Skip to main content

BK week 44 18

Page 1

UITGEVERIJ VERHAGEN BV POSTBUS 3066 | 2220 CB KATWIJK Advertentie Fair Party_DEF2.pdf

2

24-10-18

Dinsdag 30 oktober 2018 JAARGANG 32 NR

09:40

broekhof.nl


4

BLUE

LDPE

6 PS

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

BLUE


Ketenbreed in de bloemenwereld

UITGEVERIJ VERHAGEN BV POSTBUS 3066 | 2220 CB KATWIJK

De roos in Growers Pride

Bloemen en planten naar de beurs

P9

P13

Dutch n Aan tafel met de directie van Royal Lemkes

Dinsdag 30 oktober 2018 JAARGANG 32 NR

RVE eerste in de serie Bedrijfsprofiel P21

Tiny Flower Boat verbindt sierteelt PRESENTATIE n Afgelopen zaterdag werd de Tiny Flower Boat, aangemeerd in de Aalsmeerse wateren, officieel in gebruik genomen. Veel belangstellenden uit de wereld van de sierteelt waren naar de aanlegplaats gekomen om de innovatieve creatie van Jan de Boer van dichtbij te bekijken. Net als meer van zijn hand, was ook hier weer uitzonderlijk over nagedacht. DOOR TEUNTJE VAN DELFT / WALTER LANDESBERGEN

De Tiny Flower Boat is een moderne kleine boot, voorzien van alle gemakken van deze tijd. De boot heeft de vorm van een hoefijzer, dat staat voor geborgenheid en saamhorigheid in het samenbrengen van mensen. Met de mogelijkheid om zoveel buiten als binnen bloemen en/of planten te presenteren.Een extra etalage voor het bijzondere product en een hart onder de riem voor de kwekers die zich willen onderscheiden. Een geweldige manier om producten te presenteren tijdens het entertainen van bezoekers. De Tiny Flower Boat ligt aangemeerd in het hart van Aalsmeer, waar het je tijdens een workshop of presentatie kan meenemen op een magische reis op de Aalsmeerweiden, waar het mogelijk is de bijzondere productie van seringen te zien. VERVOLG OP PAGINA

OGUS AL

Ma

ak u

e euz wk

9

CAT

Out of the Bo

x!

W! NIEU 201

Bweswwt.ed l opjnzwapak.nl www.dillewijnzwapak.nl

illewi

Aanvragen? Mail naar: info@dillewijnzwapak.nl o.v.v. DZ catalogus 2019.

Koppens - Steeghs

P8


Broekhof behaalt certificering voor ISO 9001:2015 Deze zomer heeft Broekhof de certificering voor het kwaliteitsmanagementsysteem ISO 9001: 2015 behaald. De certificering toont aan dat Broekhof de bedrijfsprocessen goed georganiseerd heeft.

OGUS AL

9

CAT

! W U NIE 201

familiebedrijf Broekhof is uitgegroeid tot 110 medewerkers in Nederland, 150 medewerkers overzee en heeft vestigingen in Noordwijkerhout, Aalsmeer, Honselersdijk, Rijnsburg, Colombia, Kenia, Vietnam en de Verenigde Staten.

,,Broekhof vindt betrouwbaarheid en kwaliteit heel belangrijk. Het behalen van het ISO 9001:2015 certificaat zien wij dan ook als een officiële bevestiging richting onze klanten dat wij daadwerkelijk doen wat wij beloven”, aldus Chris Marriner, Quality Assurance Manager bij Broekhof.

x!

Out of the Bo

ak u

e euz wk

Continue verbetering ISO 9001 is de internationale norm die eisen stelt aan het kwaliteitsmanagementsysteem van een organisatie. Broekhof voldoet aan de nieuwste norm van ISO: ‘9001: 2015’ en heeft begin oktober het officiële certificaat daarvoor ontvangen. Om het certificaat te behalen heeft Broekhof de vele bedrijfsprocessen en de bijhorende verbetercyclussen vastgelegd. Die verbetercyclussen helpen Broekhof de kwaliteit van de dienstverlening goed te houden én continu te verbeteren. Bijvoorbeeld op het gebied van de kwaliteitscontroles van artikelen, de logistieke stromen en het borgen van duurzame ontwikkelinitiatieven. Uiteindelijk is het verhogen van de klanttevredenheid het ultieme doel. Broekhof adding value Al sinds 1974 is Broekhof uit Noordwijkerhout een toonaangevende leverancier van verpakkingen en decoratiematerialen voor de bloemen- en plantenbranche. Het

Ma

.nl k o p l e a t p Beswww.dillewijnzwa

Deze luxe catalogus-box is verkrijgbaar in alle filialen van Dillewijn Zwapak. Aanvragen kan ook door een mail te sturen naar: info@dillewijnzwapak.nl o.v.v. DZ catalogus 2019.

Van elke partij binnengekomen artikelen controleert Broekhof de kwaliteit volgens een vastgelegd protocol.

www.dillewijnzwapak.nl

‘Carmel Holland,Direct Direct Beter’ Carmel Holland, beter ! ,! Zal ook dit jaar weer voor de 9e keer present zijn op de Trade Fair in Aalsmeer, samen met Agriver BV welke onderdeel is van Flower board Israel.

Zal FlowerBoard ook dit jaar draagt weer voor 9e zorg keervoor present zijn open deMarketing Trade Fairvoor in Aalsmeer, samen sindsde 2011 de logistiek een groep van negentig kwekers vanuit heel goed voor 80Israel. miljoen stelen per jaar. Agriver Bv welke onderdeel is Israel, van Flower board

WEET JIJ WAAR JOUW KLANT ECHT BEHOEFTE AAN HEEFT?

Het overgrote deel van de produktie wordt vermarkt via de FloraHolland klokken, bemid-

FlowerBoard draagtverkoop. sinds 2011 zorg voor de logisFek en MarkeFng voor een groep van deling en directe negenFg kwekers vanuit heel Israel, goed voor 80 miljoen stelen per jaar. Flower Board Israel heeft deze zomer een Nederlandse dochter onderneming opgericht

de naam Hetonder overgrote deel van de produkFe wordt vermarkt via de FloraHolland klokken, bemiddeling en directe verkoop.

Flower Board Israel heeK deze zomer een Nederlandse dochter onderneming opgerich onder de naam

Met jouw data kunnen we achterhalen en voorspellen waar jouw klant echt behoefte aan heeft. Zo kun je je klanten voorzien van persoonlijke aanbiedingen en de in- en verkoop beter op elkaar laten aansluiten. Hierdoor maak je meer omzet, minder kosten en dus meer winst. Jouw organisatie laten groeien. Dat is wat wij doen.

N

IJ WAAR Z

HT?

ERIC G P O N JLE

I JOUW P

GS NS LAN O J I B EURS, KOM B K A V F T OP DE IF .19 C3 STAND

10

35 30 20

20 30

100

35

40 10

partner in groei

katoen uit Israel aan een reeds zeer brede groep klanten binnen FloraHolland. Daarnaa Belangrijk aandachtspunt voor ons bedrijf is een betere en consistentere service te vergaatlenen Carmel ook diensten verlenen bij de in, en verkoop van sierteeldproducte naarHolland onze klanten op het gebied van betrouwbaarheid en kwaliteit. Een belangrijk andere gebieden de wereld. Markproducenten Zwaan, en om Dennis facetproducFe in de huidige tijd is hetinstimuleren enMedewerkers motiveren van onze zich Beeren Global ,Gap te Certificeren met als doel het Israelische product bereikbaar blijf voor bekende en ervaren verkopers die opdat elke vraag adequaat antwoord kunnen geven. elk afzet gebied binnen Europa.

40

15

Carmel Holland doet de verkoopservice van het totaal pakket snijbloemen, snijgroen en katoen uit Israel aan een reeds zeer brede groep klanten binnen FloraHolland. Daarnaast gaat Carmel Holland ook diensten verlenen bij de in- en verkoop van sierteeldproducten M uit andere productie gebieden in de wereld. Medewerkers Mark Zwaan en Dennis Beerends zijn bekende en ervaren verkopers die op elke vraag adequaat antwoord kunnen Carmel Holland doet de verkoopservice van het totaal pakket snijbloemen, snijgroen, e geven.

wdd.nl Keyserswey 101, 2201 CX Noordwijk info@wdd.nl | 085 064 00 14

15

Belangrijk aandachtspunt voor ons bedrijf is een betere en consistentere service te ve Het komende jaar kunnen we constateren dat de groep Israelische gecertificeerde kwenaar onze op het gebied van betrouwbaarheid en kwaliteit. Een belangrijk face kers zal klanten toenemen. huidige Fjd is het sFmuleren en moFveren van onze producenten om zich Global Gap t Flowerboard Israel-Carmel Holland en Agriver kunt u vinden bij stand 3.7 op de Trade CerFficeren met als doel dat het Israelische product bereikbaar blijf voor elk afzet geb Fair Aalsmeer. binnen Europa. Het komende jaar kunnen we constateren dat de groep Israelische Contactpersonen gecerFficeerde kwekers zal toenemen. Mark Zwaan tel.+31651048990 .. mail mark@fbi.org.il Dennis Beerends tel.+31655752100 .. mail dennis@fbi.org.il Flowerboard Israel-Carmel Holland.. mail en Agriver kunt u vinden bij stand 3.7 op de Trade Eytan Avtalyon tel.+31631653720 eytan@fbi.org.il

Aalsmeer.


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

5

FSC en PEFC certi­cering voor Dillewijn Zwapak FSC

n Dillewijn Zwapak heeft afgelopen week certi­ ceringen behaald voor zowel FSC als ook PEFC.

De internationaal opererende specialist voor verpakkingsoplossingen voor de gehele hortisector toont hiermee aan duurzaamheid heel erg serieus te nemen. ‘Met deze certi­ceringen geven wij impliciet aan dat wij ons hard maken om zoveel mogelijk artikelen die nu nog van plastic worden gemaakt (hoezen, vellen etc.) in de nabije

toekomst meer en meer te vervaardigen van papier dat afkomstig is uit verantwoord bosbeheer. VERBETERD

Die medeverantwoordelijkheid voor een betere leefomgeving promoten wij dan ook graag bij onze klanten’, aldus Mark de Krosse, Managing Director van Dillewijn Zwapak. Om de certi­caten te behalen heeft Dillewijn Zwapak onder andere bedrijfsprocessen en kwaliteitscontroles verbeterd en vastgelegd.

Mark van der Hulst tijdens de Keukenhof Rozenshow.

Patricia Dolman overhandigt de PEFC plaquette aan Mark de Krosse.

Afscheid Corrie van Staalduinen Corrie van Staalduinen is na een dienstverband van 47 jaar en 7 bij Brinkman met pensioen gegaan. Bijzonder te vermelden is dat ze altijd fulltime heeft gewerkt én dat gedurende haar loopbaan haar zicht verslechterde van slechtziend naar bijna helemaal blind. Corrie van Staalduinen startte bij Royal Brinkman in 1971 met een zeer eenvoudige telefooncentrale. In de afgelopen 47 jaar heeft ze met

verschillende soorten telefooncentrales haar werk gedaan; met behulp van telefoontoestellen met draaischijven en met toetsen maar later ook met spraakgestuurde centrales en tenslotte zelfs met internettelefonie van KPN1. Altijd ging ze mee met de ontwikkelingen en paste ze zich aan, aan de nieuwste technieken. Vermeldenswaardig is, dat Corrie alle toestelnummers uit haar hoofd kent, en collega’s moeiteloos herkent aan stemgeluid en geluid van voetstappen.

Van der Hulst kijkt terug op een zinvolle periode n Afscheid van Flora Productcommissie Roos AFSCHEID n Mark van der Hulst is voornemens de voorzittershamer van de FPC Roos (Royal FloraHolland Product Commissie) door te geven aan Remco van der Arend van Arend Rozen. Dit doet hij bij de eerstvolgende vergadering van de FPC Roos op 6 december. DOOR WILMA VAN VELZEN

“Ik ben tien inmiddels zo’n tien jaar lid van de FPC Roos, waarvan de afgelopen vier jaar als voorzitter” zegt FPC-voorzitter Mark van der Hulst. “Op de eerstvolgende vergadering van de FPC Roos geef ik de voorzittershamer door aan Remco van der Arend. Remco is intussen ook alweer zo’n jaar of negen FPClid en een uitstekend en betrokken opvolger. Wegens mijn vertrek, en ook dat van enkele anderen FPCleden ontstaan er enkele vacatures. Hierop volgt zeer binnenkort een oproep aan de leden rozenkwekers om zich te melden voor de FPC. Persoonlijk kijk ik terug op een zinvolle periode, waarbij we vanuit de FPC invloed hebben kunnen uitoefenen op veel ontwikkelingen binnen de veiling wat mij als individuele kweker nooit was gelukt.” LASTIG

Directeur Ton van Mil, Corrie van Staalduinen en coördinator Ton Burger.

Een van de meest moeizame ontwikkelingen waar Van der Hulst

Markt-filosofie

O

oit steunde marketing vooral op boerenslimheid of Fingerspitzengefühl, maar tegenwoordig is zij een wetenschap. In elk geval een vak, roepen marketeers. Ik heb het mogelijk dus mis als ik - in navolging van velen om mij heen - die lange commercial over ‘meer bloemen’ niet goed begrijp. “Waardeloos”, zeiden sommigen aan wie ik

Column Johan

vroeg er naar te kijken. Of: “Waar gáát dit over?” Ik uitleggen dat bloemen centraal staan en de consument er méér moet kopen. Bloemen en planten moeten bij hem ´tussen de oren komen´, zei de directeur van BBH. Zelf ving ik alleen verbazing. Te ingewikkeld, zei iemand, die gewoon een product en als het even kan een prijs wil zien. Maar volgens die reclame op tv moeten we ook meer lol, lef, verlangen en fantasie (om wat te noemen) krijgen. “Voor lol ga ik naar café Nol”, riep een vriend, die blijkbaar onvoldoende had gestudeerd om te zien dat je daar toch echt bloemen voor nodig hebt. “Waarom niet gewoon een boeket, heb ik ook wel eens gezien,” zei hij, volgens mij doelend

op commercials van Top bloemen, Fleurop of Bloomon. Nou ja, een lange spot stimuleert in elk geval STER-inkomsten, waarvan de daling een bedreiging voor de met geld strooiende NPO vormt. Verder is het toch met een kanon op een mug schieten. De gemiddelde consument studeerde onvoldoende filosofie om de gecommuniceerde kronkels (pardon trends) van marketeers te snappen. Ik zeg niet dat er sprake is van antireclame. Wel dat een elite de doelgroep voor bloemen werd… Johan Th. Bos is redacteur van deze krant en geeft tweewekelijks zijn mening over de sierteelt.

tijdens zijn bestuursperiode tegenaan liep was wel de strijd met Royal FloraHolland om de FPC’s als volwaardige sparring partners te zien. “Op een gegeven moment werd ik mij ervan bewust dat de FPC’s door het veiling management als inspraakorganen vooral als lastig werden gezien. Een groot voorbeeld waarbij niet alleen de FPC’s zijn gepasseerd, en er in het geheel niet meer goed naar de leden werd geluisterd is het plantenklokverhaal, waarbij men vorig jaar het fysiek veilen wilde stoppen om over te gaan op beeld veilen. En zo was er meer, heel frustrerend. Ik heb toen echt aan de bel getrokken.”

MEER DRAAGVLAK

“Nadat de grote reorganisatie van Royal FloraHolland zo’n beetje was uitgekristalliseerd en vorig jaar bekend werd welk model Ledenraad als voorstel aan de leden zou worden voorgelegd, zijn ook de FPC’s gereorganiseerd. Een en ander heeft erin geresulteerd dat de rechten en plichten van de FPC’s duidelijker zijn vormgegeven en meer uniform zijn geworden. Als kweker wil je immers invloed hebben op wat er gebeurt. Ook is er nu gezamenlijk overleg tussen de FPCvoorzitters. Deze nieuwe strategie is dit voorjaar geïmplementeerd en versterkt het verenigings- en ondernemersgevoel. Doordat het twee kanten op werkt biedt het meer draagvlak. Wel is het nog een heel proces om uit te vinden wat wel en niet werkt.”


4 excellente TOP ondernemers De finalisten voor de Tuinbouw Ondernemersprijs 2019 zijn bekend. Bestuursvoorzitter Michiel F. van Ginkel bracht een verrassingsbezoek aan Anthura in Bleiswijk, Dekker Chrysanten in Hensbroek, Opti-flor in Monster en Wim Peters Kwekerijen in Someren. Alle vier topondernemers maken kans om op 9 januari de prestigieuze titel in de wacht te slepen. De finalisten hebben met elkaar gemeen dat ze met sterke, vernieuwende strategieën inspelen op de veranderde maatschappij waarbij duurzaamheid en gezonde verdienmodellen goed samengaan. De ondernemers spannen zich in om (jong) talent aan de tuinbouw te binden. Zij produceren een continue stroom aan innovaties en zoeken samenwerking met partners om niet individueel, maar juist als sector door te groeien. Op woensdag 9 januari 2019 maakt de jury in Keukenhof bekend welke ondernemer de prijs in ontvangt mag nemen.

CHAFFEUR KL. 2 GEZOCHT Per direct voor plantenvervoer Locatie Straelen Herongen Graag je reactie sturen naar:

Flowertrans@web.de

Voor onze Engelse lijnen zijn wij op zoek naar een

Verkoper m/v Als verkoper verkoop je bloemen en planten vanuit de vrachtauto aan winkeliers. Je bent met je uitstekende commerciële en communicatieve vaardigheden prima in staat je klantenbestand en je omzet continue uit te bouwen en wekelijks te bezoeken. Voor jouw klanten ben je het eerste en belangrijkste aanspreekpunt.

Bloemengroothandel

Wij vragen

handelaren, retailers,

• • • • • •

importeurs en winkels

Bezit rijbewijs CE met code 95 Uitstekende beheersing van de Engelse taal Werk- en denkniveau is minimaal MBO+ Ervaring met verkoop van sierteeltproducten aan bloemisten is een pré Uitstekende commerciële, sociale en communicatieve vaardigheden Resultaatgerichtheid en zelfstandigheid Je bent 2,5 dag per week in het buitenland Je vliegt naar plaats van bestemming Aantrekkelijk salaris Bonusregeling Prima secundaire arbeidsvoorwaarden Goede inwerkperiode Een dynamische en ondernemende functie in een modern groot familiebedrijf Heb je interesse, stuur dan je CV en motivatie naar Willemieke Heemskerk personeelszaken@heemskerkflowers.com

Laan van Verhof 65 Postbus 203 2230 AE Rijnsburg

gevestigd in Rijnsburg. Wij leveren aan groot-

in meer dan 30 landen. Onze klanten kopen 24/7 hun producten via onze gebruiksvriendelijke webshop.

Wij bieden • • • • • • •

Heemskerk Flowers is

T +31 71 409 81 00 F +31 71 409 82 00 E info@heemskerkflowers.com

We are customer care; wij staan voor kwaliteit en service en maken het zakendoen zo efficiënt mogelijk voor onze klant. Dit doen wij met meer dan 250 gepassioneerde medewerkers die hart voor de zaak hebben.

Wij zijn op zoek naar een

AMBITIEUZE PRODUCTIEMANAGER Voor ons moderne productiebedrijf in kamerplanten- en bloembollenarrangementen zijn wij op zoek naar een krachtige ambitieuze productiemanager. Bent u gewend een team van hardwerkende productiemedewerkers leiding te geven, tijdig te signaleren waar problemen in het productieproces ontstaan en de communicatie alsmede aansturing van de verantwoordelijken in ons magazijn en bloembollenbroeierijafdeling daarbij te doen? Dan bent u onze man of vrouw. Wij zijn op zoek naar een Ons bedrijf produceert en levert aan alle grote Europese bedrijven in de bloemen- en plantensector. Wij bieden u een baan binnen een bedrijf welke nog volop groeit en daardoor ook uitdagingen biedt. Een beloning alsmede eeningoede pensioenvoorziening en secundaire arbeidsvoorwaarVoorpassende ons moderne productiebedrijf kamerplantenen bloembollenarrangementen zijn wij op den deze uitdagende baan. zoekbehoren naar eenbij krachtige ambitieuze productiemanager.

Wij zijn op zoek naar een AMBITIEUZE PRODUCTIEMANAGER

AMBITIEUZE PRODUCTIEMAN

Wanneer u ervaring heeftvan in dit werk of denktproductiemedewerkers de capaciteiten hiervoor te bezitten zientijdig wij met Bent u gewend een team hardwerkende leiding te geven, te sigbelangstelling uw sollicitatie met actuele CV graag voor 31en oktober tegemoet. alsmede aansturing naleren waar problemen in het productieproces ontstaan de communicatie van de verantwoordelijken in ons magazijn en bloembollenbroeierijafdeling daarbij te doen? Dan Bij voorkeur naar ben@meko-hulsebosch.nl of per post naar: bent u onze per manmail of vrouw.

Voor ons moderne productiebedrijf in kamerplanten- en Meko-Hulsebosch Ons bedrijf produceert en krachtige levert aan alle grote Europese bedrijvenproductiemanager. in de bloemen- en plantenseczoek naar eenB.V. ambitieuze t.a.v. Ben van Diemen tor. Wij bieden u een baan binnen een bedrijf welke nog volop groeit en daardoor ook uitdagingen Veenburgerlaan 73A biedt. 2182 DB Hillegom Een passende beloning alsmede een goede pensioenvoorziening en secundaire arbeidsvoorwaarden behoren bij deze uitdagende baan.

Bent u gewend een team van hardwerkende productiem naleren waar problemen in het productieproces ontstaa Wanneer u ervaring ervaring heeft indit ditwerk werkofofdenkt denktde decapaciteiten capaciteiten hiervoor bezitten zien Wanneer u heeft in hiervoor te te bezitten zien wij wij metmet belangstelling uw sollicitatie met actuele CV graag voor 14 november tegemoet. belangstelling uw sollicitatie met actuele CV graag voor 31 oktober tegemoet. van de verantwoordelijken in ons magazijn en bloembo Bij voorkeur mail naar ben@meko-hulsebosch.nl bent u per onze man of vrouw. of per post naar: Meko-Hulsebosch B.V. t.a.v. Ben van Diemen Veenburgerlaan 73A 2182 DB Hillegom

Ons bedrijf produceert en levert aan alle grote Europes tor. Wij bieden u een baan binnen een bedrijf welke nog


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

7

Meer grip op je resultaat RESULTAAT n De plannen voor volgend jaar worden gemaakt! Met meer inzicht in je resultaten kun je beter gaan sturen en je organisatie meer doelgericht en winstgevend maken. MINDER VERRASSING

Hoeveel heb je deze week verdiend? Hoe doe je het vergeleken met vorig jaar en je doelstellingen? Op welke klanten verdien je geld?Op ieder moment inzicht in je actuele resultaten ten opzichte van je historische resultaten. Bekijk niet alleen je totale omzet, maar ook de details per klant, product en regio. Op basis van je resultaten uit het verleden kunnen ook voorspellingen worden gedaan over je inkoop, verkoop en winst. Daardoor kun je beter sturen en krijg je meer grip op je bedrijf. STUREN OP DOELSTELLINGEN

Met bovenstaande inzichten kun je reële doelstellingen voor de aankomende periode neerzetten en deze delen met je afdelingen en medewerkers. Door de resultaten ten opzichte van de doelstellingen op ieder moment inzichtelijk te heb-

ben, ben je ook in staat om op tijd bij te sturen wanneer dat nodig is. Hiermee ga je sturen op feiten in plaats van gevoel!Door regelmatig de doelstellingen en resultaten met je teams bespreken, verbeteringen door te nemen en de effecten van de veranderingen zichtbaar te maken, raken medewerkers nog meer betrokken en gecommitteerd aan de bedrijfsdoelstellingen en resultaten. CONCRETE HULP

De sierteeltgroothandel is een complexe omgeving met grote aantallen producten en klanten. Hier grip op krijgen en veranderingen inzichtelijker maken, is een uitdagende taak. Slimme software kan je helpen de benodigde bedrijfsinzichten te krijgen en je signalen te geven wanneer er onverwachte afwijkingen zijn ten opzichte van je doelstellingen, zodat je direct bij kunt sturen. NU

Wanneer je nu begint, dan heb je volgend jaar nog meer grip op je bedrijf! Meer weten? Peter Rosman, 06 83 22 03 46. Peter@wdd.nl

Directeuren Michiel de Haan en Michiel van Veen.

Tuinbouwjongeren op bezoek bij TOP-winnaar Royal Lemkes n Planten mooier dan hondenbrokken en boormachines TOP n Royal Lemkes won dit jaar de Tuinbouw Ondernemersprijs voor de ondernemer die het beste presteert op innovatief en duurzaam ondernemerschap. Op maandagavond 22 oktober reden de Tuinbouwjongeren Westland/Oostland met een autobus naar Bleiswijk om zich te verdiepen in de succesformule van deze marktleider in de plantenhandel naar de grootschalige retail.

Jos van der Venne(foto:Le Giesen)

DOOR FRANK DE KLERK

Dal is mogelijk bereikt GROEI n De Nederlandse Roos heeft het erg moeilijk gehad, maar het lijkt erop dat het dal is bereikt en het areaal weer langzaam groeit. De Afrikaanse roos daarentegen is intussen een van de belangrijkste spelers geworden in het mondiale speelveld. DOOR WILMA VAN VELZEN

De wereld verandert snel en daar komt ook het product Roos, de Koningin der bloemen, niet onderuit. Jos van der Venne, assortimentsmanager Roos bij Veiling Rhein-Maas, vat samen dat het areaal rozen in Nederland in de afgelopen twintig jaar is gekrompen van een piek van circa 950 ha in 2002 naar zo’n 250 ha nu, terwijl het areaal in Kenya en Ethiopië in dit tijdsbestek naar 3500 ha groeide. VERBETERD ASSORTIMENT

“De Afrikaanse kwekers hebben grote stappen gemaakt. Onder andere met een sterk verbeterd assortiment dat geleidelijk van een middelgrootbloemig naar een grootbloemig assortiment is verschoven. Kwekers besteden meer aandacht aan de post harvest, behandeling, verpakking en presentatie van het product tijdens de verwerking in Nederland en ook zijn steeds meer kwekers op grotere hoogten, van 1800 naar nu ca. 2400 meter hoogte, gaan telen. Dit heeft gezorgd voor een betere kwaliteit en knopgrootte.

Veredelaars hebben hier handig op ingespeeld door zich te richten op soorten met een grotere knopgrootte die geschikt zijn voor de teelt in Afrika. Dit alles bij elkaar heeft ervoor gezorgd dat het Afrikaans product een van de belangrijkste spelers is geworden in het mondiale speelveld.”

Directieleden Michiel de Haan en Michiel van Veen stonden klaar om de Tuinbouwjongeren persoonlijk te begroeten. In zijn presentatie zei De Haan dat toen hij in 2015 bij Royal Lemkes begon geen enkel verstand van planten had. ,,Ik had wel twaalf jaar leidinggevende ervaring zoals bij Dirk van den Broek.’’ De Haan kreeg bijval van zijn collega Michiel van Veen, die de logistieke en IT-kant doet. ,,Ik heb zes jaar bij FloraHolland gewerkt maar net zoveel verstand van planten als De Haan.’’

DAL BEREIKT

FAMILIEBEDRIJF

AFRIKA

“Echter, Nederland domineert nog steeds in het rode en witte segment met Red Naomi! en Avalanche+ als belangrijkste soorten. De Nederlandse roos heeft het erg moeilijk gehad, maar het lijkt dat het dal is bereikt en het areaal weer enigszins groeit. Door innovaties op het gebied van sortering, belichting en koeling weten Nederlandse telers topproducten neer te zetten waar een goede vraag naar is.” TOEKOMST

“Roos blijft ook in de toekomst de belangrijkste snijbloem. De vraag naar rozen zal met de groeiende welvaart in de wereld alleen maar toenemen. Ik ben wat dat betreft erg optimistisch. Wellicht komen er nieuwe productielanden bij en zullen de huidige productielanden uitbreiden, maar dat zal wellicht samengaan met een wereldwijde groei van de markt voor snijbloemen in het algemeen en voor de roos in het bijzonder” aldus Jos van der Venne.

Beiden zijn echter geheel gewonnen voor de plantenhandel. ,,Ik heb hondenbrokken en boormachines verkocht maar planten zijn veel mooier,’’ zei De Haan. ,,Met planten kunnen wij de wereld een beetje mooier maken, samen met onze collega’s en klanten. Voor veel van onze afnemers zijn de planten

maar een klein onderdeel van hun aanbod. Dat vraagt om een integrale aanpak samen met de klant in plaats van het leveren tegen een zo laag mogelijke prijs. Royal Lemkes is een familiebedrijf in de vijfde generatie en wil het verschil maken door duurzame groei. Wij gaan niet voor de maximale winst. Op een feestje kun je spreken over hoe groot je auto of je huis is maar ook over waar je vandaan komt, waar je staat en wat je wilt. Dan krijg je een veel leuker gesprek.’’ MARKTLEIDER

Royal Lemkes is marktleider in de grootschalige retail en levert onder andere aan OBI, KingFisher en Maxeda. Het Management team bestaat uit acht personen waaronder drie vrouwen. Dat is een bewuste keuze want Royal Lemkes streeft naar diversiteit. De betrokkenheid van de medewerkers bij het familiebedrijf is met een beoordelings-

cijfer van 8,5 erg groot. Daarmee behoort Royal Lemkes tot de top van 5 procent van de Nederlandse bedrijven met de hoogste interne betrokkenheid. SCHAALVERGROTING

De plantenhandelaar uit Bleiswijk hecht veel waarde aan schaalvergroting. Deze is nodig om te investeren in business intelligence en duurzaamheid. Door big data probeert Royal Lemkes achter de trends in de markt te komen. ,,Er zijn zaken, die mij verbazen’’, zei Van Veen. ,,Hoe kan een kweker via de klok leveren zonder te weten wat de klant wil? De sector is nog vaak aanbod- en niet vraag-gedreven. Hoe kunnen wij de sector zo veranderen dat de kweker maakt wat de klant wil. Wat maakt het dat een klant € 10 voor een plantje betaalt? Wij moeten geen geld laten liggen maar pakken, zodat de hele keten een goed inkomen heeft. De computer heeft veel potentie om na te gaan wat de consument wil.’’ In de strategie van Royal Lemkes heeft elke klant een eigen accounten procesmanager. ,,Elke klant wordt uniek bediend’’, zei De Haan. ,,De klant moet het gevoel hebben: die kar is voor mij gemaakt. Wij hebben onze logistiek zo ingericht dat wij vrachten in Londen of Boekarest kunnen afzetten. Royal Lemkes verkoopt 15.000 verschillende planten, die afkomstig zijn van 850 leveranciers. Wij zijn geen geschikte partner voor een klant, die enkel prijsaanvragen (tender) heeft. Die sturen wij door naar een ander bedrijf. Je moet ook wel eens afscheid durven nemen van een klant.’’


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

8

De trefwoorden van RVE Als we Dennis Roijers vragen om het bedrijf RVE kort te omschrijven, noemt hij drie begrippen: korte lijnen, thuis en kwaliteit. Die begrippen kenmerken RVE, een Rijnsburgse bloemen- en plantenexporteur, met circa 1600 Duitse supermarktvestigingen als klant. DOOR PIET KRALT RVE werd in 1986 opgezet. Klaas Roijers, een van de oprichters, heeft ondertussen het stokje overgedragen aan zijn zoon Mark Roijers. Samen met een mooi team geeft hij leiding aan het huidige bedrijf. Marks broers Geffrey (tourleider) en Dennis (manager facilitaire zaken) werken ook in het bedrijf. Wij spraken met Dennis Roijers. Korte lijnen Korte lijnen gelden bij RVE in- als extern. Naar medewerkers toe is het een informeel bedrijf met een platte organisatie. Ook naar klanten zijn de lijnen kort. “Voor ons heeft de keten vier schakels”, zegt Dennis Roijers, “kweker, transporteur/retail florist, supermarkt en consument. Hoe minder schakels, hoe kleiner de kans op narigheid. Dat klinkt simpel. Het moeilijke is om het met 1600 afnemers elke dag goed te doen. Een klant moet iets aan ons overhouden. Onze aanpak is simpel. De klant zorgt voor de plek, wij vullen die met verse bloemen en planten. Wij leveren verkoop klaar af. Van de klant vragen we alleen, dat hij de boel netjes houdt. Eigenlijk wat leveranciers van pindakaas en wasmiddelen ook vragen. Als het gaat om het vervoeren van de bloemen en planten is RVE transporteur. Tegelijkertijd adviseren we over welke planten in de winkel komen en hoe die worden gepresenteerd. We zien onszelf daarom als retail florist.” Hoe kort RVE de lijnen houdt, blijkt uit de inkoop. Directeur/eigenaar Mark Roijers is eindverantwoordelijk voor de planteninkoop en staat in regelmatig contact met alle vooraanstaande plantenkwekers.

Bedrijfsleider Arjan de Boer draagt zorg voor het bloemenassortiment dat in Duitsland wordt afgezet. De producten komen vers binnen bij RVE en worden vervolgens verdeeld over de verschillende touren. Ze kunnen zo de vrachtwagen in. Thuis Een ander trefwoord van RVE is thuis. “In het aansturen van bedrijven zie je een kentering”, zegt Dennis Roijers. “Vroeger bepaalde de baas wat er gebeurde. Medewerkers waren er om te luisteren en te doen wat er gezegd werd. Nu we in bedrijven veel meer samen doen, vinden we elkaar meer op menselijke waarden. Ons bedrijf heeft inmiddels circa zeventig medewerkers. Toch blijft de menselijke maat. We kennen weinig functieniveaus. Vijf mensen zijn in kaderfuncties actief. Dan zijn er de chauffeur/verkopers en

de chauffeur/bijrijders. In de box hebben we logistieke medewerkers. Complexer maken we het niet. Een platte, informele organisatie, waarin iedereen bijspringt als dat nodig is, waar deuren open staan en waar mensen zich thuis voelen.” Kwaliteit Voor RVE gaat kwaliteit over hoe je koopt (goede kwekers, A-kwaliteit, bij planten uitsluitend MPS gecertificeerde kwekers, bij bloemen één hoog aangeschreven leverancier). Verder mag het proces (verwerking, transport en verkoop klaar afleveren) geen afbreuk doen aan de productkwaliteit. “Onze ingangscontrole is scherp, het aantal handelingen aan het product is zo beperkt mogelijk en onze keten is vrijwel gesloten. Onze toekomstambities liggen daarom meer in het mee ontwikkelen met de

klantenambities, dan in groei op zich.” Sinds enkele jaren verkoopt RVE haar producten onder eigen merk, Qualität. Roijers: “We voeren Qualität bij verschillende retailketens. Je kunt Calve pindakaas per slot van rekening ook bij Albert Heijn en bij de Jumbo kopen. Met een merk als Qualität leg je jezelf het nodige op. We willen iets beters bieden dan wat retailers daarnaast aanbieden. Bloemen en planten van Qualität zijn betrouwbaar (what you see is what you get), kwalitatief bovengemiddeld en aantrekkelijk gepresenteerd. We hebben de bij het merk passende uitstraling zelf laten ontwerpen. De merkwaarden van Qualität zijn zoals we als bedrijf en als gezin willen zijn, nuchter en betrouwbaar. Anno 2018 kun je je daarmee als ondernemer nog steeds onderscheiden.” FOTO’S MICHEL TER WOLBEEK


EEN SPECIALE UITGAVE VAN DE BLOEMENKRANT

De roos staat al jaren nummer 1 n Guido Vollebregt, productmanager productteam Roos EÉN n Roos staat al jaren op nummer 1 en dat gaat niet veranderen. Bij Royal FloraHolland is roos nog steeds veruit de grootste productgroep. Alleen van week 1 tot en met week 20 heeft het product Roos wat last van haar grote concurrent Tulp. “Ruim 65% van de rozen in Europa bereiken de consument nog steeds via het groothandelskanaal en bloemisten”, stelt Guido Vollebregt, die evenals Ferry Schoneveld en Janneke de Jong als productmanager invulling geeft aan het productteam Roos bij Royal FloraHolland. “In de afzetlanden zien we vooral groei in de Oost Europese landen. Daar ligt eveneens een behoorlijke groei van onze KOA-computers waarop vooral rozen worden ingekocht. Rusland lijkt op de weg terug. Alleen voor de retail, die jarenlang mooie groeicijfers liet zien, is dat nu wel een beetje voorbij.”

BIJZONDER JAAR

Voor roos was een buitengewoon bijzonder jaar. Vooral het klimaat in de productiegebieden was van grote invloed. “Zowel de weersomstandigheden, als het ondernemersklimaat. Dat was vooral in Ethiopië lastig. Het hele jaar ligt de productie al achter vanwege een combinatie van klimaat en onrust in de productiegebieden. Ook Kenia loopt achter in volume, doch slechts in de periode na week 20 en dit was puur klimatologisch. De vele regen zorgde voor een slechte aanvoer. Daarentegen heeft Nederland, met een aanvulling uit Spanje, goed gepresteerd. Voor het eerst in drie jaar stabiliseerde het volume Nederlandse roos met na week 32 zelfs iets toename. De aanvoer van rozen was het afgelopen jaar 7% lager, maar steeg de middenprijs voor het derde jaar op rij.” WEINIG INTERESSE

“Aan de afzetkant resulteerde de tropische zomer in een matige prijsvorming veroorzaakt door het ver-

Guido Vollebregt, productmanager Roos.

haal dat de consument bij extreem mooi weer weinig interesse heeft in bloemen. De eerste twee weken van oktober lijken eveneens ondermaats, lagere aantallen in combinatie met een lagere prijs. De mooie nazomer is niet goed voor de rozenverkoop. Wel worden de verschillen in prijsvorming nooit in het najaar bepaald, maar zijn de eerste 26 weken van het jaar bepalend. Richting eindejaar daalt de omzet in rozen, terwijl de middenprijs iets stijgt.” BREXIT

Qua marktaandeel strijden Nederland en Kenia jaarlijks om de eerste plaats. Vorig jaar won Kenia met een marktaandeel van 38% met Neder-

De prachtige trosroos.

land nipt onder zich. Ethiopië is altijd goed voor een derde plaats (20%). “De Brexit zal zeker invloed hebben op roos, maar in vergelijking met de productgroepen lelie en chrysant zal de impact voor rozenaanvoer via Nederland echter minder zijn. Voor het zeer dominante supermarktaandeel in het Verenigd Koninkrijk verloopt de inkoop van roos veelal rechtstreeks vanuit Afrika. Een andere bedreiging kan komen vanuit het Duitse retailkanaal vanwege de nieuwe onrealistisch hoge certificeringseisen. Positief is dat met veel interesse wordt uitgekeken naar de resultaten van het ‘customer journey’ onderzoek dat recent in Duitsland werd uitgevoerd. Hiervoor wer-

den de aankoopvoorkeuren van de consument onderzocht, alsook de behandeling van een bos rozen na aankoop.” “Promotiecampagnes gaan via Bloemen Bureau Holland. Rond Valentijn zijn er altijd mooie campagnes. De nieuwste bloemencampagne van ‘mooiwatbloemendoen’ is een goed voorbeeld van collectief campagnevoeren. Het leuke filmpje doet het prima en duikt overal op. Interessant is dat ook het trouw en event seizoen meer aandacht kreeg. Bijzondere cultivars lijken de arrangeurs en bloemisten te boeien en exclusieve rozen worden extreem goed betaald. Ik voorzie een rooskleurige toekomst voor roos.”

Rozentelers vestigen hun hoop op Allerheiligen HOOP

n De prijzen van in de Nederland geteelde kwaliteitsrozen zijn erbarmelijk. Zelfs na de zomer komen de prijsstijgingen in heel Europa niet goed op gang. De hoop is nu gevestigd op Allerheiligen.

Waarom een positieve prijsontwikkeling van in Nederland geteelde kwaliteitsrozen achterblijft is voor FPC voorzitter Mark van der Hulst een raadsel. “De hitte is voorbij,

dus dat kan de huidige lage prijs niet meer veroorzaken. De kwaliteit is ook heel goed. Deze heeft van de zomer niet geleden onder het warme weer doordat het constant warm was. Een korte hittegolf veroorzaakt meer problemen. De kwaliteit van de rozen is juist heel goed door de hoeveelheid licht die we hebben gehad.” ROOD EN WIT

Op dit moment zijn er zo’n zeventig rozentelers in Nederland actief met de teelt van grootbloemige rozen en tros in het hogere segment. “Kleinbloemige rozen worden al tien jaar niet meer in Nederland geteeld en middelgroot is voor een deel ook naar buitenlandse teeltgebieden verplaatst. De Nederlandse teelt bestaat in hoofdzaak uit rood en wit, zoals Red Naomi en Avalanche+. Ook hier neemt de druk toe. Meer kleuren in de grootbloemige rozen zijn een niche product.” STAP VOORBLIJVEN

Prachtig geel.

“De in Nederland geteelde rozen en Afrikaanse teelt komen op de veiling bijeen. Voor het maken van onderscheid zoeken telers van in Nederland geteelde rozen het vooral in het leveren van excellente

kwaliteit met extra service richting hun klanten. Tegelijkertijd groeit de roep om duurzaamheidslabels. Nu zijn bloemisten in tegenstelling tot andere partijen nog niet zo veeleisend, maar ook bij hen zie je dat groen inkopen steeds meer trend wordt. De FPC wil ook met duurzaamheidslabels een stap voor te blijven. Om dit te bereiken maken we er werk van alle rozentelers in het FSI-mandje te krijgen. MPS-GAP is een van de certificaten. Dus een Nederlandse kweker kan bijvoorbeeld voor MPS-GAP kiezen. Telers van Nederlandse rozen hoeven weinig extra moeite te doen om dit te verkrijgen. Zij hebben immers alles al goed voor elkaar. Inmiddels zijn zo’n vijf teeltbedrijven MPS-GAP gecertificeerd.”

kansen zien we ook in Polen. Echt een grote groeimarkt, want de Poolse bevolking is heel bloemlievend en teelt zelf nauwelijks bloemen omdat dit vanwege de koude omstandigheden niet rendabel is.” Over het splitsen van de Productdag Roos en de Meet & Greet naar een aparte gelegenheid in september in het World Horti Center is Van der Hulst goed te spreken. “In april kunnen we ons dan helemaal richten op de Keukenhof Rozen-

BLOEMLIEVEND

Slechts 15 tot 20% van alle in Nederland geteelde rozen blijft in Nederland. De rest gaat over de grens en dat is dan ook superkwaliteit. “Echte topdagen zijn de Moederdagen in Duitsland en Frankrijk, maar ook elders in Europa. Onlangs hebben we vanuit de FPC Roos nog een marktbezoek gedaan naar Praag. Dan is het leuk om onze Nederlandse rozen overal te zien. Volop

Mark van der Hulst.

show waarbij zowel de kwekers als de handel en LTO betrokken zijn. In navolging van de legendarische rozenshows in Broek op Langedijk is dit nog het enige moment dat de rozentelers kunnen strijden met elkaar om wie de mooiste rozen heeft. Bovendien is dit een echte consumentenshow waar de kwaliteit van afspat en is het geweldig leuk om te zien wat je rozen doen met mensen. Dan besef je weer waarvoor je het doet.”


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

10

Roos is absoluut de drager van de markt n Bij Veiling Rhein-Maas goed voor 30% snijbloemenomzet BELANGRIJK n Roos is nog steeds het belangrijkste product op alle veilingen. Het is de drager van de markt, want een goed rozenassortiment trekt goede klanten aan die ook andere producten kopen. DOOR WILMA VAN VELZEN

“Een zo breed en diep mogelijk rozenassortiment voor onze kopers vinden we daarom belangrijk” stelt Jos van der Venne, sinds september 2017 assortimentsmanager Roos bij Veiling Rhein-Maas en daarvoor lange tijd werkzaam in de rozenindustrie in Kenia. “Continu zijn we op zoek naar soorten en kwekers die iets kunnen toevoegen aan ons assortiment. Dit maakt dat klanten van Veiling Rhein-Maas toegang

hebben tot een volledig assortiment met Duitse, Nederlandse, Afrikaanse en Ecuadoraanse producten. De productgroep Roos is bij Veiling Rhein-Maas goed voor 30% van de snijbloemenomzet.” LAGERE AANVOER

“Dit jaar wordt gekenmerkt door een lagere aanvoer van zowel buitenlandse als Nederlandse aanvoerders”, concludeert Van der Venne. “De totale aanvoer van Duitse rozen was hoger, ondanks de lagere aan-

voer van de zogenaamde ‘Freiland’ rozen, een uniek product dat specifiek in onze regio wordt geteeld. De sterk verminderde aanvoer vanuit Kenya en Ethiopië werd veroorzaakt door het lange en intensieve regenseizoen in Kenya en een langdurig koud voorjaar in Ethiopië.” PRIJSVORMING

“Uiteraard heeft ook de lange tropische zomer effect gehad op de totale afzet en prijsvorming aan de klok in Straelen-Herongen. Vooral in de weken 30, 31 en 32 hadden we een flink lagere aanvoer vanuit Afrika. Hierdoor bleef Veiling Rhein-Maas in die periodes met de totale aanvoer roos wel iets achter. De cumulatieve prijsontwikkeling tot week 42 was ondanks de tropische Europese zomer goed voor de Afrikaanse rozen. De prijzen voor Nederlandse en Duitse rozen lagen daarentegen iets lager dan vorig jaar.” EXTRA GROTE KOPPEN

Van de totale aanvoer roos bij Veiling Rhein-Maas komt 17% van Nederlandse telers. “Wij hebben uitstekende Avalanche+ en Red Naomi telers die het erg goed doen. Diverse kwekers verkopen ook hun exclusieve sorteringen met extra grote koppen en meer uniformiteit per bos. De prijzen voor dit hogere segment zijn uitstekend. Door de hoogconjunctuur nam de vraag

naar bloemen en rozen toe, vooral naar het betere kwaliteitsproduct en een breder assortiment. Om tegemoet te komen aan de grote vraag naar topproducten heeft Veiling Rhein-Maas een speciaal blok ‘Premium-Quality’ ingesteld. Het succes hiervan is te danken aan de strikte criteria waaraan de producten moeten voldoen.” “Voor de komende kerstperiode voorzien we voor rode en witte rozen een lichte prijsstijging, maar

in vergelijking met Valentijn is dat niets. Dit is en blijft de belangrijkste dag voor het product roos op onze marktplaats. In het algemeen is Duitsland onze grootste markt. Kleuren als oranje en tweekleurige geel/rood en roze/wit worden veel aangevoerd vanuit Duitsland en Afrika. Bij de Nederlandse rozen domineren de kleuren rood en wit. De top 5 rozen bij Veiling Rhein-Maas is Red Naomi, Avalanche+, Athena, Bella Rose en Mariyo!


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

11

Prachtig assortiment geurende rozen

Parfum Flower Company zoekt samenwerking Parfum Flower Company zoekt samenwerking met de lokale groothandel in Europa. Inzet is een prachtig assortiment heerlijk geurende rozen in het hogere segment om de consument te veroveren. Door Wilma van Velzen “Onze missie is ’s werelds mooiste geurende rozen in te kopen en te leveren om bloemisten, stylisten en bloemsierkunstenaars in staat te stellen hun klanten met dit exclusieve product te overweldigen” stelt Wouter de Vries, managing director Parfum Flower Company. “Alleen zijn onze geurende rozen nog onvindbaar voor veel bloemisten en doen we er alles aan dit te veranderen. De eerste stappen hiertoe zijn al gezet door samenwerking te zoeken met vijf toonaangevende exporteurs waaronder Van der Plas Flowers & Plants, FleuraMetz, Heemskerk Flowers, Vianen Flowerexport en Barendsen.” Online boeketten “Eveneens zijn we een samenwerking aangegaan met de Dutch Flower Group, die in Parfum Flower Company deelneemt met een minderheidsbelang van 25%. We verwachten er veel van. Vooral nu de Dutch Flower Group voor haar klanten ook online activiteiten verzorgt met e-Flora, waarbij online boeketten en planten aan consumenten in heel Europa worden verkocht. Of we naast de weelderige uitstraling van onze rozen ook de geur online duidelijk kunnen maken wordt nog wel een uitdaging.” Vijftig samenwerkingen De droom van De Vries is consumenten in de toekomst ook via een Bijenkorf in Nederland, Karstadt in Duitsland of Selfridge in het Verenigd Koninkrijk te bereiken. “Ooit gaat dit ons lukken. Daarvan ben ik overtuigd. Voor nu is de focus van Parfum Flower Company nog gericht op de Europese markt met het

doel vijftig nieuwe samenwerkingen met lokale groothandelaren te vinden om bloemisten beter te bereiken in het midden en hoge segment. Hiermee wordt het product tegelijkertijd uit de weddinghoek getrokken, want ook gewoon op de vaas zorgen onze heerlijk geurende parfumrozen voor een unieke beleving.”

zorgt een selecte groep kwekers ervoor dat we jaarrond onze rozen kunnen leveren. Inkopen bij de bron houdt de lijnen kort en de logistiek regelen we zelf. Omdat de veredeling niet op volume is gericht maar op geur, omvat de productie kleine aantallen. Dit maakt het product minder geschikt voor de retail, dus juist exclusief voor bloemisten. Elke roos heeft een andere geur en is puur natuur zoals een roos hoort te zijn. En waar iedereen op zoek is naar storytelling voor zijn product, vertellen onze rozen met hun heerlijke geur vanzelf hun verhaal. Consumenten worden er blij van en zijn daardoor bereid de hogere prijs te betalen.”

Genomineerd De flow zit er inmiddels duidelijk in. Vanaf de start in 2011 ondergaat Parfum Flower Company een snelle groei en thans zijn er al twaalf medewerkers actief. Dit is niet onopgemerkt gebleven, want tot

verrassing van De Vries is Parfum Flower Company genomineerd als een van de vijf finalisten die meedingen naar de titel van ‘Onderneming van het Jaar 2018 in Aalsmeer’. De bekendmaking is op 2 november. Top vijf Het assortiment geurende rozen van Parfum Flower Company is alles behalve standaard met rozen uit de David Austin Wedding Rose collectie, de Meilland Jardin & Parfum collectie en Wabara Roses uit Japan en een top vijf met Prince Jardinier, Charlene de Monaco, Yves Piaget, Patience en Peony Pink in de hoofdrol. “Vervolgens

Geurende showroom Parfum Flower Company is gevestigd in Flora Holland Zuid in Aalsmeer en heeft een showroom aan de Rietwijkeroordweg 28 in Aalsmeer. In de heerlijk geurende showroom is een deel van het schitterende assortiment dagelijks in sfeervolle toepassingen te bewonderen. De rozen in de (pluk) tuin zijn een mooie aanvulling. Het wisselende showroomdecor en de rozenarrangementen zijn het resultaat van een samenwerking met bloemisten. Vanuit deze inspirerende omgeving helpt Parfum Flower Company mee de geurende rozen in de markt te zetten. Kijk voor meer informatie op www.parfumflowercompany.com.


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

12

Tiny Flower Boat verbindt de sierteelt n Prachtige gelegenheid om klanten producten te laten ontdekken VERVOLG VAN VP

FLOWER n Wie zijn of haar klant wil laten meegenieten van de prachtige producten, die zowel buiten als binnen kunnen

meevaren, vindt in de Tiny Flower Boat een geweldige ervaring. De bloemenbakken aan de buitenzijde kunnen meerdere keren per dag worden vervangen, zodat allerlei sierteeltpresentaties mogelijk zijn. De klant kan de producten op deze manier rustig van dichtbij bekijken.

beleven. Zien, voelen, ruiken en genieten. ‘

Foto’s: Walter Landesbergen/ Peter van Delft

Een prachtig boeket voor Andrea.

Daarnaast heeft hij de mogelijkheid de leveringsvoorwaarden door te nemen, Daarnaast kunnen producenten workshops houden, meetings organiseren en ook over de |Aalsmeerse wateren varen en daar de nog steeds prachtige en arbeidsintensieve teelt van seringen bewonderen. ‘Overal zijn mogelijkheden voor’ , beschrijft Jan de Boer zijn laatste vinding. ‘Je wilt je klanten graag meenemen en wat van de sierteelt en de omgeving laten zien. Zo verbindt je het nuttige met het aangename.’ MEER PLANNEN

Oranje hoort bij zijn oer Hollands product.

Jan heeft overigens nog meer plannen en is doelbewust met het mooiste product van de wereld bezig. Dat bewees hij zaterdag wel door naast de presentatie van de Tiny Flower Boat prachtige bloemenarrangementen neer te zetten en had hij kosten noch moeite gespaard voor een geweldige presentatie. Die overigens na diverse forse regenbuien plaatsvond in een stralende zon. PERSOONLIJK

Samen met de bouwers van de boot.

GROOTSTE GERBERA CAMPAGNE OOIT In samenwerking met creatief bureau Vandeez heeft Coloured by Gerbera een nieuw gerbera promotieplan ontwikkeld voor de komende drie jaar. Onderdeel hiervan is een grootschalige gerberacampagne in april 2019. Tijdens Trade Fair Aalsmeer - van 7 t/m 9 november 2018 - presenteert de collectieve gerberapromotie Coloured by Gerbera deze gerberacampagne. GERBERA’S IN ALLE SOORTEN EN MATEN. In april staat gerbera weer op de bloemen agenda. Dit moment wordt aangegrepen om de grootste gerberacampagne ooit te lanceren. Kenmerkend voor de gerbera is het grote assortiment. Er zijn ruim 615 verschillende soorten; een enorme diversiteit in kleur en vorm. Coloured by Gerbera wil hier o.a. bekendheid aan geven middels winkelvloeractivatie. GEZAMENLIJ KE CAMPAGNE GROOTHANDEL EN BLOEMIST. Door haar diversiteit is de gerbera inzetbaar voor veel gelegenheden. Daarom lanceert Coloured by Gerbera de campagne ‘Gerbera - Get the Feeling!’ waarbij verschillende emoties gekoppeld worden aan de gerbera. De groothandel wordt hier nauw bij betrokken. Coloured by Gerbera ontmoet graag exporteurs, groothandels en cash-andcarry’s om deze gezamenlijke campagne mee uit te werken. Zien we u bij de Trade Fair? BEZOEK DE STAND VAN COLOURED BY GERBERA TIJ DENS TRADE FAIR (HAL 1, STAND 8.16) EN KOM IN CONTACT MET MEDEWERKERS VAN DE PROMOTIECOMMISSIE.

‘Steeds meer mensen maken gebruik van de digitale snelweg’, schetste Jan de Boer. ‘Daardoor wordt het persoonlijk contact steeds minder. En dat hebben we zo nodig. Onze producten moet je

Aan belanstelling had de Flower Boat niet te klagen.

GERBERA

g n i l ee F e h t t e G 7 T/M 9 NOVEMBER 2018: LANCERING

GROOTSTE GERBERA CAMPAGNE OOIT! TRADE FAIR: HAL 1, STAND 8.16


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

13

IFTF Expo weer groter n Veel interesse voor International Floriculture Trade Fair GROTER n De 9e IFTF Expo Haarlemmermeer in Vijfhuizen vindt plaats van 7 tot en met 9 november en is tijdens de beursdagen geopend van 10.00 tot 18.00 uur. Drie dagen lang zal de schitterende expohal in het teken staan van de sierteelt in de breedste zin van het woord. Alweer de 9e editie van de International Floriculture Trade Fair (IFTF) Expo Haarlemmermeer staat op stapel. Een alles overtreffende beurs voor kwekers en een groot internationaal koperspubliek. Met de World of Flowers inbegrepen is de IFTF eveneens dé beurs voor bloemisten. UITBREIDING

“De fikse uitbreiding van het beursoppervlak heeft er vorig jaar voor gezorgd dat de beurs verder kon doorgroeien” zegt IFTF-woordvoerder Dick van Raamsdonk. “Daarmee hebben we goed geluisterd naar

onze klanten, want maar liefst zo’n 300 standhouders, waaronder weer veel kwekers uit binnen- en buitenland, hebben zich aangemeld. Zij zullen op kleurrijke wijze invulling geven aan de beurs met het volledige sierteeltassortiment in al zijn kleuren, vormen en innovaties. Vooral veel trends en vernieuwing is wat de beursbezoekers graag zien. Daar komen ze voor.” LANDENPAVILJOEN

Onder de standhouders zijn meer dan vijftig landen vertegenwoordigd in het landenpaviljoen wat representatief is voor het interna-

tionale karakter van de IFTF. “In het verleden waren veel landen individueel aanwezig, maar inmiddels nemen ze deel in het landenconcept. En was Iran vorig jaar nog bescheiden aanwezig, dan wordt er nu groot uitgepakt. Een nieuwkomer is Zimbabwe en ook dat is van grote toegevoegde waarde.” WORLD OF FLOWERS

Voor de vijfde keer is ook de World of Flowers onderdeel van de IFTF. Vooral voor bloemisten biedt dit een bron van inspiratie die zij niet mogen missen. Elke beursdag vinden er wedstrijden plaats met een internationaal deelnemersveld. Daarbij wordt gestreden om de Wim Hazelaar Trofee op woensdag en donderdag en de Student Challenge op vrijdag. Voor de Wim Hazelaar Trofee maken twaalf internationale bloemisten elk zeven arrangementen in de Florist Lounge. Een mooie toevoeging zullen de Inspiration Zones zijn en voor het eerst ook de World of Trends. Dit belooft veel goeds en verwacht wordt dat zowel in het landenpaviljoen als de World of Flowers de wow-factor overduidelijk aanwezig zal zijn. WEEK VAN DE SIERTEELT

Een mooie ontwikkeling vindt Van Raamsdonk het dat zowel de IFTF als de Trade Fair Aalsmeer zich hebben ontplooid tot goede internationale beurzen die steeds meer vakmensen lokken uit de hele wereld. “Zelfs op locatie wordt door sierteeltbedrijven tijdens de beursweek ingehaakt met open huizen en andere activiteiten. De hele sector komt in beweging en dit maakt

de beursweek tot dé internationale week van de sierteelt in Nederland of misschien wel beter gezegd van de wereld. Het concept is een ijzersterke formule die staat als een huis!” TROFEE

De 9e IFTF (International Floriculture Trade Fair) Expo Haarlemmermeer in Vijfhuizen vindt plaats van 7 tot en met 9 november en is

tijdens de beurs geopend van 10.00 tot 18.00 uur. De prijsuitreiking van de Wim Hazelaar Trofee is op donderdagavond 8 november. Het International Floriculture Forum vindt plaats op dinsdag 6 november 2018 van 13.30 uur tot 16.30 uur in de aula van Expo Haarlemmermeer (IFTF Fairground) in Vijfhuizen, Nederland. Geïnteresseerd? Registreer: www.floriforum.com

Trade Fair 2018 een must n ‘Connect to Global Growth’ BEURS n De Trade Fair Aalsmeer 2018 is een must. Op 7, 8 en 9 november vindt de beurs weer plaats bij Royal FloraHolland locatie Aalsmeer. Het beursthema is ‘Connect to Global Growth’. Door Wilma van Velzen

Royal FloraHolland beursmanager Wilma van Straalen geeft een vooruitblik van wat beursbezoekers kunnen verwachten. “De sierteelt is sterk internationaal georiënteerd en internationale samenwerking, innovatie en digitalisering bieden volop groeimogelijkheden. In dit kader zorgt de Trade Fair Aalsmeer 2018 voor verbinding met het wereldwijde netwerk van sierteeltondernemers dat bestaat uit grote, kleine, innovatieve, ervaren ondernemingen én alles daartussen. Onder het thema ‘Connect to Global Growth’ worden drie beursdagen

vol wereldwijde inspiratie, innovatie en kansen voor groei geboden.” ROYAL FLORAHOLLAND HOUSE

Nieuw is het fenomeen ‘Digital Market’ waarmee beursbezoekers worden geïnformeerd over Floriday en andere digitale initiatieven van Royal FloraHolland. “Het spreekt voor zich dat in het Royal FloraHolland House alle informatie kan worden verkregen over de dienstverlening. Blikvanger is hier de uitgebreide noviteitenpresentatie. Ook kan men er stemmen op genomineerden voor de Dutch Tulip Award en de Greenovation Award.”

PRESENTATIES

Speciaal voor ondernemers die handel drijven met Engeland verzorgt Matthijs Mesken (VGB) een presentatie over de Brexit. Eveneens een interessante spreker is belevenis architect Bart Kranendonk die betrokken is bij de ontwikkeling van Floriworld, de nieuwe themaattractie die in 2020 haar deuren opent. Het thema duurzaamheid staat in enkele presentaties centraal en trend- en inspiratieworkshops zijn te verwachten van onder andere Aafje Nijman, Romeo Sommers en Pim van den Akker. “Het complete beursprogramma staat op de website. Tijdens de Trade Fair Aalsmeer organiseren ook een aantal op het veilingterrein gevestigde handelsbedrijven een evenement zoals het Green Trade Center, Hoven en de Mooij en Barendsen.” BEURSOPPERVLAK

“We hebben nu een andere hal voor de Trade Fair. Dat levert ons een beursoppervlak op van maar liefst 25.000 m2. Onder de ruim 600 exposanten bevinden zich kwekers, veredelaars, handelaren in bloemen en planten en leveranciers van toegevoegde waarde artikelen. De exposanten zijn afkomstig uit onder andere Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Denemarken, Italië, Spanje, Israël, Ethiopië, Taiwan, Japan en de Verenigde Staten.” INTERNATIONAAL

Vorig jaar werd de Trade Fair Aalsmeer bezocht door ruim 16.000 be-

zoekers, waaronder kwekers, handelaren en detaillisten (retailers én vakbloemisten). Van alle bezoekers was circa 35% internationaal. Verwacht wordt dat het internationale karakter de komende jaren nog wat verder zal toenemen. “Het meest belangrijk vinden we echter dat onze exposanten tevreden zijn en hun doelstellingen voor deelname aan de Trade Fair Aalsmeer behalen. Uit alle evaluaties onder de exposanten bleek eerder een grote te-

vredenheid en ook gaven bezoekers hoge waarderingscijfers. Dat willen we graag zo houden. De focus van de beurs zal wederom gericht zijn op het bij elkaar brengen van vraag en aanbod en het stimuleren van de afzet van onze kwekers. Dit past goed bij de strategie van Royal FloraHolland. Kom naar de Trade Fair Aalsmeer 2018 en weet dat digitaal aanmelden ervoor zorgt dat iedereen snel binnen is!”


Bloemenkrant Bedrijfsprofielen Deze Bloemenkrant starten we een nieuwe serie. In de sierteeltsector werken veel bedrijven met lef, innovatiedrang en inzet met het mooiste product van de wereld, bloemen en planten. Allemaal bedrijven met een verhaal. De Bloemenkrant wil graag aan deze interessante verhalen de ruimte geven op een eigen pagina. RVE Bloemen- en plantenexport is de eerste. Piet Kralt, vakjournalist en Wim Zandbergen, vakfotograaf staan met de Bloemenkrant garant voor de kwaliteit van het artikel. Eigen bedrijfsprofiel Wilt u het verhaal van uw bedrijf vertellen en wilt u graag mensen met uw organisatie laten kennismaken? Bel dan met de Bloemenkrant, Dennis Seriese 0622668555, dennis. seriese@bloemenkrant.nl of Teuntje van Delft, 06-12746478.

DINSDAG 30

OKTOBER 2018

De trefwoo rde

Als we Den nis Roijers vrag en om het bedrijf RVE kort te omschrijven, noemt hij drie begrippen: korte lijnen, thuis en kwalitei t. Die begrippen kenmerke n RVE, een Rijnsburgse bloemen- en plantenexpor teur, met circa 1600 Duit se supermarktv estigingen als klant. DOOR PIET KRA LT

n van RVE

RVE werd in 1986 een van de opric opgezet. Klaas Roijers, hters, heeft onde het stokje over rtussen gedragen aan zijn zoon Mark Roijers. Samen met een mooi team geeft hij leidi ng aan het huid ige bedrijf. Marks broers Geffrey (tour leider) en Dennis (man ager facilitaire zaken) werken ook in het bedr ijf. Wij sprak en met Denn Roijers. is Korte lijnen Korte lijnen gelden bij RVE in- als extern. Naar medewer kers toe is het een informeel bedrijf met een platt e organisatie. Ook naar klan ten “Voor ons heef zijn de lijnen kort. t de keten vier zegt Dennis schakels”, Roijers, “kwe ker, transporteur/retail florist , supermarkt en consument. Hoe mind er schakels, hoe kans op narig kleiner de heid met alle voor aanstaande plan moeilijke is om . Dat klinkt simpel. Het tenkwekers. Bedrijfsleider het met 1600 Arjan de Boer afnemers elke dag goed Dan zijn er de draagt zorg te doen. Een voor het bloe chauffeur/verk klant moet men iets aan ons opers en de chauffeur overhouden. /bijrijders. In land wordt afge assortiment dat in Duitshet mee ontw Onze aanpak de box hebb simpel. De klan ikkelen met we logistieke zet. De prod en is de ucten komen medewerkers. t zorgt voor vers binnen bij klantenambit de plek, wij Complexer ies, dan in groe vullen die met RVE en word maken we het en vervolgen i op zich.” verdeeld over verse bloemen niet. Een platt Sinds enkele s jaren de verschillende Wij leveren verk e, en planten. organisatie, waarin iedereen informele kunnen zo de oop klaar af. producten onde verkoopt RVE haar touren. Ze Van de klant vrachtwagen vragen we allee bijspringt als dat nodig is, r eigen merk in. waar deuren , Qualität. n, dat hij de Roije rs: “We voeren open boel netjes houdt. Eigenlijk waar mensen Qualität bij versc zich thuis voele staan en Thuis lende retailkete wat leverancie hildakaas en wasm n.” rs van pinns. Je kunt Calve Een ander trefw iddelen ook kaas per slot pindavragen. van rekening Als het gaat Kwaliteit oord van RVE om het vervo ook bij Albert het aansturen is thuis. “In Heijn en bij de eren van de bloemen en van Voor RVE gaat Jumbo kopen. planten is RVE kentering”, zegt bedrijven zie je een kwaliteit over Met een merk als Qual transporteur. Tegelijkertijd ität hoe (goe Denn leg je de koopt je jezelf het is Roijers. “Vro kwekers, A-kw adviseren we ger bepaalde op. We wille nodige ealiteit, bij plan over welke n iets beters de baas wat planten in de uitsluitend MPS ten bieden dan wat er gebeurde. winkel komen Medewerkers retailers daar gecertificeerd en hoe die naas waren er om worden gepr bij bloemen e kwekers, esenteerd. We te luisteren één hoog aang en te doen wat en planten van t aanbieden. Bloemen zien onszelf eschreven daarom als retai leverancier). er gezegd werd Qualität zijn Verder mag betro bedrijven veel l florist.” (what you see . Nu we in het proces Hoe kort RVE meer samen (verwerking, is what you get), uwbaar doen, vinden de lijnen houd transport en we elkaar mee bove kwal ngemiddeld verkoop klaar t, blijkt uit de inkoop. Direc r op menselijk afleveren) geen en aantrekkelijk itatief teur/eigenaar e waarden. Ons bedrijf heef presenteerd. afbreuk doen geMark Roijers eindverantwo We hebben de productkwalit aan de t inmiddels circa is orde eit. “Onze inga bij het merk medewerkers. passende uitst zeventig inkoop en staat lijk voor de plantenToch blijft de ngscontrole is scherp, het raling zelf laten menselijke aantal handeling maat. We kenn in regelmatig De merkwaar ontwerpen. contact den van Qual en weinig func product is zo en aan het ität zijn zoals beperkt mog Vijf mensen we als bedrijf elijk en onze zijn in kaderfun tieniveaus. keten is vrijw en als gezin willen zijn, cties actief. el gesloten. Onze nuchter en betro toekomstamb uwbaar. Anno ities liggen daar je je daarmee 2018 kun om meer in als ondernem er nog steed onderscheiden s .”

Are you ready for your

SPLASH OF COLOURS?

Poinsettia Trials

7- 9 Nov

Bezoek ons tijdens de FHTF op standnummer:

C14

Datum: 7, 8, 14 & 15 Nov | Tijd: 12:30 - 16:30 | Locatie: Tuindersweg 26, Maasdijk Aanmelden: info@beekenkamp.nl

8


‘FLAMINGO HORTICULTURE ZIET MOGELIJKHEDEN BUITEN HET VERENIGD KONINKRIJK’ zullen daar onze weg moeten vinden op de markt en wegen moeten vinden om te kunnen concurreren met de Zuid-Amerikaanse landen.” Binnenkort vliegt een eerste passagiersvlucht rechtstreeks van Kenia naar de VS. Aan boord is er een klein beetje plaats voor versproducten. Ook voor vluchten via Europa of Dubai naar de VS ziet Rensen kansen.

Door Arie-Frans Middelburg Bas Rensen Managing Director of Flamingo Flowers BV focust op het ontsluiten van nieuwe markten voor de bloemen en groente van Flamingo Horticulture. „Het Verenigd Koninkrijk is een heel grote markt voor ons. Dat leidt geen twijfel, maar er zijn ook zeker mogelijkheden op andere markten.”

Uhuru Kenyatta Rensen ziet ook grote mogelijkheden in China. Drie weken geleden bezocht de Keniaanse president Uhuru Kenyatta China en sprak daar met de Chinese regering over de handel tussen de twee landen. Rensen zegt dat de twee landen al een goede relatie hebben. China investeert in de infrastructuur in Kenia en ook in tuinbouwtechnologie. Er moeten ook mogelijkheden zijn voor handel tussen de landen, verwacht Rensen.

Pratend met Bas Rensen ontkom je niet aan het waarschijnlijk meest besproken onderwerp op het gebied van de internationale handel van de afgelopen tijd: Brexit. Flamingo Horticulture, met vele honderden hectare productie in Kenia en Zuid-Afrika, is met de afzet van bloemen en groente sterk gefocust op het Verenigd Koninkrijk. Al meer dan 35 jaar exporteert ze naar het Verenigd Koninkrijk en momenteel gaat 70% van de productie daar naar toe. 30% gaat naar Nederland en Duitsland, somt Rensen de indrukwekkende cijfers op. Nieuwe relatievorm Uitgerekend het Verenigd Koninkrijk heeft zich via een referendum ontworstelt aan de Europese Unie. Momenteel werken de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk in moeizaam verlopende onderhandelingen aan een nieuwe relatievorm. Het zou er zomaar op kunnen uitdraaien dat export naar het VK duurder en lastiger wordt en ook meer tijd in beslag gaat nemen. Sinds de inwoners van het VK in meerderheid stemden voor een Brexit op 23 juni 2016 ondervinden bedrijven die naar het VK exporteren, waaronder dus Flamingo Horticulture, al de negatieve gevolgen. De waarde van het pond daalde en dat is niet goed voor de export. De wisselkoersen tussen het pond en de dollar en de Keniaanse shilling worden ook door Rensen als eerste genoemd. „De koers van het pond heeft impact op onze inkomsten. Om de gevolgen van de daling van het pond te neutraliseren proberen we valutarisico’s te beperken.” Sprekend over de toekomstige verhoudingen tussen het VK en de EU ziet hij een nog grotere uitdaging: tijd. Rensen: „Een deel van onze bloemen en groente exporteren we rechtstreeks naar het Verenigd Koninkrijk. Een deel gaat via Europa. Hoe krijgen we in de toekomst onze bloemen en groente over de grens? De grootste uitdaging is timing. Er komen mogelijk controles aan de grens en die gaan geld kosten. Maar het ergste is dat die controles tijd gaan kosten en dat is nadelig voor versproducten.” Kosten reduceren Om de negatieve gevolgen van Brexit te ‘neutraliseren’ heeft Flamingo Horticulture haar kosten gereduceerd. „We hebben geen controle over de pond. Daarom moeten we zorgen dat we zo efficiënt mogelijk werken en de kosten eruit snijden. Het vergroten van

Managing Director Flamingo Flowers BV. Bas Rensen

onze handel helpt ook om meer efficiënt te worden.” Flamingo heeft haar kostenmodel veranderd. Dat zorgt ervoor dat ze genoeg cashflow houdt om te investeren”, legt Rensen verder uit. Vanwege Brexit is Flamingo Horticulture ook op zoek naar andere markten. „Dat wordt mijn belangrijkste doelstelling: het ontsluiten van andere markten. Het Verenigd Koninkrijk is een heel grote markt voor onze business, daar is geen twijfel over. We zullen proberen de handel op het Verenigd Koninkrijk te managen en te zorgen dat die handel zich herstelt. Maar er zijn ook mogelijkheden op andere markten.” Rensen noemt het Europese Continent, Midden-Oosten, Australië, het Verre Oosten en de Verenigde Staten als mogelijk nieuwe markten voor Flamingo. Hij wijst erop dat Kenia een goede relatie heeft met de VS. „We

En wat speelt er in Zuid-Afrika waar Flamingo Horticulture een grote productielocatie heeft? Heeft het bedrijf daar last van de landpolitiek van de regering? Rensen vertelt dat Flamingo een grote exporteur is en daarom van betekenis is voor de regio waar ze gevestigd is. Wij zijn er belangrijk voor de regio. We creëren veel werkgelegenheid, we investeren en we zorgen voor de gemeenschap. Dat helpt ons. We hopen dat de regionale autoriteiten dat inzien en dat belonen.” Bas Rensen geeft aan dat Internationaal Commercieel Directeur Flamingo Horticulture Jonathan Ralling op 6 november een van de vijf sprekers is op het International Floriculture Forum dat plaatsvindt in het auditorium van de Expo Haarlemmermeer (IFTF beursvloer) in Vijfhuizen, Nederland. Bas Rensen noemt het een goede mogelijkheid om niet alleen te spreken, maar ook te luisteren naar de feedback van de aanwezigen. „Een forum waar producenten die exporteren hun ideeën en ervaringen kunnen delen over waar de mogelijkheden voor de internationale sierteelthandel liggen is heel erg belangrijk.”


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

17


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

18

n Wat we bij de Club van 100 krijgen is meer dan de moeite waard

Netafim/Revaho blij met ontwikkeling WUR n In 2014 introduceerde Wageningen UR Glastuinbouw de ‘Club van 100’. Bedrijven die zich sterk maken voor toegepast fundamenteel en strategisch onderzoek bij Wageningen UR Glastuinbouw. De Bloemenkrant portretteert regelmatig één van de deelnemers. In deze editie: Netafim/Revaho Revaho is onderdeel van de Netafim Groep, De Maasdijkse irrigatiespecialist vertegenwoordigt deze wereldwijde marktleider in irrigatieoplossingen bij de WUR Club van 100. Het bedrijf werd in 2015 lid. “Wij zijn heel graag betrokken bij de WUR”, benadrukt Edwin Rijpsma, die namens het bedrijf de contacten met de WUR onderhoudt. “We hebben meerdere redenen om lid te zijn. Zo geldt in de internationale glastuinbouw de samenwerking met de WUR als een soort van keurmerk: het wekt vertrouwen en toont aan onze klanten: we zijn een betrouwbare, kundige partner, en als we zelf iets niet weten, dat weten we waar we die kennis wèl kunnen vinden.” Behalve het marketingtechnische aspect gaat het bij samenwerking met de WUR natuurlijk vooral om kennis. Kennis is belangrijk in de wereld waarin Netafim opereert,

voornamelijk de tuinbouw én akkerbouw. “Maar een kwart van de totale wereldwijde omzet wordt gegenereerd door de project division, met name de folie kassenbouw. Wij doen veel in internationale kassenbouw, maar lopen daarbij onze Nederlandse collega’s niet voor de voeten. Integendeel, we zoeken aansluiting. Zo bouwen wij veel foliekassen in tropische gebieden en dat gebeurt veelal met Nederlandse knowhow. Voor Netafim is het dus ook belangrijk dat Nederland als kennisland zijn koppositie handhaaft en verder ontwikkelt. We halen hier kennis en passen die in het buitenland toe. Het is dáár dat de Club van 100 voor ons relevant is. Wat we terugkrijgen is meer dan de moeite waard.” BETROKKENHEID

Netafim draagt met plezier bij aan de Club van 100. Niet alleen in financiën, maar ook praktisch. “Ik zit zelf in de begeleidingscommissie voor het bemestingsadviesproject”, aldus Rijpsma. “Een van de gezamenlijke projecten. Voor ons is het een relevant onderwerp: bemesting gebeurt veelal met druppelslangen. Wij produceren deze high-tech deliverysystemen en voor ons dus belangrijk om de techniek van dosering van meststoffen goed te bestuderen.” Daarnaast wordt de helft van de contributie besteedt aan eigen projecten: “We hebben de bedragen van de eerste twee jaar bij elkaar gevoegd om zo een wat groter project te kunnen financieren”, vertelt Rijpsma. “Dat was een project waarbij een model is ontwikkeld voor

Water is belangrijk bij Netafim/Revaho

klimaatconditionering. Bijzonder relevant om toe te passen in onze foliekassen in de tropen. Want markten veranderen en daarmee ook de vraag van klanten. Zo is er in bijvoorbeeld Vietnam een toenemende vraag naar luxeproducten uit Europa zoals aardbeien. Daaruit ontstaat de behoefte om ze zelf te gaan telen, maar dat kan in die streken niet zonder klimaatcondi-

tionering.” TOEKOMSTIGE ONTWIKKELINGEN

Dit jaar heeft Netafim/Revaho haar ‘voucher’ besteedt aan documentatie: “Onderzoeksresultaten voor bepaalde teelten, KWIN rekentools met kengetallen voor de tuinbouw; allemaal interessante informatie met het oog op huidige en toekomstige ontwikkelingen.

Al meer dan 80 jaar kwaliteit CLUB n Organisatorisch zit de club goed in elkaar, vindt Rijpsma: “De WUR heeft veel geïnvesteerd in verbetering. Er is een goede organisatie omheen gebouwd met vaste contactpersonen. Ook de communicatie is verbeterd, alhoewel communicatie over de voortgang van projecten nog wel een slag kan gebruiken.” Waar water is in de glastuinbouw, daar is Revaho Netafim Group. Revaho begon in 1937 als installateur van beregening en groeide uit tot importeur, groothandel en producent van een compleet assortiment irrigatie producten. Revaho is 100% eigendom van Netafim. Netafim is met 5.500 medewerkers en 35 vestigingen een van de grootste toele-

veranciers ter wereld én wereldwijd marktleider in slimme irrigatie oplossingen. Als 100% dochteronderneming van Netafim wordt er continu gewerkt aan het bereiken van synergie en kennisoverdracht, zodat onze producten de meest optimale toepassingen kennen. Revaho Netafim Group levert een totaal pakket aan hoogwaardige

irrigatie oplossingen voor de tuinbouw. Ons top product is de volledig automatisch geassembleerde druppelslang voor de glastuinbouw die we in een van de grootste fabrieken van Netafim in Nederland produceren waarbij innovatie,

kennis en duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Als toonaangevend leverancier en producent van slimme irrigatie oplossingen in de tuinbouw realiseren wij samen met onze partners en dealers grootschalige toepassingen om schaarste van

voedsel, water en land in de wereld tegen te gaan door watervervuiling en uitdroging te verminderen, kunstmest gebruik te reduceren en duurzame productiviteit van de grond te verhogen. Netafim: Grow more with less!


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

19

Hackathon: snelkookpan voor bedrijfsvraagstuk BEDRIJVEN n 40 internationale bedrijfskunde studenten van de Erasmus Universiteit, Rotterdam School of Management (RSM) beten zich 25 en 26 oktober vast in actuele vraagstukken van bedrijven. Deze 31-uur durende hackathon vond voor de tweede keer plaats in World Horti Center en maakt onderdeel uit van de samenwerking tussen het kennis- en innovatiecentrum voor de glastuinbouw en de universiteiten Leiden-Delft-Erasmus vertegenwoordigd in Greenport Hub.

De internationale glastuinbouwsector kan een duurzame bijdrage leveren aan het welzijn en welbevinden van mensen. De vraagstukken tijdens de hackathon hebben betrekking op actuele thema’s die hierbij relevant zijn, waaronder: marktverkenning, marktintroductie, concurrentievergelijking, robotica, sensoriek, big data en ecommerce. Dag en nacht gingen de universitaire topstudenten, die het Honours Programma via RSM volgen, aan de slag met deze vraagstukken. “Studenten worden in groepjes van 4 personen gekoppeld aan een bedrijfsopdracht, waar ze zich gedurende deze twee dagen in vast bijten. Aan het einde van de hackathon presenteren de studenten de resultaten. De hackathon dient voor de bedrijven als een snelkook pan om gedachterichtingen uit te laten werken die kunnen leiden tot verbeterde bedrijfsprestaties,” aldus Coen Hubers namens Greenport Hub. STRATEGIE MARKTINTRODUCTIE

Royal van Zanten laat de studenten een onderzoek doen om op basis van nieuwe technologieën een strategie voor marktintroductie te bepalen. “Het is interessant om met de studenten van gedachten te wisselen. Ze hebben een frisse kijk op ons vraagstuk, mede doordat ze van buiten de sector komen. Dat maakt het werken met deze studenten des te leuker! We laten hen namelijk meteen kennis maken met de dynamische glastuinbouwsector die jong talent veel biedt,” aldus Wouter Jongkind, Royal van Zanten. Studenten reageren ook enthousiast op de hackathon. Pauline Liephout is samen met drie andere studenten bezig met een vraagstuk

van Rijk Zwaan. Zij onderzoeken manieren om het klantenbestand uit te breiden en huidige klanten optimaal te blijven bedienen. “Het is heel leuk om aan deze opdracht te werken, omdat de oplossingen die we aandragen waarde kunnen toevoegen voor het bedrijf. We presenteren ons onderzoek en adviezen aan de bedrijven en dat is door de mogelijke impact, toch anders dan een presentatie aan medestudenten,” aldus Pauline. GREENPORT HUB

De interdisciplinaire Greenport Hub is in 2017 tot stand gekomen om een brugfunctie te vervullen tussen de tuinbouwsector en de universiteiten Leiden, TU Delft en Erasmus. Het is een van de kennisen innovatiehubs van het Centre for Sustainability, een universitair samenwerkingsverband van deze universiteiten dat onderzoeksprogramma’s die over de tuinbouw gaan clustert. Greenport Hub richt zich middels een onderzoeks- en onderwijsprogramma op vier thema’s: Tuinbouw 4.0, Circulaire Economie, Gezondheid en Welbevinden en Sustainable Urban Delta’s. De positionering van de hub in World Horti Center maakt het voor studenten mogelijk om onderzoek te doen of te studeren in het hart van de tuinbouwsector. Samen met participanten van World Horti Center wordt in de leerlijn vorm en inhoud gegeven aan oplossingen voor complexe vraagstukken. WORLD HORTI CENTER

World Horti Center vormt een internationale etalage voor de glastuinbouw waar naast opleidingsfaciliteiten op mbo, hbo en wo-niveau en een onderzoekscentrum, ruim honderd toonaangevende bedrijven vertegenwoordigd zijn op de jaarrond tentoonstelling. Onderwijs, ondernemers, overheid en onderzoek werken hier samen aan innovaties en duurzame ontwikkelingen. Het centrum ambieert met deze ontwikkelingen een bijdrage te leveren aan het vinden van oplossingen voor grote maatschappelijke thema’s, zoals voedselvoorziening, voedselveiligheid, watermanagement, duurzaamheid en gezondheid van mensen. Het centrum wordt jaarlijks door ruim 40.000 internationale vakmensen bezocht.

Prachtige opnamen geschoten in Miami.

‘We willen de klanten in hun ogen kijken’ n

Samenwerken op Spaanse marktplaats

Het is haast onvoorstelbaar, maar anno 2018 zijn er nog steeds kwekers en handelaren die denken, dat ze kunnen wachten tot klanten naar hun toe komen. En er van uitgaan, dat dit een langjarig verdienmodel wordt. Maar wie een vooruitziende blik heeft, weet hoe noodzakelijk het is, om er op uit te gaan, de mensen recht in de ogen te kijken en samen lol te hebben.

meer markten met prachtige kansen. En Spanje staat daarbij op kop. De mensen daar hunkeren, na een aantal economisch lastige jaren, naar nieuwe ideeën, technieken en manieren om met onze producten geld te verdienen.’’ Jan de Boer van Barendsen Export uit Aalsmeer is samen met 2Dezign partner bij het organiseren van deze gezamenlijke stand. Waarvoor u als kweker of handelaar zich nog kunt aanmelden om mee te doen.

Door Joep Derksen

NAAR MENSEN TOE

Zo ontstaat vanzelf een goede relatie en waardevolle opdrachten zijn daar weer het gevolg van. Ondernemer Pascal Koeleman van 2Dezign weet daar alles van: zijn bedrijf gaat in november samen met kwekers en handelaren naar Spanje toe, om daar het Hollandse snijbloemenproduct te promoten. GROEIBRILJANT

Spanje is een ware groeibriljant, waar het gaat om de exportmogelijkheden. De afgelopen twintig jaar groeide de snijbloemenexport naar dit land al met 123%. En dat zonder noemenswaardige promotiecampagnes. Je kunt op je vingers uittellen, wat er gaat gebeuren als die campagne op 11 november door 2Dezign begint, op de Mercabarna-Flor. Tijdens de bloemistendag worden zo’n 1.500 bloemisten verwacht. Dat zijn 1.500 professionele klanten, die op zoek zijn naar producten als Your Lily, Lisianthus, Florapodium, Vreeken Bouvardia of úw product. Voor een nog mooiere presentatie zorgt 2Dezign met haar Lisianthus Eventboek. Van de inspiratiefoto’s van het Live Event en de sfeerfotografie op de prachtige plekken die Spanje te bieden heeft, wordt ook een boek gemaakt, zodat er ook iets van de beleving achterblijft in de Spaanse markt. INTERESSANT

Maar is Spanje echt wel zo interessant? ,,Absoluut’’, zegt Koeleman stellig. ,,Iedereen blijft maar naar Rusland kijken, alsof dat het beloofde land zou zijn. Maar zijn veel

Koeleman: ,,Een vliegende kraai vangt altijd wat. Blijf niet zitten in die veiling en op die beurzen in Nederland. Maar ga gewoon op pad. We moeten naar onze klanten toe en hen moeten we knuffelen. We blijven hier maar zitten en denken vanuit de productie, maar je moet de mensen blijven zien. Met de VOC zijn we er schathemeltjerijk van geworden. Not showen is not sold.

Je moet het product in de handen houden, er aan kunnen ruiken en bekijken. Dan verkoopt het. Get there, where the people are.’’ ROADSHOW

Hij vervolgt: ,,Wist je, dat twee bloemisten een prijs hebben gewonnen om mee te mogen naar Spanje? Dat gebeurde via Your Lilie; zo kunnen ze twee dagen van dit event genieten.’’ Enthousiast besluit Koeleman: ,,We gaan een roadshow houden richting die handel. Onze bezoekers gaan geld verdienen aan onze roosjes, designs en kleuren.” In het voorjaar reist 2Dezign naar Hamburg en aan het einde van de zomer naar München in Zuid-Duitsland. Als u ook wilt meereizen naar het marktplein voor nieuwe contacten en strategische groeikansen wilt benutten, neem dan contact op met Pascal Koeleman via T. 071 401 0875, of info@2dezign.nl.


JANUARI SLEEPING BEAUTIES

TULPEN

KENTIA

TUINPLANT VAN DE

MAAND

JANUARI

WOONPLANT VAN DE

MAAND

JANUARI

J ANUAR I

GA VOOR MEER INSPIRATIE NAAR

GA VOOR MEER INSPIRATIE NAAR

GA VOOR MEER INSPIRATIE NAAR

FEBRUARI VOORJAARSVERRASSINGEN

ROZEN

VARENS

FEFÉBR VRUAR IE R I

TUINPLANT

WOONPLANT VAN DE

VAN DE

MAAND

MAAND

FEBRUARI

FEBRUARI

GA VOOR MEER INSPIRATIE NAAR

GA VOOR MEER INSPIRATIE NAAR

GA VOOR MEER INSPIRATIE NAAR

MAART BLOESEMBOMEN

IRIS

POTLELIE WOONPLANT VAN DE

MAAR T

TUINPLANT

MAAND

VAN DE

MAART

GA VOOR MEER INSPIRATIE NAAR

MAAND

MAART

GA VOOR MEER INSPIRATIE NAAR

MEER WETEN OVER DE WOONPLANT VAN DE MAAND, BLOEMENAGENDA EN TUINPLANT VAN DE MAAND CAMPAGNES? GA NAAR BLOEMENBUREAUHOLLAND.NL

GA VOOR MEER INSPIRATIE NAAR


DINSDAG 30 OKTOBER 2018

23

Corso heeft ook een bollenplantmoment BESTUUR

In navolging van de nationale bollenplantweek heeft ook het Bloemencorso van de Bollenstreek zijn bollenplantmoment. Afgelopen week hebben de corsobestuursleden de eerste hyacinten geplant voor het komende corso. n

“Het Bloemencorso van de Bollenstreek is uniek” zegt corsovoorzitter Willem Heemskerk. “Het is het enige corso in de wereld dat is opgebouwd met hyacinten en andere bolbloemen. Met het planten van de eerste hyacinten voor het komende corso op het land van VOF J. Heemskerk uit De Zilk aan de 1e Loosterweg in Hillegom vestigen we daar graag de aandacht op. We deden dit natuurlijk niet zo snel zo snel als Loonbedrijf Gebroeders De Groot, maar het geeft wel aan dat vanaf nu overal in de streek hard wordt gewerkt om alle bollen tijdig te planten. Ieder voorjaar, al vele

corso edities lang, kunnen we rekenen op de kwekers die de hyacinten en andere bolbloemen beschikbaar stellen voor het Bloemencorso van de Bollenstreek.” VROEGE CORSODATUM

Voor het corsobestuur en de vele honderden vrijwilligers wordt het komende Bloemencorso overigens wel een grote uitdaging. Corsozaterdag valt namelijk op 13 april 2019 vanwege Pasen en Koningsdag in de daarop volgende weken. Met zo’n vroege corsodatum is het natuurlijk extra spannend of er voldoende bloemen zijn, maar tot nu toe heeft zich dat altijd opgelost. CORSO 2019

De 72ste editie van het Bloemencorso van de Bollenstreek heeft het thema Changing World. De praalwagens zijn hierop geïnspireerd. Het verlichte corso rijdt op vrijdagavond 12 april in Noordwijkerhout. Op corsozaterdag 13 april rijdt het corso zijn meer dan 40 km lange tocht van Noordwijk naar Haarlem.

Veel geinteresseerde toehoorders.

Go Café bij NAK Tuinbouw n Detectives speuren in planten BIOLOOG n “Wij proberen deze technologie in de richting van het bedrijfsleven ten krijgen”, zei moleculair bioloog dr. Timo de Breit aan het einde van het Go Café half oktober bij NAK Tuinbouw in Roelofarendsveen. Dat ‘café’ wordt regelmatig georganiseerd door het Groen Onderwijscentrum (kennisstellingen en bedrijfsleven) van Greenport Aalsmeer. DOOR JOHAN BOS

Het ging over de moleculaire ‘detectives’, die anders dan op criminaliteit gerichte speurneuzen in planten zoeken. Naar ziekten en de veroorzakers daarvan, alsmede naar de herkomst van tuinbouwproducten. DETECTIVES

Het bestuur van het Bollenstreekcorso aan de slag. (foto: Roeland Jongejan)

Lisianthus kwekers 100% VOOR

De landelijke FPC-productbijeenkomstLisianthus vond 17 oktober plaats bij Van Egmond Lisianthus in Rijnsburg. n

Het grootste deel van de Lisianthuskwekers was aanwezig. Verder waren er ook de veredelaars en plantenkweker bij de presentatie van het promotieplan Lisianthus 2019 - 2021. Er was grote eensgezindheid onder de kwekers omdat 100% van de aanwezige kwekers voor het promotieplan stemden. Dit plan is een vervolg op het huidige Lisianthuspromotieplan waarmee de promotiecommissie, in samenwerking met 2Dezign, de afgelopen jaren zichtbare goede resultaten heeft geboekt. In het nieuwe plan zullen de onlineactiviteiten extra aandacht krijgen. Zo zal de website worden

COLOFON Oplage 12.500 Verschijnt 1 x per 14 dagen Bloemenkrant Uitgeverij Verhagen Postbus 3066 2220 CB Katwijk Tel: 071-402 2901 Hoofdredactie: Teuntje van Delft 06-12 74 64 78 t.v.delft@ uitgeverijverhagen.nl redactie@ bloemenkrant.nl

Redacteur Walter Landesbergen 06-19 33 60 53 redactie@ bloemenkrant.nl Verslaggevers: Johan Th. Bos Joep Derksen Esdor van Elten Frank de Klerk Leni Paul Wilma van Velzen Verkoop advertenties: Dennis Seriese 06-22 66 85 55 Dennis.seriese@bloemenkrant.nl

vernieuwd in 2019 en zal er meer nadruk komen te liggen op de inzet van social media. Verder zal de huisstijl worden vernieuwd en wordt er gewerkt aan een nieuwe actie. Ook zullen de gezamenlijke Lisianthuskwekers in januari 2019 weer actief aanwezig zijn op de beurs Floradecora/ChristmasWorld in Frankfurt. Het benodigde budget wordt bijeengebracht met een verplichte promotieheffing. De aanwezige kwekers vertegenwoordigen 86% van de totale omzet van de Lisianthus. De promotiecommissie heeft dus het volle vertrouwen om de promotie van Lisianthus de komende drie jaar verder vorm te geven. De promotieactiviteiten focussen zich vooral op activiteiten in Duitsland, Frankrijk, Engeland, Nederland, Polen en Rusland.

Aanlevering advertenties: 071-402 2901 advertentie@ bloemenkrant.nl

tiekosten in rekening gebracht.

Abonnementen en adreswijzigingen: Geke van der Boon geke.van.der.boon@ uitgeverijverhagen.nl

Leveringsvoorwaarden: Al onze opdrachten worden aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de Regelen voor het Advertentiewezen zoals laatstelijk vastgesteld door Stichting ROTA en zoals gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel en fabrieken te Amsterdam en ter griffie van de Arrondis-

Traffic: Advertentie@ bloemenkrant.nl Advertenties dienen voor vrijdag 10.30 uur ingeleverd te zijn. Bij brieven onder nummer worden administra-

Vormgeving: Drukkerij Verhagen

Drie ‘detectives’ van de Universiteit van Amsterdam vertelden hoe zij te werk gaan. Soms in opdracht van of in samenwerking met NAK Tuinbouw ontwikkelen zij er systemen voor. Breit en zijn team zoeken afweersystemen tegen virussen in planten. Als afweer wordt geconstateerd, zit namelijk het virus waartegen het oorlog voert er in. Elk virus wordt via de vrij nieuwe technologie gevonden. ‘Veredelaars en telers kunnen hun kop wel in het zand steken’, zei Breit, ‘maar dat helpt hen niet op den duur. “Het maakt niet uit waar we kijken, altijd zien we of een bepaalde plant in aanraking is geweest met een virus. Dat komt ergens binnen, maar maakt de afweer in de gehele plant actief.”

bedragen noemden voor uitgebreidere inspecties. “Wij zijn een expertisecentrum.” Mara de Sain van UvA spoort de bodemschimmel fusarium oxyporum op, die een probleem kan vormen in voedingsgewassen, maar ook in snijbloemen en potplanten. Het is een schimmel die wortels inverteert via de aarde en zich verspreidt door de hele plant, met de dood ervan vaak als gevolg. Er blijven sporen in de aarde zitten, waardoor de ziekte zich blijft verspreiden. Haar taak was, ‘gastheren’ ziek te maken. Een selectie van planten waarmee zij werkt, is door NAK Tuinbouw aangedragen. WATER

Sacha Stelder houdt zich met de herkomstbepaling van tuinbouwproducten bezig. “Veel consumenten

SCHIMMEL

Overigens zijn veel virussen, bijvoorbeeld in tulpen, helemaal niet schadelijk. Maar zij kunnen, meldde iemand van NAK later, met een beetje slechte wil wel voor handelspolitieke barrières in exportlanden worden gebruikt. Daarom toonden importeurs al belangstelling voor de tool die nu voor de opsporing ervan beschikbaar is. Voor € 2500 kan men acht samples laten onderzoeken, meldde Breit, die ook hogere

sementsrechtbank te Amsterdam. U kunt onze leveringsvoorwaarden kosteloos bij ons opvragen. Uitgeverij Verhagen behoudt zich ten aanzien van de inhoud van deze uitgave en/of website zowel het auteursrecht voor conform artikel 15 lid 1 sub 4 van de Auteurswet als het databankrecht. Abonnementen: Bloemenkrant wordt gratis verstuurd naar alle bedrijven in de sierteelt. Belangstellenden

kunnen zich aanmelden voor een abonnement. De kosten hiervoor bedragen € 89,50 per jaar. Indien zes weken voor het verstrijken van de abonnementstermijn geen schriftelijke opzegging is ontvangen, wordt het abonnement automatisch verlengd. Auteursrechten voorbehouden © 2012 Uitgeverij Verhagen BV

Timo Breit bij zijn PowerPoint.

willen weten waar hun producten vandaan komen”, zei hij. “Zij vragen zich af of zij wel kunnen eten wat zij eten, gezond blijven, of het uit Nederland komt enzovoort.” Het komt er op neer dat aan het water in een plant goeddeels is te merken waar die vandaan komt. “We halen er water uit”, vertelde de onderzoeker. Er zijn nu eenmaal lichte en zware watervarianten, waarvan de laatste een hoger kookpunt hebben. In Europa wijkt het water in Spanje opzienbarend af van dat in de andere landen. Maar er moet nog veel werk worden gedaan. Er is een database nodig, waarin zich de profielen van allerlei watersoorten in de wereld bevinden. ‘Detectives’ zijn niet altijd verplicht aan NAK Tuinbouw te vertellen wat zij hebben gevonden. “Bij NAK zitten onze vrienden, maar wij hebben niet de plicht hen alles te vertellen.” Maar vroeg of laat komt dat keuringsinstituut er toch wel achter, bleek uit wat hij verder zei. Hij verwacht dat er een boost komt in het opsporen van virussen. “Linksom of rechtsom worden de producten aangeboden op de markt.”


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
BK week 44 18 by Uitgeverij Verhagen - Issuu