester ik nog altijd de – misschien naïeve – hoop dat ik met mijn ervaring anderen kan helpen. Dat ik kan vermijden dat zij hetzelfde moeten doormaken. Voor mezelf is het te laat: mijn leven zoals het ooit was, is finaal voorbij, onherroepelijk verloren. Maar ik blijf strijden. Hopelijk kan ik nog een verschil maken voor andere slachtoffers van dit systeem.

Want laat daar geen misverstand over bestaan: internering helpt niemand. Internering maakt alleen maar extra slachtoffers. In die zin is er mij de voorbije jaren iets zeer expliciet en pijnlijk duidelijk geworden: in België zijn “recht” en “rechtvaardigheid” allerminst synoniemen.

* KBM: Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij

Katlijn bouwt mee aan ervaringsdeskundigheid binnen internering

Tekst: Nadia Mahjoub

Naast coördinator van de vormingen bij UilenSpiegel, werkt Katlijn Vander Meeren ook als referentiepersoon ervaringsdeskundigheid internering voor de FOD Volksgezondheid.

Dit is een pioniersfunctie binnen de hervormingen van de geestelijke gezondheidszorg. In die rol zet ze zich ervoor in dat ervaringsdeskundigheid een volwaardige plaats krijgt in de zorg voor geïnterneerden. Concreet betekent dit dat ze organisaties stimuleert om ervaringsdeskundigen in te zetten, goede praktijken zichtbaar maakt, knelpunten signaleert en meezoekt naar manieren om het cliëntperspectief sterker te verankeren in de forensische zorg. Ze startte in juni 2024 in deze nieuwe functie. In de loop van 2025 gingen nog vier andere Nederlandstalige referentiepersonen aan de slag voor volgende thema’s: langdurige zorg en rehabilitatie, crisiszorgpad, eerstelijnspsychologische zorg en verslavingszorg.

Vanuit de overheid werd enkele jaren geleden gevraagd om in elk netwerk internering een project rond ervaringsdeskundigheid op te zetten. In Vlaanderen zijn er drie van die netwerken. De invulling verschilt per regio. In Antwerpen werden drie halftijdse ervaringsdeskundigen aangesteld die rechtstreeks met geïnterneerden werken. In Hof van Beroep Brussel Nederlandstalig werd de dienst Reconnect & Rebuild uitgebouwd, met aandacht voor herstel in de forensische zorg. Vanuit Oost-Vlaamse actoren werd een onderzoeksproject gestart over inzet van ervaringsdeskundigen in de forensische zorg. Uit dit netwerkoverschrijdende project vloeide ook de aanstelling van een ervaringsdeskundige in een mobiel forensisch team voort.

Eén van de taken van Katlijn is het trekken van een lerend netwerk rond internering. In dat lerend netwerk komen ervaringsdeskundigen en projectcoördinatoren uit de verschillende netwerken samen om kennis, ervaringen en vragen uit te wisselen. Daarnaast werkt ze ook aan een intervisieleidraad voor ervaringsdeskundigen die werken met geïnterneerden, zodat zij elkaar inhoudelijk kunnen versterken.

Katlijn is verder ook betrokken bij een onderzoeksproject van UGent, Science for Care, Similes en Familieplatform over de inzet van ervaringsdeskundigen in een forensische context. In dat kader helpt ze onder meer impactsessies organiseren waarin patiënten en hulpverleners samen nadenken over verbeteringen in de zorg. Het uiteindelijke doel van het onderzoeksproject is een draaiboek te ontwikkelen voor de inzet van ervaringsdeskundigheid in de forensische sector.

Vast zonder houvast.

Internering in België

Tekst en foto: Nadia Mahjoub – Illustratie: www.evadeblock.com

Internering zou bescherming en zorg moeten samenbrengen. In België loopt dat al jaren mis. Voor veel geïnterneerden betekent internering niet herstel of begeleiding, maar opgesloten zitten zonder passende hulp en zonder duidelijk perspectief. Hoe kan een systeem dat zorg zou moeten bieden, zo vaak uitmonden in stilstand, uitzichtloosheid en mensenrechtenschendingen?

Als zorg uitblijft

Internering is bedoeld voor mensen die een misdrijf pleegden terwijl ze kampten met een ernstige psychische stoornis. Het is dus geen straf, maar een beschermingsmaatregel. In principe moet internering twee dingen doen: de samenleving beschermen én de betrokken persoon gepaste zorg geven. Net daar loopt het in België al jaren fout. Voor veel geïnterneerden betekent internering niet in de eerste plaats behandeling, maar vooral opgesloten zitten in een omgeving die daar niet geschikt voor is. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en de Raad van Europa hebben België daar herhaaldelijk op gewezen. Ook eind 2024 stelde de Raad van Europa opnieuw dat het structurele probleem van langdurige opsluiting zonder adequate zorg nog altijd voortduurt.

Een systeem dat kwetsbare mensen tekortdoet

Voor mensen die psychisch kwetsbaar zijn, maakt het een wereld van verschil of ze terechtkomen in een echte zorgomgeving of in een gevangenisafdeling. In een gewone gevangenis blijft de logica vaak die van controle, veiligheid en overleven van dag tot dag. Zorg komt dan op de tweede plaats. Dat is precies wat internationale toezichthouders al jaren signaleren: te weinig gespecialiseerde omkadering, te weinig continuïteit en een behandeling die soms te veel beperkt blijft tot medicatie. Het Comité ter voorkoming van foltering sprak in België over dezelfde oude systeemproblemen: een ernstig personeelstekort, gebrekkige psychiatrische zorg en een aanpak die tekortschiet voor mensen in crisis. Voor wie zelf al met angst, trauma, psychose of zware ontregeling leeft, kan zo’n omgeving extra ontwrichtend zijn.

Waarom dit over mensenrechten gaat

Dit is niet alleen een probleem van slecht beleid. Het gaat over fundamentele rechten. De overheid mag iemand zijn vrijheid afnemen,

maar dan moet ze ook menswaardige omstandigheden en aangepaste zorg voorzien. Wanneer de staat weet dat iemand zwaar psychisch lijdt, en die persoon toch jarenlang vasthoudt zonder passende behandeling of echt uitzicht op herstel, dan schiet zij fundamenteel tekort. Daarom heeft het Europees Hof België meermaals veroordeeld wegens onmenselijke of vernederende behandeling. Dat is juridisch niet hetzelfde als ‘foltering’, maar het zit wel in dezelfde absoluut verboden categorie van mensenrechtenschendingen. Voor veel betrokkenen voelt het alsof ze niet alleen opgesloten worden, maar ook vergeten.

De FPC’s zijn niet het einde van het verhaal

België heeft intussen wel gespecialiseerde forensisch-psychiatrische centra (FPC’s) uitgebouwd. Dat was een belangrijke stap vooruit. Zulke centra zijn beter afgestemd op de noden van geïnterneerden dan een gewone gevangenis. Maar daarmee is het probleem niet opgelost. Wie in een FPC terechtkan, is nog niet automatisch op weg naar herstel. Er is namelijk ook een groot tekort aan vervolgzorg, zoals minder beveiligde woonvormen, psychiatrische afdelingen, begeleid wonen en ambulante ondersteuning. Daardoor blijven mensen vaak langer dan nodig in een zwaarbeveiligde omgeving, simpelweg omdat er geen plek is om naartoe te gaan.

Een vastgelopen keten

Dat gebrek aan doorstroming heeft grote gevolgen. Als mensen niet kunnen uitstromen uit een FPC, blijven die plaatsen bezet. Daardoor moeten anderen langer wachten, vaak in de gevangenis. Zo raakt de hele keten verstopt. Wat een traject van zorg en herstel zou moeten zijn, wordt dan een systeem van wachten, stilstand en verlies van perspectief. En precies dat maakt internering in België vandaag nog altijd zo pijnlijk: niet alleen het gebrek aan zorg, maar ook het gebrek aan toekomst. Zolang kwetsbare

bestaansrecht?

Dirk De Caluwé is bij Similes als vrijwilliger actief in de werkgroep internering. Vanuit zijn ervaring stelt hij de vraag of internering in haar huidige vorm nog wel bestaansrecht heeft. Ook over het gevangeniswezen is hij kritisch. “Waarom plegen mensen feiten? Dat heeft meestal een verklaring: er zijn omstandigheden die daartoe hebben geleid. Het gaat om mensen die op een of andere manier zorg nodig hebben, zorg op maat die er vandaag niet altijd is. Agressie wordt vaak uitgelokt door de manier waarop mensen worden bejegend.

Het gaat om mensen in nood, die hulp, nabijheid en verbondenheid nodig hebben. Net die elementen dreigen in onze gejaagde maatschappij te verdwijnen: er is steeds minder tijd en aandacht voor elkaar. Wat ik vooral mis, is zorgzaamheid in onze samenleving.”

mensen opgesloten blijven zonder passende behandeling én zonder reële weg vooruit, blijft dit een open wonde in onze rechtsstaat.

Van wifi naar welzijn:

12 aanbevelingen voor digitale interventies in de geestelijke gezondheidszorg door de Hoge Gezondheidsraad

Tekst: Cornelia Becuwe – Afbeelding: Unsplash - Evelina Mitev

In 2024 stelde de Hoge Gezondheidsraad (HGR) een adviestekst op met aanbevelingen over digitale interventies en apps in de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Dit artikel bespreekt deze aanbevelingen om vervolgens enkele kritisch-constructieve bemerkingen te formuleren.

De weg naar goede geestelijke gezondheidszorg blijft ook in 2026 bezaaid met structurele en praktische drempels. Denk aan lange wachttijden, financiële drempels en het aanhoudende stigma rond mentale problemen. Willen we écht inspelen op de maatschappelijke noden, dan is het cruciaal om de ggz toegankelijker te maken. Digitale toepassingen in de ggz, aangeduid als digital mental health, kunnen een belangrijke rol spelen om mensen met psychische uitdagingen beter te bereiken.

De Hoge Gezondheidsraad

De HGR is een onafhankelijk samengesteld netwerk van experten dat beleidsmakers en professionals in de gezondheidszorg ondersteunt aan de hand van wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen. Ook op het vlak van technologische ontwikkelingen binnen de ggz wil ze zich als expertisecentrum laten horen.

Digital mental health

Digitale interventies binnen de ggz kunnen een breed scala aan toepassingen bevatten, zoals online consultaties met een hulpverlener, digitale (zelfhulp)interventies, apps, wearables, Extended Reality, chatbots en Artificiële Intelligentie. In haar advies concentreert de Hoge Gezondheidsraad zich op digitale interventies die het meest voorkomen en bestudeerd zijn: programma’s via computers, smartphones en crossplatform digitale omgevingen

Aanbevelingen

Op basis van een literatuurstudie stelt de HGR dat digitale therapieën en apps bij milde tot matige klachten even goed kunnen werken als face-to-face psychotherapie met een hulpverlener, zeker als er voldoende menselijke begeleiding is. Een werkgroep

Wearables: technologie die je op je lichaam draagt en die gegevens verzamelen, bv. het monitoren van slaap, hartslag of beweging als aanvulling op behandeling.

Extended Reality (XR): verwijst naar Virtual Reality (VR), Augmented Reality (AR) en Mixed Reality (MR). Bij VR draag je een VR-bril waarmee je in een levensechte digitale wereld stapt. Die gesimuleerde omgeving kun je bijvoorbeeld gebruiken om veilig te oefenen met moeilijke situaties en reacties te meten. AR voegt digitale elementen (zoals beelden, tekst of geluid) toe aan de echte wereld, meestal via een smartphone of speciale AR-headset. MR is een combinatie van VR en AR waarbij fysieke en digitale elementen met elkaar kunnen interageren.

Chatbot: een automatisch programma waarmee je via tekst kunt praten. Het geeft antwoorden op vragen of biedt hulp, zoals een digitale gesprekspartner.

Artificiële intelligentie (AI): slimme technologie die computers laat leren, denken en beslissingen nemen zoals mensen dat doen.

Cross-platform digitale omgevingen: digitale systemen, apps of platforms die werken op meerdere soorten apparaten of software, bv. een app die werkt op zowel een smartphone als een computer.

van experten komt tot twaalf aanbevelingen voor digitale interventies in de ggz:

Digitale interventies en apps moeten deel uitmaken van een bredere zorgaanpak waarbij ook menselijke ondersteuning aanwezig is. Professionals in de ggz spelen een sleutelrol in het begeleiden en aanbevelen van deze tools.

Niet alle hulpverleners zijn vertrouwd met digitale toepassingen. Opleiding is dus nodig om voldoende digitale vaardigheid te garanderen bij ggz-professionals.

Er is een blijvende, structurele financiering nodig voor kosteneffectieve digitale interventies en apps, niet alleen voor de ontwikkeling ervan maar ook om een duurzame toepassing mogelijk te maken.

Digitale zorg wordt best ontwikkeld samen met de mensen voor wie ze bedoeld is. Alleen door écht te luisteren naar gebruikers, ook zij die vaak vergeten worden, ontstaat technologie die helpt in plaats van uitsluit.

Een breed netwerk van universiteiten, ziekenhuizen, patiëntenorganisaties en andere partners werken best samen om digitale interventies goed te integreren in de zorg en om gelijke toegang tot kennis, middelen en tools te garanderen.

Blijvend wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit, gebruiksvriendelijkheid, toegankelijkheid en kosten-efficiëntie van digitale zorg is nodig.

Nieuwe apps en interventies moeten kunnen aansluiten op bestaande digitale basisdiensten, zodat patiënten makkelijk toegang krijgen tot hun gegevens en hulpverleners beter kunnen samenwerken, ook over verschillende sectoren heen.

Ondersteun ontwikkelaars van digitale interventies en apps. Geef ze ruimte om te experimenteren én ondersteuning om hun

weg te vinden in complexe regels (zoals GDPR en medische richtlijnen).

Geef voorrang aan apps met een mobile-first-aanpak: de smartphone is een veelgebruikt hulpmiddel waarop digitale interventies in eerste instantie moeten worden afgestemd.

Digitale ggz moet verder gaan dan symptoombestrijding. Ze moet zich ook richten op onderliggende mechanismen, het algemeen welzijn en de verbetering van de levenskwaliteit.

Er zijn grote verschillen tussen regio’s in België wat betreft de inzet van digitale ggz. Een nationale strategie is nodig om expertise te bundelen en ervoor te zorgen dat iedereen gelijke toegang heeft tot kwalitatieve digitale zorg.

Geef zorgverleners duidelijke richtlijnen, maar laat ruimte voor professionele afweging wat betreft de inzet van digitale zorg. Niet elke tool past bij elke patiënt.

Drempels

In de adviestekst wordt aandacht besteed aan barrières die een invloed kunnen hebben op de betrokkenheid van zorgvragers. Veel voorkomende drempels zijn onder meer een verminderde motivatie door bijvoorbeeld ernstige depressieve klachten, beperkte digitale vaardigheden bij zowel de zorgvragers als zorgaanbieders, technische problemen, bezorgdheid over privacy en de waarheidsgetrouwheid van de beschikbare informatie.

Een inclusief ontwerp

Ook stelt de HGR dat digitale interventies ggz toegankelijker kunnen maken voor kansengroepen en dat er zo mogelijk minder risico op stigma is. Ze stelt dat het meeste onderzoek naar digitale interventies echter nog te weinig aandacht heeft voor kwetsbare groepen, zoals mensen met een lage sociaaleconomische status, personen met een diverse etnisch-culturele achtergrond, LGBTQIA+-personen, daklozen en plattelandsbewoners. Zonder inclusief ontwerp van de technologische toepassingen dreigt de digitale kloof groter te worden. Daarom is het essentieel om deze mensen actief te betrekken bij ontwikkeling en evaluatie.

Effectiviteit

Verder beschrijft de HGR ook faciliterende omstandigheden waardoor de betrokkenheid bij digitale interventies

stijgt. Zo is het onder meer van belang dat zorggebruikers effectief een vermindering van hun klachten ervaren, de toepassingen effectief afgestemd zijn op hun noden en de digitale toepassingen gepaard gaan met sociale verbondenheid en menselijke begeleiding. Daarnaast is het belangrijk dat de digitale interventies ethisch en juridisch gekaderd zijn in het Belgische zorglandschap.

Digitale toepassingen zijn waardevol maar mogen nooit het warme, menselijke contact vervangen.

Enkele bemerkingen

De adviestekst van de HGR biedt een waardevol kader voor het doordacht en efficiënt inzetten van digitale toepassingen in de ggz. Het document legt de nadruk op verantwoord gebruik, inclusiviteit en samenwerking tussen zorgvragers, zorgaanbieders en ontwikkelaars. Desalniettemin kunnen ook enkele kritisch-constructieve bemerkingen geformuleerd worden. Zo wordt er wel benadrukt dat perspectieven van kansengroepen meegewogen moeten worden bij ontwerp en implementatie, maar het blijft onduidelijk hoe deze participatie precies structureel gewaarborgd wordt.

Verder lijken de voorgestelde digitale interventies vooral gestoeld op cognitieve gedragstherapie (CGT). Hoewel dit een breed toegepaste methode is, vertegenwoordigt CGT slechts een deel van het ruime aanbod aan psychotherapeutische benaderingen. Psychoanalytische, systeemtherapeutische of lichaamsgerichte therapieën laten zich minder makkelijk vertalen naar gestandaardiseerde digitale formats en krijgen ook weinig ruimte in het advies. Een te sterke focus op CGT kan de diversiteit in hulpvragen en voorkeuren onvoldoende bedienen.

Daarnaast biedt het HGR-advies richt-

lijnen voor kwaliteitsvolle en ethische digitale zorg, maar blijft de rol van commerciële spelers onderbelicht. Veel digitale toepassingen worden ontwikkeld door private bedrijven, die niet altijd aan dezelfde normen of toezicht onderworpen zijn als klassieke zorgaanbieders. Dit roept vragen op over de focus op winst, gegevensbescherming en gelijke toegang. Zonder een duidelijk beoordelingskader bestaat het risico dat commerciële belangen boven welzijn komen te staan.

Tot slot is de vraag niet alleen wat digitaal mogelijk is, maar ook aan welke maatschappij we willen bijdragen. De overgang van kassierster naar zelfkassa in de supermarkt laat zien hoe kostenefficiëntie soms primeert op menselijkheid. Een vriendelijk woord aan de kassa kan voor sommigen het enige gesprek van de dag zijn en een verschil maken tussen een gevoel van verbondenheid of vereenzaming. In de ggz dreigt een gelijkaardige verschuiving: digitale toepassingen zijn zeker waardevol en kunnen kostenefficiënt zijn, maar mogen het warme, menselijke contact nooit vervangen. Want zelfs in digitale tijden blijft één ding onvervangbaar: het menselijke contact dat raakt, heelt en verbindt.

Besluit

Kortom, digitale innovatie in de geestelijke gezondheidszorg kan een brug slaan over verschillende drempels. Het HGR-advies geeft de richting aan naar verantwoord gebruik, maar toont ook aan hoe complex deze implementatie is. Zonder blijvende aandacht voor structurele participatie van kansengroepen, kritisch toezicht op commerciële invloeden en bescherming van het menselijke aspect, dreigt digitale zorg haar belofte niet waar te maken. Wie digitaal werkt, moet zich afvragen: voor wie, in welke context en met welk mensbeeld? Alleen zo wordt digitale ggz niet enkel efficiënter, maar ook eerlijker en warmer.

Bron: Hoge Gezondheidsraad. (2024). Digitale interventies en apps voor geestelijke gezondheid (Advies nr. 9745). Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. www.hgr-css.be/nl/advies/9745/digitaleinterventies-en-apps-voor-geestelijkegezondheid

Op 17 februari 2026 werd de Mental Salad-tool voorgesteld in Gemeenschapscentrum De Markten in Brussel aan meer dan zestig geïnteresseerden uit onderwijs, ggz en jeugdwerk.

Tekst: Jef Vanhove

UilenSpiegel en Produções Fixe uit

Portugal sloegen twee jaar geleden de handen in elkaar. Missie: een tool ontwikkelen om mentaal welzijn bespreekbaar te maken op plaatsen waar jongeren samenkomen. Een intensief en leerrijk proces leidde tot een laagdrempelige educatieve tool.

Wake-up call

UilenSpiegel wordt twee keer wakker geschud in 2023 en 2024. Een studie van Zorgnet-Icuro uit 2023 legt een open wonde bloot: er is een toename van psychische problemen onder jongeren en dit op steeds jongere leeftijd. Niet veel later verschijnt het Memorandum 2024 van de StatenGeneraal Geestelijke Gezondheid met twee duidelijke prioriteiten: 1. Geef jongeren voorrang en 2. Meen het met preventie. Dit konden we als UilenSpiegel niet laten passeren. We moesten actie ondernemen en ons richten op jongeren, een doelgroep die we slechts met mondjesmaat bereiken. Maar wat konden we doen? Hoe pakten we dit best aan?

Over het muurtje

Al snel contacteerden we een oude bekende, Jo Claeys. Jo studeerde samen met collega’s Thomas en Jef en is al meer dan twintig jaar actief in ‘non-formal education’ en Europese projecten. De ideale man om onze vraag aan voor te leggen. Na wat

pingpongen met ideeën en aftasten van elkaars expertise, merkten we dat dit wel eens de ideale match zou kunnen zijn. Voor UilenSpiegel een eerste stap in een Europese samenwerking en een nieuwe focus op jongeren, voor Produções Fixe een onbekend thema én het werken met ervaringsdeskundigen.

Approved!

Het project werd ingediend en goedgekeurd. Wat volgde was een boeiend proces van veertien maanden met veel online meetings, uitwisselingen, cocreatie, humor, discussie, testen, evalueren, herbronnen, maar vooral samenwerken.

Jongeren aan zet

“Als

mentaal welzijn een bloem is, dan doen we er goed aan zorg te dragen voor de bijen.” (jongere uit Portugal)

Achterban-check

Het motto ‘Niets over ons zonder ons’ is meer dan een slogan voor UilenSpiegel, dus werden er brainstormsessies opgezet met de leden, vrijwilligers en bestuurders en werd een interne ledenbevraging verstuurd. Maar liefst 91% van onze leden vond dat we als organisatie meer moeten inzetten op de doelgroep jongeren. We kregen dus een ‘GO!’.

We werkten hard aan een projectaanvraag, vroegen feedback aan JINT vzw, het nationaal agentschap dat instaat voor de begeleiding en opvolging van onder andere Erasmus+ projecten. Zij gaven ons positieve feedback, wat ons extra motiveerde om een pareltje in elkaar te boksen.

De tool richt zich op jongeren tussen 13 en 25 jaar en dus betrokken we tijdens het ganse proces de jongeren zelf. Lara, Camila, Alice, Maartje, Hannah en Odin kregen een grote verantwoordelijkheid en beslisten over de vormgeving, speltechnieken, thematische aanpak ... Hun betrokkenheid maakte het project levendig en vooral zeer betekenisvol.

De pilootversie werd bij ons tweede bezoek aan Portugal uitgebreid getest en becommentarieerd, aanpassingen werden aangebracht en we kregen een tool mee naar België. We gingen verder met het uittesten van de tool in scholen, buurtwerkingen, onder vrienden en koppelden de feedback van de testers terug. Een finale versie werd afgeklopt: Do You® Mind – Mental Salad. Meer dan tweehonderd kaarten verdeeld in acht categorieën, twee spelborden, zes pionnen, een spelgids, verpakt in een mooi doosje. Klaar om gespeeld te worden: alleen, in groep, in scholen, thuis, op de jeugdbeweging, …

Kers op de taart

Op 17 februari 2026 werd de tool voorgesteld in de Spiegelzaal van GC De Markten in Brussel aan meer dan zestig geïnteresseerden uit onderwijs, ggz, jeugdwerk … En ze

zagen dat het goed was. Een proces van ongeveer twee jaar mondde uit in een mooie, warme, verbindende en speelse namiddag. Elke organisatie kreeg de tool mee om verder mee aan de slag te gaan. Maar het verhaal stopt hier niet! Dankzij De Warmste Week hebben we de mogelijkheid om 125 extra toolboxen te produceren en te gaan voorstellen bij organisaties in Vlaanderen en Brussel. Bovendien zal de tool binnenkort ook gratis te downloaden zijn in het Nederlands, Engels en Portugees.

We hopen dat we met dit project vele duizenden jongeren kunnen bereiken en dat het onderwerp ‘mentaal welzijn’ een normaal dagelijks gespreksonderwerp kan worden.

Niets over ons zonder ons: in gesprek met de jongeren die de Mental Salad-tool creëerden

Interview: Nadia Mahjoub

We gingen in gesprek met vier van de zes jongeren die het Mental Saladconcept bedachten: Camila (14) en Lara (14) uit Portugal en Maartje (25) en Hannah (26) uit België.

Wat is je het sterkst bijgebleven van heel deze ervaring?

Lara: “Het feit dat we als jongeren echt carte blanche kregen. We waren vol-

ledig op onszelf aangewezen, en dat maakte me in het begin wat nerveus. Maar al snel zaten we in een goede flow en liep alles vanzelf. Ik was echt onder de indruk van het vertrouwen en de vrijheid die we kregen om het concept te ontwikkelen. Ik voelde dat volwassenen echt naar mij luisterden, dat ik serieus werd genomen en dat ik een verschil kon maken. Dat was heel empowerend.”

Camila: “Ik vond het heel fijn om zo’n totaal nieuwe ervaring te beleven, nieuwe mensen te leren kennen en in een internationaal team rond mentaal welzijn te werken. In het begin kon ik amper geloven dat we de tool echt helemaal zelf, als jongeren onder elkaar, mochten bedenken. Maar al snel werd duidelijk dat we die vrijheid ook echt kregen.”

Hannah: “Het was bijzonder om naar Portugal te kunnen gaan en daar in contact te komen met mensen die ik nog helemaal niet kende. Ook het samenleven en het intens samenwerken vond ik heel fijn. Tijdens de eerste overlegmomenten had ik even het gevoel dat we aan het slabakken waren en dat al dat praten nergens toe leidde. Ik ben nogal ongeduldig, dus dat maakte me wat ongerust. Maar plots kwam er vaart in de groep, mede dankzij de bewegingsoefeningen en energizers die Lara en ik vanuit onze theaterachtergrond inbrachten, en waar iedereen enthousiast aan deelnam.”

Maartje: “Het waren inderdaad intense weken. De vrijheid die we kregen en de resultaten die we samen bereikten, hebben mijn zelfvertrouwen versterkt. Hannah en Lara hadden meteen een

klik, omdat ze allebei theater als hobby hebben. Entertainen zit echt in hun bloed. Hun actieve oefeningen brachten energie en plezier in het proces, en dat zorgde voor een heel fijne sfeer in de groep.”

Hoe zijn jullie op het idee van een ‘salade’ gekomen?

Hannah: “Ik herinner me dat de coordinatoren ons verschillende vragen gaven om over te brainstormen. Zo vroegen ze onder meer of de tool eerder dramatisch moest zijn, of net ‘licht verteerbaar’. Van daaruit kwamen we op het idee van een salade.”

Maartje: “In het begin was de tool nog helemaal niet concreet, maar voor ons was het al vrij snel duidelijk dat we die richting uit wilden. Het idee van een salade hebben we daarna niet meer losgelaten, en van daaruit is de tool verder organisch gegroeid.”

Hannah: “We wilden een spel maken waarin niet alleen gepraat wordt, maar dat deelnemers ook letterlijk in beweging brengt. Een ander belangrijk uitgangspunt was dat er geen facilitator nodig zou zijn: jongeren moesten het gewoon zelf, onder elkaar, kunnen spelen. We vonden het ook belangrijk dat het geen wedstrijd zou worden. Dit is geen spel dat je moet ‘winnen’. We wilden iets creëren dat op een laagdrempelige manier een gesprek op gang brengt dat verder gaat dan koetjes en kalfjes. Het spel zorgt voor herkenning en erkenning, waardoor je je minder alleen voelt met je gedachten en gevoelens.”

Lara: “Ik heb enorm genoten van de brainstormmomenten tijdens onze

eerste overlegweek in april. Ook de tweede bijeenkomst in oktober was heel fijn. Toen konden we het prototype van het spel samen uittesten.”

Wat vinden jullie van het uiteindelijke resultaat?

Maartje: “Ik ben heel enthousiast over het resultaat. Het spel is mooi uitgewerkt en de vragen zetten echt aan tot reflectie over mentaal welzijn. Het zijn eenvoudige vragen, maar je kunt met je antwoord zo diep gaan als je zelf wilt.”

Camila: “Alles wat we voor ogen hadden, zit erin. Ik had eigenlijk niet verwacht dat het tot zo’n mooi resultaat zou leiden. Wat ik er sterk aan vind, is dat het je echt laat nadenken over gevoelens en emoties, en je helpt om die met anderen te delen, iets wat meestal niet zo vanzelfsprekend is.”

“We kregen als jongeren echt carte blanche in het bedenken van de tool” (Lara)

Lara: “Ik kan me daar alleen maar bij aansluiten. Ik ben trots dat ik aan dit proces heb mogen bijdragen. De tool zorgt ervoor dat we meer met elkaar praten. Soms hebben mensen geen tijd om echt te luisteren, met elkaar in gesprek te gaan of zorgzaam met elkaar om te gaan. Dit spel creëert daar wel ruimte voor, met de nodige aandacht.”

Op de sofa bij de chatbot

Artificiële intelligentie als waardige vervanger van je vaste therapeut?

Tekst: Eline Crols – Afbeelding: Freepik

“Waarmee kan ik je helpen?”, vraagt ChatGPT. Concurrent Copilot begroet me met “Hallo, waar denk je vandaag aan?”

Beide vragen zijn minstens even uitnodigend als het tweewekelijkse “Hoe gaat het?” van mijn vaste psycholoog. Bovendien zijn AI-gesprekspartners altijd beschikbaar, gratis en hebben ze geen klokje dat onverbiddelijk het einde van de sessie aankondigt. Klinkt aanlokkelijk, maar is het echt een goed idee om je diepste zielenroerselen toe te vertrouwen aan artificiële intelligentie?

De effectiviteit van het gebruik van AI als therapeut lijkt alvast wetenschappelijk aangetoond. Uit recente studies blijkt dat therapeutische chatbots depressie- en angstklachten verminderen, zeker in combinatie met klassieke therapie. Een Braziliaans AI-model slaagt erin om op basis van spraakberichten af te leiden of de spreker depressief is, aan de hand van de manier waarop die praat. Kunstmatige intelligentie kan dus wel degelijk een nuttig hulpmiddel zijn in de geestelijke gezondheidssector en zal naarmate er meer onderzoek wordt gedaan steeds specifieker kunnen worden ingezet.

Ook het laagdrempelige karakter van een gesprek met een chatbot is een grote troef. Voor mensen die niet snel de weg naar een therapeut vinden omdat ze de stap niet aandurven, er niet de financiële middelen voor hebben of omdat ze ergens wonen waar therapie simpelweg niet ingeburgerd of beschikbaar is, kan AI een uitkomst bieden. Daarnaast kan het een goede eerste stap zijn voor wie op een wachtlijst staat of op zoek is naar heel concreet advies of even ongegeneerd het hart wilt luchten.

Daarnaast geeft een chatbot altijd antwoord. Soms is dat afkomstig uit betrouwbare wetenschappelijke bronnen, maar het kan evengoed gaan om klinkklare onzin uit de krochten van het internet. AImodellen geven overigens niet graag toe dat ze iets niet weten. Soms verkondigen ze bijgevolg met grote stelligheid puur verzonnen informatie, ook bekend als hallucinaties.

De vermeende empathie van een virtuele therapeut is vooral het gevolg van eindeloze bevestiging.

Toch zijn er veel kanttekeningen te plaatsen bij de therapeutische rol die AI kan vervullen, ook als het om specifieke apps gaat die gericht zijn op mentale gezondheid. In de eerste plaats is de vermeende empathie van een virtuele therapeut vooral het gevolg van de eindeloze bevestiging van de gedachten en gevoelens die je deelt. Bijzonder vleiend om zelden te worden tegengesproken, maar niet bijster helpend en in het slechtste geval zelfs ronduit gevaarlijk, zeker voor de meest kwetsbare en onervaren gebruikers. Hoewel er de laatste tijd steeds meer veiligheidsmarges worden ingebouwd, zijn er gevallen bekend waarin mensen zodanig werden bevestigd in hun negatieve gedachten dat het hen aanzette tot suïcide. Bovendien bestaat er uiteraard geen intervisie of psychologencommissie voor chatbots. Er zijn dus weinig controlemechanismen, waardoor AI-therapeuten moeiteloos deontologische regels kunnen overschrijden.

Verder blijft een chatbot eerder aan de oppervlakte en profileert hij zich vooral als een enthousiaste coach die informatie, oplossingen en praktische tips aanreikt, maar zelden veel dieper graaft of je gedachtegang in twijfel trekt en je helpt tot inzichten te komen. Ook de emotionele laag van een op het eerste gezicht onschuldige interactie oppikken is lastig. Zo krijg je op de vraag welke paddenstoelen giftig zijn of wat de hoogste brug in de buurt is een oprecht antwoord zonder voorbehoud, terwijl er bij een echte therapeut vermoedelijk alarmbellen zullen afgaan.

Tot slot is alles wat je vertelt veel minder veilig bij een groot technologiebedrijf dan bij een therapeut met beroepsgeheim. Zeker bij gratis versies van AI worden data meestal opgeslagen en gebruikt om de modellen verder te trainen. Zelfs als je vindt dat je niets te verbergen hebt, kun je je afvragen hoe wenselijk het is dat je gevoelige gegevens bijvoorbeeld door een datalek in handen zouden komen van spelers met slechte bedoelingen of ze terecht zouden komen bij verzekeraars die er de hoogte van hun premies op zouden baseren.

In een ideale situatie kunnen chatbots dus een waardevolle aanvulling bieden op de klassieke hulpverlening. Ze kunnen in een bepaalde context worden ingezet voor informatie of advies en het is niet ondenkbaar dat ze ooit worden ingebed in de ggz, onder toezicht van menselijke professionals. Toch denk je voorlopig best twee keer na vooraleer je je hart uitstort in een chatvenster. Oprecht contact is namelijk een essentiële voorwaarde voor doeltreffende therapie, en hoe empathisch artificiële intelligentie ook lijkt, authenticiteit behoort niet tot haar kwaliteiten.

Meer weten?

De Universiteit van Vlaanderen Podcast, Kan je ChatGPT gebruiken als psycholoog?

Podcast Normale Mensen Bestaan Niet, AI als therapeut?

Podcast De Wereld van Sofie, Mijn vriend, Chat.

Van familieverhaal naar mensenrechtenperspectief

Dans betrokkenheid wortelt in een persoonlijke ervaring. Binnen zijn familie werd hij geconfronteerd met de ontwrichtende impact van onbehandelde en verkeerd begrepen psychische nood. Een neef ontwikkelde een afhankelijkheid van cannabis, verwaarloosde zichzelf en trok zich geleidelijk terug uit het sociaal leven.

Op zoek naar inzicht dat verder ging dan louter medische verklaringsmodellen, kwam Dan terecht bij de Schotse Highland Survivors Group, een door ervaringsdeskundigen geleide organisatie van gebruikers en overlevenden van de psychiatrie. Daar ontdekte hij een ander denkkader: geestelijke gezondheid als een kwestie van rechten, waardigheid en stem – niet enkel van diagnose en behandeling.

Via deze groep kwam hij in contact met WNUSP (World Network of Users and Survivors of Psychiatry), een internatio-

MindFreedom Ghana: van persoonlijke ervaring naar collectieve rechtenstrijd

Artikel gebaseerd op een dubbelinterview met Dan Taylor en Nii Lartey op 15 december 2025 in Osu, Accra (Ghana) door Rafael Daem, voormalig voorzitter van UilenSpiegel vzw

In augustus 2004 werden de eerste fundamenten gelegd van wat later MindFreedom Ghana (MFGh) zou worden. Niet in een conferentiezaal of beleidsruimte, maar in een alledaagse kruidenierswinkel. Een plastic boodschappentas met daarop voorlichtingsmateriaal van de in het Verenigd Koninkrijk gevestigde Highland Survivors Group trok er de aandacht van Dan Taylor, vandaag uitvoerend secretaris van MindFreedom Ghana. Wat begon als nieuwsgierigheid, groeide uit tot een mensenrechtenengagement dat tot op vandaag voortduurt.

nale mensenrechtenorganisatie die opkomt voor personen met ervaring binnen geestelijke gezondheidszorgsystemen.

In oktober 2004, na een aan de Verenigde Naties gelinkte bijeenkomst in New York over de rechten van personen met een handicap, ontmoette Dan de Ghanese juriste en ervaringsdeskundige Janet Amegatcher. Die ontmoeting bleek doorslaggevend. Samen groeide het idee om in Ghana een organisatie op te richten die de rechten van personen met psychosociale beperkingen centraal zou stellen.

Janet blijft tot vandaag een moreel kompas binnen MindFreedom Ghana. In dezelfde periode ontstond ook een nauwe band met MindFreedom International, dat uitgroeide tot een ideologisch en organisatorisch referentiepunt voor de Ghanese beweging. Vanuit die betrokkenheid werd Dan in 2007 uitgenodigd door UilenSpiegel vzw om deel te nemen aan het Mad Pride-evenement in Brussel.

Ervaringsdeskundigheid als fundament

Ook Nii Lartey, een kernfiguur binnen MFGh, vertrekt vanuit een persoonlijke geschiedenis. Zijn oudere zus – vandaag 75 jaar – leeft met een bipolaire stoornis. Ze is weduwe en moeder, en kende heel haar leven terugkerende crisissen. De zorg lag lange tijd grotendeels bij de familie, in het bijzonder bij hun inmiddels overleden moeder, die tijdens acute crises een cruciale rol speelde.

Hoewel zij ook wordt opgevolgd in een psychiatrisch ziekenhuis in Accra, verloopt haar ondersteuning voornamelijk ambulant en binnen de gemeenschap. Voor Nii is één principe onwrikbaar: gedrag dat als “afwijkend” wordt bestempeld, moet binnen de context van ziekte worden begrepen, nooit gemoraliseerd of gecriminaliseerd.

In stabiele periodes koos zijn zus er bewust voor om publiek te getuigen over haar ervaringen, onder meer via radio-

interviews. Zichtbaarheid als strategie tegen stigma.

De ware last: stigma

Geestelijke gezondheid is niet enkel een kwestie van diagnose en behandeling, maar ook van rechten, waardigheid en stem.

Zowel Dan als Nii benadrukken dat de zwaarste last vaak niet voortkomt uit de aandoening zelf, maar uit de maatschappelijke reactie erop. In Ghana rust op psychische aandoeningen nog steeds een zwaar stigma. Families leven in angst voor beschuldigingen van verwaarlozing of moreel falen. Die sociale druk leidt tot isolatie, stilte en uitsluiting, niet alleen van individuen, maar van hele families.

Een rechtengebaseerd alternatief

MindFreedom Ghana positioneert zich bewust als een door ervaringsdeskundigen geleide, rechtengebaseerde organisatie. Het kantoor is op weekdagen geopend en fungeert als veilige ontmoetingsplek waar gebruikers en overlevenden van de psychiatrie steun kunnen vinden, ervaringen delen en werken aan herstel van zelfvertrouwen en eigenwaarde.

Driemaandelijkse lotgenotenbijeenkomsten bereiken momenteel zo’n zestig deelnemers. Er is geen formeel lidmaatschap vereist: deelname is vrijwillig, open en gebaseerd op wederzijds respect, een duidelijke breuk met hiërarchische zorgmodellen.

In het verleden organiseerde MFGh ook Mad Pride-evenementen: publieke manifestaties die het recht op zichtbaarheid, waardigheid en zelfdefinitie opeisten. De laatste editie vond plaats in 2012, maar volgens Dan Taylor is de nood aan publieke actie vandaag opnieuw groot.

Wetgeving en realiteit

Hoewel Ghana beschikt over een Mental Health Act, blijft de uitvoering volgens MFGh ontoereikend. De organisatie pleit voor hervormingen in lijn met het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap (CRPD), met bijzondere aandacht voor:

• Versterkte bescherming van mensenrechten

• Garanties tegen dwang en misbruik

• Erkenning van ervaringsdeskundigheid

• Uitbouw van gemeenschapsgerichte alternatieven voor institutionalisering

MindFreedom Ghana profileert zich niet enkel als dienstverlenende organisatie, maar als actieve stem binnen het middenveld, ingebed in internationale mensenrechtenkaders.

In 2023 droeg de organisatie bij aan een belangrijke doorbraak: de decriminalisering van “poging tot zelfdoding” in Ghana, een symbolische én concrete stap in de richting van een menswaardiger beleid.

Macht verschuiven

Het werk van MindFreedom Ghana blijft echter afhankelijk van beperkte middelen. Financiële ondersteuning is cruciaal om de activiteiten duurzaam voort te zetten. Donaties van particulieren en bedrijven zijn welkom en worden zo transparant mogelijk erkend.

Zoals Dan Taylor het formuleert: “Ons werk gaat over het verschuiven van macht — weg van angst en stilte, naar stem, waardigheid en zelfbeschikking.”

Traumanet: online platform rond trauma

Tekst: Els Lambrecht

Traumanet is een onafhankelijk, online platform en community rond trauma, veerkracht en heling.

Het richt zich op mensen die met trauma te maken hebben, hun naasten en hulpverleners. Trauma raakt immers de hele samenleving, terwijl er een groot tekort is aan gespecialiseerde hulp en behandeling. Bovendien is er vaak onvoldoende kennis en kunnen niet-passende behandelingen leiden tot hertraumatisering. Traumanet wil hier iets aan doen. Het platform voorziet toegankelijke en zorgvuldig onderbouwde informatie over de impact van trauma en reikt concrete handvatten aan om met klachten om te gaan. Daarbij is er ook aandacht voor naasten, omdat zij een onschatbare rol spelen in het herstelproces. Menselijkheid en verbinding staan hierbij centraal.

Traumanet is opgebouwd rond vier hoofdthema’s: over trauma, leven met trauma, omgaan met trauma en hulp & steun. Binnen deze thema’s vinden bezoekers informatieve artikelen, veelgestelde vragen, praktische tips en ervaringsverhalen. Daarnaast besteedt het platform aandacht aan wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg en aan vormen van ondersteuning buiten de klassieke behandeltrajecten.

Anne Marsman is initiatiefnemer en hoofdredacteur van Traumanet. Zij is opgeleid als psycholoog en promoveerde in 2021 met onderzoek naar de langdurige impact van ingrijpende jeugdervaringen, waarbij zij wetenschappelijke kennis combineerde met haar eigen ervaringskennis.

>>> www.traumanet.nl

Boekrecensie

Dopamine, verlangen en verslaving.

Werken aan herstel

(Paul van Deun)

Door: Marijke Gets

Dit boek is een vervolg op ‘Het gekaapte brein’ uit 2018, waarin Paul van Deun ons meeneemt in verslavingsgedrag. ‘Dopamine, verlangen en verslaving’ focust, meer dan het vorige boek, op hoe je aan verandering en herstel kunt werken.

Dit boek gaat over verslavingsgedrag. Niet over verslaafden, die bestaan niet. Het zijn mensen die verslavingsgedrag vertonen en daarnaast nog heel wat ander gedrag stellen, mensen met kwaliteiten en verantwoordelijkheden. Je identiteit valt niet samen met je diagnose.

Er wordt stilgestaan bij de vraag ‘wat maakt roesmiddelen zo sterk dat ze verslaving uitlokken?’, en niet: ‘wat is er mis bij de gebruiker, wat is het defect in de hersenen of in de opvoeding?’. Dat kan allerlei persoonlijke of sociale redenen hebben, en is voer voor therapie. Maar waarom de persoon is blijven gebruiken ondanks de negatieve gevolgen, dat is geen vrije keuze meer, ook al denken mensen van wel. Dat is verslaving, een stoornis die het gevolg is van de aanwezigheid van middelen en de specifieke effecten van ‘verslavingsstofjes’ in de hersenen.

De verslavingsmechanismen worden uitgebreid uitgelegd. Het brein ontleed. Neurotransmitters blootgelegd, sleutels op een slotje. Paul van Deun duikt zelfs de geschiedenis in en vindt een evolutionaire verklaring voor verslaving. En wist je dat verslavingsgedrag niet alleen voorkomt bij de mens? We vinden het terug bij alle gewervelde dieren die sinds ongeveer 500 miljoen jaar de aarde bevolken.

In de hoofdstukken ‘bevrijd je gekaapte verlangen’ en ‘herstel en hervalpreventie’ gaat Paul van Deun de herstelgerichte, empowerende toer op. Er is heel wat dat een mens kan doen om uit de vicieuze cirkel van verslaving en verslavingsmechanismen te geraken. En niet alleen het individu wordt aangesproken. De schrijver doet ook aanbevelingen naar de maatschappij en de beleidsmakers toe, om de beschikbaarheid van de roesmiddelen aan banden te leggen. Want met beperkte beschikbaarheid, zakt ook de drang weg om eraan te geraken.

En wat bij herval? Hoe kan je daaruit leren? Het herstel stopt niet op dat moment. Integendeel. In herstel zijn wil zeggen dat men zijn verlangenskompas ‘herijkt’: wat is er echt belangrijk in het leven, wat komt er op de eerste plaats? Een herval kan dit kompas terug scherpstellen.

De toon van het boek is niet culpabiliserend, maar empowerend. Niet betuttelend, maar verhelderend. En die verheldering loont: wie inzicht heeft in de verslavingsmechanismen, heeft al een belangrijke tool op zak om niet (meer) in verslaving weg te zakken. Wie bovendien de zachte uitnodiging aanneemt om aan de slag te gaan met de aanbevelingen, vindt in dit boek een gids naar een leven vrij van (actieve) verslaving.

Dopamine, verlangen en verslaving Paul Van Deun (2024)

Uitgeverij: Pelckmans

Gedicht

Het gedicht van Bert

Beste lezer, momenteel voer ik een gevecht op leven en dood met mijn demonen. Vandaar verschijnen er al enkele jaren geen Banaan in je oor columns meer van mij. Wel werk ik aan een eerste dichtbundel. Je kunt in elke Spiegel smullen van een gedicht, in afwachting van nieuwe columns. Steek me een hart onder de riem en laat me weten hoe je leeservaring was via bert.banaaninjeoor@gmail.com

De vette jaren (hoe het begon)

Goeie God,

Ik slik pillen sneller dan mijn schaduw en het enige wat ik nog vinger, is mijn eigen neus.

Ik vraag U: waar blijven de vette jaren?

Mijn wallen zijn imposanter dan de Chinese Muur, maar ze houden de demonen niet buiten.

Ik vraag U: waar blijven de vette jaren?

Sabine Hagedoren en haar borsten beloven zwoel zomerweer, maar ik verzuip in Atlantische depressies.

Ik vraag U: waar blijven de vette jaren?

Terwijl twee duiven elkaar buiten opvrijen, ejaculeer ik deze woorden van zingeving op papier.

Zie. Ik daar. Een glimp. Van de vette jaren?

Als vrijwilligerswerk je terug

een doel geeft in je leven

Interview: Els Ceyssens

Als er iemand is die vol enthousiasme kan vertellen wat hij allemaal doet, is het Philippe De Meulder wel! Ik kreeg de gele-

genheid om met hem in gesprek te gaan. Zoals jullie kunnen lezen, weet hij aan zijn leven zin en betekenis te geven.

Kan je jezelf kort voorstellen?

Ik woon in Geel, ben gescheiden. Ik heb een kat, Spooky. Vijf jaar geleden belandde ik in een zware depressie en kreeg ik dus te maken met een psychische kwetsbaarheid. Ik heb daarvoor hulp gezocht. Mijn psychologe stelde de lotgenotengroep voor in Geel. Zo ben ik in contact gekomen met UilenSpiegel.

Waarvoor zet jij je in?

Ik werk al een tijdje als vrijwilliger voor UilenSpiegel en volgde er zelf ook de cursus ervaringsdeskundigheid en groepsbegeleiding. Ik heb de lotgenotengroep in Pelt opgestart voor UilenSpiegel. Verder werk ik als vrijwilliger bij de PlusVriendCirkel in de regio Turnhout, Geel en Herentals. Tot slot neem ik deel aan de vergadering van de eerstelijnszone in de Kempen. Deze gaat over de geestelijke en lichamelijke gezondheid van de gewone burger. Zo is het bijvoorbeeld al eens gegaan over kinderen die te zwaar zijn. Wat kunnen we daaraan doen?

Ik hoop me nog lang te kunnen inzetten voor anderen.

Een keer per maand is er een vergadering van SAAMO over energiearmoede. Daar zijn onder meer het OCMW, een afgevaardigde van de minister en Fluvius vertegenwoordigd, maar ook ervaringsdeskundigen. Er wordt in debat gegaan over bijvoorbeeld mensen die hun energiefactuur niet kunnen betalen.

Hoeveel mensen bereik je?

Bij de lotgenotengroep in Pelt zijn er momenteel vier à vijf deelnemers, maar dat zal nog groeien.

Bij de PlusVriendCirkel hangt het ervan af. Twee keer per jaar is er een bijeenkomst in de verschillende gemeenten. Soms zijn er twaalf deelnemers, soms ook minder. Ik maak er reclame voor en regel ook de zaal.

Kan je vertellen hoe je werkt in de verschillende groepen?

In de lotgenotengroep is iedereen welkom die een psychi-

sche kwetsbaarheid heeft. We praten het eerste uur over een bepaald thema. Het tweede uur is er ruimte voor een losse babbel. De nadruk ligt op herstellend ontmoeten. Niemand moet zich op voorhand inschrijven.

In de PlusVriendCirkel komen mensen met een kwetsbaarheid samen om een vriendschap aan te gaan. Als er een vriendschap ontstaat dan wordt een vriendschapscontract opgesteld en wordt een budget voorzien vanuit UilenSpiegel.

We proberen zo laagdrempelig mogelijk te werken.

Hoe reageren mensen uit je omgeving op je engagement?

Ik heb tot nu toe alleen maar positieve reacties gekregen. Ze vinden het fijn dat ik me inzet voor de maatschappij.

Wat zijn de reacties van de deelnemers achteraf?

In de lotgenotengroep is iedereen blij elkaar terug te zien. Alles moet binnen de groep blijven. Dat geeft veiligheid. Ik ben benieuwd hoe het zal zijn wanneer er nog mensen bijkomen.

Zijn er momenten van verbondenheid of troost die je in het bijzonder zijn bijgebleven?

We luisteren naar het verhaal van de mensen. Soms in groep, soms individueel. Er was bijvoorbeeld een mevrouw met autisme die aangaf even apart te gaan zitten wegens de drukte.

Waar droom je nog van?

Ik heb al heel wat dromen kunnen verwezenlijken. Daar ben ik heel gelukkig mee. Ik hoop me nog lang te kunnen inzetten voor andere mensen.

Tot hier het interview met Philippe. Hij gaf ons inzage in zijn drukke agenda. Dankzij mensen zoals hij wordt de wereld elke dag een beetje mooier …

Vroege kinderjaren als sleutel tot preventie

Vandaag krijgt de geestelijke gezondheid van jonge kinderen nog te weinig aandacht in het Belgische gezondheidsbeleid. Dat is opvallend, want onderzoek toont al langer aan hoe bepalend de eerste levensjaren zijn. Vaak wordt binnen dit kader gesproken over de eerste 1000 dagen. Wat kinderen in die fase meemaken, werkt door in hun verdere leven.

Deze vroege ervaringen hebben invloed op onze lichamelijke en psychische gezondheid, maar ook op hoe we leren, relaties aangaan en hoe we onze plaats vinden in de samenleving. Investeren in de psychische gezondheid van jonge kinderen is dus geen luxe. Het is een investering in mensen én in de maatschappij.

Vroeg investeren loont

De hersenen van jongen kinderen zijn extreem plastisch, flexibel en volop in ontwikkeling. We leren dan ook nooit zoveel als in onze eerste levensjaren: lachen, zitten, lopen, praten, .... Die periode zijn we daarom ook veel gevoeliger voor omgevingsfactoren dan eender wanneer later in ons leven.

Een veilige en stabiele omgeving helpt kinderen om zich goed te ontwikkelen. Maar dat wil ook zeggen dat een onstabiele omgeving een negatieve invloed heeft. Meer zelfs: die invloed zal op geen enkel ander punt in het leven zo groot zijn als tijdens deze eerste jaren. Die gevoeligheid begint bovendien niet vanaf de geboorte, maar al tijdens de zwangerschap.

Indien nodig, kan goede ondersteuning van buitenaf hier dus een groot verschil maken. De HGR benadrukt hierbij dat afkomst niet alles bepaalt en dat ons lot niet per definitie van in het begin vastligt. Met tijdige en passende begeleiding kunnen negatieve patronen immers worden doorbroken.

Onderzoek toont bovendien aan dat investeren in de vroege kinderjaren leidt tot een betere gezondheid op lange termijn, zowel lichamelijk, geestelijk als sociaal. Maar ook de maatschappelijke en economische argumenten zijn over-

Tekst: Els Lambrecht – Afbeelding: PIxabay - Ratna Fitry

De Hoge Gezondheidsraad (HGR) publiceerde recent een uitgebreid advies waarin wordt gepleit voor meer aandacht voor de geestelijke gezondheid van jonge kinderen. Binnen de geestelijke gezondheidszorg sluit het aan bij een preventieve visie: wie vroeg investeert in het leven van kinderen, vergroot de kans om psychische problemen op latere leeftijd te voorkomen of te verzachten. Dit initiatief is dus erg belangrijk en welkom.

tuigend. Het ene staat immers niet los van het andere. Investeren in die eerste dagen zorgt op die manier ook voor minder ongelijkheid en een grotere collectieve veerkracht. Bovendien tonen studies aan dat elke euro die in deze fase wordt geïnvesteerd, tot meerdere euro’s bespaart op latere leeftijd.

Wat kinderen in de eerste levensjaren meemaken, werkt door in hun verdere leven.

3. Opleiding van professionals

Hulpverleners, zorgverleners en andere professionals die met jonge gezinnen werken, spelen een belangrijke rol. Zij moeten voldoende ruimte, kennis en ondersteuning krijgen om signalen van kwetsbaarheid te herkennen, zonder te snel te oordelen of te diagnosticeren. Dat vraagt een degelijke en voortdurende opleiding.

4. Toegankelijke en geïntegreerde zorg

De HGR pleit voor zorgnetwerken dicht bij gezinnen, waarin verschillende diensten samenwerken. Zulke netwerken kunnen de drempel naar hulp verlagen, schaamte verminderen en zorgen voor continuïteit in de begeleiding.

Voorzichtig en met oog voor het geheel

De oproep tot meer aandacht voor de vroege kinderjaren is terecht. Tegelijk is het belangrijk om waakzaam te blijven. Vroeg ondersteunen mag niet betekenen dat jonge kinderen of gezinnen te snel worden gelabeld of geproblematiseerd.

Vier hefbomen voor een sterk preventief beleid

In zijn advies formuleert de HGR vier belangrijke aanbevelingen die richtinggevend kunnen zijn voor een preventieve aanpak.

1. Bewustmaking

Het is belangrijk dat mensen goede, begrijpelijke informatie krijgen over ouderschap, ontwikkeling en geestelijke gezondheid. Ouders hebben nood aan toegankelijke en betrouwbare informatie over wat kinderen nodig hebben om mentaal gezond op te groeien. Kennis kan helpen om onzekerheid te verminderen en om tijdig steun te zoeken wanneer dat nodig is.

2. Ondersteuning van gezinnen

Gezinnen hebben recht op ondersteuning, vanaf de zwangerschap en in de eerste levensjaren. Dat gaat over opvoedingsondersteuning, maar ook over bredere leefomstandigheden zoals voldoende inkomen, gezonde voeding, vrije tijd en een stabiele woonomgeving. Vooral gezinnen in kwetsbare situaties verdienen extra aandacht.

Ontwikkeling verloopt bij iedereen anders. Psychische kwetsbaarheid staat bovendien nooit los van de context waarin iemand leeft. Kinderen groeien namelijk op binnen gezinnen, maar ook binnen bredere netwerken en maatschappelijke omstandigheden die meebepalen hoe het met hen gaat.

Daarom is het essentieel dat vroegdetectie niet herleid wordt tot testen, checklists of diagnoses, maar vertrekt vanuit een brede blik op het kind en zijn omgeving. Preventie begint vroeg, maar vraagt altijd zorgvuldigheid, nuance en respect voor ieders verhaal.

Investeren in de geestelijke gezondheid van jonge kinderen is uiteindelijk een ethische, maatschappelijke en economische keuze. De winst is groot: gezondere individuen, minder ongelijkheid en een samenleving die sterker en veerkrachtiger is.

Lees het volledige advies via: www.hgr-css.be/ hoge-gezondheidsraad-vraagt-meer-aandachtvoor-geestelijke-gezondheid-van-jongekinderen. Zie ook perinet.be

Overzicht lotgenotengroepen UilenSpiegel

Overzicht lotgenotengroepen UilenSpiegel

Vzw UilenSpiegel is een vrijwilligersvereniging Het grootste deel van haar werking wordt gedragen door lokale vrijwilligers, actief in elke provincie van Vlaanderen en in Brussel Hieronder vind je een overzicht van de lotgenotengroepen begeleid door ervaringsdeskundige vrijwilligers Een overzicht van hun activiteiten vind je op www uilenspiegel net/activiteiten of kan je aanvragen via onderstaande contactgegevens

Vzw UilenSpiegel is een vrijwilligersvereniging Het grootste deel van haar werking wordt gedragen door lokale vrijwilligers, actief in elke provincie van Vlaanderen en in Brussel Hieronder vind je een overzicht van de lotgenotengroepen begeleid door ervaringsdeskundige vrijwilligers Een overzicht van hun activiteiten vind je op www uilenspiegel net/activiteiten of kan je aanvragen via onderstaande contactgegevens

Vzw UilenSpiegel is een vrijwilligersvereniging. Het grootste deel van haar werking wordt gedragen door lokale vrijwilligers, actief in elke provincie van Vlaanderen en in Brussel. Hieronder vind je een overzicht van de lotgenotengroepen begeleid door ervaringsdeskundige vrijwilligers. Een overzicht van hun activiteiten vind je op www.uilenspiegel.net/activiteiten of kan je aanvragen via onderstaande contactgegevens.

Groepen rond specifieke kwetsbaarheden

Groepen rond specifieke kwetsbaarheden

Groepen rond specifieke kwetsbaarheden

Lotgenotengroep seksueel misbruik Hasselt

LotGenotenGroep seksueeL misbruik hasseLt

Psychosegroep online

Psychosegroep online

forum psychose Gent

Wil je praten over jouw psychosegevoeligheid en hoe je er dagelijks mee om gaat? Ben je op zoek naar een veilige plek om in gesprek te gaan met lotgenoten? Sluit dan gerust aan bij onze online groep (via Zoom)

Praatgroep voor lotgenoten begeleid door ervaringsdeskundigen Sylvia, Hans en Maartje Ben je slachtoffer geweest van seksueel misbruik en wil je graag lotgenoten ontmoeten? Dan is deze praatgroep misschien iets voor jou Let op! Het aantal plaatsen is beperkt tot 8 deelnemers en er wordt enkel ingeschreven vóór de eerste bijeenkomst Eén reeks bestaat uit 5 bijeenkomsten die telkens doorgaan op een vrijdag (tenzij anders vermeld) De volgende reeks start in februari 2025

Lotgenotengroep seksueel misbruik Hasselt Praatgroep voor lotgenoten begeleid door ervaringsdeskundigen Emily, Hans en Maartje Ben je slachtoffer geweest van seksueel misbruik en wil je graag lotgenoten ontmoeten? Dan is deze praatgroep misschien iets voor jou Let op! Het aantal plaatsen is beperkt tot 8 deelnemers en er wordt enkel ingeschreven vóór de eerste bijeenkomst Eén reeks bestaat uit 5 bijeenkomsten die telkens doorgaan op een vrijdag (tenzij anders vermeld) De volgende reeks start in februari 2025

Praatgroep voor lotgenoten begeleid door ervaringsdeskundigen Emily, Hans en Maartje.

Ben je slachtoffer geweest van seksueel misbruik en wil je graag lotgenoten ontmoeten? Dan is deze praatgroep misschien iets voor jou. Let op! Het aantal plaatsen is beperkt tot 8 deelnemers en er wordt enkel ingeschreven vóór de eerste bijeenkomst. Eén reeks bestaat uit 5 bijeenkomsten die telkens doorgaan op een vrijdag (tenzij anders vermeld).

Tijdstip: 18:30 - 20:30

Tijdstip: 18:30 - 20:30

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Locatie: Jeugdherberg Hasselt, Spoorwegstraat 80, 3500 Hasselt (achterkant station Hasselt, nieuwbouw) Meer info en inschrijven: semi hasselt@uilenspiegel net of 0473 28 76 77 (Sylvia)

Locatie: Hostel H, Spoorwegstraat 80, 3500 Hasselt (achterkant station Hasselt, nieuwbouw)

Locatie: Hostel H, Spoorwegstraat 80, 3500 Hasselt (achterkant station Hasselt, nieuwbouw) Meer info en inschrijven: semi hasselt@uilenspiegel net

Meer info en inschrijven: semi.hasselt@uilenspiegel.net

LotGenotenGroep anGst en dwanG Leuven

Lotgenotengroep angst en dwang Leuven Ervaringsdeskundigen Jef en Bram begeleiden deze maandelijkse praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang in Leuven Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten ofhandelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Kom dan eens vrijblijvend een kijkje nemen bij onze praatgroep ‘Angst & Dwang Leuven'

Lotgenotengroep angst en dwang Leuven Ervaringsdeskundigen Jef en Bram begeleiden deze maandelijkse praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang in Leuven Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten of -handelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Kom dan eens vrijblijvend een kijkje nemen bij onze praatgroep ‘Angst & Dwang Leuven'

Tijdstip: 19:00 - 22:00

Ervaringsdeskundigen Jef en Bram begeleiden deze maandelijkse praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang in Leuven. Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten of -handelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Kom dan eens vrijblijvend een kijkje nemen bij onze praatgroep ‘Angst en dwang Leuven’.

Tijdstip: 19:00 - 22:00

Locatie: SAAMO Leuven, Eénmeilaan 2, 3010 Kessel-Lo, op wandelafstand van het NMBS-station van Leuven

Tijdstip: 19:00 - 22:00

Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram) of bel buiten de werkuren 0497 17 66 11 (Jef)

Locatie: SAAMO Leuven, Eénmeilaan 2, 3010 Kessel-Lo, op wandelafstand van het NMBS-station van Leuven

Locatie: SAAMO Leuven, Eénmeilaan 2, 3010 Kessel-Lo, op wandelafstand van het NMBS-station van Leuven Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram) of bel buiten de werkuren 0497 17 66 11 (Jef)

Meer info en inschrijven: dwang.leuven@uilenspiegel.net (Bram) of bel buiten de werkuren 0497 17 66 11 (Jef)

LotGenotenGroep anGst en dwanG onLine

Lotgenotengroep angst en dwang online Ervaringsdeskundigen Sarina en Bram begeleiden deze maandelijkse, online praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten ofhandelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Neem dan eens vrijblijvend deel aan onze praatgroep op Zoom

Lotgenotengroep angst en dwang online Ervaringsdeskundigen Sarina en Bram begeleiden deze maandelijkse, online praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten of -handelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Neem dan eens vrijblijvend deel aan onze praatgroep op Zoom

Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten of -handelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Neem dan eens vrijblijvend deel aan onze praatgroep op Zoom.

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Tijdstip: 19:00 - 21:00. Frequentie: maandelijks

Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram)

Meer info en inschrijven: dwang.leuven@uilenspiegel.net (Bram)

Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram)

Psychosegroep Gent

Psychosegroep Gent

LotGenotenGroep borderLine onLine - buiten de Lijn

Ben jij een psychosegevoelig persoon? Weet dat je er niet alleen voor staat! Als je ervaringen wil delen en wil weten hoe anderen met deze kwetsbaarheid omgaan, kom dan naar de lotgenotengroep voor personen met een psychosegevoeligheid

Ben jij een psychosegevoelig persoon? Weet dat je er niet alleen voor staat! Als je ervaringen wil delen en wil weten hoe anderen met deze kwetsbaarheid omgaan, kom dan naar de lotgenotengroep voor personen met een psychosegevoeligheid

Tijdstip: 14:00 - 17:00

Tijdstip: 14:00 - 17:00

Een kleinschalige, online lotgenotengroep op Zoom voor mensen met borderline, emotieregulatiestoornissen, begeleid door Lisa. Voel je je vaak overspoeld door emoties of worstel je met jezelf en je relaties? Wil je hierover in een veilige, herkenbare setting praten met anderen die je begrijpen? Maandelijks delen we ervaringen en steunen we elkaar rond zelfgekozen thema’s, waarbij herkenning en verbinding centraal staan.

Locatie: Casa Rosa (gelijkvloers), Kammerstraat 22, 9000 Gent

Locatie: Blinkhuis Gent, Vlaanderenstraat 53, 9000 Gent

Frequentie: Elke tweede zaterdag van de maand

Frequentie: Elke tweede zaterdag van de maand

Meer info en inschrijven: psychose gent@uilenspiegel net

Meer info en inschrijven: psychose gent@uilenspiegel net

Tijdstip: 18:00 - 19:30. Frequentie: Elke tweede maandag van de maand Meer info en inschrijven: mail naar borderline.online@uilenspiegel.net of op instagram: @Buitendelijn

Wil je praten over jouw psychosegevoeligheid en hoe je er dagelijks mee om gaat? Ben je op zoek naar een veilige plek om in gesprek te gaan met lotgenoten? Sluit dan gerust aan bij onze online groep (via Zoom)

De Praatgroep Psychose Gent vindt zichzelf opnieuw uit en wordt Forum Psychose Gent.

Tijdstip: 14:00 - 16:00

Tijdstip: 14:00 - 16:00

Frequentie: Elke laatste zaterdag van de maand, startend op zaterdag 28 september 2024

We willen een groeiplek zijn voor mensen die ooit een psychose hebben doorgemaakt en ieder die wil de kans geven zijn of haar verhaal te delen. Dat kan onder de vorm van een (zelfgeschreven) tekst, gedicht, een tekening, een dagboekfragment... Tijdens onze maandelijkse bijeenkomsten staan telkens 1 à 2 verhalen centraal. Zou je zelf je verhaal willen brengen?

Frequentie: Elke laatste zaterdag van de maand, startend op zaterdag 28 september 2024

Meer info en inschrijven: psychose online@uilenspiegel net of bel 0472 244 544

Meer info en inschrijven: psychose online@uilenspiegel net of bel 0472 244 544

Onder welke vorm zou dat zijn? Gebruik onderstaande contactgegevens en krijg snel een antwoord.

Praatgroep ‘Angst met zijn vele gezichten’, Merelbeke

Praatgroep ‘Angst met zijn vele gezichten’, Merelbeke

Tijdstip: 14:00 - 17:00

Locatie: Blinkhuis Gent, Vlaanderenstraat 53, 9000 Gent

Frequentie: Elke tweede zaterdag van de maand

Vind steun en herkenning bij lotgenoten door ervaringen uit te wisselen en leer beter omgaan met je angst Deze praatgroep biedt een veilige omgeving voor iedereen die met angst te maken heeft Begeleid door ervaringsdeskundigen Georgia, Anne-Sophie en Lien

Vind steun en herkenning bij lotgenoten door ervaringen uit te wisselen en leer beter omgaan met je angst Deze praatgroep biedt een veilige omgeving voor iedereen die met angst te maken heeft Begeleid door ervaringsdeskundigen Georgia, Anne-Sophie en Lien

Meer info en inschrijven: psychose.gent@uilenspiegel.net of 0474 16 29 81 (Tanguy)

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Locatie: LDC De Merelaar, Poelstraat 37, 9820 Merelbeke

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Locatie: LDC De Merelaar, Poelstraat 37, 9820 Merelbeke

psychoseGroep onLine

Meer info en inschrijven: angstmetzijnvelegezichten@gmail com of 0497 65 56 20 (maandag 19:00-20:00)

Meer info en inschrijven: angstmetzijnvelegezichten@gmail com of 0497 65 56 20 (maandag 19:00-20:00)

Wil je praten over jouw psychosegevoeligheid en hoe je er dagelijks mee om gaat? Ben je op zoek naar een veilige plek om in gesprek te gaan met lotgenoten? Sluit dan gerust aan bij onze praatgroep (via Zoom).

Lotgenotengroep depressie Altis Dendermonde

Lotgenotengroep depressie Altis Dendermonde

Tijdstip: 14:00 - 16:30

Frequentie: Elke laatste zaterdag van de maand

Meer info en inschrijven: psychose.online@uilenspiegel.net

Ben je angstig of depressief en voel je de nood om je verhaal te vertellen of te luisteren naar andere lotgenoten, dan ben je bij Altis heel welkom Bij Altis maken we geen onderscheid op basis van leeftijd, afkomst of politieke overtuiging Altis is er voor iedereen die op een positieve manier aan haar/zijn herstel wil werken

Ben je angstig of depressief en voel je de nood om je verhaal te vertellen of te luisteren naar andere lotgenoten, dan ben je bij Altis heel welkom Bij Altis maken we geen onderscheid op basis van leeftijd, afkomst of politieke overtuiging Altis is er voor iedereen die op een positieve manier aan haar/zijn herstel wil werken

praatGroep ‘anGst met zijn veLe Gezichten’, mereLbeke

Tijdstip: 19:30 - 21:30 (ontvangst vanaf 19:15)

Tijdstip: 19:30 - 21:30 (ontvangst vanaf 19:15)

Vind steun en herkenning bij lotgenoten door ervaringen uit te wisselen en leer beter omgaan met je angst. Deze praatgroep biedt een veilige omgeving voor iedereen die met angst te maken heeft. Begeleid door Georgia, Sarah, Anne-Sophie en Lien.

Locatie: CM-Ontmoetingscentrum "De Boomgaard", Bogaerdstraat 33 (ingang Papiermolenstraat), 9200

Locatie: CM-Ontmoetingscentrum "De Boomgaard", Bogaerdstraat 33 (ingang Papiermolenstraat), 9200 Dendermonde

Dendermonde

Meer info en inschrijven: info@altis-depressie be of 0487 84 11 84

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Meer info en inschrijven: info@altis-depressie be of 0487 84 11 84

Website: http://www altis-depressie be

Website: http://www altis-depressie be

Locatie: LDC De Merelaar, Poelstraat 37, 9820 Merelbeke

Meer info en inschrijven: angstmetzijnvelegezichten@gmail.com of 0497 65 56 20 (bellen op maandag 19:00-20:00).

Lotgenotengroep depressie Mechelen (Her)-Leven

Lotgenotengroep depressie Mechelen (Her)-Leven Een depressie is geen geschenk Bovendien is het niet altijd eenvoudig om uit te leggen wat het met een mens doet, vooral aan diegenen die het nooit meemaakten (Gelukkig voor hen!)

LotGenotenGroep depressie aLtis dendermonde

Een depressie is geen geschenk Bovendien is het niet altijd eenvoudig om uit te leggen wat het met een mens doet, vooral aan diegenen die het nooit meemaakten (Gelukkig voor hen!)

Tijdens de praatgroep "(Her)-Leven" zorgen we, Kristin en Philip, ervoor een veilige plek te creëren waarbinnen we onder lotgenoten ervaringen kunnen uitwisselen in vertrouwen Het hoeft daarbij niet altijd over zware onderwerpen te gaan; graag wisselen we af met luchtigere gespreksonderwerpen Delen en uitwisselen van eigen ervaringen met mensen die in hetzelfde schuitje zitten of zaten en zo steun vinden bij elkaar, is waar we op mikken

Tijdstip: 19:30 - 21:30 (ontvangst vanaf 19:15)

Tijdens de praatgroep "(Her)-Leven" zorgen we, Kristin en Philip, ervoor een veilige plek te creëren waarbinnen we onder lotgenoten ervaringen kunnen uitwisselen in vertrouwen Het hoeft daarbij niet altijd over zware onderwerpen te gaan; graag wisselen we af met luchtigere gespreksonderwerpen Delen en uitwisselen van eigen ervaringen met mensen die in hetzelfde schuitje zitten of zaten en zo steun vinden bij elkaar, is waar we op mikken

Ben je angstig of depressief en voel je de nood om je verhaal te vertellen of te luisteren naar andere lotgenoten, dan ben je bij Altis heel welkom. Bij Altis maken we geen onderscheid op basis van leeftijd, afkomst of politieke overtuiging. Altis is er voor iedereen die op een positieve manier aan haar/ zijn herstel wil werken.

Locatie: Sint-Renildezaal, Hooirt 63, 9220 Hamme

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Meer info en inschrijven: info@altis-depressie.be of 0487 84 11 84

Locatie: BlinkHuis Mechelen, Tichelrij 7, 2800 Mechelen

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Website: www.altis-depressie.be

Locatie: BlinkHuis Mechelen, Tichelrij 7, 2800 Mechelen

Meer info en inschrijven: depressie mechelen@uilenspiegel net

Meer info en inschrijven: depressie mechelen@uilenspiegel net

Overzicht lotgenotengroepen UilenSpiegel

Overzicht lotgenotengroepen UilenSpiegel

LotGenotenGroep depressie mecheLen (her)-Leven

Vzw UilenSpiegel is een vrijwilligersvereniging Het grootste deel van haar werking wordt gedragen door lokale vrijwilligers, actief in elke provincie van Vlaanderen en in Brussel Hieronder vind je een overzicht van de lotgenotengroepen begeleid door ervaringsdeskundige vrijwilligers Een overzicht van hun activiteiten vind je op www uilenspiegel net/activiteiten of kan je aanvragen via onderstaande contactgegevens

Vzw UilenSpiegel is een vrijwilligersvereniging Het grootste deel van haar werking wordt gedragen door lokale vrijwilligers, actief in elke provincie van Vlaanderen en in Brussel Hieronder vind je een overzicht van de lotgenotengroepen begeleid door ervaringsdeskundige vrijwilligers Een overzicht van hun activiteiten vind je op www uilenspiegel net/activiteiten of kan je aanvragen via onderstaande contactgegevens

Een depressie is geen geschenk en vaak moeilijk uit te leggen aan wie het nooit meemaakte. In de praatgroep “(Her)-Leven” creëren Sabien en Philip een veilige plek om ervaringen te delen en steun te vinden bij lotgenoten. Dat hoeft niet altijd zwaar te zijn: ook luchtigere onderwerpen komen aan bod.

Groepen rond specifieke kwetsbaarheden

Groepen rond specifieke kwetsbaarheden

Lotgenotengroep seksueel misbruik Hasselt

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Locatie: BlinkHuis Mechelen, Tichelrij 7, 2800 Mechelen

Meer info en inschrijven: depressie.mechelen@uilenspiegel.net

praatkaffee hsp kempen

Praatgroep voor lotgenoten begeleid door ervaringsdeskundigen Sylvia, Hans en Maartje Ben je slachtoffer geweest van seksueel misbruik en wil je graag lotgenoten ontmoeten? Dan is deze praatgroep misschien iets voor jou Let op! Het aantal plaatsen is beperkt tot 8 deelnemers en er wordt enkel ingeschreven vóór de eerste bijeenkomst Eén reeks bestaat uit 5 bijeenkomsten die telkens doorgaan op een vrijdag (tenzij anders vermeld) De volgende reeks start in februari 2025

Lotgenotengroep seksueel misbruik Hasselt Praatgroep voor lotgenoten begeleid door ervaringsdeskundigen Emily, Hans en Maartje Ben je slachtoffer geweest van seksueel misbruik en wil je graag lotgenoten ontmoeten? Dan is deze praatgroep misschien iets voor jou Let op! Het aantal plaatsen is beperkt tot 8 deelnemers en er wordt enkel ingeschreven vóór de eerste bijeenkomst Eén reeks bestaat uit 5 bijeenkomsten die telkens doorgaan op een vrijdag (tenzij anders vermeld) De volgende reeks start in februari 2025

Heb je zin om met gelijkgestemden in gesprek te gaan over hoogsensitiviteit en wat dit in je dagelijks leven betekent? Het Praatkaffee HSP Kempen is een ontmoetingsmoment voor en door hoogsensitieve personen, waar ervaringen, tips en uitdagingen worden gedeeld. De bijeenkomsten worden begeleid door Veerle, Lieve en Kizzy.

Tijdstip: 18:30 - 20:30

Tijdstip: 18:30 - 20:30

Tijdstip: 19:00 - 20:45

Locatie: Jeugdherberg Hasselt, Spoorwegstraat 80, 3500 Hasselt (achterkant station Hasselt, nieuwbouw) Meer info en inschrijven: semi hasselt@uilenspiegel net of 0473 28 76 77 (Sylvia)

Locatie: Hostel H, Spoorwegstraat 80, 3500 Hasselt (achterkant station Hasselt, nieuwbouw) Meer info en inschrijven: semi hasselt@uilenspiegel net

Locatie: zaaltje in de bibliotheek van Meerhout, Gasthuisstraat 29, 2450 Meerhout

Frequentie: om de 2 maanden, meer bepaald elke eerste dinsdag van de even maanden

Meer info en inschrijven: praatkaffeehsp.kempen@uilenspiegel.net of via 0473 48 75 91 (Lieve)

praatsessies nah (niet-aanGeboren hersenLetseL)

Lotgenotengroep angst en dwang Leuven Ervaringsdeskundigen Jef en Bram begeleiden deze maandelijkse praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang in Leuven Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten ofhandelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Kom dan eens vrijblijvend een kijkje nemen bij onze praatgroep ‘Angst & Dwang Leuven'

Lotgenotengroep angst en dwang Leuven Ervaringsdeskundigen Jef en Bram begeleiden deze maandelijkse praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang in Leuven Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten of -handelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Kom dan eens vrijblijvend een kijkje nemen bij onze praatgroep ‘Angst & Dwang Leuven'

Lindsay verwelkomt jullie graag online voor de praatsessies die doorgaan via het platform Zoom.

Tijdstip: 19:00 - 22:00

Tijdstip: 19:00 - 22:00

Tijdstip: 19:00 – 21:00

Locatie: SAAMO Leuven, Eénmeilaan 2, 3010 Kessel-Lo, op wandelafstand van het NMBS-station van Leuven

Locatie: SAAMO Leuven, Eénmeilaan 2, 3010 Kessel-Lo, op wandelafstand van het NMBS-station van Leuven

Frequentie: één dinsdag per maand

Meer info en inschrijven: nah@uilenspiegel.net

Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram) of bel buiten de werkuren 0497 17 66 11 (Jef)

Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram) of bel buiten de werkuren 0497 17 66 11 (Jef)

kLankbord LotGenotenGroep ouderverstotinG en contactbreuk

Lotgenotengroep angst en dwang online Ervaringsdeskundigen Sarina en Bram begeleiden deze maandelijkse, online praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten ofhandelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Neem dan eens vrijblijvend deel aan onze praatgroep op Zoom

Lotgenotengroep angst en dwang online Ervaringsdeskundigen Sarina en Bram begeleiden deze maandelijkse, online praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten of -handelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Neem dan eens vrijblijvend deel aan onze praatgroep op Zoom

Het klankbord van Harten in Verbinding is een veilige en ondersteunende ruimte waar mensen hun gedachten, gevoelens en ervaringen over ouderverstoting en contactbreuk met familie kunnen delen. Door aandachtig te luisteren en zonder oordeel te reageren, helpt het klankbord bij het verkrijgen van nieuwe inzichten en het versterken van onderlinge verbinding. Het biedt een moment van rust, reflectie en erkenning, waarbij ieders verhaal telt. Zo draagt het bij aan persoonlijke groei en het gevoel er niet alleen voor te staan.

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Tijdstip: 19:00 - 21:00 Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram)

Tijdstip: 19:00 – 20:30

Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram)

Locatie: online via Zoom

Psychosegroep Gent

Psychosegroep Gent

Frequentie: elke derde maandag van de maand

Meer info en inschrijven: team@harteninverbinding.be

Ben jij een psychosegevoelig persoon? Weet dat je er niet alleen voor staat! Als je ervaringen wil delen en wil weten hoe anderen met deze kwetsbaarheid omgaan, kom dan naar de lotgenotengroep voor personen met een psychosegevoeligheid

Ben jij een psychosegevoelig persoon? Weet dat je er niet alleen voor staat! Als je ervaringen wil delen en wil weten hoe anderen met deze kwetsbaarheid omgaan, kom dan naar de lotgenotengroep voor personen met een psychosegevoeligheid

Tijdstip: 14:00 - 17:00

Groepen Los van diaGnoses

Psychosegroep online

pLusvriendcirkeLs

Psychosegroep online

Wil je praten over jouw psychosegevoeligheid en hoe je er dagelijks mee om gaat? Ben je op zoek naar een veilige plek om in gesprek te gaan met lotgenoten? Sluit dan gerust aan bij onze online groep (via Zoom)

Wil je praten over jouw psychosegevoeligheid en hoe je er dagelijks mee om gaat? Ben je op zoek naar een veilige plek om in gesprek te gaan met lotgenoten? Sluit dan gerust aan bij onze online groep (via Zoom)

Tijdstip: 14:00 - 16:00

Tijdstip: 14:00 - 16:00

Frequentie: Elke laatste zaterdag van de maand, startend op zaterdag 28 september 2024

Frequentie: Elke laatste zaterdag van de maand, startend op zaterdag 28 september 2024

Meer info en inschrijven: psychose online@uilenspiegel net of bel 0472 244 544

Meer info en inschrijven: psychose online@uilenspiegel net of bel 0472 244 544

Bij onze PlusVriendCirkels zetten we samen de eerste stap naar waardevolle vriendschappen. In de huidige samenleving is er door eenzaamheid en isolement een behoefte aan verbinding en fijne connecties waar je mee kan afspreken. In de cirkels leren de deelnemers elkaar op een laagdrempelige manier kennen en kunnen ze PlusVriend worden van elkaar. Er worden ook vrijetijdsactiviteiten in de regio toegelicht. Momenteel worden er PlusVriendCirkels georganiseerd in regio Aalst, Rotselaar, Antwerpen en de Kempen

Meer info is terug te vinden op www.uilenspiegel.net/activiteiten

Praatgroep ‘Angst met zijn vele gezichten’, Merelbeke

Praatgroep ‘Angst met zijn vele gezichten’, Merelbeke

Vind steun en herkenning bij lotgenoten door ervaringen uit te wisselen en leer beter omgaan met je angst Deze praatgroep biedt een veilige omgeving voor iedereen die met angst te maken heeft Begeleid door ervaringsdeskundigen Georgia, Anne-Sophie en Lien

Heb je vragen? Contacteer Odin: odin.somers@uilenspiegel.net

antwerpen

Vind steun en herkenning bij lotgenoten door ervaringen uit te wisselen en leer beter omgaan met je angst Deze praatgroep biedt een veilige omgeving voor iedereen die met angst te maken heeft Begeleid door ervaringsdeskundigen Georgia, Anne-Sophie en Lien

samen sterker – mortseL

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Locatie: LDC De Merelaar, Poelstraat 37, 9820 Merelbeke

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Meer info en inschrijven: angstmetzijnvelegezichten@gmail com of 0497 65 56 20 (maandag 19:00-20:00)

Locatie: LDC De Merelaar, Poelstraat 37, 9820 Merelbeke

Meer info en inschrijven: angstmetzijnvelegezichten@gmail com of 0497 65 56 20 (maandag 19:00-20:00)

We bieden een veilige en discrete plaats om even op adem te komen en in gesprek te gaan met lotgenoten. Oordeelvrije uitwisseling van ervaringen. Geen moeten... maar mogen praten. Heb je zelf een vraag, idee of thema, laat het ons weten. Maximaal acht deelnemers per bijeenkomst.

Lotgenotengroep depressie Altis Dendermonde

Tijdstip: 14:00 - 16:00

Lotgenotengroep depressie Altis Dendermonde

Frequentie: Elke laatste woensdag van de maand

Locatie: Casa Rosa (gelijkvloers), Kammerstraat 22, 9000 Gent

Tijdstip: 14:00 - 17:00

Frequentie: Elke tweede zaterdag van de maand

Locatie: Blinkhuis Gent, Vlaanderenstraat 53, 9000 Gent

Frequentie: Elke tweede zaterdag van de maand

Meer info en inschrijven: psychose gent@uilenspiegel net

Meer info en inschrijven: psychose gent@uilenspiegel net

Locatie: De Klapper, Antwerpsestraat 179-3de verdiep, 2640 Mortsel

Ben je angstig of depressief en voel je de nood om je verhaal te vertellen of te luisteren naar andere lotgenoten, dan ben je bij Altis heel welkom Bij Altis maken we geen onderscheid op basis van leeftijd, afkomst of politieke overtuiging Altis is er voor iedereen die op een positieve manier aan haar/zijn herstel wil werken

Meer info en inschrijven: samensterker.antwerpen@uilenspiegel.net

de G(r)oeipLek

Ben je angstig of depressief en voel je de nood om je verhaal te vertellen of te luisteren naar andere lotgenoten, dan ben je bij Altis heel welkom Bij Altis maken we geen onderscheid op basis van leeftijd, afkomst of politieke overtuiging Altis is er voor iedereen die op een positieve manier aan haar/zijn herstel wil werken

Tijdstip: 19:30 - 21:30 (ontvangst vanaf 19:15)

Tijdstip: 19:30 - 21:30 (ontvangst vanaf 19:15)

Locatie: CM-Ontmoetingscentrum "De Boomgaard", Bogaerdstraat 33 (ingang Papiermolenstraat), 9200

Locatie: CM-Ontmoetingscentrum "De Boomgaard", Bogaerdstraat 33 (ingang Papiermolenstraat), 9200 Dendermonde

Dendermonde

Meer info en inschrijven: info@altis-depressie be of 0487 84 11 84

Meer info en inschrijven: info@altis-depressie be of 0487 84 11 84

Tijdens de maandelijkse bijeenkomsten ontmoet je anderen, praat je over wat je bezighoudt, doe je samen iets of verken je een thema. Op een laagdrempelige manier kan je zo stappen zetten in je herstel. We voorzien ruimte voor ontmoeting en een thema, bepaald in samenspraak met de aanwezigen. De groep staat open voor iedereen die wil uitwisselen, bijleren of ontspannen onder gelijkgezinden.

Website: http://www altis-depressie be

Website: http://www altis-depressie be

Tijdstip: 18:30 - 21:00

Frequentie: Elke laatste dinsdag van de maand

Lotgenotengroep depressie Mechelen (Her)-Leven

Locatie: ’t Vooruitzicht, Stelenseweg 19, 2440 Geel

Lotgenotengroep depressie Mechelen (Her)-Leven Een depressie is geen geschenk Bovendien is het niet altijd eenvoudig om uit te leggen wat het met een mens doet, vooral aan diegenen die het nooit meemaakten (Gelukkig voor hen!)

Een depressie is geen geschenk Bovendien is het niet altijd eenvoudig om uit te leggen wat het met een mens doet, vooral aan diegenen die het nooit meemaakten (Gelukkig voor hen!)

Meer info en inschrijven: groeiplek.geel@uilenspiegel.net of 0492 23 84 78 (Bart Buyens) of 0470 30 43 86 (Mieke Le Blon) | Inschrijven is wenselijk maar niet verplicht!

hersteLGroep uiLenspieGeL kempen

Tijdens de praatgroep "(Her)-Leven" zorgen we, Kristin en Philip, ervoor een veilige plek te creëren waarbinnen we onder lotgenoten ervaringen kunnen uitwisselen in vertrouwen Het hoeft daarbij niet altijd over zware onderwerpen te gaan; graag wisselen we af met luchtigere gespreksonderwerpen Delen en uitwisselen van eigen ervaringen met mensen die in hetzelfde schuitje zitten of zaten en zo steun vinden bij elkaar, is waar we op mikken

Tijdens de praatgroep "(Her)-Leven" zorgen we, Kristin en Philip, ervoor een veilige plek te creëren waarbinnen we onder lotgenoten ervaringen kunnen uitwisselen in vertrouwen Het hoeft daarbij niet altijd over zware onderwerpen te gaan; graag wisselen we af met luchtigere gespreksonderwerpen Delen en uitwisselen van eigen ervaringen met mensen die in hetzelfde schuitje zitten of zaten en zo steun vinden bij elkaar, is waar we op mikken

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Locatie: BlinkHuis Mechelen, Tichelrij 7, 2800 Mechelen

Meer info en inschrijven: depressie mechelen@uilenspiegel net

Locatie: BlinkHuis Mechelen, Tichelrij 7, 2800 Mechelen

Meer info en inschrijven: depressie mechelen@uilenspiegel net

Deze herstelgroep is een gesloten groep waarin de deelnemers werken aan hun maatschappelijk en persoonlijk herstel, en dit op eigen tempo. We leren van elkaar door het delen van ervaringen, al dan niet gekaderd binnen een thema. De thema’s worden in samenspraak met de groep gekozen. Deze groep bestaat uit maximum acht deelnemers, elk in een verschillend stadium van hun herstel. We werken in gelijkwaardigheid, zelfrespect en respect voor onze medemens. Een nieuwe achtdelige reeks start twee keer per jaar (in september en in februari)

Een overzicht van onze activiteiten vind je op www.uilenspiegel.net/activiteiten

Tijdstip: 09:30 - 11:45

Praatkaffee HSP Kempen

Locatie: Turnhout of Geel (zie www.uilenspiegel.net/activiteiten)

Frequentie: tweewekelijks

Tijdstip: 10:00 - 12:00

Herstelgroep UilenSpiegel Kempen

Locatie: Circusstraat 7B, 1000 Brussel. Frequentie: elke eerste zaterdagvoormiddag van de maand

Meer info en inschrijven: herstelgroep.kempen@uilenspiegel.net of 0472 62 23 52 (Vicky)

praatGroep turnhout

Zin om eens diepgaand met gelijkgestemden te babbelen over hoogsensitiviteit en wat dit voor jou in praktijk betekent? Het Praatkaffee HSP Kempen is een ontmoetingsmoment voor en door hoogsensitieve personen waar ervaringen, tips, inspiraties alsook de uitdagingen in het praktische dagelijkse leven kunnen worden gedeeld, besproken en uitgewisseld Het Praatkaffee HSP Kempen wordt begeleid en gemodereerd door ervaringsdeskundigen Veerle, Lieve en Kizzy

Tijdstip: 19:00 - 20:45

Omring jezelf met mensen die jou energie geven! Praatgroep Turnhout wordt begeleid door twee mensen die zelf ervaring hebben met een psychische kwetsbaarheid en het herstelproces dat hier mee gepaard gaat. Deze warme groep biedt je een veilige plaats waar je je verhaal kwijt kan en een deugddoend luisterend oor kan vinden. We kiezen samen met de deelnemers de thema’s of praten over wat hen bezighoudt. Door hierover in gesprek te gaan kunnen we ons hart luchten en leren we van en met elkaar.

Locatie: Zaaltje in de bibliotheek van Meerhout, Gasthuisstraat 29, 2450 Meerhout In april 2025 is de locatie nog te bepalen

Frequentie: Om de 2 maanden, meer bepaald elke eerste dinsdag van de even maanden

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Meer info en inschrijven: praatkaffeehsp kempen@uilenspiegel net of via 0473 48 75 91 (Lieve)

Locatie: CAW De Kempen, Stationsstraat 80, 2300 Turnhout

Frequentie: Elke derde donderdag van de maand

Meer info en inschrijven: praatgroep.turnhout@uilenspiegel.net

Praatsessies NAH (Niet-Aangeboren Hersenletsel) Ervaringsdeskundige Lindsay verwelkomt jullie graag online voor de praatsessies die doorgaan via het platform Zoom

praatGroep zwaLuwpLek LaakdaL

Frequentie: Eén dinsdag in de maand van 19:00 - 21:00 Meer info en inschrijven: nah@uilenspiegel net

In een veilige en laagdrempelige omgeving nodigt begeleidster Cathy je uit om samen stil te staan bij thema’s zoals emotionele verwaarlozing, misbruik, suïcide(gedachten) en kanker – zowel voor wie het zelf treft als voor de omgeving. Er is ruimte om te delen wat je bezighoudt of gewoon te luisteren.

Groepen los van diagnoses per pronvincie

Antwerpen

Tijdstip: 19:00 - 21u30

Locatie: De Pimpernel, Kerkstraat 8, 2430 Laakdal

Samen Sterker - Mortsel

Tijdstip: iedere tweede zaterdag van de maand

Meer info en inschrijven: zwaluwplek@uilenspiegel.net

praatGroep zwaLuwpLek onLine

We bieden een veilige en discrete plaats om even op adem te komen en in gesprek te gaan met lotgenoten Oordeelvrije uitwisseling van ervaringen Geen moeten maar mogen praten Heb je zelf een vraag, idee of thema, laat het ons weten Maximaal 8 deelnemers per bijeenkomst

Tijdstip: 14:00 - 16:00

Zwaluwplek organiseert maandelijks een online samenkomst, speciaal voor iedereen die zich niet kan verplaatsen of liever van thuis uit aansluit. In een veilige en laagdrempelige setting begeleidt Cathy het samenzijn, waarin we ruimte maken om te delen en te luisteren rond thema’s zoals emotionele kwetsbaarheid, trauma, eenzaamheid, herstel en veerkracht.

Locatie: De Klapper, Antwerpsestraat 179-3de verdiep, 2640 Mortsel

Frequentie: Elke laatste woensdag van de maand

Tijdstip: 19:00 - 20:30

Meer info en inschrijven: samensterker antwerpen@uilenspiegel net

Frequentie: elke laatste zondag van de maand Meer info en inschrijven: zwaluwplek@uilenspiegel.net

Ontmoetend herstellen - Geel

‘Ontmoetend herstellen’ is een initiatief van twee ervaringsdeskundigen in de Kempen

brusseL

LeesGroep nachtuiL brusseL

Tijdens de maandelijkse bijeenkomsten kan je anderen ontmoeten, praten over wat je zoal tegenkomt, over bepaalde thema’s, samen iets doen, Zo kan je op een laagdrempelige manier stappen zetten in je herstel We bepalen het programma in samenspraak met de aanwezigen Het is een open groep voor zij die ontmoetend willen herstellen

Tijdstip: 18:30 - 21:00

Locatie: ’t Vooruitzicht, Stelenseweg 19, 2440 Geel

Meer info en inschrijven: ontmoetendherstellen geel@uilenspiegel net of 0492 23 84 78 (Bart)

De leesgroep Nachtuil, begeleid door Eliane, richt zich tot mensen met een psychische kwetsbaarheid. Via verhalen en gedichten trachten we ervaringen, emoties, … met elkaar te delen in een aangename en veilige omgeving. We hopen je te verrassen met mooie, grappige, ontroerende teksten zodat er een gesprek ontstaat onder lotgenoten over wat we gelezen hebben, wat ons raakt, wat we herkennen. Je hoeft niets voor te bereiden of een boekenwurm te zijn. Iedere activiteit wordt er een bepaald thema besproken.

Deze herstelgroep is een gesloten werkgroep waarin de deelnemers werken aan hun maatschappelijk en persoonlijk herstel, en dit op eigen tempo We leren van elkaar door het delen van ervaringen, al dan niet gekaderd binnen een thema

Meer info en inschrijven: nachtuil@uilenspiegel.net of 0495 30 87 52

De thema’s worden in samenspraak met de groep gekozen

LimburG

praatGroep sint-truiden

Deze groep wordt begeleid door enkele ervaringsdeskundigen en bestaat uit maximum 8 deelnemers, elk in een verschillend stadium van hun herstel We werken in gelijkwaardigheid, zelfrespect en respect voor onze medemens Een nieuwe achtdelige reeks start 2 keer per jaar (in september en in februari)

Deze praatgroep is er voor mensen met eender welke psychische kwetsbaarheid.

Tijdstip: 09:30 - 11:00

Locatie: ’t Vooruitzicht, Campus OPZ, Stelenseweg 19, 2440 Geel

We zijn allen mensen die weten wat het is om psychisch kwetsbaar te zijn en we willen dit delen met elkaar, samen met gespreksgroepsbegeleider Dominic. We wisselen ervaringen uit en praten over thema’s die ons bezighouden. De thema’s worden in overleg met de groep bepaald.

Frequentie: Tweewekelijks Meer info en inschrijven: herstelgroep kempen@uilenspiegel net of 0484 81 44 08 (Thomas, ma, di, do)

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Praatgroep Turnhout

Locatie: W.D.C. Het Binnenhof, Binnenhof 10/1, 3800 Sint-Truiden (het makkelijkst bereikbaar via de Jan-Frans Willemstraat).

Frequentie: elke eerste donderdag van de maand

Meer info en inschrijven: praatgroep.sint-truiden@uilenspiegel.net

praatGroep haLen

Omring jezelf met mensen die jou energie geven! Praatgroep Turnhout wordt begeleid door 3 mensen die zelf ervaring hebben met een psychische kwetsbaarheid Deze warme groep biedt je een veilige plaats waar je je verhaal kwijt kan en een deugddoend luisterend oor kan vinden We kiezen samen met de deelnemers de thema's Door hierover in gesprek te gaan leren we van en met elkaar

Hier worden levenservaringen rond mentaal welzijn, herstel en bewustwording gedeeld. De thema’s worden in overleg met de groep bepaald.

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Tijdstip: 9:30 - 12:00

Locatie: CAW De Kempen, Stationsstraat 80, 2300 Turnhout

Locatie: Sociaal Huis, Sportlaan 2B ,3545 Halen

Frequentie: Elke tweede vrijdag van de maand

Meer info en inschrijven: praatgroep turnhout@uilenspiegel net

Meer info en inschrijven: dienstencentrum@halen.be of 013 46 03 78 (Inge Hansen)

Brussel

onder ons in peLt

Leesgroep Nachtuil Brussel

Voel je je soms alleen? Heb je last van stemmingswisselingen of voel je je soms gewoon niet goed in je vel? Je bent niet alleen! Ontmoet lotgenoten in onze praatgroep ’Onder Ons in Pelt’.

Tijdstip: 18:30 - 21:30

Locatie: Zaal De Peel, Norbertissenlaan 7, 3910 Pelt

Frequentie: Elke eerste maandag van de maand

Meer info en inschrijven: onderons.pelt@uilenspiegel.net of 0468 22 91 19 (Philippe)

De leesgroep Nachtuil, begeleid door Eliane, richt zich tot mensen met een psychische kwetsbaarheid Via verhalen en gedichten trachten we ervaringen, emoties, met elkaar te delen in een aangename en veilige omgeving We hopen je te verrassen met mooie, grappige, ontroerende teksten zodat er een gesprek ontstaat onder lotgenoten over wat we gelezen hebben, wat ons raakt, wat we herkennen Je hoeft niets voor te bereiden of een boekenwurm te zijn Iedere activiteit wordt er een bepaald thema besproken

praatGroep “kom op verhaaL” tonGeren

Tijdstip: 10:00 - 12:00

Locatie: Le Grand Hospice (Pacheco), Grootgodshuisstraat 7, 1000 Brussel

Soms voel je je anders. Onbegrepen. Of gewoon te veel – of juist te weinig.

Deze praatgroep is er voor iedereen die te maken heeft met psychische kwetsbaarheid, burn-out, depressie, angst, of gewoon...het leven.

Frequentie: Elke eerste zaterdagvoormiddag van de maand

Meer info en inschrijven: nachtuil@uilenspiegel net of 0495 30 87 52

Heb je nood aan een plek waar je gewoon jezelf mag zijn – met alles wat je meedraagt?

Welkom in onze praatgroep! Een veilige en warme ruimte waar je mag delen wat er in je leeft. Waar je wordt gehoord zonder oordeel.

Opgelet! Twee momenten op verschillende locaties in Tongeren: Avondgroep: elke laatste maandag in de maand van 19:00 - 21:00 -

Locatie: Gezondheidshuis Tongeren

Overzicht lotgenotengroepen UilenSpiegel

Overzicht lotgenotengroepen UilenSpiegel

Ochtendgroep: elke laatste donderdag in de maand van 10:00 - 12:00

Vzw UilenSpiegel is een vrijwilligersvereniging Het grootste deel van haar werking wordt gedragen door lokale vrijwilligers, actief in elke provincie van Vlaanderen en in Brussel Hieronder vind je een overzicht van de lotgenotengroepen begeleid door ervaringsdeskundige vrijwilligers Een overzicht van hun activiteiten vind je op www uilenspiegel net/activiteiten of kan je aanvragen via onderstaande contactgegevens

Locatie: Activiteitencentrum De Piepel Tongeren Meer info en inschrijvingen: komopverhaal@uilenspiegel.net

Vzw UilenSpiegel is een vrijwilligersvereniging Het grootste deel van haar werking wordt gedragen door lokale vrijwilligers, actief in elke provincie van Vlaanderen en in Brussel Hieronder vind je een overzicht van de lotgenotengroepen begeleid door ervaringsdeskundige vrijwilligers Een overzicht van hun activiteiten vind je op www uilenspiegel net/activiteiten of kan je aanvragen via onderstaande contactgegevens

Psychosegroep online

vLaams-brabant

Groepen rond specifieke kwetsbaarheden

Groepen rond specifieke kwetsbaarheden

praatGroep maaseik

Kamp je met depressie, angst, verslaving, burn-out, eenzaamheid of andere moeilijke gevoelens? In deze praatgroep voor iedereen met een psychische kwetsbaarheid ben je welkom, precies zoals je bent! Delen helpt, je staat er niet alleen voor. Kom gerust langs om te luisteren, je verhaal te delen of voor info.

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Locatie: zaal Vita Humana, Prinsenhoflaan 29, 3680 Maaseik

Frequentie: Elke eerste donderdag van de maand. Meer info en inschrijven: praatgroep.maaseik@uilenspiegel.net

Lotgenotengroep seksueel misbruik Hasselt Praatgroep voor lotgenoten begeleid door ervaringsdeskundigen Sylvia, Hans en Maartje Ben je slachtoffer geweest van seksueel misbruik en wil je graag lotgenoten ontmoeten? Dan is deze praatgroep misschien iets voor jou Let op! Het aantal plaatsen is beperkt tot 8 deelnemers en er wordt enkel ingeschreven vóór de eerste bijeenkomst Eén reeks bestaat uit 5 bijeenkomsten die telkens doorgaan op een vrijdag (tenzij anders vermeld) De volgende reeks start in februari 2025

Lotgenotengroep seksueel misbruik Hasselt Praatgroep voor lotgenoten begeleid door ervaringsdeskundigen Emily, Hans en Maartje Ben je slachtoffer geweest van seksueel misbruik en wil je graag lotgenoten ontmoeten? Dan is deze praatgroep misschien iets voor jou Let op! Het aantal plaatsen is beperkt tot 8 deelnemers en er wordt enkel ingeschreven vóór de eerste bijeenkomst Eén reeks bestaat uit 5 bijeenkomsten die telkens doorgaan op een vrijdag (tenzij anders vermeld) De volgende reeks start in februari 2025

Tijdstip: 18:30 - 20:30

Tijdstip: 18:30 - 20:30

Locatie: Jeugdherberg Hasselt, Spoorwegstraat 80, 3500 Hasselt (achterkant station Hasselt, nieuwbouw) Meer info en inschrijven: semi hasselt@uilenspiegel net of 0473 28 76 77 (Sylvia)

Locatie: Hostel H, Spoorwegstraat 80, 3500 Hasselt (achterkant station Hasselt, nieuwbouw) Meer info en inschrijven: semi hasselt@uilenspiegel net

praatGroep de roze uiL - Gent

Samen ervaringen uitwisselen als LGBTQ’ers.

Tijdstip: 10:00 - 12:00

Locatie: Casa Rosa, Kammerstraat 22, 9000 Gent

Frequentie: Elke laatste zaterdag van de maand Meer info en inschrijven: derozeuil.gent@uilenspiegel.net

Lotgenotengroep angst en dwang Leuven Ervaringsdeskundigen Jef en Bram begeleiden deze maandelijkse praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang in Leuven Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten ofhandelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Kom dan eens vrijblijvend een kijkje nemen bij onze praatgroep ‘Angst & Dwang Leuven'

Lotgenotengroep angst en dwang Leuven Ervaringsdeskundigen Jef en Bram begeleiden deze maandelijkse praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang in Leuven Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten of -handelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Kom dan eens vrijblijvend een kijkje nemen bij onze praatgroep ‘Angst & Dwang Leuven'

fiGuren- en poppentheater vLoedzoekers

Tijdstip: 19:00 - 22:00

Tijdstip: 19:00 - 22:00

Locatie: SAAMO Leuven, Eénmeilaan 2, 3010 Kessel-Lo, op wandelafstand van het NMBS-station van Leuven Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram) of bel buiten de werkuren 0497 17 66 11 (Jef)

Locatie: SAAMO Leuven, Eénmeilaan 2, 3010 Kessel-Lo, op wandelafstand van het NMBS-station van Leuven Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram) of bel buiten de werkuren 0497 17 66 11 (Jef)

Poppen, figuren, maskerade… en alles erbij én errond zelf maken!? Tot misschien zelfs het spelen ermee? Samen experimenteren we ons los, met verschillende materialen: mousse, hout, karton tot het onderschatte papier mache. Van miniatuur tot levensgroot en alles ertussen, of erbuiten… We maken, spelen, proberen… en dat met elkaar in een veilige context van ‘niets moet, alles als gezellig’.

Tijdstip: 14:00 - 16:00

Frequentie: 2x/maand op zondag Inschrijven en meer info: vloedzoekers@uilenspiegel.net

Lotgenotengroep angst en dwang online Ervaringsdeskundigen Sarina en Bram begeleiden deze maandelijkse, online praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten ofhandelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Neem dan eens vrijblijvend deel aan onze praatgroep op Zoom

henGeLsportproject we vanGen ze!

Lotgenotengroep angst en dwang online Ervaringsdeskundigen Sarina en Bram begeleiden deze maandelijkse, online praatgroep voor lotgenoten rond angst en dwang Heb jij langdurige of buitensporige angsten of pieker je vaak? Heb je steeds terugkerende dwanggedachten of -handelingen? Wil je graag kennismaken met andere lotgenoten met een soortgelijke kwetsbaarheid? Neem dan eens vrijblijvend deel aan onze praatgroep op Zoom

Locatie: MUPO ‘Museum voor poppenspel’ Warandestraat 13, 9000 Gent

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram)

Meer info en inschrijven: dwang leuven@uilenspiegel net (Bram)

Voor iedereen die graag eens wil kennismaken met vissen en tegelijk nieuwe mensen ontmoeten. Uit onderzoek blijkt dat hengelen een positief effect kan hebben op onder meer angst, post-traumatische stress en eenzaamheid. Kom het gerust zelf ervaren! Al het materiaal wordt voorzien en je wordt begeleid door opgeleide initiatoren.

Psychosegroep Gent

Psychosegroep Gent

Website: www.wevangenze.be

Ben jij een psychosegevoelig persoon? Weet dat je er niet alleen voor staat! Als je ervaringen wil delen en wil weten hoe anderen met deze kwetsbaarheid omgaan, kom dan naar de lotgenotengroep voor personen met een psychosegevoeligheid

Locatie: Rodetorenkaai, 9000 Gent Inschrijven en meer info: thomas.roose@uilenspiegel.net

Ben jij een psychosegevoelig persoon? Weet dat je er niet alleen voor staat! Als je ervaringen wil delen en wil weten hoe anderen met deze kwetsbaarheid omgaan, kom dan naar de lotgenotengroep voor personen met een psychosegevoeligheid

Tijdstip: 14:00 - 17:00

Tijdstip: 14:00 - 17:00

Locatie: Casa Rosa (gelijkvloers), Kammerstraat 22, 9000 Gent

Frequentie: Elke tweede zaterdag van de maand

Locatie: Blinkhuis Gent, Vlaanderenstraat 53, 9000 Gent

Frequentie: Elke tweede zaterdag van de maand

Meer info en inschrijven: psychose gent@uilenspiegel net

Meer info en inschrijven: psychose gent@uilenspiegel net

praatGroep pajottenLand

Psychosegroep online

Wil je praten over jouw psychosegevoeligheid en hoe je er dagelijks mee om gaat? Ben je op zoek naar een veilige plek om in gesprek te gaan met lotgenoten? Sluit dan gerust aan bij onze online groep (via Zoom)

Wil je praten over jouw psychosegevoeligheid en hoe je er dagelijks mee om gaat? Ben je op zoek naar een veilige plek om in gesprek te gaan met lotgenoten? Sluit dan gerust aan bij onze online groep (via Zoom)

Tijdstip: 14:00 - 16:00

Tijdstip: 14:00 - 16:00

In Leerbeek is al geruime tijd praatgroep Pajottenland actief, een initiatief voor mensen die het psychisch moeilijk hebben, zoals bij depressie, burn-out, eenzaamheid, rouw of andere mentale kwetsbaarheden. Het is een warme en veilige plek waar met begrip en respect geluisterd en gedeeld wordt, met als doel verbinding te creëren. De groep wordt begeleid door Geert.

Frequentie: Elke laatste zaterdag van de maand, startend op zaterdag 28 september 2024

Tijdstip: 19:00 – 21:00

Frequentie: Elke laatste zaterdag van de maand, startend op zaterdag 28 september 2024

Frequentie: Elke tweede donderdag van de maand

Meer info en inschrijven: psychose online@uilenspiegel net of bel 0472 244 544

Locatie: Buurthuis Leerbeek, Sint-Pietersplein 8, 1755 Leerbeek

Meer info en inschrijven: psychose online@uilenspiegel net of bel 0472 244 544

Praatgroep ‘Angst met zijn vele gezichten’, Merelbeke

Praatgroep ‘Angst met zijn vele gezichten’, Merelbeke

Meer info en inschrijven: praatgroep.pajottenland@ uilenspiegel.net

Vind steun en herkenning bij lotgenoten door ervaringen uit te wisselen en leer beter omgaan met je angst Deze praatgroep biedt een veilige omgeving voor iedereen die met angst te maken heeft Begeleid door ervaringsdeskundigen Georgia, Anne-Sophie en Lien

west-vLaanderen

Vind steun en herkenning bij lotgenoten door ervaringen uit te wisselen en leer beter omgaan met je angst Deze praatgroep biedt een veilige omgeving voor iedereen die met angst te maken heeft Begeleid door ervaringsdeskundigen Georgia, Anne-Sophie en Lien

Tijdstip: 19:00 - 21:00

praatGroep wistermee - bruGGe

Locatie: LDC De Merelaar, Poelstraat 37, 9820 Merelbeke

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Meer info en inschrijven: angstmetzijnvelegezichten@gmail com of 0497 65 56 20 (maandag 19:00-20:00)

Heb jij nood aan een plek waar er wordt gevraagd hoe het met je gaat en waar je mee bezig bent, waar je je hart kan luchten en ongedwongen jezelf kan zijn? Gespreksgroepsbegeleidsters Katelijne en Demi heten je welkom in de warme praatgroep Wistermee, te Brugge.

Locatie: LDC De Merelaar, Poelstraat 37, 9820 Merelbeke Meer info en inschrijven: angstmetzijnvelegezichten@gmail com of 0497 65 56 20 (maandag 19:00-20:00)

Lotgenotengroep depressie Altis Dendermonde

Tijdstip: 17:00 – 18:30

Lotgenotengroep depressie Altis Dendermonde

Frequentie: elke eerste en derde woensdag van de maand

Ben je angstig of depressief en voel je de nood om je verhaal te vertellen of te luisteren naar andere lotgenoten, dan ben je bij Altis heel welkom Bij Altis maken we geen onderscheid op basis van leeftijd, afkomst of politieke overtuiging Altis is er voor iedereen die op een positieve manier aan haar/zijn herstel wil werken

Locatie: Huis met Vele Kamers, Oostmeers 105, 8000 Brugge (op enkele stappen van het treinstation van Brugge)

Meer info en inschrijven: praatgroep.brugge@uilenspiegel.net, of 0494 67 29 02 (Katelijne)

Ben je angstig of depressief en voel je de nood om je verhaal te vertellen of te luisteren naar andere lotgenoten, dan ben je bij Altis heel welkom Bij Altis maken we geen onderscheid op basis van leeftijd, afkomst of politieke overtuiging Altis is er voor iedereen die op een positieve manier aan haar/zijn herstel wil werken

Tijdstip: 19:30 - 21:30 (ontvangst vanaf 19:15)

Tijdstip: 19:30 - 21:30 (ontvangst vanaf 19:15)

praatGroep kortrijk

Locatie: CM-Ontmoetingscentrum "De Boomgaard", Bogaerdstraat 33 (ingang Papiermolenstraat), 9200

Dendermonde

Locatie: CM-Ontmoetingscentrum "De Boomgaard", Bogaerdstraat 33 (ingang Papiermolenstraat), 9200

Dendermonde

Meer info en inschrijven: info@altis-depressie be of 0487 84 11 84

Meer info en inschrijven: info@altis-depressie be of 0487 84 11 84

Website: http://www altis-depressie be

Website: http://www altis-depressie be

Welkom bij de gezellige praatgroep UilenSpiegel Kortrijk, begeleid door Achille en Stefaan. Tijdens onze gemoedelijke gespreksgroepen hebben we het over koetjes en kalfjes, maar ook over de diepere zaken des levens... Alle mogelijke gespreksonderwerpen kunnen aan bod komen, maar we verliezen ons niet in dure termen als ‘herstel’ en ‘psychische kwetsbaarheid’.

Lotgenotengroep depressie Mechelen (Her)-Leven

Lotgenotengroep depressie Mechelen (Her)-Leven

Tijdstip: 10:00 - 12:00

Locatie: A’kzie, Veemarkt 56, 8500 Kortrijk

Een depressie is geen geschenk Bovendien is het niet altijd eenvoudig om uit te leggen wat het met een mens doet, vooral aan diegenen die het nooit meemaakten (Gelukkig voor hen!)

Frequentie: elke derde vrijdag van de maand

Een depressie is geen geschenk Bovendien is het niet altijd eenvoudig om uit te leggen wat het met een mens doet, vooral aan diegenen die het nooit meemaakten (Gelukkig voor hen!)

Meer info en inschrijven: 0494 83 30 83 (Achille) of praatgroep. kortrijk@uilenspiegel.net

GespreksGroep onderons te kortrijk

Tijdens de praatgroep "(Her)-Leven" zorgen we, Kristin en Philip, ervoor een veilige plek te creëren waarbinnen we onder lotgenoten ervaringen kunnen uitwisselen in vertrouwen Het hoeft daarbij niet altijd over zware onderwerpen te gaan; graag wisselen we af met luchtigere gespreksonderwerpen Delen en uitwisselen van eigen ervaringen met mensen die in hetzelfde schuitje zitten of zaten en zo steun vinden bij elkaar, is waar we op mikken

Tijdens de praatgroep "(Her)-Leven" zorgen we, Kristin en Philip, ervoor een veilige plek te creëren waarbinnen we onder lotgenoten ervaringen kunnen uitwisselen in vertrouwen Het hoeft daarbij niet altijd over zware onderwerpen te gaan; graag wisselen we af met luchtigere gespreksonderwerpen Delen en uitwisselen van eigen ervaringen met mensen die in hetzelfde schuitje zitten of zaten en zo steun vinden bij elkaar, is waar we op mikken

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Locatie: BlinkHuis Mechelen, Tichelrij 7, 2800 Mechelen

Locatie: BlinkHuis Mechelen, Tichelrij 7, 2800 Mechelen

Meer info en inschrijven: depressie mechelen@uilenspiegel net

Meer info en inschrijven: depressie mechelen@uilenspiegel net

De gespreksgroep OnderOns komt maandelijks samen in Kortrijk rond mentaal welzijn, begeleid door Ivan en Anita. Iedereen die psychisch, emotioneel of sociaal welbevinden belangrijk vindt, is welkom: mensen met een psychische kwetsbaarheid, familie, vrienden en hulpverleners. Ook geïnteresseerden uit onderwijs, eerstelijnsdiensten, bedrijven of studenten zijn welkom. In een ongedwongen, oordeelvrije sfeer voeren we authentieke dialogen, brengen we verschillende perspectieven samen en leren we elkaar beter begrijpen.

nding. Begeleid door Geert en Bram.

stip: 19:00 – 21:00

uentie: Elke tweede donderdag van de maand

atie: Buurthuis Leerbeek, Sint-Pietersplein 8, 1755 beek

Tijdstip: 19:00 - 21:00

Praatkaffee HSP Kempen

r info en inschrijven: groep.pajottenland@uilenspiegel.net

Locatie: Moorseelsestraat 148, 8501 Kortrijk

Meer info en inschrijven: onderons.kortrijk@uilenspiegel.net

een rustpunt - kortrijk

Tijdstip: 18:00 – 21:00

Frequentie: Elke eerste wo februari 2025

Locatie: Cafétaria van Ava Wandelweg 11, 8500 Kortr

Inschrijven en meer info:

Herstelgroep UilenSpiegel Kempen

Zin om eens diepgaand met gelijkgestemden te babbelen over hoogsensitiviteit en wat dit voor jou in praktijk betekent? Het Praatkaffee HSP Kempen is een ontmoetingsmoment voor en door hoogsensitieve personen waar ervaringen, tips, inspiraties alsook de uitdagingen in het praktische dagelijkse leven kunnen worden gedeeld, besproken en uitgewisseld Het Praatkaffee HSP Kempen wordt begeleid en gemodereerd door ervaringsdeskundigen Veerle, Lieve en Kizzy

Sta je op een wachtlijst? Of weet je niet goed wat te doen na een opname?

Ben je op zoek naar een plek waar je jezelf kunt zijn en steun kunt vinden bij anderen? Kom dan eens kijken bij Een Rustpunt.

Tijdstip: 19:00 - 20:45

Tijdstip: 18:00 – 21:00

Locatie: Zaaltje in de bibliotheek van Meerhout, Gasthuisstraat 29, 2450 Meerhout In april 2025 is de locatie nog te bepalen

atuurgenoten op adem komen in de natuur

Locatie: Cafétaria van Avansa Mid- en Zuidwest, Wandelweg 11, 8500 Kortrijk

Frequentie: elke eerste woensdag van de maand

Frequentie: Om de 2 maanden, meer bepaald elke eerste dinsdag van de even maanden

Meer info en inschrijven: eenrustpunt@uilenspiegel.net

Meer info en inschrijven: praatkaffeehsp k @ il i l t f via 0473 48 75 91 (Lieve)

Praatsessies NA nletsel) Ervaringsdeskun ullie graag online voor de praatses platform Zoom

Frequentie: Eén 19:00 - 21:00

Meer info en in el net

Groepen pronvincie

natuurGenoten

Samen Sterker - Mortsel

natuurGenoten brusseL

Begeleiders Katrien en Siegfried plannen telkens een korte wandeling (5 km) doorheen de Brusselse stedelijke en natuurlijke pareltjes, gekoppeld aan ludieke wistjedatjes rondom de wandelroutes.

We bieden een veilige en discrete plaats om even op adem te komen en in gesprek te gaan met lotgenoten Oordeelvrije uitwisseling van ervaringen Geen moeten maar mogen praten Heb je zelf een vraag, idee of thema, laat het ons weten Maximaal 8 deelnemers per bijeenkomst

Tijdstip: Om de 2 maanden van 14u tot 16u30

Tijdstip: 14:00 - 16:00

Meer info en inschrijven: natuurgenoten.brussel@uilenspiegel.net

Locatie: De Klapper, Antwerpsestraat 179-3de verdiep, 2640

Katrien is bereikbaar op 0474 08 95 24. Siegfried is bereikbaar op 0475 25 73 00. Bellen op weekdagen tussen 18u00 en 21u00 en op weekenddagen tussen 09u00 en 21u00.

Mortsel

Frequentie: Elke laatste woensdag van de maand

Meer info en inschrijven: samensterker antwerpen@uilenspiegel net

natuurGenoten Leuven

Ontmoetend herstellen - Geel

‘Ontmoetend herstellen’ is een initiatief van twee ervaringsdeskundigen in de Kempen

Traditiegetrouw zal er opnieuw iedere laatste donderdag van de maand een verrassingswandeling georganiseerd worden. Ingrid Cockx, NatuurGenoten begeleider Leuven en Jan Loenders, wandelgids van ‘t Hoeckhuys – Herstelacademie Leuven nemen je mee op stap.

Tijdens de maandelijkse bijeenkomsten kan je anderen ontmoeten, praten over wat je zoal tegenkomt, over bepaalde thema’s, samen iets doen, Zo kan je op een laagdrempelige manier stappen zetten in je herstel We bepalen het programma in samenspraak met de aanwezigen Het is een open groep voor zij die ontmoetend willen herstellen

Tijdstip: Elke laatste donderdag van de maand. Telkens van 13u45 tot 17u. Telkens verzamelen we op 13u45 aan café Den Ouden Tijd voor de bustabellen van De Lijn aan het station van Leuven. Van daaruit nemen we gezamenlijk de bus naar een mooie natuurwandeling in de omgeving van Leuven.

Meer info en inschrijven: nachtuil@uilenspiegel net of 0495 30 87 52 Een overzicht van onze activiteiten vind je op www.uilenspiegel.net/activiteiten

natuurGenoten aarschot i.s.m. hersteLacademie diLetti organiseren de “Vijf Seizoenswandelingen”

Deze herstelgroep is een gesloten werkgroep waarin de deelnemers werken aan hun maatschappelijk en persoonlijk herstel, en dit op eigen tempo We leren van elkaar door het delen van ervaringen, al dan niet gekaderd binnen een thema

De thema’s worden in samenspraak met de groep gekozen

Hadewijch en Kaat nemen je mee op wandel doorheen de Hagelandse natuur rondom Aarschot. Je zal de natuur ontdekken op een rustig tempo en in kleine groep. Bij elke wandeling hoort een ander thema. Telkens wordt op een andere locatie gestart.

Tijdstip: Elke tweede dinsdag van de maand. Telkens van 14u tot 17u. Meer info en inschrijven: katrien.meermans@dehulster.be

Deze groep wordt begeleid door enkele ervaringsdeskundigen en bestaat uit maximum 8 deelnemers, elk in een verschillend stadium van hun herstel We werken in gelijkwaardigheid, zelfrespect en respect voor onze medemens Een nieuwe achtdelige reeks start 2 keer per jaar (in september en in februari)

natuurGenoten Gent

Tijdstip: 09:30 - 11:00

Marie-Anne is ervaringsdeskundige en natuurliefhebber en neemt je graag mee doorheen de groene plekjes rondom Gent.

Locatie: ’t Vooruitzicht, Campus OPZ, Stelenseweg 19, 2440 Geel

Meer info en inschrijven: natuurgenoten.gent@uilenspiegel.net

Frequentie: Tweewekelijks Meer info en inschrijven: herstelgroep kempen@uilenspiegel net of 0484 81 44 08 (Thomas, ma, di, do)

natuurGenoten berinGen – wandeLinGen in samenwerkinG met natuurpunt vaLLei van de zwarte beek

Praatgroep Turnhout

Miren is ervaringsdeskundige en natuurgids. Ze neemt je graag mee op verkenning door de prachtige natuur in de Vallei van de Zwarte Beek rondom Koersel en Beringen.

Meer info en inschrijvingen: natuurgenoten.beringen@uilenspiegel.net

natuurGenoten diest i.s.m. hersteLacademie diest

Omring jezelf met mensen die jou energie geven! Praatgroep Turnhout wordt begeleid door 3 mensen die zelf ervaring hebben met een psychische kwetsbaarheid Deze warme groep biedt je een veilige plaats waar je je verhaal kwijt kan en een deugddoend luisterend oor kan vinden We kiezen samen met de deelnemers de thema's Door hierover in gesprek te gaan leren we van en met elkaar

Antwerpen urGenoten De Kempen en op pad gaan in de natuur met lotgenoten “allerlei”. In ondering staan voor paddenstoelen, bloempjes, vruchten, en, dieren en vogels al naargelang het seizoen. s kers op de taart 2 natuurgidsen van natuurpunt- Mirella nnelies - bij je hebben die er van alles over kunnen llen zodat elke wandeling opnieuw een boeiende ervaring t. Heerlijk samen op “adem” kunnen komen in urschoon We organiseren voorlopig elk seizoen 1 deling wanneer we merken dat mensen graag vaker samen ad willen gaan is in de toekomst uitbreiding elijk.

Tijdstip: 19:00 - 21:00

De maandelijkse wandelingen worden steeds bekend gemaakt in de activiteitenkalender op onze website. Neem daar een kijkje!

NatuurGenoten Aarschot

Locatie: CAW De Kempen, Stationsstraat 80, 2300 Turnhout

Meer info en inschrijven: praatgroep turnhout@uilenspiegel net

Er wordt afgewisseld tussen een Metaforenwandeling in Webbekoms Broek te Diest en Zintuigenwandeling in natuurgebied Averbode Bos en Heide.

Begeleiders zijn Hadewijch en Loes.

Tijdstip: 18:30 - 21:00

Meer info en inschrijven: natuurgenoten.leuven@uilenspiegel.net

Locatie: ’t Vooruitzicht, Stelenseweg 19, 2440 Geel

Meer info en inschrijven: ontmoetendherstellen geel@uilenspiegel net of 0492 23 84 78 (Bart)

Inschrijvingen gebeuren online via Herstelacademie Diest.

stip: Vertrek om 13:30 atie: Verzamelen aan bezoekerscentrum Netewoud hout, Watermolen 7, 2450 Meerhout r info en inschrijven: urgenoten.geel@uilenspiegel.net

Brussel

Leesgroep Nachtuil Brussel

NatuurGenoten Maaseik – opstart in 2026

Samen komen we in beweg wandelen Een wandeling i metaforen oproepen Woud mee op pad door het afwiss Aarschot.

NatuurGenoten Stabroek – opstart in 2026

NatuurGenoten Mechelen – heropstart in 2026

De leesgroep Nachtuil, begeleid door Eliane, richt zich tot mensen met een psychische kwetsbaarheid Via verhalen en gedichten trachten we ervaringen, emoties, met elkaar te delen in een aangename en veilige omgeving We hopen je te verrassen met mooie, grappige, ontroerende teksten zodat er een gesprek ontstaat onder lotgenoten over wat we gelezen hebben, wat ons raakt, wat we herkennen Je hoeft niets voor te bereiden of een boekenwurm te zijn Iedere activiteit wordt er een bepaald thema besproken

Interesse in of vragen over NatuurGenoten: anneke.krols@uilenspiegel.net

Tijdstip: 10:00 - 12:00

Locatie: Le Grand Hospice (Pacheco), Grootgodshuisstraat 7, 1000 Brussel

Frequentie: Elke eerste zaterdagvoormiddag van de maand

Op deze wandeling laten w de spiegel die de natuur on verschillende metaforen. G wandelen we ongeveer 6 k of men de vraag opschrijft o of niet en of men dat antwo Niks moet op een metafore wat men ermee doet Hade sfeer, waarin iedereen zich

De wandeling duurt ongeve grootte van de groep.

uurGenoten Brussel eleiders Katrien en Siegfried plannen telkens een korte deling (5km) doorheen de Brusselse stedelijke en

Tijdstip: Maandelijks van 1

Inschrijven en meer info:

www.uilenspiegel.net

Hoe voel je je vandaag?

UilenSpiegel, vereniging voor mensen met een psychische kwetsbaarheid

• biedt ontmoetingskansen voor lotgenoten

• geeft informatie

• doet aan sensibilisering en belangenbehartiging

• bevordert participatie

• stimuleert ervaringsdeskundigheid en herstel

• in Vlaanderen en Brussel

wandelen in de natuur

Contacteer onze LuisterGenoten elke dag (behalve zondag)

bel 02 315 44 00 tussen 17 en 21u chat tussen 18 en 20u

www.luistergenoten.be

Heb jij vragen of klachten over jouw patiëntenrechten?

Chat met een ombudspersoon Gratis, vertrouwelijk én anoniem Elke weekdag van 16 tot 18u

Surf naar: overlegplatformgg.sittool.net/chat of gebruik de QR-code

Psychosenet.be

Dé website voor psychose, stemming en herstel