MENTAL SALAD
20 minuten tot 3 uur
1 tot 6 spelers
Middelmatig
13 +
MATERIAL
230 kaarten onderverdeeld in categorieën
30 basisingrediënten
70 ingrediënten
50 kruiden
20 extra sauzen
20 vliegen en rupsen
10 recepten
20 shake-it-kaarten
10 mysteriekaarten
spelregels en richtlijnen
1 dobbelsteen
1 spelbord
6 pionnen
EEN WOORDJE UITLEG
Mental Salad is een spel dat ontworpen is om op een luchtige, veilige en leuke manier reflectie en dialoog over mentale gezondheid onder jongeren te stimuleren. Het spel vertrekt vanuit het idee dat je mentale welzijn niet afhangt van één ding, maar van de balans tussen verschillende delen van je leven. Net zoals een salade pas compleet is met verschillende ingrediënten.
Tijdens het spel worden spelers uitgenodigd om na te denken over gevoelens, gewoontes, relaties, uitdagingen en manieren om met moeilijke momenten om te gaan. Dat gebeurt via vragen en kleine opdrachten die luisteren, begrip en delen stimuleren. Er zijn geen juiste of foute antwoorden.
Het spel kan aangepast worden aan verschillende situaties en groepen, met respect voor ieders tempo en grenzen. Delen is altijd een uitnodiging, nooit een verplichting. Elke speler kiest zelf wat hij of zij wil delen, wanneer dat gebeurt en hoe ver die daarin wil gaan.
Mental Salad is geen test en geen therapie. Het is een hulpmiddel om gesprekken op gang te brengen en om samen stil te staan bij mentaal welzijn. Het vergemakkelijkt het praten over wat er in jou omgaat, en geeft je ruimte om er even bij stil te staan.
In Mental Salad staat elke soort kaart voor een ander onderdeel van mentaal welzijn. Net zoals bij een echte salade is geen enkel ingrediënt belangrijker dan de rest. Het is de balans tussen alles dat beslissend is voor het geheel.
De kaarten helpen om het gesprek op gang te brengen en nodigen uit tot nadenken en delen. Zo kijken we op een brede en praktische manier naar mentaal welzijn, toegepast op ieders dagelijks leven.
Basis
Deze kaarten staan voor de fundamenten van je welzijn: rust, structuur, voeding en beweging. Ze helpen om mentaal in evenwicht te blijven in het dagelijks leven.
Ingrediënten
Deze kaarten gaan over gevoelens, relaties en wat er in je omgaat. Ze geven kleur en betekenis aan ieders persoonlijke ervaring.
Kruiden
Deze kaarten gaan over emotionele vaardigheden en helpende houdingen, zoals communiceren, veerkracht, dankbaarheid en humor. Het zijn kleine dingen en vaardigheden: de echte “smaakmakers” die bepalen hoe je met uitdagingen omgaat.
Extra Sauzen
Deze kaarten staan voor onverwachte situaties of uitdagingen van buitenaf die je in het leven kunt tegenkomen. Ze hebben een grote invloed op hoe je je voelt en op je emotionele balans.
Vliegen en Rupsen
Hen kom je liever niet tegen in je slaatje. Ze staan voor de hindernissen, innerlijke moeilijkheden en sociale druk die je mentaal kunnen beïnvloeden, zoals angst, druk van anderen of negatieve gedachten.
Shake it!
Het is belangrijk om je salade af en toe eens goed door elkaar te roeren. Dit zijn kaarten die beweging, actie en interactie in het spel brengen. Ze zorgen voor energie in de groep en doorbreken het rustige, nadenkende tempo.
Mysterie
Deze kaarten zorgen voor onverwachte veranderingen in het spel. Ze passen tijdelijk de spelregels of de manier van spelen aan.
Recepten
Deze kaarten nodigen uit tot individuele reflectie. Door verschillende kaarten te combineren, krijg je een persoonlijker beeld van je eigen mentale balans. Welk slaatje zou jou smaken vandaag?
KIES JE SPELVORM
Mental Salad kan op verschillende manieren gespeeld worden. Dat hangt af van de groep, de situatie en wat jullie op dat moment willen bereiken. Elke groep kiest zelf de spelvorm die het beste past bij de groepsdynamiek en bij hoeveel vertrouwen er is tussen de deelnemers.
Welke spelvorm je ook kiest, de bedoeling van het spel blijft altijd hetzelfde: een veilige plek creëren waar je kan nadenken, luisteren en delen, met respect voor ieders grenzen. Je hoeft nooit iets te delen wat je niet wil.
Hieronder vind je de drie mogelijke spelvormen.
De Collectieve Salade
In deze spelvorm maakt de groep samen één salade. De kaarten worden om de beurt voorgelezen. Na elke kaart krijgt iedereen de kans om erover na te denken en, als die dat wil, iets te delen met de groep.
Deze spelvorm stimuleert luisteren naar elkaar, samen nadenken en betekenis geven aan wat er gezegd wordt.
Ze is vooral geschikt voor groepen waarin al een basis van vertrouwen is en waar mensen zich veilig voelen om samen te praten.
De Individuele salade (in groep)
In deze spelvorm maakt elke speler zijn of haar eigen salade. Iedereen denkt voor zichzelf na over de kaarten die hij of zij verzamelt. Delen met de groep mag, maar is niet verplicht. Je deelt alleen iets als je je daar goed bij voelt.
Het Bordspel
In deze spelvorm bepaalt het bord hoe het spel verloopt: wie aan de beurt is, wat er gebeurt en hoe snel het spel gaat. Door de verschillende vakjes en soorten kaarten zitten er beweging, verrassing en afwisseling in het spel.
Deze spelvorm is vooral geschikt voor groepen die elkaar nog niet goed kennen, waarin er minder vertrouwen is, of voor groepen die baat hebben bij meer structuur en houvast tijdens het spelen.
Mental Salad is gemaakt om ruimte te creëren voor gesprekken, na te denken en gedachten uit te wisselen over mentaal welzijn. Om ervoor te zorgen dat iedereen zich veilig voelt, is het belangrijk om het volgende in gedachten te houden:
Delen wat er in je omgaat is altijd vrijwillig. Niemand is verplicht om op een kaart te reageren of iets te vertellen waar die zich niet goed bij voelt. Iedereen kiest zelf wat die deelt, wanneer en hoe ver die daarin wil gaan. In stilte deelnemen is ook deelnemen.
Zowel tijdens als na het spel maken we geen grappen, opmerkingen of oordelen over wat anderen delen.
Respect voor ieders tempo, gevoelens en grenzen staat centraal.
Er bestaan geen juiste of foute antwoorden.
Elke ervaring is waardevol en verdient het om met aandacht beluisterd te worden.
Mental Salad is geen vervanging voor professionele hulp. Het spel is een hulpmiddel om gesprekken op gang te brengen, samen te reflecteren, en te praten over mentaal welzijn op een laagdrempelige manier.
HET BORDSPEL
Het spel voorbereiden
Leg het bord in het midden op tafel.
Elke speler kiest een pion en plaatst die op het startvakje (de boodschappenmand).
Leg de kaarten per categorie op een stapel en schud iedere stapel.
Haal de dobbelsteen erbij en bepaal samen hoe lang jullie het spel willen laten duren (bijvoorbeeld tot iemand het eindpunt heeft bereikt of tot een afgesproken uur).
Zo speel je het spel
Het spel start met de jongste speler (of een andere manier die de groep samen kiest), en verloopt vervolgens met de klok mee.
Tijdens je beurt gooi je met de dobbelsteen en ga je evenveel vakjes vooruit.
Kom je op een vakje terecht, dan trek je de kaart die hoort bij dat vakje.
Lees de kaart hardop voor.
Je beantwoordt de vraag.
Voelt dat niet goed? Dan mag je kiezen om niet te antwoorden.
Leg na iedere beurt je kaart gewoon weer weg op een andere stapel.
HET BORDSPEL
Speciale vakjes
Mysterie
Wanneer een speler op een Mysterie-vakje terechtkomt, trekt die een Mysteriekaart. Deze kaarten zorgen voor onverwachte veranderingen in het spel. Ze kunnen tijdelijk iets aanpassen aan de spelregels, de volgorde van de beurten of de manier waarop iedereen meedoet.
Vliegen en Rupsen
Deze staan voor hindernissen of uitdagingen.
Lees de kaarten rustig en neem de tijd om erop te reageren, elk op eigen tempo.
Einde van het spel
Het spel kan op verschillende manieren eindigen, afhankelijk van wat de groep vooraf heeft afgesproken:
Wanneer een speler de saladekom bereikt; Na een afgesproken hoeveelheid tijd;
Wanneer de groep aanvoelt dat het spel rond is.
Maak aan het einde van het spel ruimte om samen terug te blikken: hoe was het om dit spel te spelen en wat heeft het met je gedaan?
Het spel voorbereiden
Als groep beslissen jullie samen hoeveel kaarten jullie willen gebruiken uit elke categorie: Basis, Ingrediënten, Kruiden, Extra Sauzen, en Vliegen en Rupsen.
Alleen het afgesproken aantal kaarten wordt uit de stapels genomen; de rest leg je apart.
Leg de saladekom (die vind je op de achterkant van het spelbord) in het midden van de tafel.
Zo speel je het spel
Kies samen welke speler begint (bijvoorbeeld de jongste, of een andere manier die de groep samen kiest).
Tijdens je beurt trek je een kaart en lees je die hardop voor.
De speler beantwoordt de vraag of doet de voorgestelde opdracht.
Eens dat gebeurd is, leg je de kaart in de saladekom.
Daarna is de volgende speler aan de beurt.
Het spel gaat door tot alle getrokken kaarten zijn gespeeld.
Einde van het spel
Aan het einde neemt de groep even de tijd om samen naar de gemaakte salade te kijken en kort te bespreken hoe het spel werd ervaren. Je kan dit doen aan de hand van eenvoudige vragen, zoals: Welke ingrediënten komen het meest voor? Is jullie salade evenwichtig? Of zijn er te veel ingrediënten van een bepaalde categorie?
Tip voor extra dynamiek
Wil je het spel wat levendiger maken? Dan kan je vóór de start enkele Shake it! kaarten en Mysteriekaarten toevoegen aan je selectie.
Shake it! kaarten zijn doe-kaarten die zorgen voor opdrachten met beweging of interactie. Mysteriekaarten brengen kleine verrassingen die tijdelijk iets veranderen aan het verloop van het spel.
DE INDIVIDUELE SALADE (IN GROEP)
Het spel voorbereiden
Elke speler krijgt of trekt kaarten uit verschillende categorieën:
1 Basis
2 tot 3 Ingrediënten
1 Kruid
1 Extra Saus en/of 1 Vlieg of Rups
Zo speel je het spel
Elke speler leest om de beurt zijn of haar kaarten hardop voor.
Je beantwoordt de vragen of doet de opdrachten, en deelt alleen wat voor jou goed voelt.
De groep luistert zonder commentaar of oordeel.
Einde van het spel
Aan het einde stelt elke speler zijn of haar mentale salade voor en deelt wat hem/haar het meest aan het denken zette en welke gevoelens dat teweegbracht.
Er zijn geen juiste of foute antwoorden, en antwoorden worden niet vergeleken. Elke salade staat voor een persoonlijke ervaring in een bepaalde momentopname.
Zo speel je het spel
Kies een Receptkaart.
Volg de instructies op de kaart en trek kaarten uit de categorieën die er op staan.
Lees elke kaart rustig en denk na over de vragen of opdrachten die erop staan. Als je wilt, kan je tijdens het lezen ideeën, gedachten of gevoelens opschrijven of tekenen.
Deze spelvorm heeft geen vaste tijdslimiet; je speelt op op eigen tempo tot je zelf beslist wanneer je graag stopt.
Einde van de reflectie
Eens je recept af is, neem je even de tijd om te reflecteren over je mentale salade:
Wat voelt voor mij in balans?
Waar kan ik beter voor zorgen?
Delen met anderen is niet verplicht en gebeurt alleen als jij dat zelf wil.
Mental Salad is een spel zonder winnaars en foute of juiste antwoorden.
Elk spel is anders, omdat elke groep en elke persoon unieke verhalen, gevoelens en belevingen meebrengt.
Praten over mentaal welzijn is een doorlopend proces, dat bestaat uit kleine reflecties, luisteren en zorg hebben voor jezelf en anderen. Dit spel is slechts een beginpunt voor gesprekken die ook na het spel verder kunnen gaan.
Hopelijk helpt deze ervaring om meer ruimte te maken voor gesprek, empathie en wederzijds begrip, altijd met respect voor ieders grenzen.
Dus, wat ligt er op jouw bord vandaag?
Concept uitgewerkt door jongeren:
Alice Medonça ( PT)
Camila Félix (PT)
Hannah Boriau (BE)
Lara Claeys (PT)
Maartje Reyniers (BE)
Odin Somers (BE)
Ontwikkeling, ontwerp en productie: Produções Fixe Lda (PT)
Ana Rita Camará
Jo Claeys
Ondersteuning en feedback: UilenSpiegel vzw (BE), AEFCPS (PT), Aliat (RO)
Jef Vanhove (BE)
Sara Marquês (PT)
Tânia Santos (PT)
Thomas Roose (BE)
Ramona Costescu (RO)
Carla Ferreira (PT)
