Woensdag 15 november 2017 JAARGANG 01 NR 21
WWW.DELEYDENAER.NL
Veertig jaar taekwondo gevierd
Kersttaptoe Holiday Inn met K&G
Kanbier kijkt terug op leven 11
13
Columns n Natuur in de stad, Steeksleutels
7
lees op
3
Dansende pop op stadsfestival
Ondernemers vragen steun politiek ONDERNEMEN n Via het mani-
fest ‘Leiden Ondernemende Stad 2018/2022’ wordt politieke partijen gevraagd zich in te zetten voor de samenwerking van BV Leiden, Leiden Bio Science Park en Centrummanagement. De steun zou in de verkiezingsprogramma’s moeten worden opgenomen. Dat werd woensdag gesteld tijdens de BinnenstadsBorrel in de Stadsgehoorzaal. Ook VNO-NCW Rijnland steunt dit manifest. Tevens werd het bestuur van het Centrummanagement Leiden gepresenteerd, met daarin een aantal nieuwe gezichten, waaronder Hans Janssens, de nieuwe voorzitter. Erik Versnel, Directievoorzitter Rabobank Leiden-Katwijk, reikte een aantal aanmoedigingsprijzen uit, voortkomende uit de reeks Kennis&Kunde workshops die voor ondernemers georganiseerd worden. BetterBagels (horeca), Meet&Make (retail), de Leidse Schouwburg-Stadsgehoorzaal (cultuur) en Stichting De Leidse Rederij (diensten) waren de gelukkigen. Zij hebben op succesvolle wijze de theorie van de workshops weten om te zetten in de praktijk.
EVENEMENT n Met een vierdaags stadsfestival is het weekeinde gevierd dat
de nieuwe winkelstraat aan de Catharinasteeg open is. Gebr. De Nobel, de schouwburg en de Stadsgehoorzaal lieten artiesten uit hun programmering zien en BplusC zorgde voor dans en een talkshow. Bijzonder was de dan-
sende ‘etalagepop’ in de etalage van Hudson’s Bay. Ook was er een pop-up café waar het winkelend publiek kon genieten van pure gerechten en een drankje. Zoals elke zondag waren meer dan 120 winkels open. Een filmpje over de ‘pop’ staat op onze website. | Foto: Fotobureau Monica van der Stap.
Flyeren mag voorlopig nog
Leidse musea kinderproof
HOOGVLIET LEIDEN LEVENDAAL
VERBOUWT
MUSEA n Naturalis is door 4.000 Museuminspecteurs (kinderen tot en met 12 jaar) verkozen tot het ‘Kidsproof museum’ van Zuid-Holland. Ook won het museum 40.000 euro met de Museumeducatie Prijs voor het ‘verwonderpaspoort’.
GESLOTEN T/M WOENSDAG 22 NOVEMBER
DONDERDAG 23 NOVEMBER VANAF 8.00 UUR FEESTELIJKE HEROPENING In de tussentijd ben je welkom in onze filialen Kooiplein en Kennedylaan in Leiden of Veurseweg in Voorschoten
Naturalis valt bijzonder in de smaak: “Je kunt er dinobotten opgraven in de zandbak en zelf een dier samenstellen in de uitkijkpost”, aldus een kind. Het Verwonderpaspoort is overigens een project van meer Leidse musea en (onderwijs)instanties. Het heeft als doel natuur, wetenschap, technologie en duurzaamheid toegankelijk te maken voor kinderen. Ook bevordert het onderzoekend leren en het stimuleert kinderen nieuwsgierig te zijn. In de digitale Verwonderwereld kunnen kinderen online eilanden vrijspelen door activiteiten te volgen bij de deelnemende instellin-
gen. Hoe meer activiteiten een kind volgt, hoe meer eilanden er in de Verwonderwereld bezocht worden en hoe meer een kind spelenderwijs leert over natuur, wetenschap, technologie en duurzaamheid. Dit kan onder schooltijd met de klas. Maar ook buiten schooltijd met de familie. Onderzoekend leren, met echt materiaal, in echte omgevingen en het stimuleren van nieuwsgierigheid zijn in dit project belangrijke waarden. | Foto PR.
POLITIEK n Voorlopig mag iedereen nog naar hartenlust flyeren in Leiden. Een algeheel flyerverbod is voor onbepaalde tijd uitgesteld omdat het wellicht in strijd is met de wet. De gemeente wil af van het uitdelen van reclamemateriaal vanwege de troep die dat met zich meebrengt. Ook wordt het het door mensen als ergerlijk ervaren. Vooral voor de Hartebrugkerk, bij het Centraal Station en op de Aalmarkt wordt er veel geflyerd. De VVD vond het voorgenomen verbod oneerlijk. Niet alleen commerciële partijen, maar ook politieke partijen, maatschappelijke organisaties en religieuze groeperingen zouden moeten stoppen volgens de liberalen. Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen in maart wil burgemeester Lenferink zich blijkbaar niet branden. |Foto:
Witte Prijzenslager 5gen!!! a d s 5 e j f j i V e t s t 5 a a L 5 5 november
5
5
5.
50
riblappen
(ook gem
(kip of vark
pjes Haasfiletlaeerd in gemar
1 kilo
n Kippenpote = 2,5 kilo .=
5
5.
Verse braadworst
Stunt
5.
50
Blanke schneitpazneeelsrd)
(ook g
1.5 pond
=
5.
E ING
ten chterbou a n e n ij n Ko kenshaas Korte var
NBI EDING!! !
=
5.
Magere speklappeen of -rollad 1 kilo
= . 5
Kip drumsticks 2 kilo
ilo héél kkeuze r naa
=
5.
5.
99
Haas of ribekarbonad 1 kilo
Rookwogrrs. t
2rs.99t leverwo = Pittig35e 0 gr. 2.49 . 500
5
Kogelrondue fricandea 1 kilo
Schone vlonder?
A
5.=
1 kilo
3.49
RIJNEKE BOULEVARD HOGE RIJNDIJK 315, ZOETERWOUDE
ME
Kipdijarfinileeetrd)
500 gr.
IN
E L A S T E R E CL A
Shoarmsa reepje ens)
1.5 pond
*ACTIE IS GELDIG T/M 19 NOVEMBER 2017. VRAAG NAAR DE VOORWAARDEN IN DE WINKEL.
ING
5.
rst Paardenwo
LA
IED
ZEVEN DAGEN PER WEEK GEOPEND
!!
=
3.99
E AA
50
ST
CLAME AANB E RE
10% KORTING* OP DE HELE COLLECTIE
G!
(-stu
=
5.
99
lo
héél ki
Worstpakket
5.
1.5 kilo
O
EUR
jes Haasfiletlallpade) Grillworst k of -ro 0 gr.
=
1.5 pond
5
2.99
300 gr
Kip karbonade 3 kilo
O
EUR
Samen
5.
1 kilo
5 Extr5a kwaliteit
AM CL
Hamlappen of -rollade
EURO
erenham 100 gr Katenspek of bo 100 gr sbief Fricandeau of ro 100 gr t aa el rv ce Salami of wijn
lRunderkoge biefstuk 1 pond
O
Belegpakket
5 Weekendstunt
5
O
EUR
E
O
EUR
5
5
EUR
NG!!!INGELAST ER
EURO EURO
EURO EURO
IED I
5
5
B AN
t/m zat. 18 Let op: Geldig do.
=
5.
Luxe tip!!! kaanse Zuid-Ameri Rib-eye 250 gr
5.50
Winkelhof 6, LEIDERDORP. Tel. 071-541 33 42. Lange Mare 90, LEIDEN. Tel. 071-512 69 55. www.witteprijzenslager.nl
NIEUWE FIETSEN vanaf € 139,-
tweedehands FIETSEN vanaf € 75,Meer dan
100 kinderfietsen
in verschillende maten, al vanaf € 29,- op voorraad.
gratis apk check t.w.v. € 19,Remmen controleren, versnellingen controleren,
licht controleren, spaken controleren, algehele fiets controle.
Reparatie tarieven Lekke band € 5,-
Ketting strak zetten € 5,Rem afstellen € 5,Anti-lek binnen en buitenband inclusief montage vanaf € 29,50 Winter servicebeurt vanaf € 29,95
2 filialen
Haven 14 (900 m2) te Leiden en Hogewoerd 71 (150 m2, geen E-bikes en kinderfietsen) te Leiden.
GOEDKOOPSTE UIT DE REGIO! Voor meer informatie: 015 36 15 140
Hele maand November iedere dag tot 40% korting
We zijn elke dag geopend ook op zondag. Prijzen al vanaf € 299,- 2dehands en € 999,- voor de nieuwe E-Bike. U kunt uw oude fiets (E-bike) inruilen tegen scherpe prijzen. Diverse merken op voorraad onder andere Gazelle, Batavus, Koga, Sparta, Giant, Trek, Merida, Kreidler, Cortina en nog veel meer. We hebben ook Midden motor, acher motor en voor aangedreven motor systemen. Bosch systeem, Shimano steps, Bafang, Innergy systeem, Panasonic Bionx, lon systeem en nog veel meer.
U bent van harte welkom onze winkel aan de haven 14 te Leiden 900 m2. Onze medewerkers staan voor u klaar om u zo goed mogelijk te helpen met het vinden van de juiste E-bike. Op vertoon van deze krantenartikel ontvangt de klant extra € 10 korting op e-bikes en € 5 korting op nieuwe en tweede fietsen. Tot snel, de koffie staat voor u klaar!
BUDGETBIKE
stads
DE LEYDENAER
Steeksleutels
Hulp voor eenzame bewoners Meerburg BUURT n ‘Meedoen met Meerburg’ is de naam van een nieuw project in de wijk Meerburg. Eenzame wijkbewoners krijgen daarbij een steuntje in de rug om deel te kunnen nemen aan de samenleving.
Slimme prullenbak ‘Hier papier. Dank u wel!’ Van mijn eerste bezoekje aan de Efteling herinner ik me vooral Holle Bolle Gijs, de pratende prullenbak. Eind jaren vijftig kreeg hij een plekje in het sprookjesbos om er een einde te maken aan de groeiende hoeveelheid zwerfvuil. Slim, zeker voor die tijd, want Gijs was uitgerust met een afzuigsysteem, een sensor en een tweesporenbandrecorder waarvan de tape wekelijks vervangen moest worden - dat dan weer wel. Onze stad experimenteert meer dan vijftig jaar later ook met slimme prullenbakken, twitterde wethouder Strijk vorige week. Ik dacht dat hij daarmee doelde op de vier nogal lompe Bigbelly’s, die al sinds de zomer in de binnenstad te vinden zijn. Want die zijn behoorlijk slim. Niet omdat ze praten (dat doen ze niet), of een handgreep én een voetpedaal hebben en voorzien zijn van een geïntegreerd asbakje (want dat hebben en zijn ze wel), maar wél omdat ze het afval samenpersen, de reinigingsdienst een seintje geven als ze geleegd moeten worden en daarvoor met het zonnepaneel aan de bovenkant ook nog eens hun eigen energie opwekken. Ze kunnen volgens de Amerikaanse website van de leverancier trouwens nog veel meer, maar ik denk niet dat de gemeente de Wi-Fi- en iBeaconopties heeft laten activeren.
De eerste reden om met het project te starten werd gevonden in de landelijke toename met 14 procent van incidenten met personen met verward gedrag. Het startte in Meerburg omdat daar al samenwerkingslijnen aanwezig waren. Daarnaast is er een hoog percentage sociale woningbouw waarbij de doelgroep doorgaans gebruik van maakt. Hoe de situatie in Meerburg is met mensen die buiten de maatschappij staan, is moeilijk te beantwoorden. Wel ziet men de problematiek in de stad toenemen van mensen die thuis wonen en problemen hebben om hun weg te vinden in de samenleving. Dat is ook de reden dat gekeken wordt hoe dit project verder over de stad te verspreiden. Sonja van de Flier van het Zelfre-
giecentrum: ‘’Door elkaar nu aan de overlegtafel te spreken worden kennis en praktijk verbonden en gedeeld. Bewoners en ervaringsdeskundigen praten met organisaties en professionals. Dit initiatief moet uiteindelijk leiden tot meer wijkbewoners die meedoen met de lokale samenleving.” Er komt een netwerk ter ondersteuning van wijkbewoners die dat nodig hebben. Het ontwerp richt zich daarbij ook op wijkbewoners die als steunpilaar kunnen dienen. Mensen die zelf hersteld zijn of op weg zijn naar herstel (ervaringsdeskundigen), kunnen bij uitstek helpen stigmatisering te voorkomen. Daarnaast verstaan zij als geen ander, de signalen en behoeften van lotgenoten. Ali el Ali, sociaal werker in de wijk, weet uit ervaring dat meedoen in de samenleving voor energie en plezier zorgt in het leven van mensen. “Je verbonden voelen met anderen in je omgeving heeft alles met welzijn te maken. Je hoort erbij.’’ Het project is inmiddels concreet gemaakt door het inrichten van een contact- en informatiepunt waarbij gebruik gemaakt wordt van het Zelfregiecentrum dat gevestigd is in Huis van de Buurt Matilo, Wijkbewoners kunnen daar aankloppen voor advies of hulp, voor henzelf of voor mensen waar ze zich zorgen over maken. Op de foto de betrokken bij het project: Sonja v.d. Flier (Zelfregiecentrum), Ali el Ali (Libertas Leiden) en Marcia Dorresteijn (huisartsenpraktijk Roomburgh)
WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
3
Natuur in de stad
Rijp Natuur is overal, ook in de stad. Dick de Vos, natuurgids bij IVN en raadslid voor de Partij voor de Dieren in Leiden, schrijft elke week over wat hem opvalt in de natuur in Leiden en omgeving. Vorige week de eerste nachtvorst, dus we zagen weer prachtig witte weilanden, bevroren takken en rijp op de bladeren. Een feestje voor natuurfotografen! Nachtvorst ontstaat bij weinig wind en een kraakheldere lucht. Overdag een stralende zon en best warm en ‘s nachts een prachtige sterrenhemel. Vorige week hadden we er ook nog eens een volle maan bij. De vorst hing al een tijdje in de lucht, in dit geval letterlijk. Rijp ontstaat op voorwerpen die snel warmte verliezen. Zodra de temperatuur onder nul komt, slaat de waterdamp om in kleine ijskristalletjes die zich hechten aan wat er maar in de buurt is. Rijp kan ook ontstaan doordat de waterdamp eerst samenklontert tot dauw en daarná pas bevriest. Officieel is dit geen rijp, maar rijm - een woord dat ik overigens niet kende. Dan is er nog ruige rijp. Dat ontstaat niet vanuit waterdamp, maar vanuit zeer kleine waterdruppeltjes. Ze zweven door de lucht en zodra ze ergens tegenaan botsen bevriezen ze onmiddellijk en hechten ze zich aan het voorwerp. Rijp kan voortdurend aangroeien en dan de meest prachtige vormen aannemen. Soms zie je naal-
DAT WAS TOEN
den van ijs, aan de takken. Alsof de bomen zelf geheel uit ijs zijn opgebouwd. Een sprookjesachtige tafereel. Ook de bevroren autoruit en ijsbloemen zijn vormen van ruige rijp. Een dikke laag ijs ontstaat als de rijp overdag smelt en ‘s nachts weer bevriest. IJsbloemen zag je vroeger vaak op de buitenkant van het raam, in prachtige veerstructuren. Maar tegenwoordig heeft bijna iedereen dubbel glas dus ijsbloemen staan op de rand van uitsterven.
Rijp kan de meest prachtige vormen aannemen. | Foto: Herman Berkhoudt.
Wasserij de Arend aan Herensingel NOSTALGIE n In deze rubriek plaatsen we foto’s van minimaal tien jaar oud. Ook een leuke foto? Mail die, met begeleidende tekst, naar redactie@deleydenaer.nl.
Maar de foto bij de tweet van Strijk toont de net iets minder lompe prullenbak die wij hier al veel langer kennen. Twee medewerkers van de gemeente staan ernaast en zijn met een rolletje dubbelzijdig Tesa-tape in de weer. Mijn voorgevoel: die Bigbelly loopt te veel in de hierpapieren en Leiden wil proberen of een eigen houtje-touwtjeplakbandjes-variant niet net zo goed functioneert. Het zal mij benieuwen hoeveel provisorisch aangebrachte sensoren er daarbij in hun eigen prullenbak belanden, maar goed, wie gelooft er nu ook in sprookjes?
Deze week een foto van de voormalige wasserij De Arend aan de Herensingel. Precies drie jaar geleden ging die tegen de vlakte waarmee een stuk geschiedenis verdween dat 179 jaar eerder was gestart. De buurt klaagde overigens niet: het gebouw was lelijk en stond half op instorten. De oude schoorsteen uit 1910 is overigens gespaard gebleven van de sloophamer. Voor de nodige opknapbeurt was echter wel 80.000 euro nodig. In de plaats van De Arend kwamen 24 tweekamerwoningen voor jongeren, gebouwd namens De Stichting Huisvesting Werkende Jongeren. |Foto: Niek Bavelaar.
Weekgetal: 1,1 miljoen UITGEREKEND
1,1 miljoen euro. Dat wil de gemeente uittrekken om de Doezastraat en Herenstraat beter te verbinden om er één sterk winkelgebied van te maken. De Koepoortsbrug wordt om die reden opgeknapt. Daar gaat het grootste deel van het geld dan ook heen: 730.000 euro. Opvallende maatregel is dat het verkeer op de singels geen voorrang meer heeft na de reorganisatie. Verder krijgt de Herenstraat een uitstraling die beter past bij de binnenstad. n
Slavernij was geen ver-van-mijn-bed-show in Leiden GESCHIENIS n Leiden speelde in de slavenhandel niet zo’n grote rol als Amsterdam of Middelburg, maar dat wil niet zeggen dat de stad daar buiten stond. Dat stelde prof.dr. Gert Oostindie zondag in de Lokhorstkerk tijdens de Dirk van Ecklezing 2017. Onder de titel ‘Sporen van slavernij
in Leiden’ (de naam van zijn nieuwe boek) belichtte Oostindie de rol die Leiden speelde in de slavenhandel. Ook in Leiden en omgeving waren er mensen én instellingen die belangen hadden in de slavenhandel zelf, en vooral in de plantages waar de tot slaaf gemaakten moesten werken. Ook in Leiden werd gediscussieerd over de vraag of slavernij wel acceptabel was. Er liepen hier in de achttiende eeuw zelfs zwarte mensen
rond die ooit slaaf geweest waren. Slavernij was geen ver-van-mijn-bedshow. Weinig onderwerpen hebben de afgelopen jaren de gemoederen zo doen oplopen als het Nederlandse slavernijverleden en alle gevolgen daarvan. Hoewel Nederlanders in Azië vermoedelijk zelfs meer mensen tot slaaf hebben gemaakt dan zij vanuit Afrika verscheepten naar ‘de West’, krijgt de trans-Atlantische
slavenhandel daarbij de meeste aandacht. Ze roept ook de meeste emoties op. Na afloop van de lezing werd het eerste exemplaar van het boek ‘Sporen van slavernij in Leiden’ aangeboden aan de voorzitter van de Historische Vereniging Oud Leiden, Rens Heruer. Gert Oostindie is hoogleraar aan de Leidse universiteit en directeur van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde.
Er bestaat een
perfecte kast!
Een kast waarin genoeg ruimte is. Waar je meteen alles vindt. En die een aantal intelligente opbergoplossingen heeft.
Kast me 320
Eindelijk Stressless
Leverbaar in vele maten, kleuren en mogelijkheden. Afmeting 200x69x223 cm. Led verlichting optioneel voor € 199,-.
De Stressless starbase fauteuils City, London,
Sale
Nu vanaf
1199,-
Metro en Paris, in het leer ‘Batick’
Voor al je wensen
en ‘Paloma’, nu voor een aantrekkelijke
• • • • • • • • •
actieprijs! Stressless Paris High Back incl. voetenbank en in leer ‘Batick’ nu
€ 1.995,-* (i.p.v. € 2.495,-)
DE BESTE MERKEN ONDER ÉÉN DAK
ZEVEN DAGEN PER WEEK GEOPEND
RIJNEKE BOULEVARD HOGE RIJNDIJK 315, ZOETERWOUDE *VRAAG NAAR DE VOORWAARDEN IN DE WINKEL.
LOCATIE: OUDE PAND VAN VÖGELE MODE ARTIKELEN: KLEDING, GEBAK, FOOD & WIJN, WONEN, BLOEMEN EN SPORTARTIKELEN
17 frontkleuren / 7 rompkleuren 4 verschillende grepen 2 hoogtes / 223 cm / 240 cm Onbegrensd aanbouwen Soft Close voor laden en deuren Achterwand in dikte 2,5 of 5 mm Gedeeltelijk of vol uittrekbare laden Zonder of met passepartout Uitgebreid assortiment accessoires
CASBA Wonen & Slapen Rijneke Boulevard Hoge Rijndijk 315, Zoeterwoude 071 - 589 93 46 www.casba.nl
DONDERDAG & VRIJDAG: ZATERDAG: KOOPZONDAG 3 & 24 DEC:
VOLG ONZE ONDERNEMERS OP FACEBOOK.COM/WINKELHOFOUTLETMARKET
Openingstijden: ma. 13.00 tot 17.30 uur di. t/m vrij. 10.00 tot 17.30 uur do. koopavond tot 21.00 uur zaterdag 10.00 tot 17.00 uur zondag 12.00 tot 17.00 uur
10u-18u 10u-17u 12u-17u
lokaal
DE LEYDENAER
Stembureau’s POLITIEK De vergoedingen voor n
stembureauleden gaan omhoog naar 170 euro voor voorzitters, 155 euro voor stembureauleden en 30 euro voor tellers. Hiermee worden de vergoedingen meer vergelijkbaar met andere gemeenten, zo is de motivatie van de gemeente. Leidse ambtenaren ontvangen naast de vergoeding verlof als het een reguliere werkdag betreft.
Coffeeshops op peil gehouden HORECA n Het uitsterfbeleid voor
coffeeshops is van de baan. Het aantal coffeeshops is nu bepaald op het huidige aantal 11. Stopt er iemand, dan kan er dus een andere ondernemer beginnen. Inrichtingen waar softdrugs kunnen worden verkregen mogen geen terras hebben en geen alcohol schenken.
Kinderrechten ONDERWIJS n Tijdens het Montes-
sori Europe Congress 2017 hebben Nikita en Ivonne van de Montessorischool Apollo uit Leiden onlangs een internationaal publiek van honderden geïnteresseerden toegesproken. Het thema was kinderrecht: Het recht om fouten te mogen maken. In vloeiend Engels legden zij uit waarom dit kinderrecht opgenomen zou moeten worden in het Unicef Kinderrechtenverdrag.
WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
5
‘Met labyrint kan kerkbezoeker het hoofd leegmaken’ GEESTELIJK n Het labyrint van Dafne Arlman zal in diverse Leidse kerken worden gebruikt bij meditatieve avonden en evenementen wanneer kerken open zijn. Doel is om bezoekers een mooie ervaring mee te geven. Initiatiefnemer Marius van der Heul: “Een Labyrint is een weg die je kan lopen, en die je altijd naar het middelpunt brengt. In een doolhof kun je verdwalen, maar in een Labyrint krijg je inzicht. Het lopen van een Labyrint is een vorm van mediteren. Het doek is 9 bij 9 meter en daarmee een uniek exemplaar.” De Protestantse gemeente Leiden heeft het Labyrint met een afmeting van negen bij negen meter als speciaal project op doek laten maken. Het kan dus op verschillende plekken worden uitgerold. Dinsdag was de presentatie in het Hoogkoor van de Hooglandse kerk. Het afgelopen jaar trok een eenvou-
dig op de vloer getekend Labyrint in de Hooglandse kerk al veel belangstelling tijdens de Geluksroute en de Open Monumenten dagen. Van der Heul: “Je kan het Labyrint lopen met de bedoeling je hoofd leeg te maken, maar je kan ook een mooie gedachte meenemen voor onderweg.” Tijdens de Geluksroute werd die gedachte geïnspireerd door het verhaal in de Bijbel waar Jezus vertelt hoe je “het echte geluk” kunt vinden. Arlan is zelfstandig ontwerper en coach in Amsterdam. ‘’In 2014 heb ik de opleiding tot labyrintwerker gevolgd bij Selma Sevenhuijsen. Samen met haar heb ik in 2015 een hartlabyrint ontworpen op doek (5x5m) met symbolen die terugkomen in haar boek: Koningin van het Vaticaan. Reis in het voetspoor van Matilda van Canossa. Tijdens twee Matilda reizen door Italië hebben we diverse malen hartlabyrinten gemaakt en gelopen. Het hoogtepunt was voor mij om het hartlabyrint met mijn moeder te lopen. Ik ervoer dat als heel helend.’’
Het labyrint zal worden gebruikt bij meditatieve avonden en evenementen wanneer kerken open zijn. | Foto:PR.
Elk weertype: de markt is open ONDERNEMEN n Niet alleen op woensdag en zaterdag is er een markt in het centrum, maar ook op zondag. Onder het motto ‘winkelen gaat goed samen met een rondje over de markt’, is er dit jaar op zondag meestal een themamarkt op de Botermarkt / Vismarkt. Van streekproducten tot boeken en van brocante tot handgemaakte producten, het komt allemaal aan bod. Het resterende programma: zondag 19 november Streek- en brocantemarkt; zondag 26 november Leidse Fashion Foodmarkt; zondag 03 december Struinmarkt; zondag 17 december Streek- en brocantemarkt; zondag 31 december Leidse Fashion Foodmarkt. |Foto: Fotobureau Monica van der Stap.
Graffiti-spuiter kan gang gaan GRAFFITI-SPUITERS kunnen hun gang gaan op de wanden van de A4-tunnel in Leiderdorp. Rijkswaterstaat maakt geen mensen vrij om de schilderingen te verwijderen of om graffiti-artiesten te weren van deze plek, waar ze overigens niet mogen komen. De tunnel raakt daarom steeds voller met gekleurd vandalisme.
STRAATTAAL
Gekke namen genoeg voor gewone Leidse stegen (3) In de rubriek Straattaal gaan we op pad om meer te weten te komen over Leidse geografie. Welke betekenis heeft de naam van de straat, wijk of park? Wat is de geschiedenis? Wie wonen er? Deze week: gekke namen voor Leidse stegen. Door: Eric Hoenson
Leiden heeft als oude stad een heleboel stegen. Sommige namen zijn simpel te verklaren zoals Nieuwebrugsteeg, Nonnensteeg, Pieterskerk-Choorsteeg, Schoolsteeg of Smidsteeg. Ze zijn simpelweg genoemd naar de omgeving of naar een beroep waarvan er veel mensen in die steeg woonden. Ook sommige mensen of families kregen een ‘eigen steeg’. STOKBROOD
We beginnen deze derde en laatste reeks met de Mirakelsteeg, vanaf de Oude Vest richting de Haarlemmerstraat. De naam verwijst simpelweg naar een mirakel dat hier zou hebben plaatsgevonden
rond het jaar 1315. Leiden was toen nog een klein dorp en economisch kwetsbaar. Er werd hongersnood geleden. Een vrouw in de steeg had desondanks toch een stokbrood weten te bemachtigen en at daarvan de helft op. Toen haar buurvrouw later om een stukje vroeg, kreeg ze als antwoord dat ze geen brood had. ‘En zo ja: dan moge God het in steen veranderen’, voegde ze er aan toe. Zo gebeurde ook, althans volgens de legende. En blijkbaar kwam dit uit... Een andere naam die met het geloof te maken heeft, is de Paradijssteeg, gelegen. De reden van deze eretitel is echter wat moeilijker te achterhalen. Hij ligt tussen de Van der Werfstraat en de Haarlemmer-
straat, ter hoogte van de brug richting de Hooglandse kerk. Kenners denken de naam een beetje spottend is gekozen, omdat het wonen op deze plek haaks stond met het voorgestelde paradijs. Maar het was ook in andere stegen niet bepaald riant wonen. De Dolhuissteeg is ook zo’n naam die tot de verbeelding spreekt. Wat is een dolhuis? Dat was in vroeger tijd een gekkenhuis, en dat was in de zestiende eeuw inderdaad gevestigd in de steeg, die loopt vanaf de Lange Mare naar museum Boerhaave. Dol heeft nu meerdere betekenissen, een daarvan is: ‘als je niet goed meer kunt denken’. wat dat betreft is er niet veel veranderd. Met de namen van stegen wordt in Leiden een stuk geschiedenis weergegeven die in Nederland op weinig plaatsen op deze schaal voorkomt. Andere leuke namen vinden wij nog: Beschuitsteeg, Bouwelouwensteeg, Choorlammersteeg, Goegerritsteeg en Kakelaarsteeg.
De Dolhuissteeg. Hier stond ooit een gekkenhuis. Dollen staat nog steeds voor gek doen. |Foto: google maps.
Kerst! Dagto chten met B euk vanaf 13, 00
ZONDER OMWEG DE BESTE KERSTDAGTOCHTEN VAN 2017! Kom in de kerstsfeer en koop de leukste cadeautjes op de mooiste kerstmarkten van Europa! U reist per luxe touringcar en u krijgt van ons een gratis kopje koffie of thee met iets lekkers geserveerd. We vertrekken om 8.30 uur en werken met een kort opstapschema, zodat u zo lang mogelijk op de kerstmarkt bent. Nadat u van de feestelijk verlichte kerstmarkt heeft kunnen genieten, vertrekken we om 18.30 uur weer naar huis.
13,00
27,00
27,00
DORDRECHT
DÜSSELDORF
MÜNSTER
De historische binnenstad van Dordrecht is drie
Heerlijk kerstwinkelen op de twee grote tradi-
Meer dan 300 kerstkraampjes verdeeld over vijf
dagen lang de grootste en gezelligste kerstmarkt
tionele kerstmarkten in de Altstadt en aan de
Weihnachtsmarkten maken dat het in Münster
van Nederland.
Schadowplatz.
zeer gezellig shoppen is.
15,16,17 december
25 november, 2,7,8,9,14,15,16,17 december
2,7,8,9,14,15,16,17 december
27,00
47,50
57,50
OBERHAUSEN
DICKENSFESTIVAL DEVENTER
AMSTERDAM LIGHT FESTIVAL
Kerstshoppen bij CentrO, het grootste overdekte
U waant zich in de 19e eeuwse sfeer van Charles
Laat u verrassen en culinair verwennen vanaf het
winkelcentrum van Europa of op een van de kerst-
Dickens en beleeft deze markt in de historische
water door de mooiste verlichte kunstwerken
markten in Oberhausen slaagt u altijd.
binnenstad van Deventer.
gemaakt door kunstenaars over de hele wereld.
25 november, 2,7,8,9,14,15,16,17 december
17 december
18 december
62,50
79,00
229,00
ORCHIDEEËNHOEVE
2e KERSTDAGTOER
HAMBURG IN KERSTSFEER
Geniet in het licht van honderden kaarsen en
Een verrassingstocht met alle ingrediënten die bij
Laat u verwennen tijdens deze compleet ver-
lampionnen van de mooie overdekte tuinen, de
een gezellige kerst horen inclusief koffietafel en
zorgde driedaagse reis naar het Duitse Hamburg
gezellige kerstmarkt en een heerlijk feestelijk diner.
een 5 gangen diner.
in kerstsfeer.
14 december
26 december
1 t/m 3 december
Prijzen per persoon. Ga voor reserveringen naar: http://bit.ly/kerstmetbeuk
t 071 365 65 17 noordwijk • hilversum • amsterdam www.beuk.eu
sport
DE LEYDENAER
WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
Bewezen de goedkoopste!
Voetbaloverzicht UITSLAGEN
Zaterdag 2e klasse Voorschoten`97 - SVC 3 - 0 Zaterdag 3e klasse Geen programma Zaterdag 4e klasse Roodenburg - Meerburg 0 - 4 Zondag 1e klasse Geen programma.
Hak groenten, appelmoes of Toetjesmoes
Zondag 3e klasse A Geen programma met regioclubs. Zondag 3e klasse B Geen programma met regioclubs.
4 potten van 330 – 370 gram Van 3.16 – 5.24 Voor 1.58 – 2.62
Zondag 4e klasse Geen programma
4 POTTEN
2+2
STANDEN
Zaterdag 2e klasse 1. Lugdunum 7 -19 +15 4 RCL 7 - 13 +3 6. UVS 7 -10 +0 7 DoCoS 7 - 9 +2 9. Voorschoten`97 7 - 9 -2 Zaterdag 3e klasse 9 LSVV 70 7 - 7 -3 13 Leiden 7 - 4 - 9 Zaterdag 4e klasse 1. Oegstgeest 6 - 18 +18 5. Meerburg 7 - 12 +4 7. Roodenburg 7 - 11 +1 8 UDO 7 - 9 -5 11. Football Factory 6 - 4 -11 Zondag 1e klasse 2. FC Boshuizen 7 - 13 +9 Zondag 3e klasse A 2. FC Rijnland 7 - 16 +6 7 ASC 7 - 9 +1 8. Warmunda 7 -9 -2 10 SJZ 7 - 8 -3 13 Bernardus 7 - 7 -1 Zondag 3e klasse B 11. Voorschoten 7 - 4 - 9 Zondag 4e klasse 11. Roodenburg 6 - 4 -6
PROGRAMMA
Zaterdag 2e klasse Voorschoten`97 - Reeuwijk SVC - RCL Die Daghe - Docos DSO - Lugdunum UVS - TAVV Zaterdag 3e klasse LSVV - Soccer Boys Koudekerk - Leiden Zaterdag 4e klasse Roodenburg - Oegstgeest WVC - Meerburg Hazerswoudse Boys - Football Factory Zondag 1e klasse FC Boshuizen - Spartaan 20 Zondag 3e klasse A Full Speed - Voorschoten ‘97 Zondag 3e klasse B Warmunda - Bernardus Kickers - SJZ Nicolaas Boys - FC Rijnland ASC - Stompwijk Zondag 4e klasse Wanica Star - Roodenburg
7
GRATIS*
Gerard vermaakte zich uitstekend op zijn jubileumfeest. Enkele bezoekers feesten met hem mee. |Foto: Fotobureau Monica van der Stap.
Groot feest: 40 jaar taekwondo in Leiden TAEKWONDO n Gerard van den Berg is zaterdag door de Taekwondo Bond Nederland benoemd tot bondsridder met het Bronzen Ereteken. Het was een van de hoogtepunten tijdens de viering van het veertig jarig bestaan van Taekwondo Vereniging Leiden, waar Van den Berg leiding aan geeft. Wijlen Aad van der Luit was op vele manieren aanwezig op het feest. Voor de ‘sportvader’ van Van den Berg werd vanzelfsprekend een minuut stilte gehouden. Verder was het vooral lachen op een dag die begon met een groepsfoto in de sportschool aan de Pieterskerkgracht 7. Ruim 100 leerlingen
die allemaal de zwarte Dan hebben, werden op de foto gezet door sterfotograaf Hielco Kuipers. Daarna ging de groep naar Koetshuis de Burcht voor een lunch, en trok het gezelschap verder naar Scheltema voor een feest. Weer eens bleek hoe groot Van den Berg teakwondo gemaakt heeft in Leiden. Vele oud-bekenden ontmoetten elkaar en zelfs D66 Tweede Kamerlid Paul van Meenen had een gaatje in zijn drukke agenda gevonden om langs te komen. Ook wethouder Paul Dirkse was aanwezig. Sportcoryfee Teun de Reede sprak de feestvierders op komische wijze toe, waarna Van den Berg zelf het woord nam en onder andere een aantal bijzondere leerlingen in de schijnwerpers zette, zoals Sonja Pool en Mandy de Jongh.
Sport Kort VAN RIESSEN TWEEDE WIELRENNEN n Laurine van Riessen
is bij de sprint tweede geworden tijdens de wereldbeker baanwielrennen in Manchester. De 30-jarige Leidse moest de Duitse wereldkampioene Kristina Vogel voor laten gaan. KANSLOOS ZONDER VERMAAS TAFELTENNIS n Zonder Kim Vermaas
lijken de vrouwen van Scylla dit seizoen kansloos voor de landstitel. Zaterdag werd een 1-5 nederlaag geleden tegen Lybrae Heerlen. Vermaas speelt tegenwoordig met redelijk succes bij de mannen, die overigens nog wél kansen hebben op de play-offs voor de lanstitel. De vrouwen staan zesde, met zeven punten achterstand op de nummer vier SKF.
ZVL TOPFAVORIET WATERPOLO n De waterpolosters van
ZVL Tetteroo lijken topfavoriet te zijn voor de landstitel. Met negen uit drie is ZVL koploper en is er al een gat geslagen naar titelhouder
Jupiler, Grolsch, Palm of Warsteiner krat** Krat met 24 flesjes van 0.25 of 0.33 liter of 16 flesjes van 0.45 liter
PER KRAT 13.99 – 14.99
7.
99
** Max. 4 kratten per persoon
Geldig van woensdag 15 t/m dinsdag 21 november 2017
Karvan Cévitam UZSC van zes punten. Zaterdag werd makkelijk 6-13 gewonnen van ZPB uit Barendrecht. Iefke van Belkum scoorde vijf keer. LOVE LAAT ZZ ONTSNAPPEN BASKETBAL n Drie minuten voor tijd
leek New Heroes Den Bosch Zorg en Zekerheid Leiden de eerste nederlaag van het seizoen toe te gaan brengen toen het 70-78 stond. Carrington Love dacht daar anders over en schoot in de tweede helft de lichten uit. Mede door zijn 34 punten pakte de Leidse ploeg alsnog de winst: 83-81. Voor aanvang van de wedstrijd werd Love gehuldigd omdat hij door de fans was uitgeroepen tot speler van de maand oktober. Met zijn spel stelde de Amerikaan zich meteen kandidaat voor de titel speler van de maand november. Zijn 34 punten zijn voor ZZ de hoogste score in één wedstrijd na Josh Duinker (37), Danny Gibson en Worthy de Jong (35).
Aardbei, bosvruchten, sinaasappel, cassis of framboos 2 flessen van 0.75 liter Van 5.50 – 5.58 Voor 2.75 – 2.79 2 FLESSEN
1+1 GRATIS*
* Je krijgt 50% korting op de totaalprijs.
Geldig van vrijdag 17 t/m zondag 19 november 2017 Bestel je boodschappen ook online op hoogvliet.com. Zet- en drukfouten voorbehouden.
DE LEYDENAER
in beeld
‘
Wie weet welke straten dit zijn met allemaal het nummer 95?
WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
8
DE LEYDENAER
in beeld
WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
9
Raad de straat: huisnummer 95 PRIJSVRAAG n In welke straten liggen deze nummers 95? Dat wil de Leidse Amateur Fotografen Vereniging weten als onderdeel van een prijsvraag ter ere van haar 95 jarig bestaan. Een aantal fotografen van de LAFV heeft daarom een serie foto’s van Leidse huizen met huisnummer 95 gemaakt. Hiervan is tot medio december een kleine tentoonstelling in het stadhuis te zien, maar bovendien is er een publiekswedstrijd aan gekoppeld: Raad de straat. Onder degenen die alle 20 adressen goed hebben, wordt een fotoshoot door een LAFV-fotograaf verloot. De foto’s zijn ook te zien op de LAFVwebsite en Facebookpagina, én op onze website de leydenaer.nl. Op deze pagina laten wij de eerste tien foto’s zien, foto 11 - 20 zijn op de linkerpagina afgebeeld. De nummers lopen van linksboven tot rechtsonder. De antwoorden moeten voor vóór 31 december gemaild worden naar prijsvraag@lafv.nl. De winnaar krijgt persoonlijk bericht. Eén antwoord wordt prijsgegeven: nummer 1 is de Kanaalweg. De fotografen zijn Henk Aschman, Femmy de Bart, Jannie de GrootRietdijk, Yu Hua Yeh, Marcel Schikhof, Bert van de Ven, Minke Vorsten-
gezondheid
DE LEYDENAER
WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
ADVERTORIAL
GEZONDHEID
Natuurlijke pijnstiller voor gewrichten en bij reuma
agenda agenda
1 nov Waargebeurd met Witherspoon tijdenseneen per25 Iconischedrama portretten vanReese Jan Wolkers door diversedie fotografen gete-
Do t/m za Film: Expositie Wild
Di
t/m
Chronische gewrichtspijn
Gewrichtspijn komt vaak voor in handen, vingers, polsen, rug, nek en knieën. Lichaamsdelen die we bij zo’n beetje iedere beweging gebruiken. Met pijnlijke gewrichten is iedere beweging onprettig en dit kan de kwaliteit van leven beïnvloeden. Extra ondersteuning en verlichting van de pijn kan dan gewenst zijn.
Natuurlijke ondersteuning anders. De A.Vogel gezondAtrosan tabletten1 van A.Vogel is een natuurlijke pijnstiller bij milde gewrichtspijn en bevat een hoge concentratie van 480 mg Harpagophytum. Dit is een bewezen effectief ingrediënt bij reumatische pijn zoals door artrose en artritis.
heidslijn kan u persoonlijk advies geven over natuurlijke ondersteuning bij reuma en het gebruik van Atrosan tabletten. Bel 0900 - 246 46 46 of mail naar info@avogel.nl. Kijk voor meer informatie op avogel.nl.
soonlijke crisis een wandeltocht van meer dan 1600 km maakt. kend werk waaronder zelfportretten van Wolkers.
• Lisse, Filmhuis 1 Film: Wild 4 Disco soonlijke crisis een wandeltocht meer danje1600 maakt. voor kinderen uit groepvan 7 en 8 die nietkm mag missen. 26 Van 20:00 tot 23:00. Entree gratis. voor Kids! • Hillegom, Solution Vr 4 Party VrDisco voor kinderen uit groep 7 • enValkenburg, die je niet mag missen. 10 Paardenmarkt diverse locaties Di t/m zo t/m Fototentoonstelling •8Noordwijk, Museum Noordwijk Do 4 Van 20:00 tot 23:00. Entree gratis. Waar een klein dorp groot in is! Gezellig en bijzonder dorpsfeest 31 rondom de traditionele Paardenmarkt. www.vvvkatwijk.nl Vr10 Paardenmarkt • Valkenburg, diverse locaties Do 4 t/m Hillegom, Museum Waar een klein dorp groot in is! Gezellig en bijzonder dorpsfeest Di t/m zo Kofferbakmarkt Tentoonstelling •• Lisse, MuseumFord De Zwarte Tulp Za 5 rondommarkt met vele uitgeladen kofferbakken, gezellig aan de traditionele Paardenmarkt. www.vvvkatwijk.nl 29 Grote de doorgaande weg naar Haarlem. Van 10:00-16:00 uur Kofferbakmarkt • Hillegom, Ford Museum Za 5 10.000 stappen wandeling • Nwh, VVV-kantoor Grote Relatiekomedie markt met vele uitgeladen kofferbakken, gezellig aan Vrij/Za ‘Ware Liefde’ • Valkenburg, Mimiek’s Theater Za 5 de doorgaande van deze maandelijkse wandeling om 9.00 uur weg naar Haarlem. Van 10:00-16:00 uur- Deel17/18,Start name € 2,50 10.000 stappen wandeling • Nwh, VVV-kantoor 24/25 Za 5 Vrije Tijd Festival • Sassenheim, park Rusthoff Start van deze maandelijkse wandeling om 9.00 uur - DeelVrij Theater • Leiden, Leidse Schouwburg Za 5 Di Vr
Reuma verloopt bij iedereen
t/m
Onlangs was er een persbijeenkomst waarin uitleg over en een rondleiding door deze kortdurende opvang werd gegeven. Als snel werd duidelijk wat voor een waardevolle toevoeging deze opvang biedt. Waar verwarde personen (die last hebben van bijvoorbeeld depressies, suïcidale neigingen, ofpsychoses als gevolg
van drugs) in het verleden door de politie van straat werden geplukt en voor hun eigen veiligheid tijdelijk in de politiecel belandden, kan men nu terecht bij GGZ Rivierduinen. BLIJ
Monique Mos, Hoofd Operatiën Politie Eenheid Den Haag, liet weten dat zij en haar collega’s blij zijn met de nieuwe vorm van opvang. “Voor verwarde personen is een politiecel geen passend verblijf. Deze opvang past, en daar maken we uitgebreid gebruik van.” Vooralsnog arriveren cliënten wel vaak met een politieauto op de Psychiatrische Eerste Hulp. “Die taak willen we gaan beëindigen, omdat ook politieauto’s niet passend zijn voor deze groep. Natuurlijk zullen we op straat een belangrijke rol blijven spelen, en zullen we ook optimaal samenwerken.”
Goudkoorts: foto’s van voormalig wereldkampioen shorttrack Monique Velzeboer en fotograaf John de Koning.
t/m
nov
Naar de bollen. Anton L. Koster, schilder van bollenvelden’ Ruim vijftig werken uit diverse collecties.
Deze relatiekomedie wordt uitgevoerd door Mimiek’s Theater in Valken-
nov
burg. Kaarten € 10,--. Info op vvvkatwijk.nl
name € 2,50en demonstraties door verschillende verenigin17/19Activiteiten nov In Wens… Musicalgezelschap Otis staat in de schouwburg met een gloedgen. Van 11 tot 16 uur. Kindervrijmarkt van 12 tot 15 uur. nieuwe show. Dompel je onder in de magische wereld.
• Sassenheim, Oosthaven
nov
18 nov
Sinterklaas komt om 13.45 uur aan per boot op de Oosthaven. Daarna
Verschillende autodealers latenlange de nieuwste en trends op de ruim 500 meter catwalk!modelen 10-18 uur.zien Sint komtLisse. om 14.30 uur aan bij Jacoba van Beierenhof. Om 15 uur gaat hij in Dorpshart Auto’s staan verspreid in het Dorpshart.
Auto Avenue • Lisse, Centrum 5 & 6 Lifestyle Beurs laten • Noordwijkerhout, Tespelduyn Verschillende autodealers de nieuwste modelen zien Big Party‘Goed Plus leven’; alles voor•op, Katwijk, Clubgebouw 5 Lifestylebeurs enDVS rond het in Dorpshart Lisse. Auto’s staan verspreid inin het Dorpshart. 18 huis. 12.00 t/m 18 uur. Toegang gratis Za & & 6 Lifestyle Beurs • Noordwijkerhout, Tespelduyn Zo 12 Najaarsfeesten centrum ‘Goed leven’; alles voor op,•inVoorhout, en rond het Za 55-Lifestylebeurs Za Intocht Sint Nicolaas • Noordwijkerhout, De Schelft richtijng Kerkplein. Vanaf 12 uur pietenactie.
ZaZa& Za Zo
nov
DVS Big Band Plus organiseert de Big Party Plus. Geniet van de muziek, een hapje en drankje. Entree gratis. vvvkatwijk
18 nov
Tot 14.00 uur spelletjescircuit in het centrum.
18 nov
Adviesprijs vanaf € 19,99 Traditioneel kruidengeneesmiddel. De toepassing is uitsluitend gebaseerd op traditioneel gebruik. Lees voor gebruik de bijsluiter. Verkrijgbaar bij drogist, apotheek en gezondheidswinkels. 2 Overleg eerst met uw arts. 1
WARM
Psychiater GGZ Rivierduinen Maykel Michiels besprak enkele cijfers. Sinds juni zijn er al 158 mensen op de PEH terechtgekomen. “Op dit moment is dat zo’n twee patiënten per dag. Het fijne is dat we hier op een zo natuurlijk mogelijke manier met mensen kunnen praten. Dat is op een politiebureau heel anders. Een verpleegkundige en een zorgondersteuner staan hier vanaf het moment van binnenkomst naast hen, om de situatie weer rustiger te krijgen. Als het lukt om contact te leggen met de familie, gaan we met hen en de patiënt aan tafel zitten om de situatie te bespreken en het vervolgtraject te bezien. Door deze patiëntvriendelijke manier van opvangen, en de warme overdracht tussen instanties, escaleren situaties minder vaak. De behandelbaarheid, de benaderbaarheid en de betrokkenheid is beter.” Foto: Rita van de Poel
lige Warmondse dorpscentrum. De Sint verwacht rond 13.00 uur aan te komen bij de brug over de ring-
Zo Di Za
Kunstmarkt • Warmond, Dorpsstraat Science Café Leiden • Leiden 6 Bijzondere markt vol kunst. Van 11 totLeiden, 16 uurScheltema in het gezel8 Kom Intocht Sinterklaas • Hillegom, Centrum alles te weten over een onderwerp uiteenlopend van lige Warmondse dorpscentrum.
Di-Di Do Za
Science Café Leiden • Leiden, Scheltema Leiden • Noordwijkerhout, centrum KomKermis alles te weten over een onderwerp uiteenlopend van 88-10 Intocht Sinterklaasop de • Noordwijk, Kon. Wilh.centrum Boulevar afrit Kermis en gezelligheid Brink en in het van10 ‘kernenergie’ tot ‘de nieuwe spelling’. Van 20.00 tot 22.00 uur.
vaart. Na aankomst gaan zij richting het Dorpshart.
18 nov
‘kernenergie’ tot ‘dedie nieuwe spelling’. Van 20.00 tot 22.00 Hij komt hij komt lieve goede Sint! Op zaterdag 18 november zetuur. hij rond half 11 voet aan wal met zijn gevolg.
18 nov
Noordwijkerhout Vanaf 9.30 uur zorgen we ervoor dat Sint en zijn Pieten een warm welkom
-10 Kermis • Noordwijkerhout, centrum Cultuurweek • Lisse, Kasteel Keukenhof Kermis en gezelligheid op de Brink en in het centrum van 88-13 De aftrap van een nieuwe cultureel•seizoen. Voor prijzen en Muziek Noordwijk, Theater De Muze Noordwijkerhout
DiDi-Do Zo Za
worden geheten als zij in Noordwijk aankomen
18 nov Di-
meer informatie: In opmaat naarwww.kasteelcultureelkeukenhof.nl de Top 2000 2017 geven ruim 100 zangers en zangeressen
-13 Cultuurweek • Lisse, Kasteel Keukenhof Kermis • Hillegom, Jonkheer Mockkade De aftrap van een nieuwe cultureel seizoen. Voor prijzen en 108-13 Van donderdag 10 september t/m zondag 13 september is Sinterklaasvoorstelling • Katwijk, K&O Gebouw meer informatie: www.kasteelcultureelkeukenhof.nl
DoZo Zo Wo
22 nov Do-
Zo Za
uit de Bollenstreek je alvast een voorproefje.
het weer kermis in Hillegom! voor de tijd rond Sinterklaas. Kaarten Een leuke poppenkastvoorstelling
10 Van donderdag 10 september t/m zondag 13 september is 12
-13 Kermis • Hillegom, Jonkheer Mockkade 112-dag Brandweerman online(incl € 5,--. Meer info op vvvkatwijk.nl Sam) • Lisse, centrum
hulpdiensten presenteren zich en er Pietenhuis zal een Wo + za Verschillende Pietenhuis • Noordwijkerhout, het weer kermis in Hillegom! greet zijn met Brandweerkman Sam 22&25meet nov & Kinderactiviteiten om 14.00 uur, om 15.00 uur en om 16.00 uur in het
112-dag (incl Brandweerman Sam) • Binnen, Lisse, centrum • Noordwijk Florahof 12Pompoenmarkt Verschillende hulpdiensten presenteren zich en erbieden zal een de 12 Op deze in& een landelijke sfeer opgezette markt Vrij 80’s 90’s Party • Katwijk, Café de Branding meet & greet zijn met Brandweerkman Sam Pietenhuis. Kaarten € 1,-- in de VVV winkel.
ZaZa
,
kraamhouders uiteenlopende waar aan. 10-17 uur. 24 nov diverse Op 24 november kun je ouderwets uit je dak tijdens het 80’s & 90’s feestPompoenmarkt • Noordwijk Binnen, Florahof
250 jaar Bätzorgel • Katwijk, Vredeskerk 12Concert Op deze inconcert een landelijke sfeer opgezette markt bieden de 12 Feestelijk ter gelegenheid van 250 jaar Concert • Noordwijk, HotelBätzorgel. De Witte Raaf je in Cafe de Branding in Katwijk! Vvvkatwijk.nl
Vrij
Wouter Teer, directeur behandelzaken, liet weten het volste vertrouwen te hebben in het oordeel van de politie als zij op straat een verward persoon aantreffen. “De agenten bepalen wie er komt naar deze eerste hulp, of wie er bijvoorbeeld naar een ziekenhuis moet. Dat doen zij erg goed.” Vooralsnog kan alleen de politie mensen naar de PEH brengen. In de toekomst is het wellicht mogelijk dat mensen ook via de huisarts binnenkomen.
Evenementen (9-12 gratis september) in Voorhout. Zahuis. 12.00 t/men 18kermis uur. Toegang uur aankomst in de Haven (Schelft ). 14.00meer uur bij gemeentehuis. terdag13.30 12 september jaarmarkt en onder wielerkoers.
- 12 Najaarsfeesten • Voorhout, centrum • Warmond, Dorpsstraat Evenementen en kermis (9-12 september) in Voorhout. Za65Kunstmarkt Intocht Sint Nicolaas • tot Lisse,16 Kanaalstraat/Lisserbrug Bijzondere markt vol jaarmarkt kunst. Vanen 11onder uur wielerkoers. in het gezelterdag 12 september meer
Za Zo Za
ZaZa
door: Willemien Timmers
nov
gaat hij te paard naar het dorpscentrum.
Psychiatrische Eerste Hulp functioneert goed GEZONDHEID n GGZ Rivierduinen heeft in juni in Leiden de Psychiatrische Eerste Hulp geopend (PEH), een unieke plek waar mensen met verward gedrag uit de regio Hollands Midden (19 gemeenten) naar toe kunnen worden gebracht als daar aanleiding voor is.
Grote schilderijen tonen landschappen; indrukken die de kunstenaar
Vrije Tijd Festival • Sassenheim, park Rusthoff 5 We Are Fashion Event door verschillende • Noordwijk,vereniginHoofdstraat Activiteiten en demonstraties Aankomst Sinterklaas 5 Degen.winkeliers de Hoofdstraat showen detot laatste Van 11 totvan 16 uur. Kindervrijmarkt van 12 15 uur. 18 en trends op de ruim 500 meter lange catwalk! 10-18fashion uur. We Are Fashion Event • Noordwijk, Hoofdstraat Za 5 Avenue • Lisse,fashion Centrum De winkeliers vanSinterklaas de Hoofdstraat•showen laatste Za Aankomst Voorhout,de Jacoba van Beierenhof Za 5 Auto
Gebruik
Persoonlijk advies
nov
opdeed tijdens haar jeugd in Friesland vormen de bron
Za Za Za
‘Bij reumatische pijn, zoals door artrose en artritis’ Het advies is Atrosan tabletten minimaal 4 weken achtereen te gebruiken. Ze kunnen gebruikt worden naast reguliere geneesmiddelen2. De tabletten zijn verkrijgbaar in een verpakking van 60 stuks (maandverpakking) en in 120 stuks. Gebruikers beoordelen het product met een 9,2.
• Lisse, Filmhuis • Leiden, Marktsteeg 10
Waargebeurd tijdens een per-9a voor drama Kids!met Reese Witherspoon •die Hillegom, Solution MA t/m zoParty Tentoonstelling • Leiden, Pieterskerkgracht t/m
Pijnlijke gewrichten of pijn door reuma, zo’n 2 miljoen Nederlanders hebben er dagelijks mee te maken. Veel mensen hebben baat bij een natuurlijke behandeling met extracten van de Harpagophytum procumbens plant. In Duitsland en Zwitserland wordt deze plant al veelvuldig gebruikt als natuurlijke oplossing om deze pijn te verlichten. Extracten van de plant bevatten namelijk stoffen die helpen om reumatische pijn te verminderen.
10
diverse kraamhouders uiteenlopende waar aan. 10-17 uur.
Open Monumentendag Katwijk. www.vvvkatwijk.nl 24 nov Tevens Ernst Daniël Smid geeft een exclusief concert! Het wordt een avond vol Concert 250 jaar Bätzorgel • Katwijk, Vredeskerk
ZaZa Za
Lifestyle & Fashionevent • Katwijk, Zeezijde 12in-Stijl Feestelijk concert ter gelegenheid Bätzorgel.cat12 De nieuwste trends voor het najaarvan op 250 een jaar doorlopende Strandexcursie • Katwijk, Parkeerterrein Noordduinen met aria’s, Shaffy, Bach en andere klassiekers.
Tevens Open Monumentendag www.vvvkatwijk.nl walk, maar ook hapjes, drankjesKatwijk. en muziek! www.vvvkatwijk.nl
25 nov in-StijlDe Lifestyle Strandgroep van IVN regio Leiden organiseert op verschillende zater& Fashionevent • Katwijk, Zeezijde
Monumentendag • Noordwijkerh., VVV-kantoor 12Open 12 De nieuwste trends voor het najaar op een en doorlopende catFietsroute langs monumentale panden oude bollenschuZa Aankomst Sinterklaas • Warmond, Park Groot Leerust
ZaZa
dagen een strandexcursie voor het hele gezin. Vvvkatwijk.nl
walk,Route maar afhalen ook hapjes, en muziek! www.vvvkatwijk.nl ren. bij drankjes VVV Noordwijkerhout
25 nov OpenSinterklaas komt aan per boot bij de theekoepel in Park Groot Leerust om Monumentendag • Noordwijkerh., VVV-kantoor Za
Monumentendag • Noordwijk, div. locaties 12Open 12 Fietsroute langsOpen monumentale panden en oude De Noordwijkse Monumentendag staat in bollenschuhet teken van Sinterklaasfeest • Noordwijkerhout, KidsZoo
ZaZa
12inDeBloemen12 Noordwijkse Monumentendag in het teken van en Open kunstdorp Lisse kunt ustaat genieten van de vele
ZaZa
13.00 uur.
ren. Route afhalen11-17 bij VVV Noordwijkerhout Kunst & Ambacht. uur. www.openmonmentendag.nl
25 nov Open de beest uithangen, met vele activiteiten, van 14.00 tot 18.00 uur. OpenLekker Monumentendag • Noordwijk, div. locaties Monumentendag • Lisse, Dorpshart Za
Reserveren via www.kidszoo.nl
Guilty Night11-17 uur. www.openmonmentendag.nl • Noordwijkerhout, Zeestraat 7a Kunst & Ambacht. monumenten
25 nov &Open Energieke liveshow met “Guilty Six”, vanaf 21.00 uur bij café van der Monumentendag Lisse, Dorpshart 13 Open Monumentendag ••Leiden, div. locaties
Za& ZoZa Za
12Meer 12 in Bloemenen kunstdorp Lisse kunt uin genieten van dehun vele dan vijfendertig monumenten Leiden open Geest. Entree € 10,--.
Intocht Sinterklaas Leiden.nl monumenten deuren voor bezoekers.
• Leiden, Beestenmarkt
25 - 16:00 uur. Na aankomst op de Beestenmarkt vertrekt Sint in een Za& nov & Za& &13 13 10:00 Open Monumentendag • Leiden, div.Noordwijk locaties Lichtsculpturen • Noordwijk, Museum ZoZo Za
12Let’s 12 Meergo dan monumenten invan Leiden tovijfendertig the caves and explore! Ira deropen Valk. hun Za 11-17 grote stoet richting de Hooglandse Kerkgracht.
25
op zaal • Lisse, Museum de Zwarte Tulp deuren voor bezoekers. Leiden.nl uur, zoVerhaal 11-17 uur (eenmalige uitzondering openingstijd).
langs de hoogtepunten van de tentoonstelling ‘Naar de Za& nov Zondagwandeling & 13 Rondleiding Lichtsculpturen • Noordwijk, Museum Noordwijk • Leiden, Hortus botanicus ZoZo bollen’ over de schilder L. Koster Let’s go to the caves explore! Ira (1859-1937). van dervan Valk. ZaEb 11-17 Rondleiding Japan inand de Anton Hortus door Titia der en Za/zo Winter Edition • Lisse, Landgoed Kasteel uur, zoCastlefest 11-17 uur (eenmalige uitzondering Tonny Voorma. Deelname € 1,50 Start omopeningstijd). 12.00 uur.Keukenhof
12 13
25/26De nov De winter variant van fantasy lifestyle festival. Activiteiten en aankleding Zondagwandeling • Leiden, Hortus botanicus Biologische Smaak van Leiden • Leiden, Vismarkt
ZoZo
13Op 13 Rondleiding Japan Hortusop door Titia van der Eb enbij deze markt ligtin dede nadruk eerlijke producten, zijn in een winterse stijl van Castlefest.
Za/zo
Tonny Expositie Voorma. Deelname € 1,50 Start om 12.00 uur. • Noordwijk, Vinkelaankerk voorkeur biologisch of streekgebonden.
25/26t/m novBiologische van verruimt realistische hoogwaardige kwaliteit van 30Expositie Reizen je blik •van Noordw., Theater De Muze De Smaakschilderkunst van Leiden • Leiden, Vismarkt
Div Zo Zo
13Expositie van div. t/m vr 10-16 uur, Op deze markt ligtkunstenaars. de nadruk opma eerlijke producten, bijza zeven kunstschilders.
10 - 13Voorstelling uurbiologisch en tijdensofde voorstellingen. gratis. voorkeur streekgebonden. • Lisse, ‘tEntree Poelhuys Vivaldistraat
26 nov t/m Waar is het jaar paard van Sinterklaas? voorstelling voor het gezin. okt 700 Hooglandse Kerk • Leiden, Hooglandse Kerk t/m330 Reizen verruimt je blikLeuke • Noordw., Theater Dehele Muze
Dagelijks Div
www.sinterklaasgroepbollenstreek.nl Tentoonstelling jaar Hooglandse (te bezoeken tijExpositie van div.700 kunstenaars. ma t/m Kerk vr 10-16 uur, za
openingsuren van de kerk). 10 - 13 uurhuis en tijdens de voorstellingen. Entree •gratis. Zo t/m di dens Het van Sinterklaas Leiden, De Waag
26 nov t/m 3 okt Gevarieerd programma in sinterklaasstijl kinderen en hun ouders 700 jaar Hooglandse Kerk •waar Leiden, Hooglandse Kerk www.bollenstreek.info 5
DagelijksdecTentoonstelling t/m getrakteerd worden op een ware sinterklaaservaring. 700 jaar Hooglandse Kerk (te bezoeken tijdens openingsuren van de kerk).
www.bollenstreek.info
interview
DE LEYDENAER
WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
11
Jacob Kanbier: ''Ik ben voor honderd procent de beste Leidse kunstschilder van de laatste decennia''.|Foto: Peter van Evert.
Jacob Kanbier: ‘Blij over wat ik allemaal heb bereikt’ KUNST n Een tentoonstelling in de Lakenhal is er nooit gekomen en daar is Jacob Kanbier best verbolgen over. Op het eind van zijn carrière voelt hij zich ondergewaardeerd. ‘’Ik ben voor honderd procent de beste Leidse kunstschilder van de laatste decennia’’. Door: Eric Hoenson
E
inde carrière in zicht
In etablissement Vooraf&toe aan de Botermarkt roert Kanbier in zijn zwarte koffie. Hij zondigt ondanks zijn diabetes. ‘’Het mag eigenlijk niet, verontschuldigt hij naar zich zelf. De voormalige seks-drugs en rock-’n-roll kunstenaar van de jaren tachtig en negentig oogt wat broos. De alcohol is al jaren verboden, een schepje suiker kan nog net. 68 is hij deze week geworden. Even verderop staat zijn auto op een invalideparkeerplaats, zijn verblijfplaats is een aanleunwoning in Voorschoten. Tijd om de balans op te maken en terug te kijken op een veel bewogen leven. ‘’Hoeveel schilderijen ik in mijn
leven gemaakt? Dat moeten er zeker 20.000 zijn’’, klinkt het zonder blikken of blozen. ‘’Van postzegelformaat tot een doek van acht bij vijf meter. Olieverf, acryl, tekenen, van alles heb ik gedaan. Wel tien stijlen. Jaar in jaar uit. In Leiden en op diverse locaties in binnen- en buitenland. Vrijwel alles is verkocht. Het hangt in huiskamers door heel Nederland, maar ook veel in België, Frankrijk en Italië waar het goed aansluit bij de bombastische architectuur daar.’’ ‘’Er is vrijwel nooit iets opnieuw te koop aangeboden. Ik zie niets terugkomen. Leuk, maar er zit ook een andere kant aan. Na de verkoop is het schilderij voorgoed uit zicht. Kwijt. Soms heb ik foto’s gemaakt van mijn werk, maar ik ben nogal slecht in documenteren.’’ Kop van Jezus Door het turbulente leven van Kanbier is de sfeer in zijn schilderijen van uitbundig en vrolijk tot somber en zwaarmoedig. ‘’Fifty/fifty schat hij. Ik heb heel wat drama meegemaakt, maar kijk vooral naar de mooie momenten in mijn leven. In 1987 trad ik op in een ‘action-painting show’ bij de Boulevard of Broken Dreams in Amsterdam. Daaraan namen ook Herman Brood, Jules Deelder en Simon Vinkenoog deel. In 1989 presenteerde ik in het Stedelijk Museum Amsterdam het Manifest van het Neosymbolisme.’’ Een bijzondere periode vormde zijn
‘
Het is blijkbaar niet goed genoeg voor de Lakenhal.
periode in Parijs. ‘’Ik heb daar in ‘89 een jaar voor het Louvre staan schilderen. Een keer had ik een kop van Jezus gemaakt, inclusief een flinke lading bloed. Dat wilde ik wel aan een Franse kardinaal aanbieden, hij woonde in een statig pand naast de toenmalige president Mitterand. Ze lieten me daar echter niet binnen. Na tien pogingen heb ik gezegd door God gestuurd te zijn. Na overleg werd het werk toen wél geaccepteerd en kreeg ik zelfs nog te horen dat mijn naam is bijgeschreven in de katholieke kerk.’’ Lakenhal ‘’Met mijn succes had ik eerlijk gezegd wel meer waardering in eigen stad verwacht, met name van de Lakenhal. Ik ben voor honderd procent de beste kunstschilder van Leiden van de laatste decennia. Ik wil daarbij niemand te kort doen. Iedereen schildert vooral na, terwijl ik van binnen uit werk. Ik visualiseer mijn emoties.’’ ‘’Het is blijkbaar niet goed genoeg voor ons eigen museum. Ooit was ik de afsluiter van een serie van het radioprogramma Kunstclips van de VPRO. Het ging over bekende mensen die ook kunst maakten. Wolkers en Krabbé waren al geweest. Ze wilden afsluiten met een echte kunstenaar en benaderden mij. Tijdens het gesprek kwam de vraag waarom ik niet in de Lakenhal hing. Ik had er geen antwoord op, dus ging de interviewer naar het museum
om te vragen of Kanbier een expositie kon krijgen. Jetteke Bolten, destijds directeur, gaf aan mij wel te kennen, maar kon verder niets doen. Later heb ik nog eens een spandoek met mijn verzoek opgehangen, had ook geen zin. Jammer, want het had mijn levensstandaard een sprong vooruit gegeven. Nu was het een leven lang geld bij elkaar zien te sprokkelen. Als ik in New York had gewoond, was ik binnen gelopen. Maar ja, het gaat niet om geld in het leven. ‘’ Willem-Alexander Desondanks is de kunstenaar toch vooral blij over wat hij allemaal heeft bereikt. ‘’Het is klaar nu. Mijn conditie is aIs die van een man van tachtig. Ik heb zo’n beetje alles gedaan wat ik wilde. Heb vier kinderen Pim, Jaap, Kim en Jasper. Ik ben grondlegger en uitvoerder van het neo-symbolisme. Werk van mij maakt deel uit van de kunstcollecties van onder meer Koning WillemAlexander, Prinses Beatrix en het Eerste Kamergebouw..’’ Het hoogtepunt van Kanbiers werk is te vinden in de beeldenkas van Willem Berkhout in Schipluiden. Rond een imposante serie beelden, hangen liefst 200 van de beste werken van de Leidse schilder. Een soort Kanbier-museum in optima vorm. Iets om enorm trots op te zijn. ‘’Al met al heb ik het toch goed gedaan in mijn leven?’’
// sanidrome.nl/terlaak
Inspirerende showroom Persoonlijk advies Creatief ontwerp Vakkundige installatie ÉÊn aanspreekpunt
Gijs, Chiel en Dorus ter Laak Uw badkamerspecialisten
Voor de betere badkamer van A t/m Z Gieterij 8, Noordwijkerhout | (0252) 37 09 10
uitgaan
DE LEYDENAER
WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
Uitagenda
Debuut popkoor
DO 16 NOVEMBER
MUZIEK n Theater Castellum is za-
terdag 18 november dé plek voor het eerste eigen concert van Popkoor Prestige Leiden. Twee jaar na de start is de groep, bestaande uit 5 mannen en 115 vrouwen, klaar voor de eerste spetterende show. Het eigen repertoire, waarvan alle nummers gearrangeerd zijn door Ton van Diepen, wordt afgewisseld met solo’s uitgevoerd door zeer getalenteerde zangers en zangeressen. Van Diepen vindt het jammer dat er niet in Leiden kan worden opgetreden. ‘’Uiteraard was dat wel onze bedoeling. We hebben lang gezocht naar een geschikte locatie die ook nog enigszins betaalbaar was maar dit is helaas niet gelukt in Leiden … Vandaar dat we uitgeweken zijn naar Alphen. Veel locaties zijn al lang van te voren vol of simpelweg te duur voor een kooroptreden.’’
Ex Animo ORATORIUM n Anderhalf jaar is er door oratoriumkoor C.O.V. Ex Animo gerepeteerd voor ‘Die Jahreszeiten’ van Joseph Haydn. Op vrijdag 24 november wordt dit werk in de Pieterskerk door het grote koor uitgevoerd. Het Leiderdorps Kamerokest zorgt voor de begeleiding. De rol van pachter, dochter en jonge boer zullen worden vertolkt door Bas Berend Eijkhout, sopraan Aylin Sezer en tenor Jean-Léon Klostermann. ‘’Dat dirigent Wim de Ru veel meer noten op zijn zang heeft dan de koraalgezangen op Leidens Ontzet leiden bewijst hij vol overtuiging met Ex Animo op deze avond, aldus de organisatie. Aanvang 20.00 uur. Kaarten via exanimo.nl.
Jaren 0 ZER00’S Heroes neemt de bezoeker van Gebr De Nobel vrijdag 24 november mee naar de beginjaren van het millennium toen het internet nog traag was en alle cool kids een Nokia 3310 en MSN hadden. Toen zowel Beyoncé en Pharell als Arctic Monkeys en Franz Ferdinand op je televisiescherm verschenen tijdens je dagelijkse TMF-chatmomentje. Of het nu pop en indie, of dance en early urban is, de deejays van Zer00’s Heroes draaien alle hits van de jaren nul overdwars aan elkaar tot één dampende dansavond. Aanvang, heel toepasselijk om 23.59 uur.
Levenslied MUZIEK n Na een aantal voor-
rondes zijn de finalisten van het Leids Festival van het Levenslied bekend. Hugo Choufour, Randy Blommaert, Schering en inslag, Leidsche Henky, Robert van Hemert, Ray Benjamin en Christa Kerdijk gaan strijden om de titel. dat gebeurt zaterdag 9 december in de Leidse Schouwburg. Met tijdens het juryberaad een optreden van Wesley Klein.
Japans lakwerk MUSEA n Nog tot en met 26 no-
vember presenteert Japanmuseum SieboldHuis de tentoonstelling ‘Lak. Modern Japans lakwerk’.
13
Kapelzaal: Martin Grudaj (cello) en Elena Malinova (piano), 12.45 uur. Gebr. De Nobel: Tommy Castro & The Painkillers, blues, 19.30 uur. Lammermarktplein: PS|theater met De Bubbel, 20.00 uur. Gebr. De Nobel: De Dijk, 20.00 uur. Stadsgehoorzaal: Marjolijn van Kooten - Ik zie de bui al hangen, cabaret, 20.15 uur. Theater Ins Blau: Terra Incognita,dans, 20.30 uur. Café de Twee Spieghels: Spieghels Special - Martijn van Iterson, 21.00 uur. Café Plantage: Katvangers. 21.30 uur. VR 17 NOVEMBER
De fans van K&G, die hun korps zo node hebben gemist tijdens de viering van Leidens Ontzet, kunnen nu terecht in Holiday Inn. |Foto: PR.
Muzikaal spektakel in theaterzaal Holiday Inn n K&G te zien tijdens kersttaptoe EVENEMENT n De talloze liefhebbers van show- en marsmuziek, de ontelbare fans van K&G, die hun korps zo node hebben gemist tijdens de viering van Leidens Ontzet, kunnen hun idolen op zaterdag 9 en zondag 10 december in actie zien. Op die dagen treden de muzikale ambassadeurs van Leiden (nee: van Nederland) op tijdens de International Military Christmas Tattoo in de theaterzaal van Holiday Inn. door: Cees Mentink
Voor de derde maal produceert Simon Dubbelaar, bijgestaan door broer Hans als muzikaal leider, en ‘duizendpoot’ Aart Sterenberg, de International Military Christmas Tattoo. Een muzikaal evenement ondersteund door een Comité van Aanbeveling, onder meer bestaand uit Kapitein ter Zee b.d. Frank Marcus, voormalig directeur Stichting Nederlandse Veteranen Instituut; ondernemer Claas Griffioen, die de Reveilll-je tijdens 3 oktober spectaculair nieuw leven inblies en Evert van de Bent, bekend als de spraakmakende spreekstalmeester van de Nationale Taptoe. PRACHTIG PROGRAMMA
Naar Leiden komt een keur aan korpsen, zangsolisten en demonstratieteams. In willekeurige volg-
orde: Show and Marchingband K&G, Show and Marchingband Jong K&G, The Band of Liberation, Quirinus Band & Bugle Corps (Duitsland), 1st Cinque Ports Rifle Corps of Drums (Engeland), Gymsport Leiden, Twirl Team KNA (Noordwijk), Emma Brown (Land of Hope and Glory), Lily Kok en burgemeester Pieter van der Werff (Eric Filemon). “Een gevarieerd programma, zoals niet eerder gepresenteerd,” aldus een trotse Simon Dubbelaar. “Het wordt een schouwspel in kerstdecor, vol vaart, met lichteffecten. Men zal ogen tekort komen, dat beloof ik.” DRIE SHOWS
Zaterdagmiddag 9 december is er van 14.30 tot 17.00 uur matinee voor gehandicapten en invaliden. “Het gaat hier om mensen met een beperking en chronisch zieken. Vrij-
baan ook voor de rolstoelers,” zegt Dubbelaar. “Wij willen ook hen het kerstgevoel geven, met alles erop en eraan.” Tijdens de avondshow (20.00 uur) op 9 december wordt er verrassend uitgepakt. Muziek, zang, mars, dans en show. Een taptoe met tal van uiteenlopende elementen. Op zondag 10 december is er van 14.00 tot 17.00 uur een extra matinee, bedoeld voor het hele gezin. Kinderen worden in een gezellige sfeer in contact gebracht met veel verschillende amusementsaspecten, leren genieten voor muziek en de blinkende instrumenten. Zo worden ze gestimuleerd om zelf muziek te maken. TICKETS
Via de marchingbandmanagement. nl kunnen kaarten worden besteld; bij het VVV, Stationsweg 26 te Leiden zijn ook tickets te krijgen. Zorginstellingen die met hun cliënten de voorstelling op zaterdagmiddag willen bijwonen, kunnen contact opnemen met sterebe@worldonline.nl. De prijs per ticket is 25 euro, inclusief koffie, thee of frisdrank, en parkeergeld.
Korte dansvoorstellingen in Old School DANS n Op 17, 18 en 19 november vindt de tweede editie van De Afspraak Presenteert plaats; korte dansvoorstellingen, dit keer in Old School. Het publiek loopt een route langs klaslokalen waarin korte voorstellingen van jonge dansmakers te zien zijn.
Leiden is de stad van kunst en kennis, maar helaas ontbreekt professionele dans in het aanbod. Met De Afspraak - platform voor professionele dans - willen initiatiefnemers Rosa Allessie en Jamie de Groot hedendaagse dans zichtbaar maken en het cultuuraanbod van de stad verbreden. Twee keer per jaar wordt er een evenement georganiseerd, elke keer op een nieuwe, bijzondere locatie. Het publiek kijkt naar korte dansvoorstellingen die dicht op de huid gespeeld worden en tussendoor kan er geborreld en nagepraat
worden. Door de laagdrempelige opzet van De Afspraak Presenteert wordt een breed publiek aangesproken. De Afspraak Presenteert #2 vindt plaats bij Old School, een culturele hotspot aan het sfeervolle Pieterskerkhof. Remy Tilburg (Conny Janssen Danst) en Robin Kroes dansen het duet ‘Melted Blossom’, LucyONES presenteert ‘HOT MESS’ en Rosa Allessie en Jamie de Groot dansen hun nieuwe stuk ‘Statua Viva’. Daarnaast zijn er korte dansfilms te zien van Emma Evelein en Mayke van Veldhuizen. Op vrijdag 17 en zaterdag 18 november begint het programma om 20:00 uur en duurt tot 22:00 uur. Zondag 19 november is de matinee, het programma loopt van 14:30 tot 16:30. De kaarten zijn te koop op deafspraak-dansinleiden.avayo.nl .
Gebr. De Nobel: Martijn Fischer: Zingt Hits Van Hazes + Support: Laura, 19.30 uur. Gebr. De Nobel: Rectum Raiders + Black Bone + Support, 19.30 uur. Volkshuis: Open podium Centrum voor Amateurkunst Leiden, in teken van Azië, 20.00 uur. Lammermarktplein: PS|theater met De Bubbel, 20.00 uur. Leidse schouwburg: Musicalgezelschap Otis met ‘Ik wens…’, 20.00 uur. Old School Pieterskerkhof: De Afspraak Presenteert korte dansvoorstellingen, 20.00 uur. Theater Ins Blau: Het Script, Theater, 20.30 uur. Café Leidsche Lente : Die Vers, 21.00 uur. Café de Twee Spieghels: Pascal Janssen and friends, 21.00 uur. Qbus: De X: Réalta, opwindende en levendige folk uit Ierland, 21.00 uur. ZA 18 NOVEMBER
Theater Ins Blau: Schippers&Van Gucht (8-12jr): wat er gebeurde terwijl de mussen de polka dansten, 15.00 uur. Café de Twee Spieghels: Claudio jr De Rosa, 16.00 uur. Gebr. De Nobel: Magic Wands Dream Pop Duo, 19.30 uur. Lammermarktplein: PS|theater met De Bubbel, 20.00 uur. Leidse schouwburg: Musicalgezelschap Otis met ‘Ik wens…’, 20.00 uur. Old School Pieterskerkhof: De Afspraak Presenteert korte dansvoorstellingen, 20.00 uur. Cultuurzaal Sijthoff: Joost Lijbaart trio, jazz, 20.00 uur. Qbus: Grote Prijs van de Bollenstreek, 20.00 uur. Stadsgehoorzaal: Kiki Schippers - Kiki met Band, 20.15 uur. Stadsgehoorzaal: Amsterdam Sinfonietta, Panufink, Bach, Tabakova & Bartók, 20.15 uur. Café Lazaru’s: Morvigor en Scorched Earth, 21.00 uur. Café de Twee Spieghels: Francesco V, 21.00 uur. ZO 19 NOVEMBER
Theehuis de Leidse Hout: Rustic Robots, 14.00 uur. Scheltema: Theatercafé met vier artiesten, 14.00 uur. Old School Pieterskerkhof: De Afspraak Presenteert korte dansvoorstellingen, 14.30 uur. Cultuurzaal Sijthoff: Chimaera Trio, klassiek concert, 15.30 uur. Qbus: vanPolanen presenteert: Jubileum-Matinee: Gregory Page (All Seated), 15.30 uur. Café de Twee Spieghels: Tuure Mäkinen band ft Tomi Niku, 16.00 uur. Gebr. De Nobel: The Lords Of Altamont, 19.30 uur. Leidse schouwburg: Musicalgezelschap Otis met ‘Ik wens…’, 14.00 en 20.00 uur. Lammermarktplein: PS|theater met De Bubbel, 20.00 uur.
N A JA A R S K R I E B E L S
Korting op castratie en sterilisatie Weg en
succ s verle es ngd!
PROFITEER VAN VOORDEEL
Onze actie voor de sterilisatie en castratie van uw huisdier is verlengd! Wegens groot succes in oktober, nu ook nog voordeel in november. Maak direct een afspraak want onze agenda’s lopen snel vol.
GEDURENDE DE MAAND NOVEMBER
+ Castratie kater: € 45,+ Sterilisatie poes: € 110,+ Castratie konijn: € 50,+ 10% korting op castratie reu + 10% korting op sterilisatie teef + 10% korting op sterilisatie konijn Vraag de assistente naar de voorwaarden
Boshuizerlaan 26 | 2321 SH | LEIDEN | Tel. 071 - 576 40 58 Willemstraat 52 | 2316 CT | LEIDEN | Tel. 071 - 521 83 93 www.mijndierenkliniek.nl
/mijndierenkliniek
@mijndkl
@mijndierenkliniek
service
DE LEYDENAER
WOENSDAG 15 NOVEMBER 2017
Deze week
Agnes van der Weel met Groene Vingers
Het geheim van een mooie tuin
DONDERDAG 16 NOVEMBER
* Lezing en quiz door Martin Hendriksma over zijn pas verschenen boek De Rijn. Biografie van een rivier, bij Van Stockum Boekverkopers, 19.30 uur. * Lezing in kader van het Asia Year bij BplusC: Willem van der Muur en De strijd voor landrechten. Conflict over land in democratiserend Indonesië, Bibliotheek Nieuwstraat, aanvang 20.00 uur. VRIJDAG 17 NOVEMBER
* Start drie dagen show Musicalgezelschap Otis in de Leidse schouwburg. * Werkbezoek burgemeester en wethouders aan de BinnenstadZuid. * Open dag woonzorgvoorziening ECR De Statenhof (Bachstraat), tussen 13.30 en 16.00 uur. * Start drie dagen De Afspraak #2: dansvoorstellingen in Old School aan het Pieterskerkhof. * Lezing ‘Het Nibelungenlied’ in Sijthoff, 20.00 uur. * Eerste eigen show Popkoor Prestige Leiden, in Castellum Alphen aan den Rijn. ZATERDAG 18 NOVEMBER
* Thuiswedstrijd ZZ Leiden, tegen Rotterdam. * Start internationaal weekend van de Nederlandse Bull Terrier Club, ECC Leiden. * Opening winkel Mama Nova aan de Pieterskerk-Choorsteeg 14. * Leidsch Dagblad Regionale Bokbier Test, 15.00 uur, Rooseveltstraat 12. ZONDAG 19 NOVEMBER
* Rommelmarkt in Huis van de Buurt Het Gebouw, van 10.00 15.00 uur. * ‘Know How-tekendag’ in Rijksmuseum van Oudheden. * NL .. ML recreatieloop in polderpark Cronesteyn, met afstanden tussen drie en 21 kilometer. Aanvang 10.30 uur. Starten bij de kantine van de tuinvereniging. * Bijendag in de hortus botanicus. Open tussen 10.00 en 16.00 uur. * Hortus wintercollege ‘De tuin als lab: Wat aten mensen in de prehistorie?’, aanvang 14.30 uur. * Streek- en brocantemarkt aan de Botermarkt / Vismarkt. * Lezing sterrenkundige en natuurkundige Vincent Icke bij Van Stockum Boekverkopers over zijn boek Reisbureau Einstein, 14.30 uur. * Start expositie Breeze in Eae Studio aan de Nieuwe Rijn, aanvang 16.00 uur. Met Sylvia ten Kley, Molly Ackerman, Yoko Silk. * Bijzondere viering in Kerkelijk Centrum de Regenboog met Mobiel Theater Geurend Hooi, aanvang 10.00 uur. * Lezing met rondleiding over Heinrich Witte en de bijzondere bomen, begraafplaats Groenesteeg, aanvang 14.30 uur. MAANDAG 20 NOVEMBER
* Voorlichtingsavond omgaan met suïcidale gedachten, De Vredeskerk, Van Vollenhovekade, aanvang 19.30 uur. DINSDAG 21 NOVEMBER
* Speeddate over werken in de zorg bij Topaz Overrhyn, van 19.00 tot 20.30 uur. DONDERDAG 23 NOVEMBER
* Thanksgiving Day Service in de Pieterskerk. * Heropening Hoogvliet Levendaal.
15
COLUMN n Een tweewekelijkse column over alles wat met groen te maken heeft. Door Agnes van der Weel van Groen10 Tuinontwerp & Styling. Reacties op Agnes@ groen10.nl. Er zijn naast 154 restaurants, 124 snackbars of lunchrooms en 74 cafés. Bezoekers kunnen kiezen uit 29 hotels en B&B's. |Foto: archief.
154 Leidse restaurants BIJZONDER
n Opvallend onopvallend. Leiden bulkt van details waar we dagelijks achteloos voorbij lopen of rijden. Maar wat is de achterliggende betekenis? Tip mailen naar redactie@deleydenaer.nl. Deze week: een reeks cijfers. Tekst: Rien van Vliet
Opvallend onopvallend Onlangs publiceerde de gemeente Leiden weer allerlei cijfermatige weetjes over onze stad. Hier een greep uit deze, en andere cijfers. Leiden heeft 123.753 inwoners die zich in 56.636 woningen huisvesten. In de binnenstad zijn de meeste éénpersoonshuishoudens. Leiden kent 15.000 studenten, die ongeveer 12% van de totale bevolking vormen. Ruim 17.000 inwoners zijn ouder dan 65 jaar. De grootste groep allochtonen zijn Marokkanen. Leidenaren en bezoekers kunnen eten in 154 restaurants, in 124 snackbars of lunchrooms en een drankje halen in 74 cafés. Bezoekers kunnen kiezen uit 29 hotels en B&B’s en er kan genoten worden van 2.831 mo-
numenten in onze stad. Bijna 1 miljoen mensen brengen jaarlijks een bezoek aan één van onze gerenommeerde musea, bijna 1,5 miljoen mensen brengen een bezoek aan Leiden. Van de beroepsbevolking is 17% laag opgeleid (dit is overigens een lager percentage dan het percentage voor heel Nederland), 43% heeft een middenopleiding en 51% is hoog opgeleid. En voor wie denkt dat het Bio Sciencepark zich alleen richt op hoogopgeleiden: 30% van de banen is op MBO-niveau. Van de bevolking heeft 4,5% een bijstandsuitkering; in Leiden-Noord wonen de meeste bijstandsgerechtigden en in het Boerhaave-kwartier en Binnenstad-Zuid woont het laagste aantal bijstandsgerechtigden. Er rijden in Leiden ongeveer 40.000 auto’s en 63 brommobielen rond. De breedste gracht in Leiden is de Oude Singel; deze is zo’n 22 meter breed (ooit opgemeten door één van de bewoners toen de singel bevroren was). Leiden heeft ongeveer 28 kilometer aan grachten en singels, ruim 90 bruggen en 1600 straatnamen. En om aan te geven dat niet alle cijfers even relevant zijn: wist u dat 72% van de Leidse fietsers dagelijks dezelfde route fietst?
Aan de deur... OPGEPLAKT n Een rubriek over bordes, briefjes en posters.
Aan de deur wordt niet verkocht. De ene gebruikt een sticker, de andere een zelfgemaakt briefje. Deze bewoners van de Zeeheldenbuurt en tevens elkaars
Een mooie tuin is voor iedereen en overal mogelijk, is mijn motto. Een mooie tuin is in de eerste plaats een tuin die bij de bewoner past. Een tuin die in balans is, met voldoende groen en een plekje om te ontspannen en te genieten van het groen om je heen. Heb je geen groene vingers of weinig tijd voor onderhoud, kies dan voor makkelijke planten. Dit zijn planten die niet woekeren, geen speciale grond nodig hebben en niet of nauwelijks gesnoeid hoeven worden. Enkele tips: Rozen zijn prachtig maar moeten op de juiste manier gesnoeid worden.Bamboe fargesia zijn mooie, groenblijvende planten die structuur geven in een tuin en woekeren niet. Hortensia’s en buxus moeten goed gesnoeid worden om mooi in vorm te blijven. Klimop of andere snelgroeiende klimplanten (bruidssluier, winde, kamperfoelie) vormen snel een struikgewas waar je niet doorheen komt. Ridderspoor en verbena zijn decoratief en groeien snel maar hebben door hun ranke hoogte goede ondersteuning nodig. Ze zijn bovendien gevoelig voor schimmel. De klimhortensia is een van mijn favorieten; deze stevige, stoere klimmer biedt een schuilplaats aan veel vogels en kan prima in de schaduw geplant
Tips voor de vrije tijd ROBOTDANS
Houden robots van dansen? Hoe dansen robots? Dit kunnen kinderen meemaken in een knotsgekke robotdans op zaterdag 18 november van 15.00 tot 16.00 uur in de bibliotheek in de Nieuwstraat. VOORLEZEN
Elke woensdag van 14.30-15.00 uur wordt er voorgelezen in bibliotheek Merenwijk. In locatie Het Gebouw start men een half uur eerder. SPELEN IN DE NATUUR
buren hebben geen behoefte aan verkopers, collectanten èn geloofsovertuigers, een mooi ander woord voor zendelingen. Ze maken dat samen prima duidelijk.
worden. Hosta en lupine zijn populaire border planten maar slakken zijn er helaas ook gek op. Wil je een border aanleggen in je tuin kies de planten dan zo dat de tuin in ieder seizoen aantrekkelijk is. De Japanse anemoon is een mooie herfstbloeier die met weinig zon tevreden is. Vrouwenmantel is een makkelijke bodembedekker die het zowel in zon als schaduw goed doet, het frisgroene blad en de zachtgele bloemen komen in iedere border tot hun recht. Duizendblad en zonnehoed zijn makkelijke planten voor een zonnige plek en komen in veel kleuren voor, van zachtgeel of wit tot felrood. De uitgebloeide bloemen geven ook in de winter een mooi beeld. Combineer grassen met vaste planten en let op bladvormen en bloeiwijzen. Deze maand kunnen er nog bollen geplant worden. Zet ze in groepjes en op kleur bij elkaar of laat de bollen als een lint door de border slingeren als daar ruimte voor is.
Op 19 november wordt voor kinderen in de basisschoolleeftijd een spelmiddag: ‘De Natuur als Speelterrein’ georganiseerd in polderpark Cronesteyn. Start 14 uur bij de Tuin van de Smid.
HARDLOPEN
Zondag 19 november is er een NL .. ML recreatieloop in polderpark Cronesteyn, met afstanden tussen drie en 21 kilometer. Aanvang 10.30 uur, deelname met herinnering 3 euro, zonder 2 euro. Starten bij de kantine van de tuinvereniging. HONING
Zondag 19 november zullen drie korfvlechters tijdens een bijendag in de hortus botanicus laten zien hoe je een bijenkorf vlecht en kaarsen kunt maken van bijenwas. Ze geven uitleg over de korven en over het bijen houden. Bezoekers kunnen honing proeven en Sinterklaas snoepgoed met honing proeven en recepten meenemen. Open tussen 10.00 en 16.00 uur.
COLOFON De Leydenaer is een uitgave van de BDU is samenwerking met Uitgeverij Verhagen, Katwijk.
Inleveren kopij: De deadline voor het insturen van kopij is iedere maandag voor 10.00 uur. Insturen kan naar redactie@deleydenaer.nl Nagekomen stukken uitsluitend in overleg met de redactie
Rosita Eikelboom-Haasnoot, Vincent Roos 071 4091637 advertentie@uitgeverijverhagen.nl o.v.v. de Leydenaer Sluitingstijd advertenties maandag 13.00 uur
Redactie: Eric Hoenson M 06 83627261 redactie@deleydenaer.nl
Advertenties: advertentie@deleydenaer.nl
Hoofdredactie: Teuntje van Delft M 06 12746478 t.v.delft@uitgeverijverhagen.nl
Binnendienst Mariëtte de Goede Media Adviseur m.d.goede@bdu.nl 023- 2062642
Bezorgklachten: Reklamediensten, De Schakel b.v., Madame Curiestraat 20, 2171 TW Sassenheim 0252 241420 info@de-schakel.nl
Oplage 57.000 Verschijnt iedere woensdag
Leveringsvoorwaarden: Al onze opdrachten worden
aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de Regelen voor het Advertentiewezen, zoals laatstelijk vastgesteld door de Stichting ROTA en zoals gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel en Fabrieken te Amsterdam en ter griffie van de Arrondissementsrechtbank te Amsterdam. U kunt deze kosteloos opvragen. De Leydenaer wordt gratis huis-aan-huis bezorgd in Leiden en is gratis af te halen bij: Stadhuis, Stadhuisplein, Stadsbouwhuis, Langegracht 72 en de Bibliotheek, Nieuwstraat 4.
BDU/Uitgeverij Verhagen behoudt zich ten aanzien van de inhoud van deze uitgave en/ of website zowel het auteursrecht voor conform artikel 15 lid 1 sub 4 van de Auteurswet als het databankrecht. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. www.deleydenaer.nl
Meer Sintkoopjes voor iedereen
diverse varianten polyester
kerstballen diverse varianten glas of kunststof ³ FP
uitzoeken
212
081
LED kerstverlichting
Thunderdome racebaan XL
warm wit of multicolor ODPSV
diverse kleuren NDWRHQ [ FP
XXL
495
LQFO PHWDOHQ DXWR V FD PHWHU EDDQOHQJWH automatische lanceer inrichting YRRU DXWR V WHJHOLMN
ODPSV
7.95
399
cranberry of festival JUDP NJ
draagbare party LED speaker
1595
349
299
529 Werckmann gereedschapset
[ FP
Bluetooth
1195
3495
Transformers Titan Changers
Pairz sokken
verandert van robot naar YRHUWXLJ LQ VWDSSHQ GLYHUVH YDULDQWHQ MDDU
LQ VWHYLJH RSEHUJNRƪ HU GHOLJ GRSSHQVHW GHOLJ &U 9 PHW UDWHO RI ERUHQVHW GHOLJ
7.95
bamboe met leistenen plateau LQFO FP NDDVPHV FD [ [ FP
578
299
diverse kleuren PDWHQ
3 paar
1795 kaasplank
ZDWW VSHDNHU voor het afspelen YDQ PX]LHN met microfoon aanlsuiting
Medisana elektrische deken
S\MDPD PDWHQ
4.79
29-delig
mini kerstboom met 12 LED PLQL NHUVWEDOOHQ
R D )UR]HQ RI 3DZ 3DWURO Æ® HHFH SRO\HVWHU PDWHQ
met licht en geluid [ [ FP
995
warm wit of multicolor KRRJWH FP
kinderbadjas
speelgoedkeuken
149 1.22
magnetisch schoolbord GHOLJ WUDQVIRUPHHUEDUH URERWDXWR VFKLOGHU MH HLJHQ Ƭ JXXU ]DFKWH SRS FP RI 'LVQH\ LQNOHXU SRS FP )UR]HQ RI 3ULQFHVV
Nivea giftset Oliva
Smikkelhuys chocoladeletter
H[FO EDWWHULMHQ
speelgoed
KDQGFUÄPH PO HQ ERG\ORWLRQ PO RS OX[H WUD\
luxe tafelkleed
schilder accessoires DFU\OYHUI XQL JOLWWHU VWXNV SHQVHOHQVHW GHOLJ RI DFU\OYHUIVHW [ PO incl. schilderpalet
278
www.action.com Aanbiedingen geldig van woensdag QRYHPEHU W P GLQVGDJ QRYHPEHU
895
147
giftset in mand
Vanish vlekverwijderaar
witte pioenroos bodylotion en GRXFKHJHO PO EDG]RXW JUDP bruistablet en mesh spons
495
white of sensitive NJ
1.125 kg
522
1/ $OOH SULM]HQ ]LMQ LQ (XUR =HW HQ GUXNIRXWHQ YRRUEHKRXGHQ
muts of loopsjaal