Open Monumentendag week 36 18

OPEN MONUMENTENDAG MAGAZINE

Editie 2018

Katwijk | Rijnsburg | Valkenburg

De Hollandse keuken

SINDS

19 66

VOLGENS KUIVENHOVEN

‘ Wij ontwerpen en bouwen meer dan keukens, wij creëren sfeerplekken.’

‘ Inclusief diverse topmerken

ef maatwerk i s u l c x aar E j 0 5

Liebherr, Gaggenau,

’

Neff en Miele.

Oegstgeesterweg 204b | Rijnsburg | 071 402 13 39 | www. kuivenhovenkeukens.nl

WELKOM OP ONZE OPEN MONUMENTENTEN DAG 2018 Ook dit jaar doet de gemeente Katwijk weer mee met de Open Monumentendag op zaterdag 8 september. Een groot aantal monumenten opent hun deuren weer voor publiek dit is zeker de moeite waard om deze te bezoeken. Elk jaar koppelt de landelijke open monumenten dag er een thema aan vast. Vorig jaar was dit Boeren, Burgers en Buitenlui, een thema die makkelijk in te vullen was. Dit jaar is het Europa, een moeilijker in te vullen thema. Tijdens de opening wordt hieraan aandacht besteed. Wij als comité vinden het belangrijk dat er zoveel mogelijk monumenten mee doen om iedereen gelegenheid te geven om deze te bezoeken. Elk jaar horen we van veel mensen dat ze zich er zo over verbazen hoe mooi en hoe veel monumenten de gemeente Katwijk heeft. Voor ons als comité ook fijn om te horen. Elk jaar proberen we nieuwe monumenten te zoeken die mee willen doen met open monumenten dag. In dit mooie magazine vindt u alle monu-

menten die deze dag zijn geopend. Er staat ook weer een mooie fietsroute in zodat u alle monumenten per fiets kan ontdekken. Er is met veel zorg en aandacht gekeken om deze zo optimaal mogelijk te maken. U komt ook langs monumenten die als aandachtpunt beschreven staan, of monumenten die geen openstelling hebben. Dus ik raad u van harte aan deze route per fiets te volgen. De officiële opening van Open Monumenten Dag vindt plaats op de Oude Begraafplaats in Katwijk. Deze wordt om 10.00 uur verricht door burgemeester C. Visser en Wethouder Jacco Knape. Zij worden daarbij ondersteund door het Shantykoor ‘Voor de Mast’, die gepaste en buitenlandse liederen ten gehore brengt. U bent van harte uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn.

aan de sponsoren die het mogelijk hebben gemaakt dat we dit mooie magazine kunnen uitbrengen. Dit magazine is een uitgave van het Comité Open Monumentendag. Er is met veel zorg en aandacht aan dit magazine gewerkt en wij hopen van harte dat u deze dag met veel enthousiasme zal beleven . Namens het Comité Open Monumentendag. Yvonne van den Anker

Als laatste wil ik iedereen bedanken die deze dag mogelijk heeft gemaakt. Hierbij bedoel ik natuurlijk alle vrijwilligers die in hun vrije tijd bij de monumenten aanwezig zijn om de mensen te ontvangen. Zonder al deze vrijwilligers zou er geen open monumentendag mogelijk zijn. Tevens dank

VOORWOORD OPEN MONUMENTENDAG 2018 Het thema van de Open Monumentendag van zaterdag 8 september is “In Europa”. Het comité Open Monumentendag Katwijk heeft aan dit thema een eigen draai gegeven, zoals u kunt teruglezen in dit magazine. Het magazine loodst u weer door het programma met routes, overzichten en achtergrondinformatie over de opengestelde monumenten. Zeelieden De officiële opening is dit jaar op een wat ongebruikelijke plek, namelijk de Oude Begraafplaats. Om 10.00 uur zal ik daar samen met burgemeester Cornelis Visser en comitévoorzitter Yvonne van den Anker de Monumentendag openen. Op het Oude Graf is, in het verlengde van het boek over de omgekomen zeelieden van Willem van der Plas, een tentoonstelling over welke zeelieden hier hun laatste rustplaats hebben gevonden. Monumenten Ook dit jaar is weer een aantal bekende monumenten geopend, zoals de Oude

kerk, het museum van het Genootschap Oud Rijnsburg en vaart het pontje over de Oude Rijn in Valkenburg. Het Katwijks Museum organiseert als vanouds op 8 september de culturele dag. Route De routekaart mag ook dit jaar niet ontbreken in het magazine. De route gaat langs bijna alle monumenten die op Monumentendag geopend of te bezichtigen zijn. Deze kaart is uitneembaar. De te bezoeken monumenten zijn weer voorzien van een informerende tekst en een foto, die deels gemaakt zijn door twee nieuwe leden van het comité, Cor de Jong en Mark Ruis. Mijn dank gaat uit naar de leden van het comité Open Monumentendag, die de afgelopen maanden bezig zijn geweest om het programma én dit magazine voor u te vervaardigen. Daarnaast wil ik alle vrijwilligers bedanken die het mogelijk maken dat alle monumenten geopend zijn en die de bezoekers ontvangen.

U een mooie Open Monumentendag toegewenst, geniet u van het vele erfgoed dat onze mooie gemeente rijk is! Jacco Knape Wethouder kunst en cultuur

MAANDACTIE

S

VEDEX DEURE De hele maand N september ontv angt u

10% KORTING OP

ALLE SVEDEX STIJLD EUREN ÉN HET SIERBESLAG! De Roysloot 9i 2231 NZ Rijnsburg Tel. 071- 4088678 www.starkozijnkatwijk.nl

Openingstijden showroom: Maandag: 14.00 uur tot 17.00 uur Dinsdag t/m vrijdag: 09.00 uur tot 17.00 uur Zaterdag: 10.00 uur tot 14.00 uur

WELKOM OP ONZE OPEN MONUMENTENDAG Open Monumentendag wordt reeds vele jaren georganiseerd door het Comité Open Monumentendag. Het Comité wordt ondersteund door de gemeente Katwijk, de historische verenigingen van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg en de deelnemende verenigingen, stichtingen, kerken, eigenaren van plaatselijke monumenten en vele vrijwilligers. In dit magazine treft u een grote hoeveelheid monumenten die tijdens Open Monumentendag geopend zijn en te bezoeken of een aandachtspunt om alleen aan de buitenkant te bekijken. Verder staat er een uitgebreid programma van de dag vermeld, zijn er diverse activiteiten bij de verschillende open monumenten, is er een plattegrond van de (fiets) route en kunt u zich compleet inlezen over al het moois in de gemeente Katwijk. Het Comité is er trots op deze dag te organiseren en wenst u een plezierige en verrassende dag.

Op deze foto v.l.n.r. Piet Dijkdrent, Mark Ruis, Cor de Jong, Yvonne van den Anker (voorzitter), Blondi van der Woude, Teuntje van Delft, Cock Barnhoorn en op de voorgrond Rianne van Hilten en Willem van der Plas. (Foto: P.v. Kampen)

10.00 UUR: OPENING OPEN MONUMENTENDAG BIJ BEGRAAFPLAATS THEMA: IN EUROPA

PROGRAMMA

•

10.15 uur: Vlaggen hijsen

Het thema van deze Open Monumentendag is: In Europa. Geen makkelijk thema, aan de andere kant een onderwerp wat in veel gevallen te herleiden is. Zoals al die zeelieden die over de wereld voeren.

•

9.50 uur: Optreden gepaste liederen Shantykoor Voor de Mast

•

10.20 uur: Optreden Shantykoor Voor de Mast

•

10.00 u.ur: Opening Open Monumentendag door OMD voorzitter Yvonne van den Anker, burgemeester Visser en wethouder Jacco Knape.

•

10.20 uur: Rondleidingen over het de begraafplaats

Het monument voor omgekomen zeelieden op de Katwijkse Boulevard telt enkele honderden namen. Vaak weten alleen hun dierbaren welk verhaal en wat een intens leed erachter schuilgaat. En in sommige gevallen weten zelfs de nabestaanden niet hoe hun vader, man of zoon om het leven is gekomen. Commissielid Willem van der Plas besteedde vele jaren aan de maritieme geschiedenis van zijn woonplaats, die door de eeuwen heen zo nauw met de zee verbonden is. Van zijn hand verscheen het boek dat de weerslag van die zoektocht vormt. Aan de hand van zijn boek een rondleiding langs een groot aantal bijzonder graven.

 REPARATIE  ONDERHOUD  INSTALLATIE Het adres voor uw nieuwe ketel! Voor meer informatie: Katwijkerbroek 39D 2223 XN Katwijk Telefoon (071) 407 61 34 / 06-22 46 41 93

www.verdoes-cv.nl

Wij zijn op zoek zijn naar enthousiaste medewerkers voor verschillende functies. Van leidinggevende tot keukenhulp Zowel parttime als fulltime. Ben je in de leeftijd van 20 tot 50 jaar en spreekt je dit aan, mail je motivatie, bel naar nummer 071-3016495 of kom gezellig langs.

info@het-centrum.com

C P e m a r uw G

o o v k o O Lap

top

Smartphone reparatie

Pr

rs inte

s

Vrij

av dag

ond

Tablet reparatie Com

pute

rs

IT-Shop Rijnsburg • Anjelierenstraat 40 • ‘‘in de Hoftuin’’ • T. 071-8895060 • www.itshoprijnsburg.nl

PROGRAMMA OPEN MONUMENTENDAG KATWIJK 2018

Op 8 september 2018 zijn veel monumenten in Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg tussen 10.00 en 17.00 uur weer gratis toegankelijk tijdens de Open Monumentendag. Het landelijk thema dit jaar is: ‘In Europa’.

•

Dit jaar wordt wederom een huis-aan-huis magazine verspreid, nu over Open Monumentendag 2018. Hierin vindt u uitgebreide informatie over de monumenten en de wijze waarop aandacht aan het thema ‘In Europa’ wordt geschonken.

•

Het programma is behalve in de geopende monumenten verkrijgbaar op het gemeentehuis, in de diverse bibliotheken, bij het Katwijks Museum en VVV Katwijk. Ook kunt u het programma vinden op de website van de gemeente Katwijk, www. katwijk.nl/monumenten.

•

Het K&O gebouw (De Franse School) (1883), Sluisweg 16 Oude Begraafplaats (1791), Zuidstraat 113

• •

• •

•

RK Kerk Joannes de Doper (1911), Kerkstraat 70 Nederlands Hervormde Kerk (1231), Kerklaan 12 Molen De Geregtigheid (1740), Valkenburgseweg 7 De Roskam (1560), Turfmarkt Park van de Wilbert (17de eeuw), Overrijn/Tolhuisstraat Gemeentehuis (1932), Koningin Julianalaan 3 (geopend van 11.00-16.00 uur).

RIJNSBURG

KATWIJK AAN ZEE

•

• • • • •

Vredeskerk (1905), Baljuwplein 1 Soefitempel (1969), Zuidduinseweg 7 Vuurtoren (1605), Vuurbaakplein De Oude Kerk (1461), Boulevard 109 Nieuwe Kerk (1887), Voorstraat 79 Katwijks Museum (1913), Voorstraat 46

• •

KATWIJK AAN DEN RIJN

De volgende monumenten zijn, tenzij anders staat aangegeven en onder voorbehoud, geopend van 10.00 tot 17.00 uur:

•

•

• •

•

Grote of Laurentiuskerk (1122), Kerkstraat 32 Mausoleum en omliggende tuin Museum van het Genootschap Oud Rijnsburg, Oude Vlietweg 6 (geopend van 10.00-16.00 uur) Spinozahuis (omstreeks 1650), Spinozalaan 29

Valkenburgs Pontje (1938), Veerpad

•

De officiële opening van de Open Monumentendag 2018 vindt plaats op zaterdag 8 september om 10.00 uur op de Oude Begraafplaats in Katwijk. Wethouder J.C. Knape en burgemeester C. Visser geven acte de présence naast Yvonne v.d. Anker, voorzitter van het comité Open Monumentendag. Aansluitend treedt het Shantykoor ‘Voor de Mast’ op en is er een speciale route naar aanleiding van het laatst verschenen boek van Willem van der Plas over de Zeemansgraven.

•

GEMEENTEHUIS In het gemeentehuis worden rondleidingen verzorgd. Voor de tijden van eventuele rondleidingen in het Gemeentehuis verwijzen wij u voor de website van de Gemeente Katwijk.

•

OUDE BEGRAAFPLAATS Rondleiding langs graven van zeelieden naar aanleiding van boek Willem van der Plas op Oude Begraafplaats aan de Zuidstraat in Katwijk aan Zee. Tevens is het graf van Bronkhuizen open.

•

ABDIJ / MAUSOLEUM Rondleidingen over de geschiedenis van de Abdij en het Mausoleum. Aanvang 12.00 uur en 14.00 uur vanuit het Museum Oud Rijnsburg.

TENTOONSTELLINGEN •

Expositie historisch brandweermateriaal van de Brandweer Hollands Midden, Schoolstraat 2.

•

Fototentoonstelling in de voormalige Franse school, het K&O gebouw. Power Point over de Dorpskerk in de Dorpskerk te Katwijk aan den Rijn

•

•

Een geschilderde uitleg over de molen in Molen ‘De Geregtigheid’.

Foto- expositie over ‘1000 jaar Rijnsburg’ in het Rijnsburgs Museum, Oude Vlietweg 6.

RONDLEIDINGEN

OPENING

VALKENBURG •

Torenmuseum Oud Valkenburg, Castellumplein Oorlogsgraven, Broekweg Valkenburg Informatiecentrum (Museum) Historie vliegveld Valkenburg, gebouw 381/ hangaar 1

ACTIVITEITEN •

WITTE KERK Tijdens Open Monumenten Dag wordt zichtbaar gemaakt hoe het woord door de wereld gaat. Een aantal gemeenteleden, die regelmatig in het buitenland vertoeft, laat kleding zien uit o.a. Cuba en

VERVOLG PROGRAMMA OPEN MONUMENTENDAG KATWIJK 2018 de Oekraine. Van 11.30 – 12.00 uur en van 14.00 -14.30 uur vertellen bewoonsters van Katwijk, met een andere nationaliteit, over hun kleding, leefen eetgewoontes en kan er gesmuld worden van zelfgemaakte lekkernijen. Eén van de dochters leest een zelfgemaakt gedicht voor. •

KATWIJKS MUSEUM Het Katwijks Museum combineert de Open Monumentendag met de jaarlijkse culturele dag met info over Engelandvaarders. Daarnaast kunt u schilderijen van verschillende kunstenaars bekijken. Ook zijn er sieraden te bewonderen, grafisch werk, kera-

miek, beeldhouwwerk en bijzondere vilttechnieken. Het museum is de gehele dag gratis geopend. •

Torenbeklimming Tijdens Open Monumentendag bieden de vrijwilligers van het Genootschap, tussen 12.00 uur en 16.00 uur, de mogelijkheid de toren van de Grote kerk te beklimmen.

CONCERTEN •

LAURENTIUSKERK RIJNSBURG Orgelconcerten van diverse organisten.

•

VREDESKERK Vanaf 13.30 tot 16.30 uur spelen Frank Borsboom en Willem Guijt op het beroemde Bätzorgel uit 1765. Ook is er gelegenheid voor passanten olv van de beide organisten te spelen.

•

NIEUWE KERK De orgeldag wordt om 16.00 uur door Rob van Efferink afgesloten met het Slotconcert op het Van Den Heuvel-orgel in de Nieuwe kerk.

monumenten. Deze start en eindigt bij het gemeentehuis van Katwijk. De route voert u door de verschillende dorpskernen, langs de monumenten en bijzondere aandachtspunten. Men kan uiteraard naar eigen inzicht de route aanvangen en vervolgen. De routebeschrijving is met uitgebreide achtergrondinformatie vindt u in het midden van het huis-aan-huis verspreide Magazine Open Monumentendag 2018. Ook is deze te verkrijgen in de hal van het gemeentehuis en is deze beschikbaar via www.katwijk.nl/ monumenten.

FIETSROUTE Vast onderdeel van Open Monumentendag in de gemeente Katwijk is de fietsroute langs

CANON VAN KATWIJK IN WEBSITE EN BOEKVORM De Canon van Katwijk geeft in woord en beeld de geschiedenis weer van de gehele gemeente Katwijk; dus Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg. De uitgebreide geschiedenis wordt getoond op de website en is sinds vorig jaar ook in boekvorm verkrijgbaar. Zowel op de website als in het boek prachtige foto’s en een uitgebreide beschrijving van de geschiedenis. Het boek bestaat uit ruim 100 pagina’s en geeft een overzicht van de geschiedenis van het hedendaagse Katwijk, Rijns-

burg en Valkenburg in acht tijdvakken en 34 vensters. Van 5000 v. Chr. tot de fusie van de drie dorpen in 2006. Vanaf de prehistorie en oudheid met jagers, boeren en Romeinen, tot en met de moderne tijd met televisie en computers. De verhalen in het boek zijn voorzien van honderden illustraties en foto’s.

drie de historische verenigingen. De website geeft eveneens aan de hand van de 34 zogeheten vensters, een inkijk in de geschiedenis van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg. De Canon

vormt daarmee de tijdlijn van de gemeente Katwijk en geeft antwoord op vele vragen. Wilt u meer weten? Kijk ook op: www.canonvankatwijk.nl

Het boek Canon van Katwijk is voor €14,95 te koop bij het Katwijks Museum, Museum Oud Rijnsburg, Museum Valkenburg en de lokale boekhandels. De Canon is een initiatief van alle

COLOFON OPEN MONUMENTENDAG MAGAZINE Uitgave: Open Monumentendag Magazine is een uitgave van de gemeente Katwijk en het Comité Open Monumentendag in samenwerking met Uitgeverij Verhagen. Het magazine wordt huisaan-huis verspreid in Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg.

Oplage: 27.500

saties en diverse andere fotografen.

Teksten: Leden van het Comité en deelnemende organisaties

Coördinatie en realisatie: Rianne van Hilten en Ellie Guijt (E-linkx)

Fotografie: Dirk van Egmond, Treffend Beeld, Cor de Jong, Mark Ruis, de deelnemende organi-

Sales: Carlo van Zelst en Desiree Uijldert

Hoofdredacteur: Teuntje van Delft

RONDLEIDINGEN IN RIJKSMONUMENT GEMEENTEHUIS KATWIJK Het Gemeentehuis van Katwijk is het bestuursgebouw van de gemeente Katwijk en sinds 1998 ingeschreven in het rijksmonumentenregister. Het gebouw ligt op de grens van Katwijk aan Zee en Katwijk aan den Rijn en is ontworpen door de architecten Hooykaas en Van Lockhorst. Op 21 september 1932 is het gebouw officieel geopend door prinses Juliana. Bij de ingang die wordt gebruikt door bruidsparen staan twee leeuwen met de wapenschilden van de gemeente Katwijk. Het interieur en het exterieur tonen verwantschap met het raadhuis van Hilversum van architect Dudok. De Rotterdamse architecten Hooykaas en Van Lockhorst hebben zich laten inspireren door het moderne bouwen van Frank Lloyd Wright. Dit is vooral te zien aan de overstekende dakranden. In 1973 ontwierp G. van Iersel een nieuwe zijvleugel en werd de ingang voor bezoekers verplaatst naar de Julianalaan. De tweede uitbreiding (1999) is gebouwd naar een ontwerp van I’M architecten uit Deventer. Kunst Het gemeentehuis

herbergt

veel kunstwerken. Zo is aan de kant van de Julianalaan een raam van gekleurd glas Vissen, water en zon (1973), ontworpen door G. van Iersel (Rotterdam). Naast de bezoekersingang staat het beeld de De Klinker of ‘De Dorpsomroeper’ (1979) van Gerard Brouwer. In het gemeentehuis bevindt zich in de hal een model van de oude Uitwateringsluizen (1999) geschonken en gemaakt door de Katwijker Jacques Ouwehand. In de Trouwzaal bevinden zich de Gebrandschilderde ramen (1932) van Paul Blom. Het is een afbeelding van de drie deugden van het huwelijk: ‘Arbeid’, ‘Vertrouwen’ en ‘Toewijding’. Verder hangt er een aantal schilderijen waaronder In het Weeshuis te Katwijk - Binnen (1890) door D.A.C. Artz. Prinses Juliana Op de eerste verdieping zijn de Gebrandschilderde ramen (1932) van Paul Blom niet te missen. Op het rechterraam staat Prinses Juliana met boeken in haar hand onder een boom met appels van Oranje. Dit raam schonk zij bij de opening van het gemeentehuis. Op het linkerraam staat de ‘Vrouwe van Wassenaer’, gravin de Ligne, met haar woonhuis ‘t Sandt. Het middelste

raam toont het bedrijfsleven in Katwijk aan Zee; de visserij en het bedrijfsleven in Katwijk aan den Rijn, de tuinbouw. Naast het gemeentehuis ligt het Burgemeester De Ridder-

park (1915). In het plantsoen staat het monument voor gevallenen in WO II, De Leeuw (1948),van L. O. Wenckebach. Ook is er de gedenksteen te vinden Ter herinnering aan hen die vielen na 5 mei 1945 in voormalig Nederlands Indië of waar ook ter wereld. In het plantsoen staat een hardstenen Grenspaal, de officiële grens tussen het gemeentedeel van Katwijk aan den Rijn en Katwijk aan Zee. Rondleidingen Tijdens Open Monumentendag worden er gedurende de openstelling rondleidingen georganiseerd. Wie geïnteresseerd is en wil rondkijken is van harte welkom.

Wereldprimeur:

Uniek extractieproces (P.E.P.©) voor perfecte espresso!

Met de nieuwe E-serie van JURA wordt koffiegenot naar een nog hoger niveau getild. Het bereidingsproces voor espresso is totaal geperfectioneerd. Het unieke extractieproces (P.E.P.©) – een wereldprimeur! – optimaliseert de extractietijd en garandeert een maximum aan aroma, bij alle koffiespecialiteiten. n Intelligent watersysteem (I.W.S.®) met

automatische filterdetectie (RFID) n Eenvoudige bediening met TFT-kleurendisplay n Vaatwasmachinebestendige melkuitloop

voor maximale hygiëne Adviesverkoopprijs:

P

949,-

JURA - If you love coffee

OUDE BEGRAAFPLAATS MET BIJZONDERE GRAVEN De Oude Begraafplaats is gesticht in 1791 in de Zuidstraat. Naast het toegangshek bevindt zich een ingemetselde steen met de namen van de toenmalige kerkrentmeesters. Het bijzondere van deze begraafplaats is, dat Katwijk aan Zee de derde gemeente in Nederland was, die het begraven in de kerk afschafte en overging op het buiten de kerk begraven. Deze begraafplaats werd geopend voor het begraven van personen uit alle rangen en standen. Graven Op de begraafplaats vindt men nog de grafstenen van belangrijke personen uit de Katwijkse historie, zoals professoren, burgemeesters, dichters/schrijvers en zeekapiteins. Maar vooral ook zeelieden.

Willem van der Plas besteedde vele jaren aan het napluizen de maritieme geschiedenis van zijn woonplaats. Van zijn hand verscheen het boek ‘Op zee gebleven….’ Het antwoord naar een zoektocht naar op zee gebleven zeelieden. Op het Oude Graf liggen / lagen een veertig tal van de in

het boek vermelde omgekomen zeelieden begraven. De graven van deze personen worden aangegeven door middel van een op het graf vermelde omschrijving van het gebeurde en indien aanwezig met een foto van de persoon en het schip waar het op gebeurde.

HISTORISCH MATERIAAL IN DE BRANDWEERSTALLING De voormalige brandweerstalling is in 2013 weer in gebruik genomen in zijn oude functie door enkele fanatieke brandweerlieden die zich bezig houden met historische brandweermateriaal. Daarvoor werd de stalling gebruikt door de gemeente voor enkele voertuigen. Momenteel zit in het pand Stichting Historisch Brandweermateriaal Katwijk (SHBKW) met enkele historische voertuigen en historisch brandweer materiaal, alsmede het historische voertuig van de Noordwijkse brandweer, eigendom van de personeelsvereniging van de huidige brandweer uit Noordwijk. Tijdens de tendag zal Magirus uit geheel is zien zijn.

Open Monumenonder andere de 1927, die onlangs gerestaureerd, te

Voor geïnteresseerden absoluut de moeite waard om aan de hand van de documenten de rondleiding te volgen of zelf met de informatie op pad te gaan en te zien waarom de omgekomene hier begraven ligt.

DE SOEFITEMPEL EEN BAKEN VANUIT ZEE “De Soefitempel: een merkteken op het land, een baken vanuit zee. Een ontmoetingsplaats, voor alle mensen die ongeacht hun geloof, ras of klasse verlangen naar liefde, harmonie en schoonheid.” Het gebouw de Universel Murad Hassil (de “Soefi tempel”) is in 1970 in gebruik genomen en staat vlak naast de duinpan waar de stichter zijn bijzondere ervaring had. Het betreft een van de laatste en beste ontwerpen van de gerenommeerde architect / stedenbouwkundige prof. ir. S.J. van Embden (1904 – 2000). Hij ontwierp de tempel volgens de ideeën van Hazrat Inayat Khan. Het moest een vierkante zaal zijn met een koepel en zonder ramen maar wel met lichtvensters. Het vierkant stelt stabiliteit en kracht voor en de lichtdoorlatende koepel symboliseert het men-

selijk hart dat, gericht op de hemel, zich openstelt voor het goddelijk licht. De zaal is 13 bij 13 meter en biedt plaats aan circa 120 personen. Stiltezone Het omliggende duinlandschap is bij het plan betrokken. Aan de westzijde, is als beschutting tegen de wind, een hoge wal gemaakt en op de helling een amfitheater gerealiseerd. De duinpan waar Inayat Khan zijn bijzondere ervaring had is nu een stiltezone waar men kan mediteren. Op het terrein staat, overigens verscholen in een duinpan, nog een tweede gebouw, het Wakilhuis waarin zich een eetzaal bevindt en de woning van de permanente beheerder.

VUURBAAK EN HET VUURBAAKPLEIN De vuurbaak van Katwijk aan Zee, ook wel Vierboet genoemd, is na de Brandaris het oudste bewaard gebleven vuurtorengebouw van Nederland. De toren heeft een hoogte van 14 meter en staat achter de boulevard bij het Vuurbaakplein, aan de zuidwestkant van het dorp. Tegen kinderen in Katwijk werd niet verteld dat zij door de ooievaar werden gebracht, maar dat zij uit deze Vierboet kwamen. In de zomermaanden is de toren sinds 1968 geopend voor publiek. Geschiedenis Het verzoek om een vuurbaak te bouwen werd in 1605 ingediend bij stadhouder Prins Maurits. Uiteindelijk werd hier pas in 1628 goedkeuring aan gegeven. In navolging van Katwijk kreeg elke vissersplaats aan de kust zijn eigen vuurtoren of vuurbaak.

Op het platte dak lag een rooster waarop een houtvuur werd gestookt, later een kolenvuur en halverwege de 19e eeuw werd een olielamp met reflector in een lichthuis geplaatst.

Het visserslicht werd alleen ontstoken als er schepen van de eigen vloot waren uitgevaren. Katwijk heeft nooit een vissershaven gehad, hoewel er een waterweg was van de Haarlemmertrekvaart naar zee en deze door Katwijk liep. De bomschuiten lagen echter gewoon op het strand. De Vierboet staat dus niet bij de monding van die waterweg, maar een stuk zuidelijker. Sinds 1913 is de vuurbaak niet meer in werking, omdat er toen geen schepen meer in Katwijk aan land kwamen.

Mitrailleurspost Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de toren door de Koninklijke Marine als uitkijkpost gebruikt. Na de oorlog werden veel huizen in de nabijheid van de Vierboet gebouwd, die tijdens de Tweede Wereldoorlog weer afgebroken moesten worden toen de Atlantikwall gebouwd werd. In de Vierboet werd toen een mitrailleurspost geplaatst. Na de oorlog werden er nieuwe huizen gebouwd, maar ten noorden van de Vierboet werd ruimte overgelaten voor het langwerpige Vuurbaakplein. De Vierboet is sinds 1971 een rijksmonument. In 2005 bestond de vuurtoren 400 jaar. Ter gelegenheid hiervan werd de toren met krimpfolie omwikkeld en daarna voorzien van een graffitikunstwerk, dat na de zomer weer verwijderd werd.

WITTE OF ANDREASKERK LAAT WOORD DOOR DE WERELD GAAN De Andreaskerk staat pal aan de Boulevard en is vernoemd naar de apostel Andreas, onder meer schutspatroon van de vissers. Het wapen van de gemeente Katwijk is een azuurblauw Andreaskruis op een zilver fond.

dat deze moest worden afgebroken. Het jaar daarop kwam er een achtkantige koepel voor in de plaats. Omdat in 1885 de Nieuwe Kerk was gebouwd aan de Voorstraat werd de Oude Kerk in 1890 voor 6000 gulden verkocht. Tot 1921 deed het gebouw dienst als rederijschuur van N.V. Rederij Kat-

Historie Plaatselijk is de kerk ook bekend onder de naam Oude Kerk en in grotere mate als Witte Kerk. Het orgel is een Van den Heuvelorgel. De kerk heeft 1.400 zitplaatsen en is nu van de Protestantse Kerk in Nederland (Nederlands hervormd). De kerk werd omstreeks 1640 gebouwd, nadat de voorgaande kerk in 1572 door de Spanjaarden was verwoest. De klok dateert uit 1594. De kerk had een spitse toren, maar tijdens de storm op 29 november 1836 werd de punt zo beschadigd

Renovatie Tijdens de Tweede Wereldoorlog gaf de Ortskommandant opdracht de kerk evenals de huizen langs de boulevard af te breken. Een slimme aannemer redde het gebouw. Hij sloopte alleen de toren

DE NIEUWE KERK, ONTWERP VAN JESSE De Nieuwe Kerk aan de Voorstraat 79 in Katwijk is een zeldzaam voorbeeld van Nederlandse protestante kerkbouw en kerk- inrichting uit de late 19e eeuw. Dat was de mening van de deskundigen over het ontwerp en uitvoering van de Nieuwe Kerk. De Leidse architect H.J. Jesse (1860-1943) won in 1884 een prijsvraag waaraan 31 architecten hadden deelgenomen. Eisen De jonge Jesse koos voor de neo-renaissancestijl en voldeed goed aan de gestelde eisen voor een kerkgebouw met ruim 1.500 zitplaatsen, dat niet meer dan fl 75.000,- mocht kosten. Dit bedrag werd tijdens de bouw ruimschoots overschreden, doordat de aannemer failliet ging. Naderhand moesten verschillende plaatselijke aannemers het werk afmaken wat al gauw

wijk, die eigenaar was van een aantal bomschuiten. Het gebouw diende als opslagplaats voor scheepsbenodigdheden en zout. Ook werden er netten gerepareerd door een ploeg boetsers. Dit eindigde, omdat de (trage) bomschuiten werden vervangen door (snellere) loggers, die niet op het strand konden liggen. In 1921 werd het gebouw voor 45.000 gulden teruggekocht. In 1924 werd de kerk opnieuw in gebruik genomen.

fl 10.000,- meer ging kosten. De kerk heeft ondanks de grootte geen pilaren en geeft een overzichtelijke ruimte vanuit de hoofdingang op de preekstoel. Verder valt op de zogenaamde baronnenbank met het wapen van de adellijke familie Van Wassenaar van Catwijk. Orgeldag Het orgel werd in 1983 grondig vernieuwd en uitgebreid tot 80 stemmen, waardoor dit orgel het op een na grootste in Nederland is. Het instrument heeft een Franse inslag, waarop vele concerten worden gegeven door vermaarde organisten en georganiseerd door het actieve orgelcomité. De hele dag kan het orgel worden bespeeld. Rob Efferink verzorgt om 16.00 uur het slotconcert.

tot dakhoogte en beschouwde de klus als klaar. Het interieur (inclusief het orgel) was al eerder in veiligheid gebracht. In 1952 werd de toren in ere hersteld. Voor de kerk staat het standbeeld “Vissersweduwe met zoon” van Louis van der Noordaa. Het orgel is in 1995 gebouwd door de firma J.L. van den Heuvel (Dordrecht). Vanaf medio 2009 is de kerk grondig gerenoveerd. Lange tijd is er onder meer met de Rijksdienst voor Monumenten, het TNO te Delft en de gemeente Katwijk overlegd hoe de kerk het best kon worden opgeknapt. De muren zaten vol zout. Na verwijderen van de witte verf, werden de muren behandeld. De kerk was roodbruin van kleur. Na de renovatie kreeg de kerk weer zijn witte kleur terug. De binnenkant van de kerk is ook opgeknapt.

VREDESKERK MET HISTORISCH BÄTZORGEL Na het succes van architect Jesse, bij het ontwerp en de bouw van de Nieuwe Kerk, kwamen er spoedig meer opdrachten voor hem los. Zoals voor het huidige Museum waar vroeger reder Meerburg woonde en enkele andere huizen. Zo ook voor de Vredeskerk. Bij het binnengaan ervaart men de halvormige ruimte, typerend voor de architectuur van Jesse rond de eeuwwisseling. De kerk kwam gereed in 1905. Het dak wordt gedragen door houten spanten, die op en aan de metselwerkmuren rusten. De kerk heeft verschillende keren een restauratie ondergaan en is onlangs geheel vernieuwd. Bätzorgel Wat echt de moeite waard is, is het Bätzorgel. Deze is inmiddels al 250 jaar oud. De

bouwer van het orgel Johan Heinrich Hartman Bätz werd in 1709 geboren en is de eerste van drie generatie’s Duitse orgelbouwers. Het orgel heeft verschillende eigenaars gehad, zoals de Doopsgezinde kerk in Utrecht. In 1859 kwam het orgel in handen van de Hervormde Gemeente van Katwijk aan Zee, die het orgel in de Oude kerk aan een zijmuur heeft ‘gehangen’. Bij de bouw van de Nieuwe Kerk werd het orgel verkocht aan de Gereformeerde kerk.

13.30 tot 13.45 uur. Van 13.45 tot 14.30 uur is er gelegenheid voor passanten o.l.v. van de beide spelers Frank Borsboom en Willem Guijt het orgel te bespelen. Registraties worden door hen begeleid. Van 14.30 tot 15.00 uur speelt Willem Guijt een orgelprogram-

ma. Van 15.00 tot 15.15 uur gelegenheid voor passanten om onder leiding te spelen. Van 15.15 tot 15.30 uur speelt Frank Borsboom. De rondgang door het gebouw wordt om ca. 16.30 u afgesloten.

Activiteiten In de hal treft u info aan. Steeds is er de mogelijkheid om met een informant het gebouw door te gaan en de verschillende ruimten te bezichtigen. Vanaf 13.30 tot 15.30 uur zal er orgelspel zijn op het beroemde Bätzorgel. Frank Borsboom speelt van

FOTO EXPOSITIE IN ‘FRANSCHE SCHOOL’/K&O-GEBOUW In 1881 liet Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland het Katwijkse gemeentebestuur weten dat het meer dan noodzakelijk was dat er een school voor meer uitgebreid lager onderwijs zou worden gesticht. Er zat voor het gemeentebestuur weinig anders op dan aan de wens van GS gevolg te geven. Derhalve werd bij raadsbesluit van 11 mei 1882 een commissie aangewezen die moest nagaan waar het nieuwe schoolgebouw zou komen. Als gevolg van het rapport besloot de raad op 4 september 1882 tot aankoop van duingrond aan het begin van de ‘Grindweg van het Dorp Katwijk aan Zee naar de Sluis’. Nu de Sluisweg. Architect J.I. van Waning uit Rotterdam kreeg opdracht een school te ontwerpen voor 144 kinderen. De aannemers Gerrit de Best en Johannes Verloop

voerden het werk uit en in december 1883 was de openbare Burgerschool gereed. Op de school werd als voorbereiding op het voortgezet onderwijs, ook les gegeven in het Frans, zodat de school in de volksmond al snel de ‘Fransche School’ werd genoemd. Opheffen In het vissersdorp Katwijk was er echter weinig belangstelling voor dit soort onderwijs. Zo telde de school in 1893 slechts 50-60 leerlingen: nog niet eens een halve bezetting! Al snel wilde de gemeenteraad de school daarom al weer opheffen. Dit stuitte op weerstand uit Den Haag. Pas in 1914 gaf GS toestemming tot opheffing nadat het gemeentebestuur had verzekerd dat op twee bestaande openbare scholen een gelijksoortig onderwijs kon worden gevolgd. Het gebouw werd gebruikt door de

Visscherijschool samen met de Katwijkse Naaischool. In 1920 kwam de school in gebruik van de Vereniging voor Christelijk Onderwijs op Gereformeerde Grondslag. Deze breidde het eerste gebouw van 3 lokalen (het middendeel) uit naar 7 lokalen: 2 zijvleugels met elk 2 lokalen en een hoektoren. Tot september 1963 ging de school verder onder de naam ‘Franseof Sluiswegschool’. In dat jaar werd het de ‘Gaspard de Coligny School’. Dit duurde tot 1983 toen deze school naar een

nieuw gebouw aan de Meerburgkade ging. Hierna werd het pand door de Gemeente Katwijk ter beschikking gesteld aan de Stichting Volksuniversiteit K&O (Kunst en Ontspanning) Katwijk, die er nu nog is gehuisvest voor het geven van cursussen aan volwassenen. Hiermee is Sluisweg 16 in Katwijk één van de weinige gebouwen dat al meer dan 100 jaar gebruikt wordt voor het doel waarvoor het is gebouwd: het geven van onderwijs.

HET KATWIJKS MUSEUM, AUTHENTIEK EN EEN BRON VAN HISTORIE Het Katwijks Museum combineert een bijzondere collectie schilderijen van Nederlandse en buitenlandse schilders met een fraaie collectie lokale en streekgebonden bezienswaardigheden. Het charmante van het geheel door vrijwilligers gedragen museum zijn de aantrekkelijke inrichting, vaste collectie en de interessante wisseltentoonstellingen. Het museum is gehuisvest in een historisch pand, maar door een recente uitbreiding zijn er meer expositiemogelijkheden en ruimten voor wisselende exposities. Bezoekers kunnen gebruik maken van een gratis audiotour, een plattegrond of door middel van een rondleiding het museum ontdekken. Botenhal In de botenhal staan talloze scheepsmodellen en authentieke materialen waarmee de ontwikkeling van het leven op zee en het belang van de visserij voor Katwijk van 1600 tot 1950 in beeld wordt gebracht. De Modelbouwgroep toont hier haar vaardigheid bij het opengewerkte model van het Hospitaalkerkschip ‘De Hoop’. Hier wordt ook de brik ‘Doesborgh’, die ooit de wereldzeeën bezeil-

de, afgebouwd. Ook zijn hier een aantal verdwenen ambachten uitgebeeld zoals het kuipen, zeil maken en nettenboeten. De permanente exposities worden getoond in de Meerburgzaal, waar de eigen collectie getoond wordt in wisselende samenstelling. Het museum heeft een flinke collectie van schilderijen uit de kunstenaarskolonie Katwijk aan het begin van de 20e eeuw. De bedrijvigheid op het Katwijkse strand trok schilders zoals Jan Toorop, Willy Sluiter en B.J.Blommers, maar ook buitenlandse kunstenaars zoals Hans von Bartels en G. Morgenstjerne Munthe. De meeste werken dateren uit de periode 1870-1914, regel-

matig wordt de collectie uitgebreid met hedendaagse kunstenaars.

oude klederdracht, die geheel uit het straatbeeld is verdwenen.

Bottema Op de eerste verdieping is Bottemazaal ingericht ter nagedachtenis aan de schilder-etser-illustrator Tjeerd Bottema (1884-1978) die vele jaren in Katwijk woonde en die door een legaat de inrichting van het Katwijks museum, in 1983, mede mogelijk heeft gemaakt. Een van de pronkstukken is de zogenaamde Kaart van (Konrad) Peutinger: een middeleeuwse kopie van een Romeinse reiskaart.

In de Blommerszaal is een leestafel en koffie te verkrijgen. Op de zolderverdieping wordt aan de hand van tekeningen en attributen inzicht gegeven in de geschiedenis van het oude vissersdorp vanaf 3000 voor Chr. tot de huidige plaats aan de Noordzee. Op deze verdieping tevens een scheepsbrug van een logger uit de jaren vijftig en de mogelijkheid om Katwijks dialect te beluisteren. Voor de jeugd is er interessante speurtocht ontwikkeld die door het hele gebouw leidt en bij goede antwoorden een leuke prijs oplevert!

Het Katwijks Museum laat ook de pracht en praal zien van de

CULTURELE DAG IN KATWIJKS MUSEUM In het Katwijks Museum zijn veel schatten uit het vissersverleden bewaard gebleven en tentoongesteld in de voormalige monumentale rederswoning. Zaterdag 8 september is een bezoek aan het museum nog meer de moeite waard. Dan wordt in het museum tevens de Culturele Dag georganiseerd. Iedereen is welkom om schilderijen van verschillende kunstenaars te komen bekijken. Ook zijn er sieraden van zilver en halfedelstenen te bewonderen, evenals grafisch werk of keramiek, beeldhouwwerk of bijzondere vilttechnieken. Ook de kunstenaars van ‘s Heerenloo, verenigd in Paspartoe, stellen hun uitgebreide assortiment kunst en originele cadeaus ten toon. En de Kinderen kunnen bij Amina terecht voor haarvlechtwerk en een echte hennatattoo.

Het oor wil ook wat Leerlingen van de Muziekschool Katwijk zorgen ervoor dat de oren net zo genieten als de ogen. Zij brengen een muzikale ode aan de culturele dag met een muzikale voorstelling. Er zijn twee voorstellingen. U komt toch ook? Zaterdag 8 september. Toegang tot het museum is dan gratis. Meer informatie: www.katwijksmuseum.nl. De culturele dag in het Katwijks Museum valt samen met de Open Monumentendag. Thema van de Open Monumentendag is: “Iconen en Symbolen. Meer informatie: www.openmonumentendag.nl.

KONING WILLEM ALEXANDERGEMAAL OPEN Het Koning Willem-Alexander gemaal is een boezemgemaal in de kern Katwijk aan Zee. Op 12 juni 1951 keurden de Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland het ontwerp van het nieuwe gemaal goed en hetzelfde jaar werd er aan de bouw begonnen. Het gemaal werd geopend in 1954 en verving een binnensluis op deze locatie aan de Oude Rijn uit 1806 en een aansluitend boezemgemaal. Het gemaal pompt water uit de Rijnlandse boezem. De bouw van het iets ten noorden van de sluis gelegen stoomscheprad-gemaal werd in 1881 voltooid en kostte minder dan 500.000 gulden. Dit gemaal werd in de loop der jaren verbeterd en werd in 1923 aangesloten op het gemeentelijke elektriciteitsnet. In 1943 kwam ingenieur P. de Gruyter, hoofd van de Technische Dienst van

het Hoogheemraadschap van Rijnland, met het plan om het oude stoomgemaal te vernieuwen. Om de natuurlijke lozing te vermeerderen moesten de binnen- en buitensluis afgebroken worden, een schutsluis worden gebouwd (voor toekomstige zandwinning), een nieuwe uitwateringssluis worden gebouwd (die de eerste zeewaterkering zou vormen), verbreding van de bestaande voorboezem (uitwatering) en het maken van nieuwe langere hoofden in zee plaatsvinden. Gemaalunit Het huidige gemaal werd in 1954 in werking gesteld. Rond de jaarwisseling 1954-1955 werd de machine-installatie van het oude gemaal gesloopt. In 2008 werd begonnen met de bouw van een nieuwe gemaalunit naast het bestaande gemaal uit 1954. Op 19 november 2011 werd het geheel feestelijk geopend.

Op het gebouw bevinden zich verschillende details van de beeldhouwer Hans Petri en tegen het gebouw bevindt zich een bronzen beeld van graaf Willem I van Holland, gemaakt door Oswald Wenckebach in 1954.

en gezond waterbeheer, besloot hoogheemraadschap besloten aan het boezemgemaal Katwijk de naam van de koning te verbinden. De belettering werd feestelijk onthuld op monumentendag, 14 september 2013.

Koning Vanwege de troonswisseling en de inspanningen van koning Willem-Alexander voor goed

PRACHTIGE H. JOANNES DE DOPERKERK Deze H. Joannes de Doperkerk is gebouwd in 7 maanden tijd. De Eerste steenlegging vond plaats in oktober 1910 en de ingebruikname was mei 1911. Het is de laatste neo-gotische kerk boven de rivieren, naar het ontwerp van de architect Jean Groenendael. Hij was een leerling van de grote bouwmeester Cuyper. Interieur U zult zich verbazen over het interieur van de kerk, neem de glas-in-lood ramen boven het hoofdaltaar, van de Maastrichtse glazenier Huub Levigne, uit 1948 en het glas-in-lood in de kruiskapellen van Balendong uit 1950. Veel bezoekers hebben bewondering voor de ‘Kruiswegstaties’, geschilderd door de bouwpastoor Hendriks in de jaren 1916-1920. De fi-

guren op de doeken zijn parochianen die model hebben gestaan. Zoekplaatje: de pastoor heeft zichzelf meegeschilderd. Op welke van de 14 staties kun je hem zien. Kijk ook even naar de pilaren, deze komen uit de steengroeven van de rivier de Ourte en heten daarom ‘Petit basalt d’Ourte’. Zoek naar de fossielen van beestjes en schelpen. Ook graag uw aandacht voor het ‘Rococoaltaar’ van rond 1760 en afkomstig uit het R.K. Jongensweeshuis in Amsterdam. Werkelijk een icoon op zich. Voor het Hoofdaltaar staat nog een altaar, waarom, dat hoort u tijdens de rondleiding. Er is natuurlijk nog veel meer te zien in de kerk, dus graag tot ziens op 8 september. De kerk staat open van 10.00-17.00 uur. Joannes de Doperkerk, Kerkstraat 68-70, Katwijk a/d Rijn

FIETSROUTE OPEN MONUMENTENDAG 2018 De route begint en eindigt bij het 4. De Oude Begraafplaats, gemeentehuis van Katwijk, zo- Zuidstraat Bij het verlaten van de dat u op ieder gewenst punt kunt • begraafplaats rijdt u terug starten en eindigen. De genumde Zuidstraat in. merde monumenten zijn (onder U slaat meteen links af, de voorbehoud) op zaterdag 8 sep- • Schoolstraat in. tember geopend van 10.00 uur tot 17.00 uur. 5. Brandweerstalling, t.h.v. Schoolstraat 2a 1. Het Gemeentehuis, • Bij het verlaten van de Kon. Julianalaan 3, Katwijk Brandweerloods slaat u • Bij het verlaten van het linksaf de Schoolstraat in. gemeentehuis via de hoofdDeze helemaal uitrijden tot ingang slaat u rechtsaf en de Parklaan. meteen weer rechtsaf het Bij de Parklaan rechtsaf fietspad op. Zo rijdt u onder • richting de duinen en de het gemeentehuis door. Bij Sportlaan. Deze ligt in het de eerste gelegenheid weer verlengde van de Parklaan. rechtsaf slaan, de Willem • U volgt de Sportlaan tot u de Zwijgerlaan op. recht voor u, op de top van • Het fietspad maakt een de duinen, de Soefitempel flauwe bocht naar links en ziet liggen: u steekt bij de oversteekplaats de Zeeweg over. 6. Soefitempel, Meteen links afslaan bij het Zuidduinseweg 7 bereiken van de overkant. • Bij het verlaten van de U rijdt nu richting zee. Tempel linksaf de ZuidduinTegenover het marktterrein seweg verder uitrijden. ziet u Duinoord. • Meteen linksaf slaan de Sportlaan op. U rijdt nu 2. Struikelstenen voor richting zee en komt uit op Duinoord 38 de Zuid-Boulevard. Hier liggen op de ventweg 3 zgn. • De Boulevard uitrijden Struikelstenen, herdenkingssterichting de Vuurtoren, links nen ter herinnering aan de van ziet u: hieruit weggevoerde en in de concentratiekampen omgeko7. Monument Engelandvaarmen Joodse families. ders en het bijbehorende • Bij de rotonde ter hoogte Informatiepaneel van de Karel Doormanlaan Even verder, aan uw rechvervolgt u de weg rechtdoor • terhand ziet u: op de Zeeweg. • U neemt de eerste zijstraat 8. De Vuurtoren, naar links, de Voorstraat in. Vuurbaakplein • Tot de hoek van de tweede Weer op de Boulevard rijdt zijstraat links, daar staat het • u in noordelijke richting naar huis van de Fam. Kraaijenhet volgende monument. oord. 3. Huis Fam. Kraaijenoord, Annastraat 2 hoek Voorstraat (Door privé omstandigheden dit jaar niet open) • U vervolgt uw weg in de Voorstraat. • Bij de splitsing Voorstraat/ Zuidstraat slaat u vóór de kerk linksaf de Zuidstraat in. Meteen aan het begin treft u aan de linkerkant:

9. De Oude Kerk, Boulevard 109 • U steekt het Andreasplein over en voor het Biologisch Restaurant De Bonte Kraai slaat u linksaf de Weeshuisstraat in. • Vervolgens rijdt u rechtsaf naar de Baljuwstraat. • Meteen weer rechtsaf slaan het Baljuwplein op

• • •

Nu rechtsaf de Louwestraat in. En de eerste straat rechtsaf de Schippersdam op. Terug naar de Louwestraat

10. Melkwinkel/Bakkerij, Louwestraat 10 (niet open) • Bij het Baljuwplein rechtsaf de Elleboogstraat in • Linksaf de Zuidstraat in. Deze helemaal uitrijden. • Linksaf weer de Voorstraat in en naar de hoofdingang rijden van de Nieuwe Kerk. 11. Nieuwe Kerk, Voorstraat 79 • Uit de kerk komende linksaf de Voorstraat in. • De kruising rechtdoor oversteken en de Voorstraat verder uitrijden. • Aan uw rechterhand ziet u het Katwijks Museum. 12. Katwijks Museum, Voorstraat 46 • Komende uit het museum, fietst u rechtsaf, 50 meter richting zee naar huisnummer 35. 13. Vredeskerk, Voorstraat 35 • Vanaf de Voorstraat gaat u rechtsaf de Badstraat in. • Aan het eind van de Badstraat linksaf de Koningin Wilhelminastraat in. • Daarna meteen de eerste rechts . U bent nu op de Sluisweg en rijdt met de bocht mee naar rechts. 14. ‘Franse’ school (K&O gebouw), Sluisweg 16 • Uit het K&O gebouw gaat u terug naar de Sluisweg en houdt rechts aan en gaat de bij de T–splitsing rechtsaf de Burgersdijkstraat in. Deze gaat over in de E.A. Borgerstraat, deze uitrijden tot de Te Brittenstraat. • Daar slaat u linksaf en rijdt door naar de Boulevard. • Op de Boulevard rechtsaf slaan en doorrijden tot de noordkant van de Boulevard.

15. Voormalig Hotel Savoy, Boulevard 1, ( thans Villa Allegonda, niet open) • Rechtsaf de Rijnmond op. 16. Voormalige Visserijschool, Sluisweg 98 (niet geopend) • Bij de kruising slaan we linksaf naar de Binnenwatering. 17. Koning Willem- Alexandergemaal, Binnensluis • Na het bezoek aan het gemaal gaan we rechts af. • Voorbij het gemaal slaan we rechtsaf en nemen het fietspad tot de Kalkoven. 18. Kalkoven, Reijgersberglaan (niet open) • Nu het viaduct onderdoor en naar links langs het parkeerterrein. • Na het parkeerterrein gelijk linksaf het fietspad op. • Dan weer gelijk linksaf richting Roversbrug. • Over de Roversbrug, het Roversbrugpad volgen richting de Rooms Katholieke Kerk. • De Zeeweg oversteken en linksaf voor het hekwerk van de begraafplaats langs. 19. R.K. Kerk Joannes de Doper, Kerkstraat 70, Katwijk aan den Rijn • Uw weg vervolgen de Kerkstraat in. • De Achterweg passeren. • Rechtdoor de Van Egmondstraat in, links passeert u het 20. Transformatorhuisje (niet open) • De Van Egmondstraat uitrijden tot u op de Turfmarkt bent. 21. De Roskam, Turfmarkt 2, • Uw weg vervolgen door de Roskambrug over te gaan. • Over de brug rechtsaf slaan. U bent nu op de Overrijn. 22. De Wilbert, Overrijn 7 • Aan het eind van de Overrijn linksaf de Burggravenlaan in.

VERVOLG FIETSROUTE •

•

•

•

•

•

Vrijwel aan het eind van De Burggravenlaan rechtsaf en direkt daarna links U bent nu in Tolhuisstraat, aan het eind ziet u de toegang tot de tuin van de Wilbert. Terug op de Tolhuisstraat gaat u meteen links de Baron van Wijckersloothstraat in. Deze komt uit op de Sandtlaan. De weg oversteken en linksaf de Sandtlaan op, totdat u aan uw linkerkant het Wellantcollege passeert. Hier meteen bij de stoplichten linksaf, oversteken en de Spinozalaan in. Deze volgen met de bocht mee naar rechts. U ziet aan uw rechterhand het Spinozahuis.

23. Spinozahuis, Spinozalaan 29, Rijnsburg • Aan het eind van de • Spinozalaan links de Katwijkerweg en de Kanaalstraat op. • De vierde zijstraat rechts is de Burgemeester Hermansstraat 24. Maranathakerk, Burg. Hermanstraat 40 (niet open) • Aan het eind rechtsaf het Noordeinde op. • Weg vervolgen op de Koestraat tot de Vliet. • Langs De Vliet Noordzijde richting het centrum. • Bij de Wilhelminaboom linksaf de Kerkstraatbrug over en de Kerkstraat in. • U komt uit op het Burg Koomansplein. 25. Grote of Laurentiuskerk/ Mausoleum, Burg. Koomansplein • Aan de zuidkant van het Burg. Koomansplein is de Oude Vlietweg 26. Museum van het Genootschap Oud Rijnsburg, Oude Vlietweg 6 • U fietst langs het museum

•

•

•

en slaat linksaf de Tramstraat in. Steekt de Oegstgeesterweg over en vervolg uw route over de Oranjelaan Rechtsaf de Christinalaan op, sla rechtsaf om op de Christinalaan te blijven. Sla linksaf naar de Kamerlingh Onnesstraat richting Christinalaan.

27. Gedenkteken uit 1925, Sandtlaan / Kamerlingh Onnesstraat 62. • Bij de Begraafplaats is het Gedenkteken. • Ga noordoostelijk op de Kamerlingh Onnesstraat richting Christinalaan. • Sla rechtsaf naar de Valkenburgerweg. • U rijdt deze op en volgt de weg. • Waar de weg samenkomt met de Waterboslaan houdt u links aan. • Na het Waterbospark slaat u rechtsaf het Valkenburgse veerpad op en neemt u het pontje naar Valkenburg. 28. Valkenburgs pontje, Veerpad • Recht over steken de Broekweg in. • Bij het Castellumplein aan de Broekweg staat de kerk met de toren. 29. Toren Museum Oud Valkenburg, Castellumplein, Valkenburg Naast de Kerk en toren vindt u 30. De oorlogsgraven • Na het verlaten van het museum / oorlogsgraven gaat u op het Castellumplein rechtsaf richting de Middenweg. • Aan het eind van de Middenweg naar links en de Hoofdstraat oversteken. • U komt uit bij ’t Boonrak, deze loopt in een U-vorm. Ga bij de eerste kruising linksaf. • Hier ligt het oude gemeen-

kruising u ziet dan rechts de molen staan.

tehuis aan de Rijn. 31. Burgemeesterswoning en latere Gemeentehuis (niet open) • U rijdt ‘t Boonrak weer uit tot u op de Hoofdstraat bent. • Dan naar links richting Leiden. • Rechtsaf de Marinus Poststraat in. • Voor het Marinus Postplein gaat u linksaf de Achterweg in. • Rechtsaf het viaduct over,. • Sla rechtsaf en rij op de Kooltuinweg (parallel langs de N206 Tjalmaweg) richting Watertoren-Katwijk, • Rij door tot de kruising, hier slaat u links af de Wassenaarseweg op • .Volg de borden die verwijzen naar de Theater Hangaar (Soldaat van Oranje). • Bij de 1e Mientweg (de ingang van het vliegveld) slaat u linksaf • Volg deze weg tot de slagboom (die is open). • Na de slagboom gaat u rechtsaf de hoofdweg volgen, • .Passeer de Theater Hangaar en Hangaar 2. U kunt dan uw fiets parkeren bij het bord ‘Stichting Historie Vliegveld Valkenburg’ • De ingang is gebouw 381 (zie bord bij de ingang). De opslag is in Hangaar 1 aan de overzijde en is ook met een bord aangegeven.

33. Korenmolen ‘De Geregtigheid’, Molenweg, Katwijk aan den Rijn • Terug op de Valkenburgseweg komt u bij de kruising met de Molentuinweg. • Deze oversteken naar de Rijnstraat. Deze vervolgen tot de Kerklaan aan de linkerkant. 34. Ned. Herv. Kerk, Kerklaan 12 • U kunt nu terugrijden naar de Rijnstraat en deze vervolgen, tegenover de R.K. Kerk Joannes de Doper zien we rechts de ingang van de Joodse begraafplaats. 35. Joodse begraafplaats, Rijnstraat 151, (niet open, Joods Nieuwjaar) • Vanaf de begraafplaats komende slaan we rechtsaf weer de Zeeweg op richting gemeentehuis. • Voor dat u bij het gemeentehuis bent ziet u aan de linkerkant 2 witte huizen, het linker is Zeeweg 133. 36. Struikelstenen, Zeeweg 133 Hier liggen op de ventweg 6 zgn. Struikelstenen, herdenkingsstenen ter herinnering aan de van hieruit weggevoerde- en in de concentratiekampen omgekomen Joodse families.

• 32. Informatiecentrum (Museum) Vliegkamp Valkenburg, Wassenaarseweg 75 (niet open) • U rijdt dezelfde weg terug tot de kruising bij de Tjalmaweg, steek deze recht over, houdt links aan • dan komt u op de Hyacintstraat en vervolg deze weg tot de kruising Molentuinweg/ Wassenaarseweg. • .Sla rechts af de Molentuinweg in tot de volgende

De route eindigt waar u begonnen bent, bij het gemeentehuis.

DE ROSKAM HET MIDDELPUNT VAN BINNEN De Roskam en Katwijk aan den Rijn zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De voormalige herberg is hét zenuwcentrum van het Katwijkse verenigingsleven en wordt beschouwd als dé huiskamer van de kern. De Roskam wordt voor het eerst genoemd in het jaar 1560. Het pand is ooit midden in het dorp gebouwd aan een knooppunt van doorgaande wegen. De bebouwing is ruim opgezet, omzoomd met veel akkers en groen. Het is immers een agrarisch dorp. Gegoede families hadden hier hun buitenplaatsen. De Roskam doet rond 1560 dienst als regthuys met gevangenis. De Heer van beide Catwijcken en ‘t Sandt is van oudsher eigenaar. Schout en schepenen hebben hier hun

onderkomen. Herberg De Roskam is naast regthuys en gemeentehuis een pleisterplaats voor mensen op doorreis om er uit te rusten of te eten. Je kon de paarden stallen en ze te eten geven. Ze werden gereinigd met borstel en kam, het zogeheten rossen. Regthuys Dominee Pars schrijft in 1697 in zijn beschrijving van de beide Katwijken over De Roskam het volgende: een fray Dorps Raad en Regthuys met een galerij voor in de gevel. De raadkamer en de secretarie worden sinds jaar en dag door de gemeente gehuurd van de logementhouder. De Roskam is in feite het eerste gemeentehuis van Katwijk. Overigens is heeft in 1875 ook notaris mr. Karel de Koning hier zijn kantoor. In 1877 verlaat de

gemeente De Roskam om het raadhuis verderop te vestigen in de Rijnstraat. In 1881 gaat de stoomtram naar Leiden rijden voor De Roskam langs over de Roskambrug door de Bruggestraat. De Roskam doet tot 1891 dienst als tramhalte. Daarna rijdt het voertuig over de nieuwe trambrug aan de Sandtlaan en wordt wachtlokaal ’t Wachtje in de Rijnstraat in gebruik genomen. Ontmoetingsplaats In 2000 dreigt het Etablissement De Roskam zijn functie als onderkomen voor verenigingen en als de ontmoetingsplaats voor de bevolking te

verliezen en wordt verkocht. Omdat een aantal inwoners wil voorkomen dat De Roskam als huiskamer verdwijnt, wordt een stichting opgericht. Stichting De Roskam koopt het eeuwenoude pand en zorgt ervoor dat het wordt gerestaureerd. Het is absoluut moeite waard dit prachtige pand, wat nu weer een actieve locatie is, te bezichtigen.

DE WILBERT EN HET HOF VAN CATWIJCK Bij Katwijk aan den Rijn en wel in ’t Sandt richt de Graaf van Holland zijn kasteel op. Wie het heeft gesticht is niet bekend, vermoedelijk is het al in 1183 bezit van de Graaf van Holland. Vele eeuwen later in 1654 koopt Willem van Liere ´t Sandt. Kort daarna komt hij te overlijden. Zijn vrouw Maria van Reijgersberg leeft nog 19 jaar na haar echtgenoot. Zij wenst te wonen in Huis ’t Sandt. Er worden plannen gemaakt voor een verbouwing, maar het plan wordt niet uitgevoerd. Er wordt een geheel nieuw huis gebouwd aan de kant van de Oude Rijn. Dit nieuwe gebouw krijgt de naam “Het Hof van Catwijck”. Tuin Wie de bouwmeester hiervan is, en wat het exacte bouwjaar is, is niet bekend. Mr. Frederik Hendrik van Wassenaer woont er in 1737 en heeft het Hof van Catwijck aan de kant van de

weg laten vergroten. Het Hof verkeert dan nog in zijn glanstijdperk. Een zeer mooie trap die heden ten dage nog te vinden is in het Heerenhuys, leidt naar de bovenverdieping. Ook de tuin welke bij het huis behoort is schitterend aangelegd. Er staan vele vruchtbomen, ook oranjebomen en diverse andere planten en gewassen. Er is tevens een park met pauwen, fazanten, hoenders en ganzen. Ook is er een vijver en een hertenkamp. De ruïne van Huis ’t Sandt is in 1740 afgebroken. Gegoede huize De Heer van beide Catwijcken en ’t Sandt Otto I baron van Wassenaer van Catwijck verkoopt in 1830 Het Hof van Catwijck aan de Overrijn met de daarachter gelegen buitenplaats aan Cornelis Ludovicus baron van Wijkerslooth. Van Wijkerslooth sticht op het Hof van Catwijck een Rooms Katholiek gymnasium voor katholieke jonge heren van gegoede

huize genaamd: ‘Sint Willibrord stichting’, wat in Katwijk al gauw het ‘s Heerenschool wordt genoemd. In 1851 is Mutua Fides gebouwd, dit betekent “Wederzijds vertrouwen”. In 1870 werd Kleinenburg gebouwd, achter de bebouwing bevinden zich de resten van het 18de eeuwse park. Beelden, rustbanken, waterpartijen en lanen wisselen elkaar af. Op 21 juni 1879 wordt een nieuwe kapel in gebruik genomen “De kapel van Tepe”. De kapel van Tepe en de theaterzaal zijn in 1943 zwaar beschadigd door een bombardement en worden daarna afgebroken. Icoon Het Missiecollege is in 1951 uitgebreid met een vleugel en een nieuwe kapel. In die kapel is onder andere een icoon te zien die door de toenmalige kardi-

naal Karol Woityla, later Paus Johannes Paulus de 2de aan de eerste rector van het missiecollege Monsieur Kramer is geschonken. De onderwijstaak van het Heerenschool werd in 1963 beëindigd en vanaf 1964 is hier verpleeghuis “Huize De Wilbert“ gevestigd. Het gebouw Kleinenburg, de zuidelijke vleugel van de Wilbert wordt in 2002 gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. Het Hof van Catwijck wordt in 2005 gerenoveerd en verbouwd tot kantoorruimtes.

GEDENKTEKEN ALGEMENE BEGRAAFPLAATS RIJNSBURG Op de algemene begraafplaats aan de Sandtlaan, die door de Stichting Begraafplaatsen Rijnsburg wordt beheerd, staat een gedenkteken uit 1925 ter herdenking van de schenking van de begraafplaats in 1893.

Verder is daar de vroegere aula te bekijken en twee grote beuken, die ook op de gemeentelijke monumentenlijst staan.

Het betreft een torenvormig bakstenen monument in zakelijk-expressionistische stijl met vier zitbankjes en vier bloembakken.

Gedenkteken Algemene begraafplaats Toegankelijk vanaf de Sandtlaan of Kamerlingh Onnesstraat

SPINOZAHUIS RIJNSBURG, EEN ICOON IN HET DORP De tegenwoordig wereldberoemde filosoof Barurch Spinoza werd in 1632 in Amsterdam, in de wijk Vloedenburg (nu Waterlooplein-buurt), geboren. Het huis van zijn ouders is niet bewaard gebleven. Wel zijn er twee huizen bekend waarvan we weten dat Spinoza er enige jaren heeft gewoond, namelijk in Rijnsburg en Den Haag. Spinoza vestigde zich in 1661 in Rijnsburg. Dit dorp stond in die tijd bekend als een ontmoetingsplaats voor Collegianten, een doperse sekte, waaronder Spinoza vrienden had. In de woning van de chirurgijn Herman Hooman had hij als kostganger een kleine kamer, waar hij lenzen voor optische instrumenten sleep en zijn overpeinzingen met de ganzenpen neerschreef. Een heelmeester uit de achttiende eeuw, Johannes Monnikhoff, liet een aantekening na, waaruit blijkt

dat het huisje waarin Spinoza van 1661 tot 1663 verbleef, een gevelsteen had met een vers van Dirck R. Camphuysen: Ach! waren alle Menschen wijs, En wilden daarbij wel! De Aard waar haar een Paradijs, Nu isse meest een Hel. Bibliotheek Toen er in 1896 in Rijnsburg een oud daglonershuisje, met in de muur dit moeilijk leesbare versje, te koop kwam, herinnerde de Spinozakenner Willem Meijer zich het oude verhaal van Monnikhoff. Meijer kon zo het verwaarloosde pand identificeren als de woning van Spinoza. Er werd een vereniging opgericht die het pand na aankoop zou herstellen en een bescheiden museum inrichten dat kon functioneren als een middelpunt voor de studie van leer en leven van de wijsgeer. De

bibliotheek, die Spinoza volgens de in diezelfde tijd ontdekte boedelbeschrijving van een notaris bij zijn dood in 1677 bezat, werd grotendeels gereconstrueerd. De perkamenten en leren banden vormen nu een boekenverzameling die uniek is in de wereld. In deze en in de andere museumkamers treft men verder onder andere portretten aan, evenals facsimile’s van brieven en documenten en een (brillen)glazenslijperij. Tot 2001 bestond het muse-

umgedeelte uit twee kamers. De overige ruimtes werden bewoond door een huisbewaarder. Na een ingrijpende restauratie werd op 27 maart 2012 het hele huis, als modern museum, voor het publiek heropend. Openingstijden Het museum is gevestigd aan de Spinozalaan 29 in Rijnsburg en is doorgaans geopend van dinsdag t/m zondag van 13.00 17.00 uur. Tijdens Open Monumenten Dag gratis toegankelijk.

MAUSOLEUM RIJNSBURG HISTORISCHE GEDENKPLAATS Tijdens opgravingen in en rond de Grote Kerk in 1949 worden aan Floris V en zijn familie toegeschreven skeletten gevonden. Een onverwachte vondst: historisch lijkt vast te staan dat de laatste rustplaats van de graven van Holland in de zestiende eeuw zijn verwoest door fundamentalistische aanhangers van Oranje. Bij opgravingen onder leiding van professor Glasbergen van het instituut voor Prae- en Protohistorie van de Universiteit van Amsterdam op het terrein van het abdijcomplex in Rijnsburg worden in de fundamenten van het dwarsschip voor het koor (ereplaats van de abdijkerk, waar je niet zo maar terechtkwam) een aantal skeletten blootgelegd die op een na alle door dr. Dijkstra uit Groningen worden geĂŻdentificeerd als de stoffelijke resten van de Gra-

ven en Gravinnen van Holland. Later zou Prof. Maat na onderzoek aangeven, dat het wellicht om andere stoffelijke resten zou gaan. Dit is niet bewezen. Graven en Gravinnen Bijgezet zijn; Simon, Floris de Zwarte; Petronella van Saxen, stichtster van de Abdij en weduwe van Floris III, graaf Floris IV , graaf Floris V en graaf Jan I. Het laatste skelet, wordt door Dijkstra vastgesteld, als dat van Dirk I , de elfhonderd jaar geleden overleden aartsvader van het Gravenhuis.

Afgelopen jaar is het Mausoleum en het gebied er omheen gerestaureerd en heeft het de uitstraling gekregen die het toekomt. Op dat grondgebied is Rijnsburg ontstaan in het jaar 975 en heeft Petronella van Saksen in 1133 de beroemde Abdij gesticht. Jaap Smit, Commissaris van de Koning, onthulde dit voorjaar de prachtige locatie. Het Mausoleum is gevestigd achter de Grote Kerk op

voormalig grondgebied van de Abdij. Een prachtige historische plek met een rijke geschiedenis. Er is uitgebreide informatie aanwezig. Rondleiding Vrijwilligers geven vanuit Museum Oud Rijnsburg. rondleidingen over de geschiedenis van de Abdij en het Mausoleum. Aanvang 12.00 uur en 14.00 uur..

Herbegrafenis Na deze identificatie worden de Graven van Holland en hun aanhang tijdelijk ondergebracht bijgezet in het mausoleum. In aanwezigheid van Koningin Juliana wordt in 1975, het jaar van het 1000 jarig bestaan van Rijnsburg, vindt de onthulling van het Mausoleum plaats.

DE GROTE- OF LAURENTIUSKERK. EEN HISTORISCH MONUMENT De Grote- of Laurentiuskerk wordt in 1577/1578 gebouwd met materialen afkomstig van een voormalige kerk uit de Hoofdstraat (toen Dorpsstraat) in Noordwijk. De kerk wordt achter de romaanse toren uit de 12e eeuw gebouwd, een restant van de kerk van de Abdij van Rijnsburg welke in 1133 door Petonella van Saksen, douairière Graaf Floris II van Holland werd gesticht en tijdens het Leids beleg verwoest. In het koor bevinden zich fragmenten van grafmonumenten voor leden van het grafelijk huis van Holland. Na de ingebruikname in 1578 wordt de kerk vijf maal uitgebreid: 1633, 1660, 1903, 1910 en in 1923. In 1980 wordt de kerk geheel gerenoveerd, waarbij zelfs het dak wordt vervangen. Zoals vele oude kerktorens is ook de Rijnsburgse toren eigendom van de burgerlijke gemeente.

Carillon In de Romeinse tufstenen toren uit de 12e eeuw, de enige overgeblevene van een tweetal dat het front van de oude Abdijkerk sierde. Een prachtig carillon siert deze toren. Waarschijnlijk had de abdijkerk twee westtorens waarvan de zuidelijke bewaard is gebleven. De kooromgang kwam vermoedelijk tot stand in 1660. Tegen de

kooromgang is een consistorie aangebouwd. De lantaarn en de naaldspits van de toren dateren uit 1830 en zijn herbouwd bij de restauratie van 1964. Vanwege plaatsgebrek werd de kerk in 1903 uitgebouwd met de zuiderzijbeuk naar ontwerp van H.J. Jesse, in 1910 met het noordertransept en in 1923 met het zuidertransept naar ontwerp van W.I. Fontein. Zo

ontstond het huidige gebouw met de driebeukige opzet met transepten. Een grootscheepse restauratie vond plaats in de jaren 1980-1981 waarover een gedenkboek verscheen. Orgelbespelingen Het orgel is in 1975 gebouwd door de firma Jac. van der Linden & Co. (Leiderdorp). Daarbij is gebruik gemaakt van het front en enig pijpwerk van het vorige orgel in deze kerk, dat in 1924 was gebouwd door de firma G. van Leeuwen en in 1953 door diens zoon Willem van Leeuwen was gewijzigd. In 1989 restaureert de firma Pels & Van Leeuwen het orgel en wijzigt de dispositie. Tijdens Open Monumentendag zijn de vlonders van de grafmonumenten in het middenschip verwijderd zodat deze volledig te bewonderen zijn. Tevens vinden er gedurende de dag orgelbespelingen plaats.

TENTOONSTELLING

DURIEUX SCHILDERS BV PARTNERS IN ONDERHOUD

• Schilderwerk

• Glasservice

• Houtrotreparatie

• Zonwering

• Gevelreiniging

• Profiel verf, glas, Bel Belvoor voor een vrijblijvend een behangspeciaalzaak

• Wandafwerking

onderhouds vrijblijvend advies of advies en prijsopgave! prijsopgave.

• Isolerende beglazing Hans von Bartels 1856 -1913

schilder tussen het vissersvolk

Bel voor een vrijblijvende prijsopgave. Tel. 071-4029628 / 06-24209164 / 06-14678934 - Fax 071-4084084 Vinkeweg 4, 2223 JM Katwijk ZH - E-mail: info@durieuxschilders.nl - www.durieuxschilders.nl

Schilderwerk Wand afwerking Glasservice

Katwijks Museum 10 juli - 10 november 2018 K AT W I J K S muSeum

úw specialist voor 25% korting op raamdecoratie verf en wonen!

Voorstraat 46, 2225 ER Katwijk 071 401 30 47 dinsdag t/m zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur zondag, maandag en feestdagen gesloten www.katwijksmuseum.nl

DEFACTO ADMINISTRATIE & BELASTINGADVISEURS

• Online boekhouden (partner van Yuki en Snelstart) • Verwerken van uw administratie • Verzorgen van de aangifte omzetbelasting • Samenstellen jaarrekening en tussentijdse rapportage • Verzorgen van de aangifte inkomsten- en vennootschapsbelasting • Salarisadministratie • Begeleiding startende ondernemer en ZZP-er. • Financiële planning en advisering bij financieringen

SCHEEPMAKERSTRAAT 8F • 2222 AC KATWIJK ZH T 071-2048047 • M INFO@DEFACTOKATWIJK.NL

Planmatig onderhoud

INFO@DURIEUXSCHILDERS.NL WWW.DURIEUXSCHILDERS.NL INFO@DURIEUXSCHILDERS.NL •• WWW.DURIEUXSCHILDERS.NL SCHEEPMAKERSTRAAT • 2222 AB •KATWIJK • 071-4029628 VINKEWEG 4 3R-3S • 2223 JM KATWIJK 071-4029628

15 t/m glas, 27 maart ontvangt u verf,Van behang, raamdecoratie, 25% korting op raamdecoratie gordijnen, vloerbedekking en uit de collecties van bécé, kleuren interieuradvies! Colors, Multisol en CopaHome.

Bij Krijgsman Dranken kunt u terecht voor uw whisky, wijn, bier, fris en alle andere dranken.

Maar wist u ook dat wij bezorgen bij bedrijven, verenigingen, evenementen, horeca én particulieren.

Robert Verhoef 071 - 40 14 330 info@krijgsmandranken.nl

Bosplein 13-14 2224 GB Katwijk

MUSEUM OUD RIJNSBURG MET TORENBEKLIMMING Aan de voet van de toren van de Grote of Laurentiuskerk, staat het Museum Oud Rijnsburg, Oude Vlietweg 6. Het museum is sinds 1979 gevestigd in een prachtig gerestaureerd achttiende-eeuws woonhuis aan de Oude Vlietweg, de ontstaansgrond van de beroemde Abdij van Rijnsburg. Het museum wordt beheerd door het Genootschap Oud Rijnsburg. Het bestuur doet er alles aan de geschiedenis van het dorp te bewaren en levend te houden. Door het museum te beheren, exposities te organiseren, vondsten te bewaren en boeken en verhalen uit te geven. Het museum herbergt belangrijke vondsten van omstreeks 600 tot 1700. Op de benedenverdieping van het museum vertelt een vaste expositie over de geschiedenis van Rijnsburg in de Middeleeuwen. Er liggen waardevolle vondsten in de vitrines en er is zelfs een vitrine van de Orde van St. Jacob.

Deze gaat over de geschiedenis van Floris V. Digitaal Het museum is volledig gerenoveerd en aangepast aan de eisen van deze tijd en in 2012 officieel heropend. Naast de diverse voorwerpen kan men op flatscreens, verdeeld in drie verschillende tijdsfasen, zelf de geschiedenis opzoeken en doorlezen. Vooral voor de jeugd is het aantrekkelijk hier zelf mee aan de slag te gaan. Op de flatscreens staan vele foto’s en verhalen. Zoals over de beroemde Vrouwenabdij, de Collegianten, Spinoza en de ontstaans- en uitbreidingsgeschiedenis van Rijnsburg. Er is een leeshoek en een mogelijkheid om een kopje koffie te drinken. Een computer met maar liefst 14.000 foto’s – voor iedereen in te zien - geeft inzicht in de rijke historie van het dorp.

sitie ‘1000 jaar Rijnsburg’ met diverse bijzondere foto’s te bezichtigen. Naast de steeds wisselende exposities,is een ruimte ingericht als bestuurskamer waarin alles over bestuurlijk Rijnsburg met meubilair van het oude gemeentehuis. Tevens herbergt het museum door een uitgebreide historische bibliotheek, waaronder diverse exclusieve exemplaren, die nergens in de wereld meer terug te vinden zijn.

Torenbeklimming Tijdens Open Monumentendag bieden de vrijwilligers van het Genootschap, tussen 12.00 uur en 16.00 uur, de mogelijkheid de toren van de Grote kerk te beklimmen. Bij helder weer geeft de torentrans een bijzonder uitzicht op het gebied. Gratis kaartjes zijn hiervoor verkrijgbaar in het museum. Een team van mensen zorgt voor begeleiding van de klimpartij.

Bibliotheek Op de eerste etage is de expo-

HET VALKENBURGS PONTJE NIET WEG TE DENKEN Als u de langs de monumenten uitgezette route met de fiets of te voet volgt, kunt u gebruik maken van de veerdienst tussen Rijnsburg en hartje Valkenburg. Een pontje met een flinke geschiedenis. Het Valkenburgse Veer wordt

voor het eerst genoemd in een document uit 1619. De heer van Valkenburg vraagt dan toestemming om een nieuw tarief voor het veer vast te stellen omdat de oude penning geen wettig betaalmiddel meer was en omdat er ruzie en vechtpartijen ontstonden rond het pondje. Toch

moet het nog veel ouder zijn. Vermoedelijk was deze verbinding tussen beide oevers er al sinds de elfde eeuw, naast Het Haagsche Schouw en het veer in Katwijk aan den Rijn, waar wel melding van gemaakt wordt in documenten. In 1612 is het Katwijkse veer vervangen door een brug en nadat in 1802 ook Het Haagsche Schouw een brugverbinding is geworden, is het pontje in Valkenburg het enige van de drie veren ten westen van Leiden dat nog bestaat. Het is tevens één van de oudste nog bestaande veerverbindingen in ons land. Veerpont Tot 1850 wordt er met een roeiboot overgezet. Daarna is het

een echte veerpont. In 1898 wordt het houten vaartuig vervangen door een ijzeren. In 1938 komt er een nieuwe ijzeren pont. Deze vaart tot 1998 en is nu als varend monument te zien bij het Veerpad. Het overzetten gebeurt heden ten dage niet meer met een monumentaal vaartuig. Op weekdagen wordt de veerdienst verzorgd door de Maregroep, op zon- en feestdagen door vrijwilligers. Zij zetten gemiddeld rond de 100 passagiers per dag over. Ter gelegenheid van Open Monumentendag kunt u gratis gebruik maken van het pontje; bij die gelegenheid vaart de oude pont uit 1938.

De

Energiescan can van uw woning ook voor monumenten

Bent u een trotse huisbezitter en geĂŻnteresseerd in een lagere energierekening? Wilt u komende winter warm op de bank

zitten? Leest u ook steeds vaker over gasloos-wonen en bent u benieuwd hoe u dit kunt bereiken? Wij helpen u graag verder door een

bouAd heeft deze energiescan in Den

energiescan

te

Haag al voor ruim 400 huishoudens

maken. Onze adviseur komt graag bij

uitgevoerd. Dezelfde energiescan is

u langs om uw situatie te bekijken en

goedgekeurd door gemeente Katwijk,

ter plekke advies te geven.

waardoor

van

uw

woning

Daarna ontvangt u van ons een persoonlijk

energiebespaarrapport

energiescan

de

kosten volledig

van

de

door

de

gemeente worden gedekt.

dat u helpt keuzes te maken om uw

Neem contact met ons op voor meer

woning naar een beter energielabel te

informatie of het inplannen van een

brengen.

afspraak.

bouAd adviesgroep

bouw | civiel | milieu & energie Zeeweg 144 2224 CH Katwijk info@bouAd.nl Postbus 2006 www.bouAd.nl 2220 BA Katwijk +31 (0)71 361 17 22

bouAd.nl

MUSEUM OUD VALKENBURG EN OORLOGSGRAVEN Het Torenmuseum in Valkenburg is gevestigd aan het Castellumplein. Het museum, dat vier étages telt, is voorzien van een lift en vanaf de trans heeft u een mooi uitzicht op de wijde omgeving en de oude dorpskern. Op en rond het plein zijn de contouren van het castellum met ronde bronzen doppen in de bestrating zichtbaar gemaakt. Naast de toren vindt u een monument ter nagedachtenis aan hen die omkwamen tijdens de meidagen van 1940, omringd door 35 graven van Nederlandse gesneuvelden.

gen. Zeven castella bleken in de periode van 40 tot 260 na Christus achtereenvolgens op de overblijfselen van de vorige legerplaats te zijn gebouwd. De grootschalige opgravingen kregen internationale bekendheid en hebben veel nieuwe kennis opgeleverd over het leven in een legerplaats aan de grens van het Romeinse rijk. Met bronzen doppen zijn op en rond het plein de contouren zichtbaar gemaakt van het laatste castellum en geeft een verhoogd tufstenen plateau de plek en plattegrond van het poortgebouw aan.

Museum Aan de dramatische gebeurtenissen in 1940 is een tentoonstelling gewijd op de eerste verdieping van het museum. Het vliegveld Valkenburg was op 10 mei 1940 door de Duitsers veroverd maar aan het eind van de eerste dag werd het door de Nederlanders heroverd. Daarna is 4 dagen gestreden rond het dorp. De Duitsers hadden zich in het dorp verschanst. Zij werden door Nederlands vuur bestookt waarbij het dorp grotendeels verwoest is. De tentoonstelling geeft daarover informatie, maar ook over de wederopbouw, de bezetting

Contouren In de meidagen van 1940 is de dorpskern van Valkenburg grotendeels in puin geschoten. Ook de kerk en de toren werden onherstelbaar beschadigd. Daardoor ontstond een unieke kans om de Romeinse legerplaats of castellum Preatorium Agrippinae bloot te leg-

en het verzet. Op twee etages een permanente tentoonstelling gewijd aan de Romeinse geschiedenis van Valkenburg. Een etage besteedt in het bijzonder aandacht aan het castellum. De betekenis van het castellum als fort in de verdediging van de limes, de grens van het Romeinse Rijk die langs de Rijn liep, is een van de onderwerpen. Er worden delen van wapenrustingen, werktuigen en gereedschappen getoond, die ter plaatse opgegraven zijn. De tentoonstelling op de andere verdieping belicht meer het dagelijkse leven in de omgeving. Openingstijden Het museum is elke zaterdagmiddag geopend van 13.00 uur tot 16.00 uur en verder op afspraak. Hiervoor kan gebeld worden naar 071-4016029. De toegangsprijs bedraagt voor volwassenen € 1,20. Kinderen tot en met 12 jaar hebben gratis toegang.

STICHTING HISTORIE VLIEGVELD VALKENBURG NOG NIET OPEN Het bezoekerscentrum van de Stichting Historie Vliegveld Valkenburg is helaas nog niet voor publiek geopend. De voorbereidingen zijn in volle gang, maar helaas is het nog niet gereed. De Stichting Historie Vliegveld Valkenburg is op 1 februari 2016 opgericht met als doelstelling het zo breed mogelijk onder de aandacht brengen van de betekenis van het voormalige vliegveld Valkenburg. Niet alleen de historie van het vliegveld zelf, maar ook die van de omgeving en die van het vliegveldterrein van vóór het vliegveld. Deze historie heeft een betekenis die diep geworteld zit bij mensen uit de omgeving en bij mensen die op het vliegveld hebben gewerkt en geleefd. Een van de hoofddoelstellingen van de Stichting Historie Vlieg-

veld Valkenburg is het realiseren en in stand houden van een informatiecentrum op of in de omgeving van het voormalige vliegveld. Verzamelde collectie Helaas is deze Open Monumentendag het bezoekerscentrum nog niet geopend. Dus de stichting kan nog niet haar opslagruimte en informatiecentrum laten zien. Het is wel de bedoeling dat het centrum een feit wordt en men daar in de toekomst terecht kan om de geschiedenis van het vliegveld te beleven. Het blijft een gebied dat een grote impact heeft gehad en nog heeft op de gemeenschap. Het bestuur wil u graag op de hoogte houden via een nieuwsbrief en heeft uiteraard wel uw steun nodig. Meld u dus aan als donateur. En een fietstochtje

naar dit mooie landelijke gebied is altijd de moeite waard. Website Via de website www.vliegveldvalkenburg.nl houdt de organisatie u graag op de hoogte van de opbouw en ontwikkeling van deze nog jonge stichting.

Postadres: Stichting Historie Vliegveld Valkenburg Wassenaarseweg 75 (geb. 238) 2223 LA Katwijk e-mailadres: historie@vliegveldvalkenburg.nl

Fris opstaan doorventilatie uitstekende boxspring

Nxtday Sirocco vanaf € 2499

boxspring

Nxtday Mistral vanaf € 2899

+ gratis

hoofdbordt.w.v. verlichting tis ra g & € 200 e d zij le coo

boxspring

Nxtday Levant vanaf € 3399

Bedden & boxsprings

Matrassen

Kussens

Bedlinnen

Lifestyle

Kunst

boxspring

Norma Jubileum vanaf € 1699 Princestraat 40 2225 GC Katwijk

(071) 54 272 94 www.barnhoornbedden.nl

+ gratis coole zij d

e

Tijdelijke acties, niet in combinatie met andere kortingen.

MOLEN DE GEREGTIGHEID PRACHTIG GERENOVEERD De windkorenmolen ‘De Geregtigheid’ kent een lange geschiedenis. Al meer dan 6 eeuwen stonden er aan de Valkenburgseweg langs de Oude Rijn in Katwijk drie typen korenmolens. In een lijst van percelen toebehorende aan Philip van Wassenaar, burggraaf van Leiden, wordt al voor 1360 vermeld dat hij grond bezat naast de molen. Deze stadaardmolen was geheel van hout. De tweede molen dateert van voor 1655 waar deze genoemd wordt in verband met spokerij. Spokerij In een attestatie door het gerecht van Katwijk op 13 februari 1665 maakt clapwaeker eerzame Pauwels Pikses zn. melding dat op 2 november ‘s nachts tussen 24.00 en 01.00 hij slaags raakte met een grote menigte zingende katten, die in een kring heen en weer dansten, waarvan er één door de nachtwaker met een halve piek werd neergeslagen. Een

uur daarna zag hij weer een menigte zwarte katten op de wieken en de kap van de molen zitten en de hebbende geclapt en de uyre geroepen voor ‘t,huys van de Molenaer ende wederom naar het Dorp kerende riepende sij daarop terstond met menighte tegen hem: Moordenaer! Moordenaer! Deze molen was van het type houten achtkante met riet gedekte bovenkruier met een lage omloop op rechtopstaande houte palen. 330 jaar later, zondag 23 juni 1985 ‘s nachts vindt er opnieuw een wonderlijk spektakel plaats. Wanneer molenaar Bouma rond 12 uur naar bed gaat, ziet hij lichtflitsen op de stenen molenromp. Met grote zaklampen lopen er dienders druk heen en weer en hebben schijnbaar iets ontdekt. Even later rijden ze weg en gaat de molenaar gerust naar bed. Hij heeft nog maar net zijn hoofd te ruste gelegd of hij ziet opnieuw lichtflitsen. Hij springt uit bed en ziet aan de overkant een busje met een grote

schijnwerper op het dak met druk heen en weer lopende gezagsdragers. Ondertussen is het hele molenaarsgezin wakker en maken aanstalten om in pyama te vragen waartoe dit alles dient. Bent u nieuwsgierig naar de toedracht en afloop van dit hilarische waargebeurde verhaal kom dan op Monumentendag naar de molen en

lees het hele verhaal over de kat op de molen voor een ieder te lezen in grote letters op de tweede zolder van de molen. De huidige molenaar die toen nog maar een jongen was heeft het meegemaakt en kan u er eventueel meer over vertellen. Expositie en winkel Op de eerste verdieping is een tentoonstelling ingericht. 500.000 jaar klimaat, mens en dier in onze regio door Jack Bouma geschilderd op een 6.5 meter lang molenzeil. De molen is de rest van het jaar altijd open voor iedereen wanneer hij draait. De winkel met meelproducten en volkoren tarwemeel dat op deze molen elke week vers met de wind wordt gemalen is elke woensdag en vrijdagmiddag open. Molenaarsvrouw Carita Bouma heet u graag welkom. Meer informatie over de geschiedenis van de molen is te vinden in mappen met kaarten en oude foto’s te vinden op de eerste verdieping, terwijl de molenaar aanwezig is allerlei vragen te beantwoorden.

STRUIKELSTENEN Kijken en lezen om te gedenken. Wie langs Zeeweg 133 of Duinoord 38 loopt, moet eens naar de grond kijken. Daar liggen de bekende struikelstenen. Negen kleine stenen waar achter een

geschiedenis schuilgaat. Een trieste geschiedenis. Deze struikelstenen zijn gedenktekens in het trottoir voor de huizen van mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog

door de nazi’s gedeporteerd en vermoord zijn. Ze vormen een blijvende herinnering aan de Joodse slachtoffers. Op de foto onthult nabestaande mevrouw Elly Abas voor Zeeweg 133 de struikelstenen voor de familie Belinfante. Burgemeester Cornelis Visser deed dat bij Duinoord 38 voor Levie de Valença, Lewie van Emrik en Esther Smeer. De struikelstenen liggen er dankzij een werkgroep van Wil-

SLOTORGELCONCERT ROB VAN EFFERINK - NIEUWE KERK Op zaterdag 8 september verzorgt de vaste organist –Rob van Efferink- van de Vredeskerk te Katwijk aan Zee het slotconcert op het van den Heuvelorgel van de Nieuwe Kerk. Tussen 16.00 en 17.00 uur zal hij in dit concert zowel literatuur- als liedbewerkingen en een improvisatie de revue laten passeren. Gezien het karakter van dit instrument heeft van Efferink een programma samengesteld, dat geheel toegesneden is op dit kleurrijke instrument. Ook het publiek moet dit concert zien als een bijdrage om te kunnen genieten van muziek. Bij de samenstelling van het programma is gekozen voor een concert met een populaire inslag, waarbij belangwekkende werken niet worden gemeden.

Zo zal het programma bestaan uit werken van Alexandre Guilmant - de 3e Sonate - het prachtige Preludio - een improvisatie naar aanleiding van een thema van de beroemde organist Piet van Egmond over Psalm 42. De suite Romantique voor orgel van de Canadees Denis Bédard - onderdelen - Choral - Allegro giocoso - Intermezzo en een sprankelende Final Toccata. Natuurlijk wordt de orgelmeester Feike Asma niet vergeten en wordt zijn beroemde Fantasie Dankt, dankt nu allen God vertolkt. Dat een en ander wordt gelardeerd met b.v. de Eurovisie Tune of Romance van Caccini of een ander bekend werk en nog een improvisatie over “Wie maar de goede God laat zorgen” doet vermoeden dat u voldoende nieuwsgierig bent geworden en dat u hopelijk de weg vindt in dit middaguur naar de Nieuwe Kerk.

lem van der Plas. Wethouder Jacco Knape prees de werkgroep voor hun enorme inzet. De struikelstenen zijn geïnspireerd op het project Stolpersteine van kunstenaar Gunther Demnig. (foto Adrie van Duijvenvoorde)

HISTORISCHE DORPSKERK MET BIJZONDER KERKORGEL De Dorpskerk in Katwijk aan den Rijn werd gesticht in de 13e eeuw (1231). Het is een van de oudste kerken in de omgeving van Katwijk. In de 13e eeuw werd er een kapel gebouwd, die toebehoorde aan een leprozerie, een verpleegtehuis voor melaatsen. Het was de eerste kerk in Katwijk. Het was oorspronkelijk een katholieke kerk, maar is thans een protestantse kerk. De bouwstijl is in de loop der eeuwen flink veranderd en uitgebreid. Het hoofdkoor, toren en middenbeuk zijn de oudste delen van de kerk. De consistorie is er later tegenaan gebouwd. De huidige hoofdingang behoort tot het jongste gedeelte. In de periode 1974-1977 is de dorpskerk volledig gerestaureerd. De toren is eigendom van de gemeente Katwijk. De kerk is gebouwd op een oude

strandwal. Deze ondergrond is waarschijnlijk de reden dat de kerk niet in het midden van het vroegere dorp is gebouwd. Doopkapel De doopkapel, daterend uit de eerste helft van de 16e eeuw, was oorspronkelijk eigendom van de burgerlijke gemeente, maar werd bij de laatste restauratie voor een symbolisch bedrag overgedragen aan de kerkvoogdij. In deze kapel hangt een koperen kaarsenkroon in laatgotische stijl met twee rijen van elk zes armen. De bekroning wordt gevormd door een kleine Mariabeeldje in stralenkrans. De doopkapel is als zodanig niet meer in gebruik. De doop vindt nu voor de preekstoel plaats, in het midden van de gemeente. Monument Rombout Verhulst Tien jaar voor haar dood gaf Maria van Reygersbrergh, echt-

genote van Willem van Lyere, aan Rombout Verhulst opdracht een grafmonument voor hen beiden te maken. Maria van Reygersbergh had de wens uitgesproken uitgebeeld te worden in het monument. Tegenwoordig is het grafmonument en de kapel waarin het staat eigendom van de Staat (Rijksgebouwendienst).

ken. In de loop der eeuwen is dit instrument uitgebreid en gewijzigd. Op het orgel is een uurwerk aangebracht waarvan een wijzer voor de hele uren gekoppeld is aan het uurwerk in de toren.

Het orgel Het orgel is in 1765 gebouwd door de Leidse orgelbouwer Pieter Assendelft in de zogenaamde Rococo-stijl. De Baron van Wassenaer van Catwijck, burggraaf van Leiden en Heer van Katwijk, heeft dit orgel aan de Hervormde gemeente geschon-

JOODSE BEGRAAFPLAATS EEN EIGEN PLEK Binnen de Leidse Joodse gemeenschap heeft altijd de behoefte bestaan aan een eigen begraafplaats.

de erfpacht. Dat stuk grond aan de Rijnstraat in Katwijk, is nog steeds als Joodse begraafplaats in gebruik.

De Joden moesten hun doden vroeger op afgelegen plaatsen buiten de stadsmuren begraven, omdat christenen geen Joodse begraafplaats in de buurt wilden. In 1719 kregen de Joden toestemming van de Leidse vroedschap hun doden te begraven op het ‘Blauwe Bolwerk’ op de stadswal. Maar in de jaren 1750-1760 waren de grafschendingen daar zo hevig, dat naar een andere begraafplaats werd uitgezien. Die kregen de Joden in 1758 toen Frederik Hendrik, Baron van Wassenaer, Heer van beide Catwijcken, aan hen een stuk grond verhuurde voor tien gulden per jaar, als begraafplaats. In 1835 werd de Joodse Gemeente van Leiden volledig eigenaar, door het afkopen van

Rustplaats Toen de gemeente in 1869 op het Bolwerk bij Molen de Valk een algemene begraafplaats inrichtte, kreeg de Joodse gemeente daar ook een stuk grond, die als tweede begraafplaats en vooral de arme Leidse Joden als laatste rustplaats diende. Deze begraafplaats werd in 1961 opgeheven en de graven werden naar de begraafplaats in Katwijk overgebracht. Daar is ook een monument opgericht ter nagedachtenis aan de Joden uit Leiden, Katwijk en Noordwijk, 151 personen, die in de oorlog zijn vermoord. De begraafplaats is aan drie zijden ommuurd. Het oudste gedeelte telt 75 zerken, het nieuwere 354. De van elders

afkomstige graven zijn in een derde veld geplaatst, terwijl een vierde deel het graf vormt voor de Joode kinderen die in 1807 bij de ontploffing van het kruitschip in Leiden werden gedood. Restauratie De begraafplaats is 77 bij 47 meter groot. In 1977 werd de Joodse begraafplaats in Katwijk door de minister op de lijst van beschermde rijksmonumenten geplaatst, waardoor met medewerking van de gemeente Katwijk, plannen konden worden gemaakt voor de restauratie. In 1982 werden de opstallen van de begraafplaats gerestaureerd en in 2006 kreeg de begraafplaats zelf een ingrijpende opknapbeurt. Zerken werden gerepareerd, na jaren rechtop gezet en opnieuw stevig verankerd in de grond. De smeedijzeren hekwerken

werden gerestaureerd. De buitenmuur om de begraafplaats werd voor een deel opnieuw gevoegd. Herdenkingszerken werden onthuld op de plaatsen, waar de stoffelijke resten van de voormalige Joodse begraafplaats Alphen aan den Rijn en de voormalige Joodse begraafplaats bij Molen de Valk in Leiden werden herbegraven. Per jaar vindt er gemiddeld één Joodse begrafenis plaats. Joodse Begraafplaats Rijnstraat 151, 2223 EA Katwijk a/d Rijn Niet open in verband met Joods Nieuwjaar.

KATWIJKSE CULTUURHISTORIE “OP DE KAART” IN HET KORT De genummerde panden zijn tijdens Open Monumentendag (onder voorbehoud) geopend van 10.00 uur tot 17.00 uur. 1. Het Gemeentehuis (1932), Koningin Julianalaan 3, Katwijk Het gemeentehuis ligt op de grens van Katwijk aan Zee en Katwijk aan den Rijn. Het gebouw is ontworpen door de architecten Hooykaas en Van Lockhorst. Op 21 september 1932 is het officieel geopend door prinses Juliana.

Naast het gemeentehuis ligt het Burgemeester De Ridderpark (1915). In het plantsoen staat het monument voor gevallenen in WO II, De Leeuw (1948),van L. O. Wenckebach. Ook is er de gedenksteen te vinden Ter herinnering aan hen die vielen na 5 mei 1945 in voormalig Nederlands Indië of waar ook ter wereld. In het plantsoentje staat een hardstenen Grenspaal, de officiële grens tussen het gemeentedeel van Katwijk aan den Rijn en Katwijk aan Zee. 2. Struikelstenen voor Duinoord 38 Tegenover het marktterrein is de ingang van Duinoord, in de ventweg liggen voor nr. 38 sinds dit jaar 3 Struikelstenen, dit zijn herdenkingstenen ter herinnering aan Joden die van hieruit weggevoerd en in de concentratiekampen omgekomen zijn. Op de hoek Duinoord/ Zeewe staat op huisnummer 105 de villa bijgenaamd Pad-

destoel (1937) ook bekend als Theemuts van de architect H.J. Jesse. Tegenover de Meester C. Fockstraat , aan de Voorstraat (links) op Hogeweg 1 staat het huis Ons Prinsesje (1903), naar een ontwerp van H.J. Jesse. Hier woonde o.a. Jan Toorop die les heeft gegeven aan de Katwijkse kunstschilder Willem Wassenaar. 3. Huis van de Fam. Kraaijenoord, Annastraat 2 (niet open) Dit woonhuis dateert uit 1903 en is ontworpen door de architect H.J. Jesse. Even verderop staat in de Stationsstraat het appartementencomplex De Wissel. Dit is gemaakt in de voormalige ‘Boorsmaschool’, een lagere school ontworpen door Van der Klaauw in het midden van de jaren 30 van de vorige eeuw. Links in het plantsoentje staat het borstbeeld van schilder, etser en illustrator Tjeerd Bottema (1978) naar ontwerp van Jaap (Jacques) Hartman. 4 De Oude Begraafplaats (1791), Zuidstraat De namen van de kerkmeesters staan op een ingemetselde steen naast het toegangshek van deze bijzondere begraafplaats. Katwijk aan Zee was de derde gemeente in Nederland die het begraven in de kerk afschafte en overging op het buiten de kerk begraven. Deze begraafplaats werd geopend voor het begraven van personen uit alle rangen en standen. Zo zijn er grafstenen van diverse professoren, burgemeesters, dichters/schrijvers, kapiteins, maar ook van de gewone Katwijker.

houden met historische brandweermateriaal. Daarvoor werd de stalling gebruikt door de gemeente voor enkele voertuigen. Momenteel zit in het pand Stichting Historisch Brandweermateriaal Katwijk (SHBKW) met enkele historische voertuigen- en historisch brandweer materiaal-alsmede het historische voertuig van de Noordwijkse brandweer, eigendom van de personeelsvereniging van de huidige brandweer uit Noordwijk. Tijdens de Open Monumentendag zal onder andere de Magirus uit 1927, die onlangs geheel is gerestaureerd, te zien zijn. 6. Soefi Tempel (1969), Zuidduinseweg 7 Een prachtige plek voor een tempel, zo op de top van de duinen. Het is een ontwerp van S.J. van Embden. De tempel is in beton gegoten en aan de buitenzijde bepleisterd. Aan de binnenzijde lijkt de koepel doorschijnend en laat deze een zacht gefilterd licht door in de ruimte. Deze tempel is uniek omdat het de enige tempel van de Soefibeweging is in de hele wereld.

7. Oorlogsmonument Engelandvaarders en het bijbehorende Informatiepaneel Het informatiepaneel vermeldt in het kort: 1. Het verhaal van de mensen die vanuit Katwijk of van Katwijkers die tegen de wil van de bezetters naar Engeland gevlucht zijn om zich daar in te zetten tegen de Duitse overheersing van ons land. 2. De geschiedenis van het Zeehospitium en het tunneltje waardoor in de oorlog diverse personen hebben geprobeerd naar Engeland te ontsnappen! 5. Brandweerstalling, School- 3. De geschiedenis van de Duitse verdedigingswal, de zgn. straat 2a De voormalig brandweerstal- ‘Atlantikwall’ die hier stond en ling is in 2013 weer in gebruik waarmee de Duitsers probeergenomen in zijn oude functie den te voorkomen dat de gealdoor enkele fanatieke brand- lieerden vanuit zee Nederland weerlieden die zich bezig zouden binnenvallen.

8. Vuurtoren (1605), Vuurbaakplein De oude vuurtoren was door landafslag in zee beland. Dit exemplaar is een rijksmonument dat in 1989 is gerestaureerd. De vuurbaak is, op de Brandaris na, de oudste van Nederland en heeft tot 1913 dienst gedaan. Omdat er geen schepen van het strand af- en aanvoeren en de lichten van de vuurtorens van Noordwijk en Scheveningen het hele kustgebied bestreken, werd de vuurbaak overbodig. De toren wordt beheerd door vrijwilligers van het Genootschap Oud Katwijk. Er is een permanente tentoonstelling over Katwijk ingericht en op de toren krijgt u een prachtig uitzicht over de zee en het dorp. Op het Vuurbaakplein staat de KW 88 ‘Zorg en Hoop’ (1911), de enig overgebleven originele bomschuit (garnalenboot) ter wereld. Ook ligt er een 200-jaar oud anker, dat door een Katwijks vissersschip uit de Noordzee is opgevist.

Terug op de Boulevard staat in de zeereep het beeld ‘Vrouw in ligstoel’ (2004) door Guido Metsers en links daarvan staat Cafe Restaurant ’t Zwaantje. Dit restaurant vervangt het in de Tweede Wereldoorlog, op last van de Duitse bezetter, afgebroken eeuwenoude Restaurant het Zwaantje, welke gelegen was op de hoek Voorstraat / Boulevard. Het nieuwe restaurant heeft de stormramp van 1953 doorstaan doordat voor het gebouw als fundament

een bunker uit de Tweede Wereldoorlog is gebruikt en deze door de storm niet is weggeslagen. Het gebouw staat momenteel leeg. 9. De Oude Kerk en Toren (1461), Boulevard 109 De kerk werd door de Spanjaarden en/of de Watergeuzen in brand gestoken. Rond 1600 is de kerk weer herbouwd. Op oude afbeeldingen is goed te zien dat de kerk oorspronkelijk midden in het dorp stond. Stormen hebben in de loop der tijd zoveel grond weggeslagen dat de kerk sinds ongeveer150 jaar op de Boulevard staat. In de oorlogsjaren (1940 - 1945) is het bovenstuk van de toren door de bezetter afgebroken. Omstreeks 1953 is de toren opgebouwd en voorzien van een carillon. Katwijkers noemen de kerk ook wel de Witte Kerk of Andreaskerk. Voor de kerk staat het beeld ‘ter nagedachtenis aan de stoere vissers die gedurende de oorlogsjaren 1914 - 1918 zijn omgekomen’ (1930) van Louis Simon Willem van der Noordaa. Het stelt een vissersweduwe met haar zoon voor. Het beeld werd geschonken door Prinses Juliana. Zij gaf het aan de Katwijkse bevolking bij haar afscheid van Katwijk.

De Weeshuisstraat is een nagebouwd buurtje waar kleine (vissers) woningen in oude stijl zijn gecreëerd. Op de Schippersdam staat een mooie waterpomp in oude stijl en op nummer 2, zien we een een-

voudige visserswoning uit 1901 zoals ze rond die jaren talrijk in Katwijk voorkwamen. De Louwestraat behoort met onder andere de Zuidstraat, Baljuwstraat en Voorstraat tot de aller oudste en meest karakteristieke straten van Katwijk. 10. Melkwinkel / Bakkerij, Louwestraat 10 (niet open) Deze voormalige boerderij annex bakkerij is heel lang in bezit geweest van de Familie Verdoes. De gemeente besloot in 1974 het gebouw op de monumentenlijst te zetten.In 1994 is het pand door dhr. P. Verdoes verkocht aan bouwbedrijf D. van Duijvenbode. De Rijksdienst voor Monumentenzorg heeft een restauratieplan opgesteld. Aan de hand van dit plan is het pand gerestaureerd. De herkomst van de naam Louwestraat is niet helemaal duidelijk, maar is waarschijnlijk zo genoemd omdat de straat in de luwte (’t Loutje’) lag. Vroeger stond deze straat in het kadaster vermeld als ‘Middelstraat’ . 11. Nieuwe Kerk (1887), Voorstraat 79 De kerk is gebouwd naar ontwerp van architect H.J. Jesse in de Neo-Renaissance stijl. Het gebouw diende ter vervanging van de te klein geworden Oude Kerk. Het is de enige kerk van deze afmeting, die gebouwd is zonder pijlers en ongeveer 1.800 zitplaatsen biedt. Internationaal bekend is het Van den Heuvelorgel (1983) dat behoort tot een van de grootste van ons land.’s Zomers vinden er orgelconcerten plaats van internationaal befaamde organisten. De prachtige lampen van de kerk heeft de schilder C. Jetses op een van de door hem geïllustreerde schoolplaten afgebeeld. Ook bevindt zich in de kerk de in Renaissancestijl vervaardigde Baronnenbank, met het wapen van de familie Van Wassenaer van Catwijck. Het uurwerk in de toren werd geschonken door Baron en Baronnesse van Wassenaer van Catwijck.

12. Katwijks Museum (1913), Voorstraat 46 Het gebouw is ontworpen door H.J. Jesse. Deze kapitale rederswoning is gebouwd in opdracht van de Katwijkse reder F.E. Meerburg. Het werd van 1953 - 1981 gebruikt als politiebureau. Vanaf 1983 doet het dienst als museum. Op 10 mei 1984 werd het museum door Prinses Juliana feestelijk geopend. Kunstenaar Tjeerd Bottema (1884-1978) is medeverantwoordelijk voor de inrichting. In het museum bevindt zich dan ook een speciale ‘Bottemazaal’, waar materiaal van hem, zijn kunstzinnige vrouw en beide dochters zijn tentoongesteld. Het museum kent wisselende tentoonstellingen. Vaste onderdelen zijn een keur aan schilderijen, klederdrachten, stijlkamers, scheepsmodellen, oudheidkundige voorwerpen en diorama’s. 13. Vredeskerk (1905), Voorstraat 35 Architect H.J. Jesse ontwierp de Vredeskerk. Het is van de gereformeerde gemeente, die zich in 1834 afscheidde van de hervormde gemeente van Katwijk. In de kerk bevindt zich het al evenzo befaamde Bätz orgel (1765), gebouwd door Johann Henrich Hartman Bätz. Oorspronkelijk werd het gemaakt voor de Doopsgezinde kerk in Nederland in Utrecht. In 1859 is het aangekocht voor de Oude Kerk en na sluiting hiervan is het in 1905 verkocht aan de Gereformeerde kerk. Het ‘Witte Schooltje’ is in 1848 gebouwd als bewaarschool, van 1906 tot 1948 gebruikt als ‘gemeentezaal’ en in 1949 verbouwd en vergroot en weer in gebruik genomen als kleuterschool. In 1994 werd het wederom verbouwd en is sindsdien als winkel in gebruik voor de verkoop van radio’s en tv’s. De Badstraat is helemaal gemoderniseerd. Bij het verbouwen van het pand op de hoek Badstraat / Tramstraat werden onder de vloer de spanten van

een vroeger Bomschuit (houten vissersschip) terug gevonden. Deze spanten staan nu opgesteld in het Katwijks museum. 14. ‘Franse’ school, Sluisweg 16 Dit is een school voor het lager onderwijs, met bouwjaar 1883, naar ontwerp van J. van Woningh. De school werd in 1914 uitgebreid met hoektorens. Deze school staat bij de Katwijkers bekend als de ‘Franse’ school (de zogenaamde Burgersschool, hier werd in het begin van de vorige eeuw al onderwijs gegeven in talen, onder andere in de Franse taal). Ook de bekende kunstenaar- en schrijver Rien Poortvliet heeft hier op school gezeten. In de Burgersdijkstraat heeft links op nummer 14 (uit 1898) Herman Heijermans tussen 1901 -1904 gewoond, de befaamde schrijver van tientallen toneelstukken, onder andere van het bekende ‘Op Hoop van Zegen’ (dat gedeeltelijk in Katwijk werd verfilmd). Het pand nummer 12, uit ongeveer 1900, is het vroegere woonhuis van reder Lammens, op de gevel bevindt zich een groot tegeltableau waarop een voorstelling is afgebeeld ontleend aan het vissersleven. 15. Voormalig Hotel Savoy (1901), Boulevard 1 thans weer Villa Allegonda (niet open) Gebouwd door de Katwijkse aannemer J.A. de Best als het woonhuis Villa ‘Sigrid’. Hier woonde schilder G.M. Munthe. In 1916/1917 is het door J.J.P. Oud (een van de oprichters van De Stijl) verbouwd tot villa in de kubistische stijl. Het huis kreeg toen de naam ‘Allegonda’, vernoemd naar de vrouw van de Rotterdamse eigenaar en de theehandelaar Trousselot. De Moorse kamer in het pand werd ontworpen door Menso en zijn zoon Harm Kamerlingh Onnes. Het pand werd wereldberoemd. Na het overlijden van de zoon van eigenaar Trousselot werd

de villa verkocht en kreeg uiteindelijk een bestemming als hotel. In 2015 is het pand weer verkocht en krijgt het weer een woonbestemming. 16. De Visserijschool (1953), Sluisweg 98 (niet open) Het gebouw is ontworpen door ir. J. Jonkman en P. van Dorp uit Leiden. Al in 1888 werd er in Katwijk zeevaartkundig onderwijs gegeven. Grondlegger hiervan was Cornelis Boorsma (1825-1915), directeur van de eerste visserijschool. Omstreeks 1909 werd deze in gebruik genomen. In 1951/1952 is deze vervangen door het huidige gebouw. 17. Het Koning Willem Alexander Gemaal (1805), Binnensluis Het huidige boezemgemaal heeft het oude gemaal, uit 1805, vervangen en is het grootste gemaal van Rijnland. Het wordt gebruikt voor het lozen van het overtollige water naar zee. Het zorgt er voor dat de waterstand binnen het Rijnland op het juiste niveau blijft. In 2009 zijn de pompen vervangen en is het gemaal uitgebreid. Het gebouw zelf is een Rijks monument en staat op de lijst van 100 topmonumenten in Nederland uit de wederopbouwperiode (19401958).

18. Kalkoven (1934), Reygersberglaan (niet open) Dit is een van de weinige industriële monumenten die onze gemeente rijk is. Het is de laatste nog bestaande kalkoven van Zuid Holland. Oorspronkelijk stonden hier twee ovens. Deze heeft tot 1971 dienst gedaan als oven van schelpkalk. Sinds 1992 is het een gemeentelijk monument dat in 1998 nog is gerestaureerd.

19. RK Kerk Joannes de Doper (1911), Kerkstraat 70 Het gebouw is ontworpen door J.H. van Groenendael, een leerling van Kuijpers. Opmerkelijk is dat de kerk in slechts 9 maanden is gebouwd met behulp van de werkloze bewoners van Katwijk aan den Rijn. De aangrenzende begraafplaats werd al rond 1860 aangelegd. De glas in lood ramen dateren uit 1948 en zijn in 1999 helemaal gerestaureerd.

huis’, op de fundamenten van het oude weeshuis (van voor 1500). Het weeshuis heeft tot 1927 (of 1929) dienst gedaan.

Op de ingesloten driehoek, naast Bakkerij Van Maanen, staat de Oranjeboom. Rondom de kastanjeboom staat een ijzeren hekje waarop in goudkleurige letters O.V. 93 is aangebracht. Om de boom heen is sierbestrating aangebracht. Links van de boom, op de linkerhoek, kruising Kerkstraat / In de Kerkstraat zijn ook een Achterweg, staat een rechthoeaantal monuparmentale pan- kig huis wat gebouwd is op een den te zien. Nr. 60, 62 de oude ‘Communicatiebunker’ uit de Bank van Lening uit 1786. La- Tweede Wereldoorlog. ter was er een schoenmakerij in gevestigd. Op nr. 58 is een 20. Transformatorhuisje oud boerderijtje, vermoedelijk (1927/1928), uit de 19e eeuw. Nr. 47 is ge- Van Egmondstraat 4 bouwd in 1805 en betaald uit Het electriciteitsgebouw is ook de nalatenschap van Antonia vanwege het ervoor liggende Jacoba Koning. Het hofje was pleintje bijzonder. In 2015 is op bestemd voor alleenstaande initiatief van de Wijkraad Katdames uit de gegoede stand. wijk aan den Rijn, het smeedDe entree wordt gevormd door ijzeren hekwerk in oude stijl teeen hek met opschrift ‘ANNO - ruggebracht. Wat het geheel tot KONINGSHOF - 1805’ Num- een zeer bijzonder pand maakt. mer 54 was in de periode 1844 - 1853 een instituut voor jon- 21. De Roskam (1560), gedames, met onderwijs in de Turfmarkt 2 Franse en Duitse taal, die kan Het gebouw was van oudsher worden gerekend tot een van eigendom van de baronnen de meest belangrijke van het van Wassenaer van Catwijck. dorp. Nr. 35 is een woonhuis uit In het verleden deed het dienst de 18e eeuw, dit was de woning als herberg. Zo komt het gevan pastoor B.C. van Straelen bouw ook aan zijn naam: men en de (koopvaardij) kapitein kon er paarden stallen die werMaarten Spaanderman, wiens den geborsteld en gekamd. La‘dagboek’ is verfilmd en Pieter ter heeft het gebouw jarenlang Rosier. Nr. 33 is een 18e eeuw- dienst gedaan als gerechtsgese woning. Nr. 30 is een van de bouw en gemeentehuis. Het alleroudste pandjes van Kat- is recent verbouwd tot vereniwijk aan den Rijn, vermoedelijk gingsgebouw. 17e eeuws, de vorige eigenaar heeft het gerestaureerd en een 22. De Wilbert (1722), gevelsteen aangebracht waar- Overrijn 7 op het jaar 1726 staat. Nr. 31 Het toenmalige ‘Hof van Katis een 18e eeuwse woning en wijk’ werd in 1831 aangekocht voorheen het woonhuis van de en in gebruik genomen als smid. Nr. 29 was de smederij Rooms-katholiek gymnasium (1832). Deze was in de zesti- voor jonge heren, St. Willebrord gerjaren van de vorige eeuw genoemd. In het begin van de nog steeds in bedrijf. In de muur 20e eeuw was het een opleiziet men de ringen nog zitten dingsinstituut voor de paters waaraan de paarden vastgezet Jezuïeten en later de paters werden tijdens het beslaan van Franciscanen. Het werd bede hoeven. Nr. 4,6,8 en 10 zijn kend onder de naam Missiein 1857 gebouwd als ‘Wees- college. Sinds 1966 wordt het

pand gebruikt als bejaarden- en verzorgingstehuis. Eveneens deel van het geheel is gebouw Mutua Fides (1851) ontworpen door M.G. Tetar van Elven. Het Heerenschoolbos is de tuin die oorspronkelijk bij de buitenplaats ‘Hof van Katwijk’ hoorde en waarvan de 17e eeuwse aanleg met middenas en vijvers nog grotendeels herkenbaar is. In het park ligt de begraafplaats van katholieke geestelijken. 23. Het Spinozahuis, Spinozalaan 29, Rijnsburg De wereldberoemde filosoof Benedictus de Spinoza woonde van 1661 tot 1663 in dit huisje. Hij had er een kleine kamer waar hij lenzen voor optische instrumenten sleep. Hier schreef Spinoza verschillende werken. Zijn voornaamste werk was de Ethica. In 1896 werd de woning aangekocht door de vereniging Spinoza. In1899 werd het museum in de woning geopend. In de vorige eeuw is het huisje door veel beroemheden bezocht, waaronder de geleerde Albert Einstein.

24. Maranathakerk, Burg. Hermanstraat 40 (niet open) De kerk heeft in de zijmuren glas in loodramen met mooie voorstellingen, waarin het Onze Vader wordt uitgebeeld. De kerkbanken zijn allen voorzien van houtsnijwerk. U komt door de Koestraat. In de Koestraat en op de hoek Koestraat/Vliet NZ staan enkele panden die stammen uit het begin van de vorige eeuw. Ze zijn de afgelopen jaren gerestaureerd. De Koestraat is een van de oudste straten van Rijnsburg.

Rijnsburg is destijds ontstaan langs de Vliet. Eeuwenlang werden via de Vliet goederen af- en aangevoerd. Aan de Vliet Noord- en Zuidzijde staan nog enkele fraaie gerestaureerde woningen. De Vliet zelf werd in de jaren 80 gerestaureerd.

een gedenkteken uit 1925 ter herdenking van de schenking van de begraafplaats in 1893. Het betreft een torenvormig bakstenen monument in zakelijk-expressionistische stijl met vier zitbankjes en vier bloembakken.

25. Grote of Laurentiuskerk (1122) / Mausoleum, Burg. Koomansplein De abdij en de abdijkerk zijn gesticht door Petronella van Saksen. In 1574 werden kerk en klooster verwoest. In 1578 is men begonnen met de herbouw van de kerk. De kerk is verschillende malen verbouwd en vergroot, voor het laatst in 1981. In de kerk zijn eeuwenoude graven te vinden. Naast de kerk staat het standbeeld van Graaf Floris, daarnaast is er het mausoleum waar de graven van Holland hun laatste rustplaats hebben gekregen. Aan de achterzijde van de kerk zijn de fundamenten van de kloosterkerk te zien.

28. Valkenburgs Pontje, Veerpad, Valkenburg Het pontje legt aan bij het Veerpad. Links ziet u ‘t Wapen van Valkenburg. In de voorganger van dit gebouw, vroeger de herberg het “Wapen van Valkenburg”, werd tot de Franse tijd recht gesproken. Valkenburg vormde tot 1864 een Heerlijkheid en was in het bezit van een ambachtsheer, die de lage rechtspraak kon uitoefenen.

26. Museum van het Genootschap Oud Rijnsburg, Oude Vlietweg 6 In 1979 heeft het museum zijn intrek genomen in dit 18e eeuwse woonhuis. Er zijn belangrijke vondsten te zien van omstreeks 600 tot 1700. Er is een maquette van het vroegere abdijcomplex, er zijn voorwerpen van typisch dorpse aard en er is een verzameling agrarische gereedschappen te zien. Het museum heeft een interessante tentoonstelling over de middeleeuwen.

27. Gedenkteken uit 1925, Kamerlingh Onnesstraat 62 Op de begraafplaats, die door de Stichting Begraafplaatsen Rijnsburg wordt beheerd, staat

29. Museum Oud Valkenburg, Castellumplein, Valkenburg Sinds de vroege middeleeuwen stond hier een kerk waarvan de eerste versie opgetrokken werd uit tufsteen. De een na laatste versie werd in de Tweede Wereldoorlog verwoest. Vanwege de opgravingen werd pas na de oorlog aan de laatste versie begonnen. De toren werd om financiële redenen pas in de jaren negentig van de 20ste eeuw gebouwd. De toren biedt een prachtig uitzicht over de regio. 30. De oorlogsgraven, Broekweg De graven herinneren aan de gesneuvelde Nederlandse militairen die in Valkenburg bij zware gevechten tegen de Duitsers omkwamen. De Duitsers waren gedropt boven het vliegveld. Dit was eind jaren dertig aangelegd als militair vliegveld, maar was nog niet helemaal gereed in mei 1940. Het vliegkamp werd gebruikt door de marine tot het in 2006 werd gesloten. 31. Burgemeesterswoning/ gemeentehuis, Hoofstraat 6 (niet open) Aan de Rijn staat het voormalige gemeentehuis, gebouwd door de Leidse architect H.J.

Jesse. Het deed eerst dienst als burgemeesterswoning. Het werd door particulieren gebruikt tot het de functie van gemeentehuis kreeg (tot 2006). In 2014 kreeg het de naam “Herberg Welgelegen” en wordt het gebruikt als trouwlocatie, voor retraiteweekenden en als vergaderlocatie, tevens zorghotel.

32. Informatiecentrum (Museum) Vliegkamp Valkenburg, Wassenaarseweg 75 (gebouw 238) Met het doel de geschiedenis van het voormalig vliegveld Valkenburg onder de aandacht te brengen heeft men een informatiecentrum met een museale functie op het voormalig vliegkamp ingericht. U kunt hier, in haar voorlopige opslagruimtes, een groot deel van de tot nu toe verzamelde collectie bekijken. 33. Korenmolen ‘De Gerechtigheid’ (1740), Molenweg, Katwijk aan den Rijn De molen heeft tussen 1933 en 1968 diverse verbeteringen ondergaan. In 1963 werd de molen inwendig zwaar beschadigd en in 1968 gerestaureerd. Op de buitenmuur bevindt zich een gebeeldhouwde steen met opschrift. De molen stond vroeger bekend als ‘De spookmolen’. Dit wordt uitgebeeld door de kat op de draai inrichting. Rijnstraat 13 is het Vleeskeuringsgebouwtje, uit circa 1920. Op de nrs. 38 en 40 zien we het voormalige ‘Raadhuis’ uit de 18e eeuw, dat in 1902 werd verbouwd. Nr. 44, was de voormalige burgemeesterswoning. Nr. 58a/Grootesteeg 2a uit 1891 van H.J. Jesse werd gebruikt als Postkantoor.

34. Ned. Herv. Kerk en begraafplaats (1231), Kerklaan 12 In de kerk bevindt zich het marmeren Praalgraf van Willem van Liere (1663), ontworpen door Rombout Verhulst. Het grafmonument wordt gerekend tot zijn mooiste ontwerpen. Hij ontwierp o.a. praalgraven van Michiel de Ruyter (Amsterdam), Maarten Harpersz. Tromp (Delft) en die van de gebroeders Evertsen (Middelburg). Tegen de oostwand in de kerk bevindt zich de ingemetselde grafsteen van de eerste dominee van Katwijk, Wouter van Barneveld, en twee zeldzame tekstborden uit 1609 en 1610. Rechts van de kerk bevindt zich de grafkelder van de Familie Van Wassenaer tot Catwijck (1858). De toegang hiertoe ligt aan de oostzijde. De laatste keer dat de kelder geopend werd, was in 1996 toen het stoffelijk overschot van Mr. Arent Jacob Otto, baron van Wassenaer tot Catwijck werd bijgezet.

35. Joodse begraafplaats, Rijnstraat 151 (niet open) De hier begraven Joden woonden voornamelijk in Leiden. In 1807 ontplofte er in Leiden een schip geladen met buskruit. Binnen het ommuurde gedeelte liggen schoolkinderen begraven die bij de Kruitramp omkwamen. 36. Struikelstenen, Zeeweg 133 Hier liggen op de ventweg zeszgn. Struikelstenen; herdenkingstenen ter herinnering aan de van hieruit weggevoerde- en in de concentratiekampen omgekomen Joden.

Verbouwings uitverkoop! Wegens verbouwing aan het pand moeten wij flink ruimen! Eetkamerstoel leer blauw (set van 6) van 1554,- voor 999,Tafel eiken wit 240 x 100 cm) van 1698,- voor 1095,-

Bij Baalbergen vindt u meubels, met de voor u vertrouwde kwaliteit en onze royale garantie, voor een hele scherpe prijs.

3 zits/relax + 2-zits leer taupe van 3418,- voor 2189,-

Relaxfauteuils vanaf 299,STA-OP fauteuils vanaf 899,-

Dit móet de winkel uit

21 Relaxfauteuils/sta-op modellen 15 banken/ zithoeken 11 sets eetkamerstoelen 8 salontafels 19 woonkamerkasten

TV-kast eiken grey-wash van 649,voor 419,-

Nog slechts enkele dagen!

Relaxfauteuils vanaf 299,STA-OP fauteuils vanaf 899,-

10% EXTRA KORTING op alle showroommodellen

Koopjes markt!

2+2,5 zits leer taupe van 3880,- voor 2575,-

Op de 1e etage hebben wij een tijdelijke restantenverkoop: woondecoratie, lampen, losse eetkamerstoelen, tafels, banken, etc.

openingstijden dinsdag t/m zaterdag .-. uur • Ambachtsweg  •  ah Katwijk telefoon  -  • info@baalbergenkatwijk.nl • www.baalbergenkatwijk.nl Like ons op facebook.com/Baalbergen-Katwijk en blijf op de hoogte van alle aanbiedingen.