Woensdag 16 augustus 2017 JAARGANG 01 NR 8
WWW.DELEYDENAER.NL
In Beeld: toeristen in Leiden
Elektrische treintjes stoppen
Bijzondere kamer in Pieterskerk 19
3
Columns n Natuur in de stad, Steeksleutels
11
lees op
3
Vechten om eerstejaars
Tunnel Kanaalweg zondag open INFRASTRUCTUUR n Het werk aan de Kanaaltunnel is bijna af. Zondag 20 augustus gaat de tunnel open.
Wie werft de meeste eerstejaars? Dat is de inzet van de Leidse studentenverenigingen tijdens De Enige Leidse Commissie Introductie Dagen (EL CID). Maandag barstte het evenement los op de Beestenmarkt. De hele week krijgen nieuwelingen de mogelijkheid kennis te maken met de stad,
de universiteit en het Leidse studentenleven. Het is de bedoeling dat de aankomende studenten zich aan het eind van de week Leiden eigen hebben gemaakt én lid zijn van een vereniging. Om hier voor te zorgen is er een divers en verleidelijk programma samengesteld. |Foto: Peter van Evert.
Van je instructeur moet je het hebben...
Massale steunbetuiging voor mishandelde Leidenaar (25 jaar)
POLITIE n De rij-instructeur van een motorrijdster is vorige week aangehouden na een ongeval omdat hij onder invloed bleek te zijn.
POLITIE n De dader van de ernstige mishandeling van een 25-jarige man onlangs in de Jan Vossensteeg, is nog niet gepakt.
Woensdag 14:50 uur botste de man bij de verkeerslichten op de IJsselmeerlaan - Willem de Zwijgerlaan op zijn leerlinge. Ambulancepersoneel liet even later voor de zekerheid een ambulance komen en de politie werd er bij gehaald. Uit de genomen blaastest bleek tot ieders verbazing dat de rij-instructeur onder invloed van alcohol was. Hij is daarop aangehouden en al tegenstribbelend richting het politievoertuig gebracht. Bij het ongeval hebben twee personenauto’s flinke schade opgelopen, de schade aan de motor bleek mee te vallen. Omdat de motorrijdster geen motorrijbewijs heeft en de rij-instructeur was aangehouden mocht ze niet verder rijden. De politie heeft haar een lift gegeven. Of ze nog rij-les bij de man heeft, is niet bekend.
De mishandelde Leidenaar Dave Hartevelt heeft op facebook massale steunbetuiging gekregen. Zijn bericht werd ruim 2000 keer gedeeld, bijna 900 mensen gaven aan boos te zijn, 700 waren verbluft en 700 mensen verdrietig. Het slachtoffer liep vorige week maandagmiddag rond kwart over vijf vanaf de Haarlemmerstraat de Jan Vossensteeg in. Op dat moment kwam er een man met een vrouw en drie kinderen uit de hobbyshop gelopen. Dave doet richting de dader een emotioneel verhaal op facebook. Een samenvatting: ‘’Jij een getinte man van in de 30 rond de 1.90 met twee paarse kraalkettingen om. Je achtervolgde me naar huis, ik snapte niet wat er gebeurde. Je sprak me aan, zei dat ik niet naar je vrouw mocht kij-
ken. Ik draaide me om en je sloeg het licht uit mijn ogen. Met één klap heb je heel mijn gebit kapot gemaakt. Ik weet niet wat er was gebeurd als je me iets hoger had geraakt. Je hebt me echt kapot gemaakt man, vooral mentaal...’ Ondanks veel media-aan-
dacht is de geweldpleger nog vrij. Na het bericht kwamen er veel reacties op facebook. Een greep daaruit: Nancy Middelkoop-van Rijnswou: Heel veel sterkte, Dave! Je bediende ons vijf weken geleden in het restaurant en wij vonden jou een heel leuke, spontane en attente knul. Carla Van Kooten: Ik zou hem zeker laten opsporen die gefrustreerde mentaal gestoorde idioot. Wilde zeker indruk maken op z’n vrouw. Krijgt vast ook klappen thuis. Sterkte het komt wel goed met jou. Miranda van Gessel: O wat erg voor je, hopelijk kom je hier snel overheen en pakken ze de hufter die dit gedaan heeft Dave reageert dankbaar. ‘’Na alle commotie en steunbetuigingen voel ik me naar omstandigheden goed. Ik heb alle lieve berichten gelezen maar het was te veel om op iedereen te reageren. Dank daarvoor! De politie neemt de zaak erg serieus. Ik ga door met herstellen.’’ | Op de foto: de profielfoto van Dave op facebook.
Een dag eerder mogen buurtbewoners onder het spoor door op de manier zoals zij willen. Desnoods per rolschaatsen of skateboard. Het werk aan de tunnel kostte 19 miljoen euro, twee miljoen meer dan gepland. De winst geldt vooral voor fietsers van en naar polderpark Cronesteyn en industriegebied roomburg. Zij hoeven niet meer te wachten op de auto’s op de Kanaalweg. Ook wat betreft veiligheid is er veel winst. In juni 2014 werd op deze plek een 16-jarig meisje doodgereden toen ze met haar fiets de Kanaalweg overstak. De 21-jarige dader reed veel te hard. Voor automobilisten zal de winst gering zijn omdat ze verderop bij de Hoge Rijndijk of het kruispunt Lammenschans toch weer stilstaan. Het werk aan de tunnel begon vorig jaar juni en zorgde voor veel verkeersproblemen in de omgeving, zoals nutteloze stoplichten bij de Lammenschansweg en een hinderlijke, beweegbare paal in het wegdek van de De Sitterlaan. Stoplichten waren weg gehaald, de paal wordt ook snel opgeruimd. Eind september is er de officiële opening en wordt de naam van de tunnel bekendgemaakt.
Voedselbank als supermarkt MINIMA n Klanten mogen binnen-
kort zelf hun voedsel uitzoeken bij de Voedselbank. Daarmee hoopt de organisatie klantgerichter te kunnen werken. Nu wordt er veel voedsel weggegooid omdat mensen artikelen krijgen die ze niet lusten of waaraan ze geen behoefte hebben. In de nieuwe winkel komen zelfs winkelwagentjes. Daarnaast wordt de uitdeeldag op donderdag uitgebreid met de dinsdag.
Let op: Geldig do. t/m woe. 23 augu stus
-10 pers.) Barbecuepakket (8
STERKE DRANK GOEDKOPER DAN* Gall & Gall, HOOGVLIET EN JUMBO SMIRNOFF Vodka
Hele Liter
€ 12.99 BACARDI
Carta Blanca
Hele Liter
€ 15.99 6 voor € 95.94
FAMOUS GROUSE
LICOR 43 Original of Orochata
Whisky
0.70Liter
Hele Liter
€ 13.99
€ 15.99 DALWHINNIE 15Y
KETEL 1 Graanjenever
Single malt 0.70 Liter
Hele Liter
€ 12.49
€ 29.99
*OP DE NORMALE PRIJS, GEEN AANBIEDING BEZOEK ONZE WEBSHOP AANBIEDING GELDIG T/M 318
ZOETERWOUDERIJNDIJK HOGE RIJNDIJK 313e
ZOETERMEER OOSTERHEEMPLEIN 549
5.98 6.98 7.98 9.98
Gegrilde kipvleugels of drumsticks Grillburger of barbecueworst Gem. speklapjes of karbonade Gegrilde Spareribs of gem. haasfiletlapjes
29.95
4 kilo samen Korte varkenshaas of satévlees
Worststunt!!!
Grillworst of Paardenworst
7.99
1 kilo
1 kilo
Extra kwaliteit riblappen 50 Belegstunt!
5.
t Wijncervelaa Salami Fricandeau Rosbief rham Boerenachte
1.
99
150 gkraem naar uze
6.99 Wok of BBQ idee!!!
Vers én mager rundergehakt
1 kilo
Hoh-gehakt of verse braadworst
1 kilo
4.99 3.
99
10.
99
Rib-eye
Kaasstunt!!
5.99
en Gepelde garnal
Oude kaas l’ ‘black labe
Lamskoteletten99
Maasdammer 49 gatenkaas 1 kilo
0,5 kilo
per zak
14.
0,5 kilo
8.
99
1 kilo
5.
RIJNEKE BOULEVARD
WINKELCENTRUM OOSTERHEEM
ALLES VAN STRESSLESS BIJ CASBA me and
you
Ontdek de Stressless® YOU James Fauteuil met aluminium-onderstel voor een aantrekkelijke actieprijs. Nu incl. voetenbank en in leder ′Batick′ voor slechts € 1.495,-!
Nu vanaf
€1.495,DE BESTE MERKEN ONDER ÉÉN DAK, MET LAAGSTE PRIJSGARANTIE! CASBA Wonen en Slapen
Openingstijden: ma. 13.00 tot 17.30 uur di. t/m vrij. 10.00 tot 17.30 uur do. koopavond tot 21.00 uur zaterdag 10.00 tot 17.00 uur zondag 12.00 tot 17.00 uur
Rijneke Boulevard Zoeterwoude Hoge Rijndijk 315 T. 071 - 589 93 46 www.casba.nl
Ongeacht waar en hoe u verzekerd bent. Ook voor Zorg & Zekerheid verzekerden.
Leiden Haarlemmerstraat 151
Profiteer nu nog t/m 31 augustus!
Tel. 071 513 6811
Samantha Kloosterman StAr-geregistreerde audicien
Heeft u uw eigen risico al verbruikt?
Dan is dit hét moment om een hoortoestel aan te schaffen.
Vraag naar de voorwaarden in de winkel of kijk op specsavers.nl/horen
Nu 2 hoortoestellen zonder bijbetaling
stad
DE LEYDENAER
Steeksleutels
Plark ‘Veel bomen stonden te kwarren,’ las ik vorige maand in het Leidsch Dagblad. Kwarren, oei! Da’s natuurlijk voor niemand leuk, dacht ik nog voor ik het woord had opgezocht. De redactie van de Van Dale leek de definitie van kwarren al decennia ongemoeid te hebben gelaten: ‘Te velde staan zonder noemenswaard te groeien, maar ook zonder dood te gaan,’ leerde het lijvige lexicon me. Iets met voltooid leven dus, maar dan bij gewassen. Het krantenbericht ging over de struweelzone rond molen De Valk (struweel: nog zo’n heerlijk vergetelwoord!). Een ontwerp van tuinarchitect Piet Oudolf had rigoureus korte metten gemaakt met het kwarrende groen op de molenterp. Tijdens de bouwvak lag de inrichting van het evenementenplein (of wordt het nu toch een park?) rond de molen even stil, maar de contouren van paden en groenzones zijn al duidelijk waarneembaar. Meer dan 2,2 miljoen euro kost de aanleg van dit nieuwe park (of plein dus) volgens een inmiddels verdwenen projectbord, waarop dit bedrag overigens om onduidelijke redenen was afgeplakt. De molenterp maakt deel uit van het ‘plark’, dat op zijn beurt weer deel uitmaakt van het Singelpark. En of het nu een plein of een park wordt: volgens mij wordt het prachtig!
Doek valt voor toeristische treintjes POLITIEK n De populaire T.rex-treintjes stoppen. Met de voorziening verzorgden Leidse ondernemers en het centrummanagement vervoer van en naar Trix de T.rex in Naturalis. De gemeente is niet van plan de benodigde ontheffing te verlengen nu de tentoonstelling is afgelopen. Leidse ondernemers willen graag doorgaan met de treintjes, die ook nog naar museum Corpus en het Hilton hotel zouden moeten gaan rijden. Peter Labrujère werkt aan een alternatief. Met zijn stichting Metro en het Leiderdorpse taxibedrijf Wielkes moet er een andere opzet komen waaraan de gemeenteraad wel steun wil geven. Labrujère heeft via een brief aan de gemeenteraad laten weten zeer teleurgesteld te zijn en heeft het over een zoveelste bewijs van gebrek aan respect voor ondernemers die jarenlang voor eigen risico proberen de stad te verbeteren. ,,De politiek heeft alleen maar aan hoeven schuiven en het heeft gezien de huidige investeringen in parkeren en vervoer maar een jodenfooi gekost’’, zo schrijft Labrujère.
trum. Elke tien minuten vertrok er een treintje vanaf de Pesthuislaan voor een rondje langs onder andere het Rapenburg, de Breestraat en Leiden Centraal. Maar de gemeente wil de ontheffing, die nodig is om te mogen rijden, stoppen op de afgesproken datum van 17 augustus. Omdat de meeste politici op vakantie zijn, valt er weinig te lobbyen voor verlenging van de ontheffing. Betrokkenen wijzen met een boze vinger richting vervoerder Arriva. Maar die aantijgingen wuift de gemeente weg.
SUCCESVOL
Aan de elektrische wagentjes zelf lag het niet. Ze zaten vaak vol met toeristen die een museumbezoek hadden gedaan of juist nog naar Naturalis gingen. Er reden sinds augustus 2016 meerdere ‘treintjes’ tussen het museum en het cen-
WOENSDAG 16 AUGUSTUS 2017
3
Natuur in de stad
Heermoes Natuur is overal, ook in de stad. Dick de Vos, natuurgids bij IVN en raadslid voor de Partij voor de Dieren in Leiden, schrijft elke week over wat hem opvalt in de natuur in Leiden en omgeving. Overal warrige sprieten tussen de stoeptegels die ik niet zo snel kon thuisbrengen. Het plantenboekje gaf geen uitsluitsel, maar wel de site floravannederland.nl Daarop staat, met filmpjes en al, uitleg over alle plantensoorten in ons land. Het blijkt gewoon heermoes te zijn. Dat ken ik wel van het vroege voorjaar, als de bleke witte stengels onheilspellend opkomen. Dat zijn de vruchtbare spruiten, die later sporen voortbrengen. Later in het jaar, tot en met de hele zomer, komen de onvruchtbare spruiten op, als een soort decoratie tussen de andere planten. Heermoes hoort tot de paardenstaarten, een oeroud geslacht uit de tijd van het Carboon, 300 miljoen jaar geleden ontstaan, 150 miljoen jaar voor de eerste bloemplanten die nu zo dominant zijn. Heermoes en de andere paardenstaart-achtigen maakt dan ook een voorwereldlijke indruk. De stengels zijn opgebouwd uit segmenten die je gemakkelijk uit elkaar kan trekken Aan de voet van elk segment zitten 8 tot 9 zijtakken die ook weer gesegmenteerd zijn. Heermoes is lastig te bestrijden, omdat de wortelstokken onder
DAT WAS TOEN
de grond ver doorlopen. Vee eet het niet, vanwege het kiezelzuur in de stengels. Zo zijn namen als akkerpest en oneet ontstaan. De naam heermoes geeft hoofdbrekens. Het zou kunnen slaan op de overheersende eigenschappen in de moestuin. Maar het kan ook herde oftewel kudde in het moes, (groen) betekenen omdat de planten in groepjes voorkomen. Andere volksnamen zoals roobol en unjer zijn nog vreemder.
Heermoes is lastig te bestrijden. De wortelstokken lopen diep door. |Foto: Herman Berkhoudt.
Het Gangetje met politiepost NOSTALGIE n In deze rubriek plaatsen we foto’s van minimaal tien jaar oud. Ook een leuke foto? Mail die, met begeleidende tekst, naar redactie@deleydenaer.nl.
De tijd van kwarren is sowieso voorbij in onze binnenstad: het wordt er steeds mooier, maar daarvoor moet er ook gehakt worden. En waar gehakt wordt, daar wordt gemopperd. Alsof die Oudolf de eerste de beste is die het zomaar op een snoeien zet, zijn er altijd weer betweters die menen dat de molenterp in tact had moeten blijven. De internationaal vermaarde tuinarchitect ontwierp onder meer de High Line en de Gardens of Remembrance in New York, en nu dus ook het plark op het dak van onze ondergrondse parking. En dan weet je: het kost een paar centen, maar dan heb je ook wat!
J.W. Pots uit Leiden mailde de redactie deze foto uit 1971. Het gaat om het Gangetje, gezien vanaf het Steenschuur, met prominent aanwezig de Hooglandse Kerk. Het gebouwtje rechts was een politiepost van waaruit de verkeerslichten van het kruispunt Breestraat - Steenschuur - Gangetje door een agent geregeld konden worden. De Breestraat was toentertijd éénrichtingsverkeer in de richting van de Korevaarstraat. Dit gold ook voor(brom)fietsers!. De bussen in de richting van station Leiden Centraal gingen daarom via het Gangetje naar de Boommarkt, achter het Stadhuis langs. Die busroute is tegenwoordig ondenkbaar.
Getal van de Week: 12.630 UITGEREKEND
n 12.630. Dat is het aantal studenten dat in Leiden woont, de HBO’ers meegerekend. Deze weken komt daar een paar duizend eerstejaars bij. Maar sommigen zullen overigens nog wel een tijdje noodgedwongen thuis moeten blijven wonen, want de woningnood onder jongeren is nog steeds behoorlijk hoog in Leiden. De laatste jaren is er wel een verbetering opgetreden. Met name het gebied rond station Lammenschans biedt veel ruimte voor studenten. Overigens studeren er alleen al aan de universiteit ongeveer 27.000 studenten, de meesten wonen dus niet in Leiden.
PROO en OBSG Leiderdorp worden personele unie ONDERWIJS n De stichtingen die het openbaar primair onderwijs in Leiden en Leiderdorp verzorgen (PROOLeiden en OBSG Leiderdorp vormen per 1 oktober een personele unie. Bij een personele unie blijven er twee stichtingen voor openbaar onderwijs. Beide stichtingen krijgen
dezelfde bestuurder. De huidige bestuurder van PROOLeiden wordt ook de bestuurder van OBSG Leiderdorp, omdat de aansturing in Leiderdorp nu tijdelijk is op interim basis en deze periode binnenkort eindigt. Beide stichtingen behouden hun Raad van Toezicht, maar die bestaat ook uit dezelfde personen. In bestuurlijk zin kan daarom gewerkt worden alsof er één organisatie is. Voor de rechtspositie van de me-
dewerkers van beide stichtingen verandert niets. Ook voor ouders en leerlingen zijn er geen veranderingen. De samenwerking moet leiden tot een kostenbesparing op het gebied van bijvoorbeeld inkoopvoordeel bij leveranciers. Dat is vooral gunstig voor OBSG Leiderdorp dat uit een lastige financiële en bestuurlijke periode komt. Ook wordt zo de kwaliteit van het
onderwijs vergroot, met gedeelde expertise op gebieden als Passend Onderwijs, ICT en management. Leerkrachten kunnen worden ingezet worden op alle scholen. PROOLeiden heeft zestien scholen verspreid over de stad (waarvan één school in Leiderdorp): veertien reguliere basisscholen en twee scholen voor speciaal onderwijs. OBSG Leiderdorp heeft vier scholen voor openbaar primair onderwijs.
Blijf thuis wonen met een Stannah traplift
IETS GEBROKEN EN 50+ ?
/M TE E R T PROFI ER VAN B O K TO
€650,
Botontkalking/ osteoporose kan de oorzaak zijn. Wees er op tijd bij
UM J U BI LE N G KORTI
EEN STANNAH TRAPLIFT ZORGT ERVOOR DAT U IN UW GELIEFDE WONING KUNT BLIJVEN WONEN: Betaalbare traplift voor elke trap
Vraag ernaar bij uw arts en kijk op botinbalans.nl
ZOMERVOORDEEL
FINALE
van donderdag 17 augustus t/m zondag 20 augustus
Ruime keuze uit nieuw en gebruikt Ruimtebesparende, opklapbare stoel Levertijd vanaf 3 dagen
10 % KORTING
Servicedienst elke dag beschikbaar
BEL GRATIS
OP DE GEHELE
CASBA COLLECTIE
0800 - 5066
*
VOOR VRIJBLIJVENDE INFORMATIE. VRAAG NAAR TOESTEL 7288
’S WERELDS MEEST GEKOZEN TRAPLIFT WWW.STANNAH.NL
7288
Voor vrijblijvende informatie over de trapliften van Stannah stuurt u de ingevulde coupon in een ongefrankeerde envelop naar Stannah Trapliften B.V., Antwoordnummer 17006, 2170 VB, Sassenheim.
KEUZE UIT RUIM:
• 700 BANKEN • 300 FAUTEUILS • 250 TAFELS • 200 EETKAMERSTOELEN • 150 BEDDEN • 250 KASTEN *Uitgezonderd Leolux, Montel, H&H, Xooon en enkele andere merken. Vraag naar de voorwaarden in de winkel.
Dhr/Mevr:
DE BESTE MERKEN ONDER ÉÉN DAK, MET LAAGSTE PRIJSGARANTIE!
Tel. Nummer:
Postcode:
Email:
Huisnummer:
CASBA Wonen en Slapen Rijneke Boulevard Zoeterwoude Hoge Rijndijk 315 T. 071 - 589 93 46 www.casba.nl
Openingstijden: ma. 13.00 tot 17.30 uur di. t/m vrij. 10.00 tot 17.30 uur do. koopavond tot 21.00 uur zaterdag 10.00 tot 17.00 uur zondag 12.00 tot 17.00 uur
lokaal
DE LEYDENAER
WOENSDAG 16 AUGUSTUS 2017
5
Planetenpaviljoen MUSEA n Enkele weken geleden stonden de kranten vol met het nieuws van de 6e meteoriet die in Nederland was gevallen. Dit vond Naturalis een mooie aanleiding om meer informatie te geven over meteorieten Daarom was er zondag een meteorietendag. ZO werd het Paviljoen op de Binnenplaats omgedoopt tot het Planetenpaviljoen, waarin de onderzoekers en experts van de Broek in Waterland meteoriet elk half uur flitscolleges gaven. Daarnaast stond er de onderzoekstafel ‘Meteoriet of niet?’, waarbij je zelf meegebrachte meteorieten (of meteonieten) kon laten onderzoeken.
Van Bunningen wint kunstprijs KUNST n Met haar werk ‘You had
it yesterday, now it’s here’ heeft de Haagse Lorena van Bunningen de publieksprijs gewonnen van de tentoonstelling ‘Raakvlakken’ van Beelden in Leiden aan de Hooglandse Kerkgracht. De openluchttentoonstelling is deze zomer voor de zesde keer gehouden.
Kinderen voeren de vleesetende planten. De volwassene kijkt met veel interesse toe. |foto: Peter van Evert.
Wormen voeren aan planten n Bijzondere tentoonstelling in Hortus Botanicus
Impuls voor openbare kunst KUNST n Leiden heeft in verhou-
ding tot vergelijkbare steden weinig kunst in de openbare ruimte. Daarom komt er nog dit jaar een nieuw kunstfonds en een onafhankelijke kunstcurator. De politiek heeft al een kwart miljoen euro gereserveerd.
Opblaasbeesten door de stad RECREATIE n Zondag 27 augustus
vindt de eerste editie van Drijvend Leiden plaats. Hierbij is het de bedoeling dat er honderden rubberbootjes en opblaasbeesten door de gracht dobberen. Het evenement begint om 13.00 uur in de singel bij de Zijlpoort en moet 850 meter verder eindigen bij het Huigpark. Er hebben zich via facebook al ruim 815 mensen aangemeld. Het wordt een feest inclusief muziek en drank.
Veel waterschade in de Merenwijk BUURTNIEUWS n Bewoners van
49 huizen aan de Cormorantwerf, Klipperwerf, Boeierwerf en Botterwerf moesten vorige week een paar dagen het kraanwater koken. Oorzaak was de hevige regenval op woensdag waardoor een breuk in de waterleiding was ontstaan. De grootste schade was echter ontstaan doordat de stoepen bij zes huizen wegzakten en stratenmakers de stoepen moesten herstellen. Ook de brandweer moest in actie komen omdat kruipruimtes waren ondergelopen. Het water werd weggepompt.
BEZOEKERS kunnen nog tot 20 augustus bij de Hortus aan het Rapenburg alles te weten komen over het hoe en wat van vleesetende planten. Er mogen zelfs planten worden gevoerd.
mige soorten worden inmiddels bedreigd in hun voortbestaan.
door: Rien van Vliet
Voor deze tentoonstelling is de Wintertuin van de Hortus omgebouwd tot tentoonstellingszaal met displays over de verschillende vleeseters. Leuk onderdeel van de tentoonstelling is de voertafel voor kinderen (of volwassenen!) waar je Venus vliegenvallen wormen kan voeren. Kinderen kunnen een speurtocht doen met een klein kadootje na afloop. Naast diverse boeken over vleeseters kun je bij de tentoonstelling ook een vleesetende plant aanschaffen (neem wel voldoende contant geld mee want je kan niet pinnen). Ook geven medewerkers iedere dag een gratis rondleiding. De rondlei-
Vleeseters zijn slimme plantjes die op veel plekken in de wereld voorkomen, ook in Nederland. Zij leven op een voedingsarme bodem en moeten een deel van hun voedingsstoffen uit kleine insecten halen. Die vangen zij op verschillende manieren. Bijvoorbeeld via een kleefstof zoals bij de zonnedauw, of met een vangbeker of via dichtklappende kaakjes, zoals bij de beroemde Venus vliegenval. Sommige vleeseters werken samen met bacteriën of wantsen die de insecten voor de plant verteren. Er zijn in de hele wereld maar liefst 750 verschillende soorten vlees-
eters. Nederlandse biologen hebben een grote rol gespeeld in het in kaart brengen van alle soorten. BELACHELIJK
Een paar honderd jaar geleden vonden biologen het idee dat planten vlees aten overigens maar belachelijk. Zo ging het er zelfs bij de beroemde plantkundige Linnaeus niet in dat de Venus vliegenval inderdaad vliegen vangt. Charles Darwin toonde echter aan dat vliegen niet veilig waren bij deze plant en ze wel degelijk opaten. Vleeseters hebben het moeilijk. In Nederland maar ook in de rest van de wereld zijn er steeds minder voedingsarme gronden en som-
VLIEGENVALLEN
ding start om 14.00 uur een duurt ongeveer 45 minuten. Zaterdag 19 augustus, van 13.00-16.00 uur, is er een activiteit voor kinderen. Het is op inloop, aanmelden is niet nodig. BOEKJE
Entree tot de Hortus bedraagt 7,50 euro en voor kinderen 3 euro. Je hebt dan direct toegang tot de tentoonstelling. Met de Museumkaart is de toegang gratis. Het is aan te raden om het (gratis) boekje “Vleesetende planten” in de serie Hortuswandelingen erbij te houden; het is zeer informatief en verkrijgbaar in de Wintertuin. En wees gerust: in tegenstelling tot wat sommige science fictionfilms suggereren, zijn er geen vleesetende planten die mensen verslinden!
De cd en lp blijven populair MARKT n De lp’s zijn bezig aan een revival, maar hoe zit het met de cd? Best goed zo bleek zondag op de cd-markt op Botermarkt/Vismarkt. In het kader van de zomermarkten werden daar allerlei cd’s en lp’s verkocht. Het was behoorlijk druk. Er heerst vooral een dubbel gevoel bij het cd-schijfje. En dat was al het geval bij de lancering van de eerste cd op 17 augustus 1982 door het Philipsonderdeel Polygram te Langenhagen. Het geluid werd door kenners als dunnetjes en kil omschreven De introductie van de eerste spelers vond plaats in Japan in oktober 1982; de rest van de wereld volgde in maart 1983. In 1986 werd de cdrom (waarbij ‘rom’ staat voor ‘readonly memory’) geïntroduceerd. De cd-rom, die data bevat, wordt vrijwel uitsluitend in computers gebruikt. In 1988 werd de cdr(ecordable) geïntroduceerd, die door een gebruiker zelf te beschrijven was, ook wel het zogenaamde ‘branden’. |Foto: Peter van Evert.
ZET UNICEF IN UW TESTAMENT
‘Als ik niet meer leef, wil ik kinderen helpen gezond op te groeien’ ‘We hebben allebei een goede jeugd gehad en volop kansen gekregen. Dat gunnen we alle kinderen. Daarom hebben we UNICEF in ons testament gezet’, vertellen Diny van Norden en José Hogenkamp.
Bestel onze brochure over nalaten aan UNICEF Stuur deze bon in een gesloten envelop zonder postzegel naar UNICEF Nederland, t.a.v. Annemarie Blok, Antwoordnummer 10650, 2501 WB Den Haag.
Naam:
m/v
Adres: Postcode: Telefoon:
Plaats: Geboortedatum: 309173
2017 Juni Unicef 264x195 FC.indd 1
Diny en José komen allebei uit een groot gezin. ‘Wij waren vroeger met tien kinderen thuis en Diny met vijf. Wij hebben zelf geen kinderen, als we onze erfenis zouden verdelen onder onze familieleden, blijft er per persoon weinig over.’ Diny valt haar bij: ‘Bovendien heeft onze familie het al zo goed!’ Elk kind verdient kansen ‘Ik heb kansen gekregen en ik vind dat alle kinderen die verdienen. De kans om gezond op te groeien, naar school te gaan en jezelf te ontwikkelen. Dat gun ik elk kind’, zegt Diny enthousiast. Daarom heeft zij samen met José een testament laten opmaken bij de notaris met UNICEF als een van de erfgenamen. Een testament is er voor iedereen. Door je nalatenschap vast te leggen, weet je dat alles goed is geregeld voor als je er zelf niet meer bent. Diny: ‘Het is een fijn idee dat ons geld later terechtkomt bij kinderen in moeilijke omstandigheden.’
UNICEF hebben gekozen: ‘Als ik niet meer leef, wil ik kinderen helpen gezond op te groeien. Daarvoor vertrouw ik straks ons geld een onafhankelijke orga-
nisatie toe. UNICEF zet zich in voor álle kinderen, waar ook ter wereld. We kennen de kinderen natuurlijk niet, maar dat maakt ons echt niet uit.’
Belastingvrij schenken? ‘Heeft u vragen over het opnemen van UNICEF in uw testament, of wilt u hierover vrijblijvend van gedachten wisselen? Ik neem graag de tijd om samen met u te kijken naar uw wensen.’ Annemarie Blok, relatiemanager nalatenschappen Email: nalaten@unicef.nl Tel.: 088 444 96 50
www.unicef.nl/nalaten
UNICEF voor alle kinderen José is duidelijk waarom zij voor
13-06-17 17:11
stad
DE LEYDENAER
WOENSDAG 16 AUGUSTUS 2017
7
Vingertje niet altijd terecht WONEN n Eens in de zoveel tijd laait in Leiden, net zoals in andere steden, de discussie over het gebrek aan betaalbare huurwoningen weer op. Vaak wordt er dan met de beschuldigende vinger naar de gemeente gewezen. Niet altijd terecht. door: Rien van Vliet
Museum De Lakenhal in de steigers. | Foto: De Leydenaer.
Verbouwing Museum De Lakenhal in volle gang MUSEUM n De restauratie van het oude 17e eeuwse gebouw van de Lakenhal en de voorbereiding voor de nieuwbouw is in volle gang. Om een blik te kunnen geven achter de schermen stelde het museum het 17e eeuwse voorhof van de oude Laecken-Halle eind mei open voor publiek. Recent werd de overkapping boven dit voorplein verwijderd. Voor het eerst sinds 1992 is het voorplein en de voorgevel van de Laecken-Halle weer te zien in oorspronkelijke staat, hetzij nu in de steigers. De 17e eeuwse gevel wordt zorgvuldig gerestaureerd. Het museum is momenteel gesloten in verband met de restauratie
en uitbreiding. De werkzaamheden nemen naar verwachting nog twee jaar in beslag. Topstukken uit de collectie zijn te zien in andere musea, zoals het Rijksmuseum, het Mauritshuis en het Frans Hals Museum. De restauratie en uitbreiding van Museum De Lakenhal verloopt voorspoedig en het vooruitzicht is dat nog dit jaar het hoogste punt voor de nieuwbouw zal worden bereikt, meldt het museum. De Lakenhal opent in het voorjaar van 2019 de deuren weer voor het publiek. Tijdens het landelijke Rembrandtjaar in 2019 presenteert Museum De Lakenhal in het najaar de tentoonstelling ‘Jonge Rembrandt’, in samenwerking met het Ashmolean Museum in Oxford
Er zijn in Leiden inderdaad veel woningzoekenden met een lager inkomen en er zijn te weinig woningen. Maar bouwgrond is schaars, woningcorporaties werken ook niet altijd mee omdat zij bewust delen van hun woningenbezit niet openstellen voor lage inkomens en huurders zijn zelf ook niet altijd vrij van blaam: 30% van de ongeveer 20.000 Leidse corporatiewoningen wordt bewoond door scheefhuurders. GEMISTE KANS
Toen de gemeente plannen bekend maakte om op de plek van de zus-
terflat Nieuweroord (ook bekend als de ‘hunkerbunker’) het landhuis van industrieel Bosman te herbouwen ten behoeve van dure koop- en huurappartementen, was er bijna vanzelfsprekend kritiek op het feit dat men de pijlen richt op de hogere inkomensgroepen. Zoals iemand opmerkte: “… alles, koop of huur, zit aan de bovenkant van de markt. Ja, Paul Laudy (wethouder Bouw en Openbare Ruimte) staat wel vrolijk te lachen maar voor Leiden is dit een gemiste kans…! Leiden heeft op dit moment sterk behoefte aan meer en betaalbaarder woningen in de middenklasse en de sociale huur.” Men kan zich afvragen of dit wel realistische kritiek is. Lange tijd hadden Nederlandse steden namelijk last van wat men het ‘roltrapeffect’ noemt: nieuwe inwoners nemen een laag inkomen mee en verlaten de stad wanneer zij een hoog inkomen hebben. Dat is nadelig voor een stad. Wil een stad gezond zijn dan is er een afgewogen mix van alle inkomensgroepen nodig. In heel Neder-
land doen gemeentebesturen logischerwijs hun best om de middenen hogere inkomensgroepen in hun stad te houden of aan te trekken. COMBINATIE
Het nieuwe landhuis wordt volgens de oorspronkelijke tekeningen herbouwd en zal gedeeltelijk als verbinding worden gebruikt voor de ruim 80 appartementen die mede in de vleugels naast het landhuis zullen worden gerealiseerd. Het wordt een combinatie van historiserend bouwen en moderne architectuur. De, dure, appartementen zullen geschikt zijn voor wonen en zorg. Hierdoor blijft er geld in de stad of komt er meer geld de stad in. Verder is het de bedoeling om het groene karakter van het landgoed te behouden en liefst te versterken. Overigens is de groene functie van de locatie nog een reden om het gebied niet vol te bouwen. De geschiedenis van Nieuweroord gaat terug tot 1917 toen Bosman het landgoed langs de Rijnsburger- en
Beursplein 071: Profit en non-profit sluiten deals ZAKELIJK n Op 14 november zal in Oegstgeest een levendig Beursplein plaatsvinden. Op dit regionale evenement zullen bedrijven en non-profit organisaties en initiatieven uit Oegstgeest, Leiderdorp en Leiden elkaar ontmoeten. Het doel van Beursplein 071 (voorheen Beursvloer) is om energieke verbindingen tussen deze partijen tot stand te brengen. Gedacht kan worden aan matches die betrekking hebben op menskracht, kennis, toegang tot netwerken, materiaal of faciliteiten. “Met het thema ‘vitale verbindingen’ hopen we op
veel matches die betrekking hebben op het thema vitaliteit in de breedste zin van het woord,” aldus Annemieke Dubbeldeman, projectcoördinator van Beursplein 071 en werkzaam bij iDOE, de organisatie die dit evenement tot stand brengt. “Een voorbeeld van een match tussen een bedrijf en organisatie is een biotech bedrijf dat de expertise van zijn werknemers inzet voor een technische workshop voor jongeren.” Geïnteresseerde bedrijven en nonprofit organisaties en initiatieven, kunnen zich wenden tot Annemieke Dubbeldeman via Annemieke@idoe.nl of 071-5160476.
Lenferink naar Taiwan en Japan POLITIEK n Burgemeester Henri Lenferink gaat in november op werkbezoek naar Japan en Taiwan. Lenferink begint in Taiwan waar hij bedrijven wil attenderen op het Bio Science Park en ze wil overhalen een vestiging te openen. Vervolgens bezoekt hij Nagasaki. Daar is de Leidse delegatie aanwezig bij de opening van een brug van de stad naar het eiland Deshima waar Nederlandse zeevaarders vroeger aanmeerden. Het bezoek wordt tevens gebruikt om de vriendschapsband om te zetten in een stedenband.
Op de Nieuwe Rijn kan het tot middernacht erg druk zijn. |Archieffoto: Fotobureau Monica van der Stap.
‘Niet nog meer horeca op Nieuwe Rijn’ n Buurtbewoners ageren tegen plannen gemeente HORECA n Buurtbewoners klagen over de gemeentelijke plannen om extra horeca rond Nieuwe Rijn toe te staan. Er is op dit gebied al genoeg activiteit vinden ze. Buurtvereniging Pancras-West heeft rond de Botermarkt en Nieuwe Rijn, een enquête uitgezet waarin de mening van bewoners en ondernemers wordt gevraagd. Voorzitter Jaap van Meijgaarden: ‘’Leiden heeft zeer ruime terrastijden en met regelmaat ontvangen wij klachten van bewoners wiens nachtrust wordt verstoord door terras- en horecabezoekers. Dus ook op dit punt willen wij de mening van onze achterban vernemen.’’ ‘’Wat wij het gemeentebestuur kwalijk nemen is dat op haar voornemen slechts tot 24 augustus gereageerd kan worden. Dus alleen
binnen de vakantieperiode. Vanuit een oogpunt van bewonersparticipatie en zorgvuldig bestuur vinden wij dat niet verantwoord. Daarom hebben wij samen met het bestuur van de Pieters- en Academiewijk en Levendaal-West een verzoek ingediend om die periode met twee weken te verlengen, opdat wij onze achterban zorgvuldig kunnen raadplegen voor het uitbrengen van een advies.’’ HORECASTOP
De buurt zit niet te wachten op meer horeca. ‘’Op basis van een uitgebreid onderzoek door bureau Van Spronsen & Partners werd eerder besloten om geen medewerking meer aan nieuwe aanvragen voor vestiging of uitbreiding van horeca in het gebied direct aan de Nieuwe Rijn te verlenen. We vinden deze horecastop noodzakelijk om
een gezonde functiemenging te behouden.’’ Tot onze grote verbazing heeft het college het voornemen toch maximaal vijf extra horecagelegenheden toe te staan. Het argument is dat de horecastop niet geleid heeft tot vestiging van detaillisten in dit gebied: wel dat er meer leegstand is. Maar dat klopt niet, in tegendeel.’’ KOUDE SANERING
‘’Nog meer horeca zou ten koste kunnen gaan van deze winkelfunctie en dat vinden wij ongewenst.’’, laat Van Meijgaarden weten. ‘’Aan variëteit aan horeca is in dit deel van de stad geen gebrek, dus om de binnenstad aantrekkelijker te maken is extra horeca evenmin nodig. Meer horeca zou zelfs kunnen leiden tot een koude sanering met als gevolg lege horecavestigingen.
KAFTPAPIER UNI OF PRINT diverse kleuren en prints
3 METER
0
49
WEEKACTIE! WEEKACTIE! WEEKACTIE! DISNEY SCHOOLSPULLEN
Disney rugtas diverse varianten 25x10x31 cm
2.29 UITZOEKEN
Cavity Protection of Whitening 100 ml
met 84 letters/symbolen kunststof, LED 30x22x5 cm werkt op batterijen (niet inbegrepen)
STUNTPRIJS
0
wereldkaart met krasvlakken 88x52 cm
4
59
99
COZZI KINDER BOXERSHORT katoen/elastaan maten 98-152
2.23
HONDEN BENCH
EMMER MUURVERF
incl. mat ca. 61x43x50.5 cm
wit of cremewit voor ca. 70-80 m2
2
9
TRISTAR HANDSTOFZUIGER
HERFSTDIER OF POMPOEN
39
95
krachtige 2-in-1 steelstofzuiger en kruimelzuiger, energieklasse A, 400 W, snoerlengte 5 meter inhoud 0.9 liter
0
18 kwh/annum
muurverfset 4-delig of vuller 1 kg
2.95
deco egel met lantaarn 16x16x35 cm
24
92
ALLIBERT TUIN OPBERGBOX met handvatten, houtlook kunststof, 270 liter 117x45x57 cm
8
Sanex deospray 150 ml
7.95
1.59
DAMES JURK OF SWEATBROEK diverse kleuren met contrast streep maten S-XL
1
39 DAMES/HEREN LEESBRIL
tijk microďŹ ber vulling 350 g/m2 polyester anti-transpiratie en anti-allergie wasbaar, 140x200 cm
240x220 cm
95
diverse varianten 150 ml
SLEEPCARE DEKBED
200x200 cm
12
1.29
ADIDAS OF PLAYBOY DEOSPRAY
diverse varianten of kleuren aardewerk ca. 10x7 cm
82
A
Mr. Goodlad hondensnacks training treats of beef bites 500 gram
EENVOUDIG INKLAPBAAR
10 LITER
2-PACK
0
79
diverse kleuren diverse sterktes +1 t/m +3.5
11.95 14.95
0
78
95
NIEUWE MODE
brilpoetsdoekjes 50-pack
0.78
ZAND VOERTUIG
5
95
no show sneakersokken anti-slip hak maten 35-42 2 paar
0.99
SANDISK USB STICK
diverse varianten ca. 31 cm
32 GB 3.0 USB strandset met auto 5-delig
1.89
19
95
12
4
95
99
Aanbiedingen geldig van woensdag 16 augustus t/m dinsdag 22 augustus 2017
Wilt u altijd op de hoogte blijven van acties en nieuwe producten? Meld u dan aan voor de nieuwsbrief op www.action.com.
UITZOEKEN SCHOOLSPULLEN
069
Zet- en drukfouten voorbehouden.
notitieboek met pen diverse varianten, penetui XXL 15x25 cm, gelpennen 4-pack of schaar 13 cm
A B C D E F G
COLGATE TANDPASTA
LICHTBORD MET TEKST
nieuws
DE LEYDENAER
Medewerkers Hudsons’s Bay lachen altijd ZAKELIJK n Hudson’s Bay opent naar verwachting in het derde kwartaal van 2017 de deuren van haar eerste warenhuizen in Nederland. Ook Leiden krijgt een Hudson, en wel in het voormalige warenhuis van V&D. Hudson´s Bay Nederland krijgt het karakter van een start-up en bouwt aan hét warenhuis van de toekomst, met bekende en mooie merken in fashion, beauty & home. Gasten van Hudson´s Bay voelen zich speciaal door medewerkers die, altijd met een lach en persoonlijke touch, de beste service bieden. Al bij binnenkomst worden gasten verwelkomd door een host. De medewerkers houden contact met de gasten tijdens het bezoek over de verschillende afdelingen.
Soup Surfer Tinga opent academisch jaar UNIVERSITEIT n Merijn Tinga
9
Liefhebber van zoute muziek kan aan de gang bij Leids koor ZANG n Zeemanskoor Rumor di Mare uit Leiden heeft plek voor nieuwe zangers. Het koor is op zoek naar mensen die affiniteit hebben met zeemansliederen, shanties en ‘zoute’ folkmuziek. Het koor heeft optredens op de Burcht, bij Sail Amsterdam en op het eigen sea folk en shantyfestival in de Leidse binnenstaden bestaat al sinds het najaar van 1994 toen 25 ongeoefende mannen uit Leiden en omgeving de groep begonnen. Zeemanskoor Rumor di Mare uit Leiden onderscheidt zich naar eigen zeggen door een uitgebreid en eigenzinnig repertoire en is winnaar van diverse festivals. De leden komen uit de gehele Leidse regio. SFEER
Tijdens optredens in binnen- en buitenland vertolkt het koor als geen ander de sfeer van de traditionele shanties en zeemansliederen, maar ook roeiliederen vanuit de
hele wereld, aldus het koor. Onder leiding van dirigent Harm Huson, en met begeleiding van diverse muzikanten, wordt een internationaal repertoire van bekende en vooral ook minder bekende liederen ten gehore gebracht, niet alleen in het Nederlands, maar ook in het Frans, Engels, Russisch en vele andere talen. Het koor repeteert eenmaal in de twee weken op de oneven weken in de Tuinzaal van Grand Café De Burcht aan de Burchtsteeg. STEMTEST
Niet iedereen kan zomaar lid worden van het koor. De procedure voor het lidmaatschap is als volgt: men moet drie repetities achter elkaar hebben bijgewoond. De dirigent doet een stemtest en vervolgens wordt bekeken of beiden ‘met elkaar in zee willen gaan’. Belangstellenden kunnen een mailtje sturen naar de secretaris Cees Meijer, secretaris@rumordimare. nl
verzorgt de speech bij de opening van het academisch jaar 20172018. Universiteit Leiden opent op maandagmiddag 4 september het nieuwe academisch jaar in de Pieterskerk. Traditiegetrouw trekt dan een stoet hoogleraren van het Academiegebouw naar de kerk, voorafgegaan door de pedel. Tinga is Leids alumnus Biologie, Plastic Soup Surfer en voorvechter van een duurzame wereld waarin we alles recyclen.
Rumour de Mare op de Burcht. Het koor heeft verder onder meer optredens bij Sail Amsterdam en op het eigen sea folk en shantyfestival |Foto: PR.
Straatfoto’s van gewone mensen KUNST n Het werk van twaalf fotografen van de Werkgroep Documentaire Fotografie is te zien in een expositie bij Café Van Engelen.
Jaap van Meijgaarden stopt STADSWIJK n Jaap van Meijgaarden gaat na 27 jaar stoppen met zijn activiteit als voorzitter van buurtvereniging Pancras-West. Een eventuele opvolger kan zich melden bij secretaris Mieke Hulsbosch, Beschuitsteeg 7, mhulsbosz@gmail.com.
WOENSDAG 16 AUGUSTUS 2017
Een beeld van een ouder echtpaar. |Foto: Henk Aschman
‘Loop de straat op en kijk om je heen naar de mensen. Mooie, lelijke, gekke, lieve, ingetogen, bijzondere of gewone mensen. Mensen die op straat wandelen, eten, werken, spelen, slapen of … fotograferen. Er is zoveel te zien!’ Zo luidde de opdracht voor Henk Aschman, Femmy de Bart, Eelke de Boer, Jannie de Groot, Henk-Jan Hoogenberk, Hannelore Maier, Bojana Jokanovic, Marcel Schikhof, Pauline Seijffert, Piet van der Star, Ben Tangena en Yuh Hua Yeh. De foto’s zijn zwart/wit en blijven hangen tot en met 30 augustus.
STRAATTAAL
Langebrug: overkapte gracht werd vanzelf een straat In de rubriek Straattaal gaan we op pad om meer te weten te komen over Leidse geografie. Welke betekenis heeft de naam van de straat, wijk of park? Wat is de geschiedenis? Wie wonen er? Deze week: De Langebrug. Door: Eric Hoenson
De Langebrug is een vreemde naam voor een straat. Haarlem en Amsterdam hebben ook een Langebrug, maar dat is ook echt een brug. Warmond heeft overigens als enige andere plaats in Nederland wel een Langebrug als straat, een kleintje zijstraat van de Leidseweg weliswaar, maar toch. BUSKRUIT
In Leiden is de Langebrug een flinke straat, fraai gelegen in de Pieterswijk parallel aan de Breestraat. Hij loopt vanaf het Rapenburg tot aan het Steenschuur. Het was eeuwenlang een echte brug, want er liep tot 1965 water onderdoor. De Langebrug was voorheen namelijk een
gracht, de Voldersgracht, genoemd naar de vele volders of vollers die hier ten tijde van de bloeiende Leidse lakenindustrie werkten. Aan het begin van de zeventiende eeuw werden de vervuilende industrie verhuisd naar de de noordelijke binnenstad. De gracht vormde de grens van de percelen aan de Breestraat. Veel van de panden aan de Breestraat hadden aan de achterzijde een brug over de Voldersgracht, wat de indruk van één lange brug wekte. Dit verklaart de huidige naam. In 1670 werd de gracht geheel overwelfd. De Langebrug werd door de buskruitramp van 1807 zwaar getroffen. Het zuidelijk deel van overwelfde gracht werd geheel verwoest.
Het puin werd deels weggewerkt door het gedeelte tussen de Ketelboetersteeg en het Steenschuur te dempen. GEVARIEERD
De Langebrug is vanaf de Ketelboetersteeg tot aan het Rapenburg een eenrichtingsstraat. Omdat de Breestraat overdag gesloten is voor ander verkeer dan lijnbussen, taxi’s en langzaam verkeer geldt de straat als een belangrijke ontsluitingsroute voor de zuidelijke binnenstad. Op de Langebrug gaan wonen en winkelen hand in hand. Er is een gevarieerd aanbod op beide gebieden. De straat is te klein voor landelijke ketens waardoor lokale ondernemers er hun kans pakken. Wie er wil wonen, moet of studente zijn, of over een goed inkomen beschikken, want de enige panden die te koop staan zijn Langebrug 87c, twee kamers voor 350.000 euro, of nummer 46 voor 468.000 euro, waarvoor men vier kamers heeft.
De Langebrug in Leiden. In Nederland is er slechts één andere Langebrug als woonstraat. |foto: google maps.
De Langebrug in Leiden. In Nederland is er slechts één andere Langebrug
GRATIS BROCHURE ONTVANGEN?
Veilig Douchen
WWW.VEILIGDOUCHEN.NL
LEEFTIJDSKORTING
€7,50 € 10,00
BEL GRATIS 0800 0200 962
KORTING KORTING
* Kijk op www.veiligdouchen.nl voor de actievoorwaarden
perlevensjaar levensjaar* per
SHOWROOM GEOPEND MA-VRIJ 08:30-17:00
+
Extra ondersteuning
+
Binnen 1 dag geplaatst
Anti-slip profiel
+
Lage instap
Ja, ik ontvang graag de kortingsvoucher en het gratis informatiemagazine voor; Badkamers Bedden Naam
Het slimme comfortbed
LEEFTIJDSKORTING
€7,50 € 10,00
Straat + nr Postcode
Plaats HaH_16_08_17
Telefoon
Stuur deze bon in een envelop zonder postzegel naar: Zwaluw Comfortsanitair/Batavia Boxsprings Antwoordnummer 3035 - 3860VZ Zeewolde, Nederland
KORTING KORTING
HOOG LAAG BOXSPRINGS
perlevensjaar levensjaar* per
GRATIS SLAAPSCAN®
+ BOXSPRINGS
BEL GRATIS 0800 2282 842 GRATIS BROCHURE ONTVANGEN? WWW.BATAVIABOXSPRINGS.NL * Kijk op www.bataviaboxsprings.nl voor de actievoorwaarden
+
Makkelijk opmaken
Deelbaar
interview
DE LEYDENAER
WOENSDAG 16 AUGUSTUS 2017
11
Dit jaar staat Tjebbe inmiddels 25 jaar op de Haarlemmerstraat. | Foto: Fotobureau Monica van der Stap
Veelzijdige Tjebbe is meer dan ‘die straatmuzikant’ MUZIKAAL n Op zijn 11e wist hij het: “ik word muzikant!” Op zijn 14e leerde hij zijn eerste instrument bespelen. Inmiddels is Tjebbe Borggreve in Leiden en ver daarbuiten een gevestigde naam. Veel mensen kennen Tjebbe van de Haarlemmerstraat maar ook van de Popschool Leiden, het duo Friendly Fire, The Spokane Chiefs èn van Parkpop. door: Rien van Vliet
A
ls jongen wist hij het al
AMBITIES
Tjebbe heeft het grootste deel van zijn jeugd in Dronten doorgebracht waar zijn drie oudere broers hem lieten kennismaken met de sixties en seventies rock. Zijn vader was een liefhebber van oude jazz en blues maar voor die muziek had Tjebbe toen niet veel waardering. Hij werd gesteund door zijn ouders in zijn ambitie om muzikant te worden. In 1986 toog hij naar Leeuwarden om de opleiding Slagwerk te volgen. Dat hield hij niet lang vol omdat hij vooral bezig was met zingen en de drums te veel links liet liggen. Na een jaar kon hij vertrekken om vervolgens
naar het conservatorium in Rotterdam te gaan waar hij in 1994 afstudeerde aan de Popopleiding als popdocent en bandcoach. Inmiddels was hij naar Leiden verhuisd. PLEZIER
Al snel was Tjebbe te zien als straatmuzikant in de Haarlemmerstraat. Met zijn dragende, heldere stem viel hij behoorlijk op. “Je moet goed hoorbaar zijn, met een klein volume bereik je niet veel. Daarnaast moet je ook plezier uitstralen wat overigens niet zo moeilijk is want ik ben dan lekker muziek aan het maken! En contact maken met het publiek is belangrijk.” Over zijn verdiensten praat hij liever niet. ‘’Ik heb niet te klagen. Laten we het er op houden dat een goede straatmuzikant ook goed verdient.’’ Hij heeft inmiddels naast het straatwerk vele ‘vaste klanten’. Hij wordt door zijn performance op de Haarlemmerstraat ook regelmatig gevraagd om op te treden met zijn duo Friendly Fire (met Robert van Voorden). Mensen waarderen zijn stem en zijn repertoire. Soms heeft hij een negatieve reactie maar inmiddels is hij een icoon van de Haarlemmerstraat. Dit jaar staat Tjebbe er inmiddels 25 jaar. “Ik ben gevleid door alle waardering.” WINKELIERS
Het contact met de winkeliers is goed. “Heel soms vraagt een winkelier of ik
‘
Er valt als je goed bent prima te verdienen op straat
een keer ergens anders kan gaan staan. Het gemeentelijk beleid is sowieso dat een straatmuzikant maximaal een half uur op dezelfde plek mag staan. En het is een ongeschreven regel voor muzikanten dat je niet in elkaars vaarwater gaat zitten.” PSYCHIATRIE
Naast zijn beroep als muzikant werkt Tjebbe in de psychiatrie bij de stichting Anton Constandse. Eerst 14 jaar als woonbegeleider (beschermd wonen) en sinds 10 jaar als muzikaal begeleider. Tjebbe zag namelijk samen met twee andere collega’s (Martijn Schaepman en Martin Pakvis) dat er veel muzikaal talent aanwezig was bij de mensen met een psychiatrische achtergrond. Zo ontstonden de Bandsessies met inmiddels twee cd’s op hun naam en twee optredens op Parkpop (zie TV-West serie: ‘Onder de paraplu’ aflevering 9). De verschillende acts van Bandsessies treden voornamelijk op in het reguliere circuit: “Dan is er een mix van “gewoon” publiek en mensen met een psychiatrische achtergrond. Dat is mooi om te zien.” Het tweede album heet “Baas van het Geraas” en de opnames voor het derde album zijn net afgerond. Het album bevat onder andere hiphop, pop, rock en soul. TROTS
Tjebbe is erg trots op de Bandsessies, op wat er allemaal is bereikt en niet alleen
op muzikaal gebied. Mensen met een psychiatrische achtergrond bevinden zich in een zeker isolement en de Bandsessies helpt hen met verkrijgen van zelfvertrouwen. Heel belangrijk is ook dat de bandleden laten zien dat ze heus wel iets in hun mars hebben en dat zij niet verschillend zijn van ‘normale mensen’. De bandleden hebben hard gewerkt om zo ver te komen. “Muziek is goed voor de ziel. Dat is mijn motto.” Tjebbe verzorgt onder meer het slagwerk bij de Bandsessies. POPSCHOOL LEIDEN
Tjebbe is ook docent op de Popschool Leiden (popschoolleiden.nl). Daar geeft hij zangles, drumles en bandcoaching. “Het is heel prettig werken op de Popschool. Het is een klein team waardoor er tussen de docenten makkelijk overlegd kan worden en leerlingen ook makkelijk kunnen doorstromen naar andere specialisaties.” De Popschool kent zes docenten (drums, gitaar, bas en zang). “Per september gaat Ewald Ebbink piano- en toetsenles verzorgen. Hierdoor wordt het aanbod van de Popschool nog veelzijdiger.” De Popschool heeft al enkele inmiddels bekende namen afgeleverd, zoals de twee leden van de Cannonball Johnsons die ook begonnen zijn als straatmuzikanten en nu veelgevraagd zijn, en Alex Labrie die in Berkeley is afgestudeerd en nu professioneel muzikant is in Nashville.
uitgaan
DE LEYDENAER
WOENSDAG 16 AUGUSTUS 2017
Uitagenda
La La Land
WO 16 AUGUSTUS
FILM n International Film Festival
Hortus Botanicus: Hortus Festival met Sopraan Rianne Wilbers en het DoelenEnsemble, 20.00 uur. Café de Twee Spieghels: EL CID kroegentocht - Mr. Boogie Woogie, 21.00 uur.
(LIFF) houdt op 19 augustus een Drive-In bij het Valkenburgse Meer met de film La La Land. Het terrein gaat om 20.00 uur open, de film begint om 22.00 uur. La La Land won maar liefst zes Oscars. LIFF zegt over de film: “Zelden was een film zo onbeschaamd romantisch, grappig en ontroerend. Een feest van jazz, liefde voor film, aanstekelijke liedjes en aantrekkelijke mensen dat je zeker in deze bijzondere setting wil meemaken. Kijk zittend in je auto (of dansend op het dak). De auto moet je zelf meenemen, de film, muziek, snacks, drankjes en sterrenhemel regelen wij.”
VR 21 AUGUSTUS
Café de Twee Spieghels: Ewald Ebings jamcakes , 21.00 uur. ZA 19 AUGUSTUS
Hooglandse Kerk: gratis orgelconcert met Anton Doornheim, 13.30-14.10 uur. Café de Twee Spieghels:Alban Claret gipsy jazz, 16.00 uur. Valkenburgse Meer: Liff DriveIn met de film La La Land, 20.00 uur.
Dames Dietz
ZO 20 AUGUSTUS
DINERTHEATER n In Openlucht-
theater Leidse Hout vindt zaterdag 19 augustus Diner sous les feuilles. Tussen 18.00 en 22.00 uur kan men dineren in het openluchttheater. De Dames Dietz uit Oegstgeest verzorgen het mediterraan driegangen diner, met bijpassend drankarrangement. Tussen de gangen door kunnen de gasten genieten van optredens van “PS en zo is het leven”, een van de finalisten van het Leids Cabaretfestival en van jazzy en subtropische muziek door Broazinha. Meer informatie en opgave: oltleiden.nl
Fietsculinair HORECA n Onder de naam Fiet-
Een beeld van John Robinson siert de Mayflower Escaperoom. Foto: Mike van Bemmelen).
Escaperoom moet kas Pieterskerk vullen n Plezier, historie en commercie gaan hand in hand ONTSPANNING n Een schitterende initiatief in Leiden: in de eeuwenoude Pieterskerk is een escaperoom geopend.
combineren met erfgoedlocaties. ‘’Geen gekke keuze dus, legt directeur-bestuurder Frieke Hurkmans uit: “De Stichting Pieterskerk Leiden is continu op zoek naar combinaties om ons Leidse erfgoed bij nieuwe publieksgroepen onder de aandacht te brengen. Met de Mayflower Escaperoom hebben wij dan ook een speelse manier gevonden om zowel Nederlandse als internationale bezoekers kennis te laten maken met een stukje van onze Amerikaanse historie.’’ ‘’Wij zijn in Leiden druk bezig met de voorbereidingen voor de Mayflower 400 herdenking in 2020. Leiden en de Pieterskerk spelen een centrale rol in deze geschiedenis. Het thema van de escaperoom past hier perfect bij.” Hurkmans geeft aan dat er voortdurend gezocht wordt naar nieuwe mogelijkheden om op een leuke
manier extra inkomsten te genereren ter dekking van het intensieve en kostbare onderhoud van het bijna 900-jaar oude Leidse monument. “Als plezier, het delen van historie en geld verdienen hand in hand gaan, is het een win-win-win met een gouden randje.”
sculinair zijn vier restaurants samenwerking aangegaan om gasten een programma te bieden om de regio Voorschoten, Wassenaar en Leiden te ontdekken per fiets. Het gaat om Restaurant De Knip in Voorschoten, Brasserie Het Regthuys in Wassenaar, Brasserie Cronestyn in Leiden en Restaurant Het Prentenkabinet in Leiden. De fietstocht is 30 kilometer lang en men maakt vier tussenstops bij de deelnemende restaurants waar de gasten tussen 12.00 en 17.00 uur een gerecht én een drankje geserveerd krijgen. Beschikbare data: 27 augustus en 24 september. Kaarten á 50 euro, informatie via info@ fietsculinair.nl.
Een escaperoom is een interactief spel, waarbij een team van bijvoorbeeld vrienden, familie of collega’s wordt opgesloten in een kamer. Door middel van het zoeken naar sleutels, codes en aanwijzingen, en door het oplossen van puzzels en raadsels moet men de kamer binnen 60 minuten proberen te verlaten. In Leiden zijn er meerdere escaperooms in onder andere de Meelfabriek en het kruithuisje. Overigens gaan de deuren daar echt op slot. In de Pieterskerk kan men ten alle tijde naar buiten.
Casa Romana
Klassiek festival in Bio Science Park
MUSEA n In het Rijksmuseum van
Oudheden is de grote zomertentoonstelling ‘Casa Romana’ in volle gang. Die geeft een kennismaking met het rijke leven in een chique Romeinse stadsvilla en de rijkdom van het interieur. ‘Casa Romana’ is te zien tot en met 17 september.
Smallbands MUZIEK n Op zondag 20 augustus
vindt het BIGGG! smallband-festival plaats in de Pieterswijk. Diverse tuinen en panden aan de Pieterskerkgracht zoals Ars Aemula Naturae en de tuin van kunstenaar Willem van Scheijndel, Sijthoff Cultuur, ‘t Rode Huis, restaurant Het Prentenkabinet, het Pieterskerkplein vormen tussen 14.00 en 17.00 uur het podium. Er zijn onder meer optredens van: Zosja 4-tet (Jazz & eigen composities), Basile (Afrikaans volksmuziek) en Lowland Paddies (Ierse Volksmuziek). Bezoekers wordt een bijdrage per concert gevraagd, waarvan ze de hoogte zelf bepalen.
13
TREND
De Pieterskerk speelt dus in op een internationale trend: escaperooms
MUZIEK n Tijdens een nieuw klassiek festival verandert het Leiden Bio Science Park vrijdag 15 september voor een avond in een podium voor bijzondere optredens door nationale en internationale musici. Het programma van Wavelength beslaat onder andere uit composities van Mozart, Beethoven, John Cage, Charles Ives en Steve Reich en Nederlandse liederen uit de Gouden Eeuw. Met optredens van onder andere On:Time Slaagwerk, Musici Leiden, Daniel Broncano en de Leidse tenor Nico van der Meel. Het Bio Science Park is een terrein net buiten het centrum van Leiden waar bedrijven en instituten op gebied van biotechnologie onderzoek doen. Doorgaans komt hier weinig publiek en het is dus een bijzondere plek voor een muziekfestival; op 15 september wordt het publiek meegenomen op een muzikale ontdekkingstocht langs onverwachte plekken in dit fascinerende deel van de stad. Festivaldirecteur Daniel Broncano: “Het is spannend om samen te werken en nieuw cultureel aanbod te ontwikkelen op een onverwachte plek in Leiden.” Het festival wordt geopend in het
PILGRIMS
‘’Het verhaal van de Mayflower Escaperoom gaat over conservator Ward Hopkooper, die bij zijn onderzoek naar de Pilgrim Fathers een groot geheim heeft ontdekt. Maar meer zullen wij niet verklappen.’’ De verwachting is dat de ruimte ongeveer drie jaar in stand kan worden gehouden, dan is de doelgroep verzadigd. Er wordt gezocht naar een vervangende activiteit. Wie de Mayflower Escaperoom in wil kan reserveren via mayflowerescaperoom.nl.
City Resort Hotel bij Leiden Centraal, aan de rand van het Bio Science Park. Hier heeft het publiek vanaf de elfde verdieping uitzicht over het gehele gebied. Vervolgens brengt de tour het publiek bij het Centre for Human Drug Research (CHDR) , het historische Pesthuis en tot slot de Faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit Leiden. KUNST EN KENNIS
Wavelength is een festival van Musici Leiden onder leiding van Daniel Broncano en wordt mogelijk gemaakt met ondersteuning van Cultuurfonds Leiden en Stichting Stadsprogrammering. Het festival is onderdeel van een reeks evenementen die plaatsvinden in het derde weekend van september en in het teken staan van de ontmoeting tussen wetenschap en kunst. Behalve Wavelength vindt op zaterdagavond 16 september de vijfde editie van de Nacht van Kunst en Kennis plaats in de binnenstad van Leiden. | Op de foto: Nico Meel, pr-foto: Annelies van der Vegt.
Muziektent Leidse Hout: Divertimento, 13.30 uur. Theehuis Leidse Hout: De Heeren, Baars, Merbis en van Pijlen, americana, 14.00 uur. Pieterswijk: Biggg! Smallbandfestival Leiden, 14.00-17.00 uur. Pieterskerk: orgelconcert Erik van Bruggen op het Van Hagerbeer-orgel, 15.00 uur. Openluchttheater Leidse Hout: High tea met optredens van o.a. Flower to the people en de winnaar van de Leidse Jazzaward. 15.00-17.00 uur. Café de Twee Spieghels: Q4 ft Simon Rigter, 16.00 uur. MA 21 AUGUSTUS
Café de Twee Spieghels: Jamsessie olv Matthijs Sepers en Lucas Meijersr, 21.00 uur. WO 23 AUGUSTUS
Hortus Botanicus: Hortus Festival met het HortusEnsemble, 20.00 uur. Café de Twee Spieghels: MR Boogie Woogie, 21.00 uur. VR 25 AUGUSTUS
Café de Twee Spieghels: JMartien Oster trio, 21.00 uur. ZA 26 AUGUSTUS
Volkstuinvereniging Roomburg: Leidse Hooidagen, 10.0016.00 uur. Hooglandse Kerk: gratis orgelconcert met Matteo Imbruno, 13.30-14.10 uur. Openluchttheater Leidse Hout: The Stream speelt theatershow Past Present, 20.15-22.30 uur. ZO 27 AUGUSTUS
Muziektent Leidse Hout: Dansorkest Date 7-2-7, 13.30 uur. Theehuis Leidse Hout: Trio AS&T, pop van klasse met o.a. Lo van Gorp, 14.00 uur. Openluchttheater Leidse Hout: Gezinsvoorstelling, 12.00 uur. | Op de foto: Rianne Wilbers fotograaf Milagro Elstak.
DE LEYDENAER
in beeld
Toeristen op bezoek
WOENSDAG 16 AUGUSTUS 2017
14
Per jaar brengen ĂŠĂŠn miljoen Nederlanders gemiddeld twee keer een dagjesbezoek aan Leiden. Dat is vergelijkbaar met steden als Delft, Deventer en Dordrecht. Naast musea, terrasjes en grachten zoekt men mooie plekjes op zoals De Burcht, de historische haven en De Zijlpoort.
service
DE LEYDENAER
WOENSDAG 16 AUGUSTUS 2017
15
Deze week
Muziektalent kan zich melden
DONDERDAG 17 AUGUSTUS
* Inlooprondleiding Hortus botanicus Leiden, 13.30 en 16.00 uur. VRIJDAG 18 AUGUSTUS
* Open dag op woonzorgvoorziening ECR De Statenhof. ZATERDAG 19 AUGUSTUS
* Opening Kanaaltunnel voor fietsers en voetgangers, zondag is de tunnel open voor al het verkeer. * Jeu de Boulestournooi Hooglandsekerkgracht ter hoogte van nummer 16. Teams zullen worden ingedeeld rond 17.00 uur. Aanmelden via sam@ detweespieghels.nl. De kosten, inclusief drank en hapjes zijn 15 euro. ZONDAG 20 AUGUSTUS
* Bigg Smallfestival in de Pieterwijk, met artiesten in allerlei locaties. * Streek en Brocantemarkt op Botermarkt/Vismarkt. * Grote Hobby- & Creamarkt met ruim 70 kramen in ECC Leiden (Holiday Inn). * Laatste dag expositie vleesetende planten in Hortus Botanicus. MAANDAG 21 AUGUSTUS
* Einde van zes weken lange zomervakantie voor basis- en voortgezet onderwijs. Vrijdag 20 oktober begint de herfstvakantie. DINSDAG 22 AUGUSTUS
* Presentatie fotoboek Boeren blijven, van de oud-groenteman en Leidse fotograaf Jan van ‘t Zelfde.
De bunker op het terrein waar nu de Morspoortgarage staat. Hij is zo stevig gebouwd dat het niet lukte er van af te komen. Nu is het een monument.
Een onverwoestbare bunker in de Mors BIJZONDER n Opvallend onopvallend. Leiden bulkt van details waar we dagelijks achteloos voorbij lopen, fietsen of rijden. Maar wat is de achterliggende betekenis? Een tip? Mail ons naar redactie@ deleydenaer.nl. Deze week een bijzondere bunker. tekst en foto: Rien van Vliet
Opvallend Onopvallend Op een landgoed ergens in Oostenrijk stond ooit een nazi-bunker op een paar honderd meter van het landhuis. Na de oorlog wilde de landheer het betonnen geval weg hebben. Bij nadere inspectie van dit staaltje Duitse bouwkunst bleek dat opblazen geen optie was: er zou namelijk zo veel dynamiet gebruikt moeten worden dat bij de explosie grote stukken beton tegen het landhuis aan geslingerd zouden worden. Leiden kende een soortgelijk probleem. In 1984 wilde het Ministerie van Defensie af van een bunker die op hun terrein stond, daar waar nu de Morspoortgarage staat. De ge-
meente had bedacht om de bunker op te blazen maar daar waren de omwonenden begrijpelijkerwijs niet blij mee. Dus werd er een ander plan bedacht. Er werd een aannemer bijgehaald; deze gaf het echter al snel op want zijn boren kwamen niet door de drie meter dikke muren van gewapend beton heen. Lange tijd was de bunker overigens amper te zien. Een klimop had ‘m in de loop der jaren opgeslokt en grotendeels aan het zicht onttrokken. Telefoonbunker Grossschaltstelle Type 616, gebouwd ergens in of na 1942 aan de Morsweg, onverwoestbaar en onderdeel van de Atlantikwall, was een kleine goed beschermde telefooncentrale en schakelstation. De Duitsers probeerden de bunker zelf ook aan het zicht te onttrekken want zij bouwden er een bakstenen muur omheen ter camouflage. Na de mislukte slooppogingen en het inzicht dat zo’n bunker toch wel historische waarde heeft, maakte de gemeente er in 2014 een monument van, als tastbare herinnering aan de Atlantikwall. De bunker is na de oorlog uit veiligheidsoverwegingen volgestort met beton. Iemand heeft onlangs in het kader van het concept tiny housing gesuggereerd om op de bunker mini-woningen te bouwen maar dat idee lijkt vooral Spielerei te zijn.
Eerbetoon voor Tinga Hobbymarkt in ECC Leiden Zondag 20 augustus is er een grote hobby- & creamarkt in ECC Leiden. Met diverse hobby’s voor jong en oud. De markt begint om 10.30 uur en sluit om 17:00 uur. Er staan meer dan honderd kramen met allerlei dingen die te maken hebben met hobby’s, zoals breien, haken, schilderen en sieraden maken. De eerste editie van de Leidse Hobby- & Creamarkt vond zaterdag 21 en zondag 22 januari plaats in Holiday Inn. De organisatie wil er een terugkerend evenement van maken. Gezien het succes van de eerste editie lijkt dat goed te lukken. Het ECC Leiden ligt in Holiday Inn en heeft zich de laatste jaren ontwikkeld als dé evenementenhal van Leiden. Naast allerlei markten en beurzen vinden er ook grote muziekfestivals plaats zoals Hollands Live met Nederlandse artiesten.
Merijn Tinga verzorgt de speech bij de opening van het academisch jaar 2017-2018. Universiteit Leiden opent op maandagmiddag 4 september het nieuwe academisch jaar in de Pieterskerk. Traditiegetrouw trekt dan een stoet hoogleraren van het Academiegebouw naar de kerk, voorafgegaan door de pedel. Een bijzonder schouwspel waar veel mensen op af komen.
MUZIEK n Wie altijd al een muziekinstrument heeft willen bespelen of zich helemaal thuis voelt op de dansvloer, of supercreatief is zit goed bij BPlusC. Van maandag 28 augustus tot en met zaterdag 9 september kan íedereen bij BplusC gratis proeflessen volgen. De wervende tekst van de cultuurorganisatie liegt er niet om: ‘Grijp nu je kans en speel een keer viool, drums of saxofoon bijvoorbeeld. Ontdek je favoriete dansstijl bij de lessen hiphop, klassiek ballet of showdance. Of maak kennis met edelsmeden, keramiek of schilderen.’ BplusC start het nieuwe cursusseizoen met twee weken gratis proeflessen. ‘Heb je zin om muziek te maken, te dansen of creatief bezig te zijn, maar weet je nog niet precies in welke cursus? Kom dan vrijblijvend meedoen met de lessen in Leiden, Oegstgeest, Voorschoten en Wassenaar. KINDERORKEST
‘Op zondag 3 september kun je een keer meespelen in het Kinderorkest van het JSR (7-12 jaar)! Onder leiding van dirigent Bram Soentjens ga je samen met andere kinderen een muziekstuk instuderen. Het gaat vooral om het plezier van samenspelen, maak je dus geen zorgen of je goed genoeg speelt. Aan het eind van de
Tips voor de vrije tijd KAMERKOOR
Leids kamerkoor Het Zingend Hart kan nog enkele zangers en zangeressen gebruiken voor een theatrale productie over Von Siebold. Ervaren (amateur) sopranen, alten en bassen zijn welkom op de eerste repetitie woensdag 23 augustus. Informatie: hetzingendhart.nl en info@hetzingendhart.nl. WANDELEN
Tinga is Leids alumnus Biologie, Plastic Soup Surfer en voorvechter van een duurzame wereld waarin we alles recyclen. Onlangs maakte hij een publiciteitsreis over de Rijn waarbij hij aandacht vroeg voor afval in de rivier. Dat is in goede smaak gevallen bij de universiteit want het openen van het academisch jaar wordt gezien als een ereklusje.
repetitie wordt een miniconcert gegeven voor ouders, broer(tjes), zus(jes) en wie nog meer langskomen. Heb je minimaal één jaar les gehad in een van de volgende instrumenten: een strijk- of blaasinstrument (ook blokfluit), piano, slagwerk of harp? Meld je dan aan via cursusadministratie@ BplusC.nl.’ ‘Op zondag 3 september kun je van 13.30-16.00 uur terecht bij ons inloopatelier in Het Leidse Volkshuis. In deze gratis workshop leer je in enkele stappen te werken van figuratief naar abstract, rond het thema De Stijl. Ga op zoek naar lijnen, vlakken en structuren in een landschapsfoto.’
Nog tot zaterdag 14 juli worden er op zaterdag Go Food Tours door Leiden gehouden. Dit is een culinaire wandeling langs zorgvuldig geselecteerde restaurants, bars, cafes en/of delicatessenwinkels. De tocht duurt van 14.30 tot 18.45 uur. Informatie op 06 28789581. 8E CHRISTA’S RIDE
Op zondag 10 september wordt voor de achtste keer de sportieveén familiefietstocht Christa Men-
sert Memorial Ride gefietst. Voorinschrijven kan via christasride.nl en op de dag zelf. BIODANZA
Biodanza kan sinds kort ook in Leiden gedanst worden. Elke dinsdag is er een les van 10.00 - 11.30 uur aan de Evertsenstraat 129. Geïnteresseerden kunnen contact opnemen met de docent Larem Deinas via de somoving.nl. WIJNCURSUS
Meer leren over wijn? Key to Wine verzorgt al vele jaren diverse wijncursussen in Leiden. In september kun je weer starten als beginnendof meer ervaren wijngenieter. Liever een workshop met of zonder hapjes op locatie of bij je thuis? Dit is ook mogelijk. Wat dacht je van Zuid Afrika, Port of wijn en kaas? Kijk voor informatie op de website keytowine.nl of bel 06-22035492.
COLOFON De Leydenaer is een uitgave van BDU Media in samenwerking met Uitgeverij Verhagen, Katwijk.
redactie@deleydenaer.nl Michael Korbee M 06 83627262 redactie@deleydenaer.nl
M 06 23081566 advertentie@deleydenaer.nl Sluitingstijd advertenties maandag 14.00 uur
Oplage 57.000 Verschijnt iedere woensdag
Inleveren kopij: De deadline voor het insturen van kopij is iedere maandag voor 10.00 uur. Insturen kan naar redactie@ deleydenaer.nl Nagekomen stukken uitsluitend in overleg met de redactie
Bezorgklachten: Reklamediensten De Schakel b.v. Madame Curiestraat 20 2171 TW Sassenheim 0252 241420 info@de-schakel.nl
Uitgave van: BDU Media Marconistraat 33, 3771 AM Barneveld T 0342 494 911 Redactie: Eric Hoenson M 06 83627261
Advertenties: Denise Dubbelman
Leveringsvoorwaarden: Al onze opdrachten worden aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de Regelen
voor het Advertentiewezen, zoals laatstelijk vastgesteld door de Stichting ROTA en zoals gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel en Fabrieken te Amsterdam en ter griffie van de Arrondissementsrechtbank te Amsterdam. U kunt deze kosteloos opvragen. De Leydenaer wordt gratis huis-aan-huis bezorgd in Leiden. BDU Media behoudt zich ten aanzien van de inhoud van deze uitgave en/of website
zowel het auteursrecht voor conform artikel 15 lid 1 sub 4 van de Auteurswet als het databankrecht. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. www.deleydenaer.nl
z mervoordeel! Pullman Express
verstelbaar
15%
korting
Energy van
€ 2.299,voor
€ 1.799,-
-500 euro
Restant overtreksets
15t% ing
kor orn tb op Eas t/m geldigpt. 3 se
Ambachtsweg 24a • 2222 AL Katwijk • T 071 408 58 55 • inf0@denachtwachtkatwijk.nl www.denachtwachtkatwijk.nl