UITGEVERIJ VERHAGEN BV POSTBUS 3066 | 2220 CB KATWIJK
Keukenhof 2017: Heel veel bloemen
Ketenbreed in de bloemenwereld
Digitaal transformeren in de sierteelt
P6
P5
Special n Lelie staat voor kwaliteit
Dinsdag 13 juni 2017 JAARGANG 32 NR
Dioscoreaplant helpt mee aan de lijn
P17
P9
JAN werkt aan de sector en ondernemer NETWERK n De VGB is de collectieve belangenbehartiger van de Nederlandse groothandel in bloemkwekerijproducten met een accentverschuiving naar een netwerkorganisatie. Door Walter Landesbergen
Een van deze netwerkactiviteiten is JAN, het Jong Agri Netwerk. De Bloemenkrant sprak met het bestuur van JAN: Laura Badoux, zij heeft een zetel namens de VGB; Kim Berns, JAN-lid namens FleuraMetz en Desiree Aanhane, JAN-lid namens Aanhane Bloemenexport. Drie jonge vrouwen die zeer begaan zijn met de sierteeltbranche. “JAN verdient meer bekendheid”, vinden zij, “want JAN is waardevol voor de ontwikkeling en de toekomst van onze sector.” Dus ging de Bloemenkrant op bezoek. BEGIN
Jong Agri Netwerk bestaat nu een jaar of 10. Vanaf het begin fungeert het als hét platform voor jonge managers en ondernemers uit de sierteeltsector. Eerst beperkt tot de groothandel, maar inmiddels ook voor kwekers en sierteelorganisaties. JAN is een college dat stevig netwerkt, waarin ideeën worden uitgewisseld en samenwerking in een veranderende markt wordt nagestreefd. Lees verder op pagina 3
Bestuur JAN: Kim Berns (l), Laura Badoux en Desiree Aanhane.
Pensioen groothandel bloemen en planten nu verplicht AALSMEER
n De pensioenregeling voor de groothandel in bloemen en planten is nu voor de gehele bedrijfstak verplicht. Dat heeft het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bepaald.
Het betekent dat alle bedrijven in
de branche de regeling nu moeten toepassen. In 2007 stichtten brancheorganisatie VGB namens de werkgevers en vakbonden een eigen pensioenfonds voor groothandel (GBP), maar dat ging later - net als andere relatief kleine fondsen - op in het
veel omvangrijker Pensioenfonds PGB (voortgekomen uit de grafische industrie). De regeling geldt voor werknemers in de cao-schalen 1 tot en met 6. Daaronder vallen productiemedewerkers en een deel van de administratieve krachten.
Het beste personeel op de juiste plek
www.antennagroep.nl u i t z e n d e n • w e r v i n g & s e l e c t i e • pay r o l l i n g
䰀漀瘀攀氀礀 刀栀漀搀漀猀 글 We know the business, we know the people
Lutgo bv Bijstekers / Boeketstekers / Ondergronden / Voorverkoop op maat
Turfstekerstraat 63 • 1431 GD Aalsmeer T +31 (0)297-255570 E info@lutgo.nl • I www.lutgo.nl
䐀攀 刀甀椀琀攀爀 䤀渀渀漀瘀愀琀椀漀渀猀 䈀⸀嘀⸀ 䴀攀攀爀氀愀渀搀攀渀眀攀最 㔀㔀 㠀㜀 娀刀 䄀洀猀琀攀氀瘀攀攀渀 琀攀氀⸀ ⬀㌀ ㈀ 㘀 㐀㌀㘀 㔀㘀 最攀渀攀爀愀氀䀀搀攀爀甀椀琀攀爀⸀挀漀洀 眀眀眀⸀搀攀爀甀椀琀攀爀⸀挀漀洀
DINSDAG 13 JUNI 2017
2
Floradecora 2018, nog internationaler Na het succes van afgelopen winter komt er in januari volgend jaar een tweede editie van de nieuwe bloemen- en plantenbeurs Floradecora. Van 26 t/m 29 januari 2018 is Hal 11 van Messe Frankfurt weer het centrum van de internationale sierteelt. Net als vorig jaar wordt Floradecora weer gelijktijdig gehouden met Christmasworld. Dat betekent, dat de hele wereld van de seasonal decorations in Frankfurt is. Dat is belangrijk, want bloemen en planten spelen een steeds voornamer rol binnen de seasonal decorations. Tijdens feestdagen, verjaardagen, bruiloften, etc. zie je steeds vaker toepassingen van het groene product met decoratieve materialen voor de gelegenheid. Floradecora 2017 was succesvol, niet alleen door het aantal bezoekers, dat er kwam, maar zeker ook door de kwaliteit van het bezoek. Bezoekers van Christmasworld en van Floradecora zijn in de regel beslissers met koopintenties. Afkomstig van tuincentra, van meubelbedrijven, eventplanners, bloemisten, allemaal mensen, die voor de komende tijd gericht rondkijken en willen kopen. Nu al inschrijvingen Gezien het bovenstaande is het geen wonder, dat de aanmelding van deelnemers dit jaar beduidend vlotter verloopt dan vorig jaar. Nu al hebben dertig bedrijven uit de sierteeltsector aangegeven volgend jaar januari in Frankfurt van de partij te zijn. Daaronder bevinden zich smaakmakers als Anthura, Dümmen Orange, FleuraMetz, Goedegebuure Natural Decorations, Heembloemex Deco, LG Flowers en Zentoo. Floradecora wordt ook internationaler. “We verwachten behalve uit Nederland en Duitsland ook deelnemers uit onder meer België, Spanje, Denemarken en Ecuador”, “vertelt directeur Eva Olbrich van Christmasworld en Floradecora. Veel bestaande en nieuwe deelnemers voelen zich aangesproken door de opvallende inrichting van Floradecora dit jaar.
Dat concept wordt volgend jaar op hoofdlijnen herhaald, waarbij nog wel de nodige verbeteringen worden doorgevoerd. Ook in 2018 presenteren de deelnemers hun producten/diensten op speciale tafels en ontvangen zij bezoekers in eigen Flowercircles, door grote doeken afgeschermde stands, waar je in verbinding staat met de beurs, maar alle privacy hebt om een zakelijk gesprek te voeren. “Verder”, aldus Eva Olbrich, “maken we het nevenprogramma van Floradecora nog aantrekkelijker met nog meer workshops en nog meer relevante informatie.” Volop informatie Het bijzondere van Floradecora is dat daar zowel bestaande, als nieuwe doelgroepen komen. Natuurlijk komen veel topbloemisten en toptuincentra uit de hele wereld naar Frankfurt voor Christmasworld en Floradecora. Maar er komen ook nieuwe doelgroepen, meubelbedrijven, citymanagers, eigenaren en managers van winkelcentra en malls. Al die mensen kijken nadrukkelijk dan ooit naar bloemen en planten. Maar vaak ontbreekt het aan vakkennis. Daarom wordt de informatie die op de showtafels met de getoonde bloemen en planten wordt meegegeven nog verder uitgebreid.
Daarbij is Floradecora voor de deelnemers een echte servicebeurs. Dankzij de samenwerking met 2Dezign wordt hen voor en tijdens de beurs veel geregel en georganiseer uit handen genomen.
naar aanleiding van Floradecora 2017 maakte duidelijk, dat 92% van de vakbezoekers er zijn beursdoelen wist te bereiken. En er waren bijna alleen maar vakbezoekers, topbeslissers in hun bedrijf.
Boerderij Net als vorig jaar is een grote, Amerikaans uitziende boerderij een belangrijk onderdeel van Floradecora. Die komt op een wat minder centrale plek in de beurs, waardoor het standhoudersdeel nog meer aandacht van de bezoekers krijgt. In de boerderij kunnen bezoekers zich laten informeren en inspireren via workshops, discussies en vakgesprekken.
Allemaal naar Frankfurt Na een aantal moeilijke jaren lijkt de sierteeltsector nu in betere tijden te zijn beland. Er wordt weer geld verdiend aan bloemen en planten. Andere sectoren maken vergelijkbare ontwikkelingen door, want de consument wil zijn euro weer uitgeven. Dat alles maakt, dat ondernemers meer dan een paar jaar geleden geneigd zijn om risico’s te nemen en nieuwe dingen te beginnen. En consumenten durven meer dan toen van het leven
De hele keten Het bijzondere van Floradecora, is dat de beurs de hele keten op de been brengt. Onder de deelnemers vinden zich veredelaars, producenten, groothandelaren en leveranciers van decoratieve materialen. Afgelopen januari zagen we dat verschillende standhouders uit uiteenlopende delen van de keten tot samenwerking waren gekomen om hun productpresentatie nog aantrekkelijker te maken. De verwachting is, dat dat dit jaar zeker weer gaat gebeuren. Mede daarom mag worden verwacht, dat Floradecora 2018 een succesvolle beurs zal zijn. Onderzoek
te genieten. Beide ontwikkelingen zijn goed voor producenten van en handelaren in bloemen en planten. Het is daarbij wel van belang, dat ze een platform vinden, waar ze bestaande en nieuwe doelgroepen kunnen treffen. Messe Frankfurt ziet al langer de potentie van het groene product in combinatie met decoratieve materialen en ‘stopte’ de laatste jaren telkens meer bloemen en planten in Christmasworld. Nu is ook Floradecora een succes gebleken en heeft de tweede editie van deze beurs goede perspectieven. Bedrijven, die in Frankfurt voor hun kansen willen gaan, kunnen nog deelnemen. Een mail aan pascal@2dezign.nl volstaat om het deelnameproces in gang te zetten.
DINSDAG 13 JUNI 2017
3
Na ruim 75 dienstjaren afscheid van de veiling STOP
n Vanwege reorganisatie heeft Royal FloraHolland besloten om te stoppen met twee van haar activiteiten op de vestiging Naaldwijk.
Deze zomer zal de presentatieruimte worden gesloten en komt er een einde aan de service met de monsterbus. Volgens de directie van RFH passen beide vormen van dienstverlening niet in de strategie van 2020. Het besluit heeft voor drie werknemers vergaande consequenties.
Erik Kok en Wim Nowé (kas) en Hans van der Molen (bus) nemen noodgedwongen afscheid van het bedrijf waar zij gezamenlijk ruim 75 jaar in dienst zijn. Op 22 juni aanstaande wordt er in de presentatieruimte een afscheidsbijeenkomst voor hen georganiseerd. Van 15.00 tot 18.00 uur. Erik, Wim en Hans willen op gepaste wijze afscheid nemen van hun relaties en collega’s. Uw aanwezigheid wordt zeer op prijs gesteld. Info: carolinejanknegt@royalfloraholland.com
JAN bij Tweede Kamer. Met woordvoerders Han ten Broeke, Buitenlandse Zaken en Anne Mulder, Europese Zaken. vervolg van voorpagina
‘’Onze sector is wel degelijk sexy.” Erik Kok (l), Hans van der Molen en Wim Nowé.
Eigen Iris voor Iris LISSE
Iris Verhoek, de 15-jarige winnares van The Voice Kids 2017 uit Zeewolde, doopt haar eigen, nieuwe Iris: ‘Young Star’. n
De helderblauwe bloem is door het zangtalent persoonlijk geselecteerd. Iris Verhoek: “Door mijn voornaam is de iris voor mij een zeer bijzondere bloem en ik vind het een geweldige eer om mijn eigen iris te mogen dopen.” De Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur
(KAVB) heeft de naam ‘Young Star’ gereserveerd en zorgt ervoor dat bij registratie deze naam wordt opgenomen in de database Siergewassen en het Irisregister. André Hoogendijk, adjunct-directeur van de KAVB: “De officiële registratie zorgt ervoor dat de irisnaam ‘Young Star’ voor altijd verbonden is aan Iris Verhoek en het voor haar zo bijzondere jaar 2017. We wensen beide Irissen een succesvolle toekomst toe!” De nieuwe ‘Young Star’ is vanaf juni 2018 in kleine aantallen verkrijgbaar.
REFLECTIE n In een sterk veranderende wereld is het goed om tijd te nemen voor reflectie. Eens te zien hoe het er in andere branches aan toe gaat. “Dat is wat JAN doet”, zegt Badoux. “We willen jonge ondernemers even uit hun dagelijks routine halen. Het is heel verfrissend om uit je comfort zone gehaald te worden.” “Out of the box”, valt Aanhane bij. “Dat is een wezenlijke taak van JAN, het verbreden van de horizon.” IMAGO
Dat JAN in een behoefte voorziet, blijkt uit het aantal van 34 aangesloten leden en de respons van de doelgroep. Badoux: “Dit is een mooi aantal, maar we zien graag meer bedrijven aangesloten. Met die kanttekening dat we bij JAN wel naar kwalitatieve groei streven.” Berns: “En JAN heeft veel te bieden. Behalve dat het als leuk en leerzaam ervaren wordt om met gelijken een kijkje in de keuken te nemen bij andere bedrijven, organisaties en instituten, wordt ook het kennis delen en samenwerken gewaardeerd. En niet te vergeten de persoonlijke ontwikkeling, want daar staat JAN ook voor.” Volgens Aanhane is dat ook nodig, omdat de branche worstelt met een imago-probleem. “Terwijl er zoveel mooie dingen gebeuren in de sector en de Nederlandse sierteelt internationaal de top is, is het toch verre van vanzelfsprekend dat jon-
Gelijk
H
oe respectvol hij het ook zei, het gaf de kennelijk uiteenlopende belangen van enerzijds Royal FloraHolland en anderzijds haar klanten aan. De toon is veranderd, verder weinig. Nog altijd kan de veiling om relevant te blijven maar één kant in de keten op. Voorwaartse integratie, waarmee zij automatisch in conflict kwam met de in de vol-
Column Johan
gende schakel werkende handel. Neemt niet weg dat voor het eerst de georganiseerde groothandel sprak in een ledenvergadering van FloraHolland. Goed, voorzitter Lex Ebus had, als handelskweker en veiling-lid, per definitie het recht er zijn mond open te doen, maar het verschil was dat hij een podium kreeg om frustratie van afnemers kenbaar te maken. Over de veiling die, telkens onder steeds andere namen, op de stoel van de handel gaat zitten. Een oud conflict, waaruit het veilingsysteem voortkwam. Lang geleden wilden kwekers niet langer door handelaren uit elkaar worden gespeeld. Zij besloten en hun producten naar één marktplaats te brengen waar ‘kopers’ konden bieden.
Maar nu kopen wéér veel handelaren rechtstreeks bij telers. Soms zijn die niet eens meer veiling-lid, zodat ook de afrekening buiten haar om geschiedt. Terug naar hoe het ruim een eeuw geleden was. Zodat FloraHolland mondiaal om zich heen slaat en iedere producent, waar ook rond de globe, zijn waar er kan aanbieden. Gelijke monniken, gelijke kappen. Maar de Nederlandse handel wil weten of hij toch misschien een beetje meer gelijk is dan buitenlandse concurrenten. Omdat hij hielp die veiling groot te maken… Johan Th. Bos is redacteur van deze krant en geeft tweewekelijks zijn mening over de sierteelt.
ge hoogopgeleide mensen kiezen voor een baan in de groene sector.” “We zien het dus ook als onze taak om jonge mensen voor de sector te behouden. In dat opzicht zou je JAN ook wel een talentscout kunnen noemen”, meent Berns. “Met een gevarieerd JAN-programma laten we graag zien dat onze sector wel degelijk sexy is, ook voor jonge mensen die nog een carrière moeten maken. Daarom zijn we bij JAN ook blij met ontwikkeling zoals het realiseren van het World Horti Center en HortiValley. Dat zijn Initiatieven die jonge en kundige mensen, waar de sector zoveel behoefte aan heeft, aanspreken.” PROGRAMMA
JAN komt 6x per jaar bijeen. Elke vierde kwartaal van het jaar wordt het programma voor het komende jaar op hoofdlijnen vastgesteld. Vijf bijeenkomsten in Nederland en een buitenlandse reis. Onderwerpen betreffen een actueel thema. De JAN-leden zijn in de keuzen mede bepalend. Contact verloopt vooral via de whats appgroep. Dit jaar zijn er nog bijeenkomsten op 14 juni, 7 september en 12 oktober. De jaarlijkse buitenlandreis staat 23 en 24 november op de agenda.
COLLEGE TOUR
Badoux: “De bedrijfsbezoeken zijn een soort college-tour. Inspirerend en informatief.” Aanhane geeft twee voorbeelden: het bezoek aan het Miele Experience Center en nog niet zo lang geleden aan de Tweede Kamer. “Bij Miele kon je goed zien hoe ver ze zijn in klantbenadering en -beleving. En door het bezoek aan de Tweede Kamer raak je toch wel onder de indruk van de politiek. Je beseft dat besluitvorming en besluitvormingsprocessen best gecompliceerd kunnen zijn. En natuurlijk de reis naar Barcelona, die was ook gaaf.” VACATURE
Binnen het bestuur is nog 1 plaats vacant. De drie dames zouden graag een vierde bestuurslid verwelkomen. Wat hen betreft een man. “Goed voor de balans”, zegt Berns. “Mannen kijken anders naar zaken en nemen andere kwaliteiten mee. Empathie en onderhouden van relaties zijn vrouwelijk. Meer rationale zaken, zoals interesse voor IT en logistiek zijn mannelijk. Badoux: “En hij moet tussen de 25 en de 40 jaar zijn, ondernemer of manager, bovendien VGB-lid. We zullen hem met open armen ontvangen”. Samenvattend stellen de dames dat JAN goed is voor sector, voor het bedrijf en niet in de laatste plaats voor het individu.
KP Holland FlowerTrials Event SPREKERS
n KP Holland organiseert tijdens de FlowerTrials van 13 t/m 16 juni het KP Holland FlowerTrials Event: inspirerende lunchsessies met toonaangevende sprekers in de markt.
Gezondheid, duurzaamheid en creativiteit zijn de thema’s waar het bij KP Holland tijdens de FlowerTrials 2017 om draait. Om dit te bekrachtigen, organiseert de veredelaar en producent van bloeiende kamerplanten van dinsdag 13 tot en met vrijdag 16 juni het “KP Holland FlowerTrials Event”. De inspirerende sprekers Rob Baan (CEO Koppert Cress), Yolande van den Boom (directeur MPS) en Sarah Dikker (Hollands Beste Bloemstylist) zijn uitgenodigd
om het publiek mee te nemen naar hun visie op gezondheid, duurzaamheid en creativiteit in de keten. KP Holland wil met deze insteek haar klanten, relaties en andere geïnteresseerden prikkelen om verder te denken, met als doel verkopen te stimuleren.Daarnaast toont KP Holland noviteiten en verkoopconcepten van Kalanchoë, Curcuma en Spathiphyllum, zowel op het gebied van uitgangsmateriaal als eindproduct. Bekijk het programma en meer informatie op www.kpholland.nl. Schrijf u (geheel kosteloos) in voor de lunchsessies van het KP Holland FlowerTrials event, via het inschrijfformulier op www.kpholland.nl of stuur een e/mail aan info@kpholland.nl.
DINSDAG 13 JUNI 2017
4
35ste editie Plantarium Met acht inspiratietuinen en vijf houses of inspiration is de 35ste editie van Plantarium een bron van inspiratie voor bezoekers en standhouders. Vier tuinontwerpers van het ontwerpinstituut laten met de tuinen zien dat de beplanting een verhaal kan vertellen. Elke tuin is gekoppeld aan of gemaakt voor een bekend en inspirerend persoon, en vertelt het verhaal van deze persoon. Uitgangspunt voor de tuinontwerpers was niet de zoveelste standaardtuin op de zoveelste beurs, maar tuinen met een betekenis en waarover wordt nagepraat. Met andere woorden: tuinen die een verhaal vertellen! ACHT PERSONEN
De acht personen die zijn uitgekozen zijn voor iedereen bekend, herkenbaar en aansprekend. Ze spreken tot de verbeelding en bieden inspiratie bij ons allemaal. Deze mensen zijn heel divers in karakter en verdiensten, maar altijd inspirerend. Van elke persoon is één kenmerkend aspect, samengevat in één woord, herkenbaar weer-
gegeven in de inspiratietuin. De personen die zijn gekoppeld aan de tuinen zijn: Walt Disney (Fantasie), Mozart (Geniaal), Joop Zoetemelk (Eenvoud), Salvador Dali (Ongewoon), Don Quichot (Strijd), Nelson Mandela (Samenbrengen), Anne Frank (Verlangen) en Annie M.G. Schmidt (speels). Elke tuin staat op zichzelf en vertelt het verhaal van de betreffende persoon. LOCATIE
De inspiratietuinen zijn gesitueerd in de Greenparkhal waar tevens de opstapplaats is voor de pendeldienst die de verbinding vormt tussen Plantarium en GROEN-Direkt.
Te midden van de tuinen komt het Varb Kwekersplein en een gezellige open ontmoetingsruimte, waar bezoekers kennis kunnen maken met de ontwerpers van de tuinen en ook een toelichting kunnen krijgen bij de tuinen. De ontwerpgroep bestaat uit Jans Bos (Jans Bos Tuinontwerp & Advies), Peter van Dam (Rivius Ontwerpburo voor de groene buitenruimte), Angela Warmerdam (Ontwerpstudio Angela’s Tuinen) en Peter Zaal (Green in the Dirt).
woude. Meer informatie over de beurs of over deelname is te vinden
op www.plantarium.nl.
DATA
Plantarium wordt gehouden van 23 t/m 26 augustus 2017 in het Plantariumgebouw op het International Trade Centre Boskoop-Hazers-
Global Green Packaging is producent van:
folders
Hasler Blumengrosshandel AG is gevestigd in St. Gallen in Zwitserland en importeert al meer dan 50 jaar snijbloemen. Meer dan 150 bloemenwinkels en tuincentra in de regio’s Noord, Oost en Centraal Zwitserland en Lichtenstein worden dagelijks door dit familiebedrijf van verse bloemen voorzien. Totaal zijn er 3 verkoop toeren. Bitte Seite vom Bus ausmessen und proportional anpassen!
cappers
Voor een succesvolle bestaande toer zijn wij op zoek naar een:
Ervaren Verkoper Wij zoeken een zelfstandige verkoper, die vanzelfsprekend uitstekend Duits spreekt en beschikt over goede bloemenkennis. U heeft aantoonbare verkoopervaring in de bloemenbranche en heeft goede contactuele vaardigheden. Daarnaast heeft u uw rijbewijs B. U werkt overdag, van maandag tm vrijdag. Een keer per maand heeft u weekenddienst.
EIGEN OPMAAK STUDIO GGP is exclusief licentiehouder van de Nova beeldbank www.nova.co.at
Productie- & bezoekadres Nijverheidstraat 12 a 4143 HM Leerdam
Bij Hasler Blumengrosshandel kun je rekenen op zeer goede arbeidsvoorwaarden, waaronder een goed salaris en provisie. Voor woonruimte kan worden gezorgd. Geïnteresseerd? Reageer dan snel en mail je sollicitatie naar: alessandro@hasler-blumen.ch Voor nadere inlichtingen kunt u mailen met Herr Hasler. Raadpleeg ook onze website:
www.hasler-blumen.ch
Postbus 39 4140 AA Leerdam Kantoor Lisse Vennestraat 19 2161 LE Lisse T +31 (0) 345 637 041 www.globalgreenpackaging.nl
NIEUW! Bestel eenvoudig via onze webshop op www.globalgreenpackaging.nl/shop
Global Green Packaging is powered by Leerdamdruk BV
DINSDAG 13 JUNI 2017
5
Serie: Kroonjuwelen uit Azië
Drakensteen - de vergif-boom MONSTERS
In de voorrede van zijn Kruidboek belooft Rumphius zijn lezers dat hij geen verhalen over monsters uit de wildernis voorschotelt. -
Door Norbert Peeters
Toch is het lastig om bij het lezen van zijn lemma over de zogenoemde ‘spattenboom’ of ‘vergif-boom’ (Antiaris toxicaria) je aan de indruk te onttrekken dat feit en fictie met elkaar verweven zijn. Om te beginnen kon Rumphius nooit zijn hand leggen op een exemplaar. Vreemd genoeg is dat naar eigen zeggen niet zijn schuld: ‘De voorzigtige natuur heeft dit snoode gewas verre van de woningen der menschen afgezondert.’ VERHALEN
Alle informatie over de vergif-boom heeft hij van horen zeggen en deze verhalen liegen er niet om. Rumphius schrijft: ‘Onder dezen boom en wel een steenwerp rondom, groeid nog loof, nog gras, nog eenig geboompten (…)’. In de wijde omtrek is de grond ‘dor, ros, en als verzengt’, als een uitgestrekte dodenvallei. De krachtigste bomen zijn zo giftig dat zij zelfs de lucht om zich heen bederven. In de schaduw van hun bladerkroon ligt een knekelveld van argeloze voorbijgangers Alleen de kleurige verenkleden van vogels, die de fout maakten om op hun takken te rusten, versieren deze dodenakker. Het enige dat hier overleeft, is een mythische hagedis die zich bij het minste of geringste gevaar opricht en gif uitwasemt. Degene die deze basilisk weet te doden verkrijgt een zogeheten draconitas - een vuurrode drakensteen. ANGST
Eeuwenlang groeit de vergif-boom op het grensgebied tussen droom en werkelijkheid. Dat is niet alleen te danken aan de verhalen van de inlandse informanten die Rumphius raadpleegt. De mythevorming is ook geboren uit de angst van de Europeanen die afreisden naar de Oost. De boom was één van de voornaamste wapens in de strijd tegen de koloniale overheersing op de Maleise archipel. Volgens Rumphius waren Holland-
se soldaten banger voor dit wapen dan voor vuurwapens en kanonnen. Hij beschrijft uitvoerig hoe inlandse volkeren de punten van ‘pyltjes of flitzen’ insmeren met een dodelijk gif en hoe zij deze afschieten met een blaaspijp of ‘Spat-roer’ van ijzerhout. In dichte wouden hebben deze blaaspijpen hetzelfde bereik en accuratesse als een geweer of pistool. Bovendien hebben zij een bijkomend voordeel. De schutter kon geruisloos toeslaan en zijn tegenstander de stuipen op het lijf jagen. De Portugezen en later de Hollanders vervaardigen zelfs speciale kleding om verweer te bieden tegen de dodelijke pijlen. HET KWAAD
Ook in Europa geniet de vergifboom een zekere bekendheid, als botanische belichaming van het kwaad. Dit is te danken aan het ooggetuigenverslag van een Nederlandse arts met de naam N.P. Foersch, en dan met name door de vertaling van dit verslag die in 1783 verschijnt in London Magazine. Foersch bevestigt hierin het beeld dat Rumphius schetst. Bekende dichters en auteurs zoals Lord Byron, Erasmus Darwin, Alexander Pushkin, Charles Dickens en Charlotte Brontë voeren de boom op in hun gedichten en verhalen. Het duurt tot 1810 voor de Franse botanicus Jean-Baptiste Leschenault de la Tour (1773-1826) Foersch ontmaskert als charlatan en het verhaal van de vergif-boom naar het rijk der fabelen verwijst. Alle mythische kwaliteiten die werden toegeschreven aan de boom blijken uit de lucht gegrepen. ANTIARIS TOXICARIA
De Antiaris toxicaria is een lid van de moerbeifamilie en blijkt juist midden in het bos te groeien, waarbij zijn takken met regelmaat rijkelijk begroeid zijn met epifytische orchideeën en baardmossen. Ook draagt deze boom vruchten die worden verspreid door vogels. Dat niet alleen, uit biogeografisch onderzoek is gebleken dat de boom wijdverspreid voorkomt, van Australië, Zuid- en Zuidoost-Azië tot aan het Afrikaanse continent. Het enige dat overeind blijft in de mythe van de vergif-boom is het sterke gif dat de boom levert, een gif dat dodelijker is dan curare. Het venijn wordt verkregen uit een soort ‘melk’ dat afkomstig is uit de bast van de boom (zoals de gom van een rubberboom). Deze melkachtige substantie bevat de werkzame stof antiarine, een zogenaamde hartglycoside dat voor hevige hartritmestoornissen zorgt. Hoewel het gif voor de boom een chemisch afweermechanisme is tegen herbivoren, bleek het ook uitstekend te werken in de jacht en als verweer tegen de kolonist. De serie Kroonjuwelen uit Azië verschijnt in het kader van het Azië-jaar van de Universiteit van Leiden. Norbert Peeters is onder andere schrijver van het boek ‘Botanische Revolutie, De plantenleer van Darwin.’
Digitaal transformeren in de sierteelt STAPJES n De transformatie naar een digitaal volwassen onderneming gaat met kleine stapjes in plaats van te verzanden in grootscheepse, complexe en moeilijk beheersbare implementatie-trajecten. Door Peter Rosman
Digitale transformatie is een must. Klanten, werknemers, partners, concurrenten en nieuwkomers in de markt wachten niet tot een bedrijf digitaal volwassen is. Gesteld kan worden dat op dit moment het grootste deel van de Nederlandse sierteeltbedrijven nog steeds digitaal aan het puberen is. VOLWASSSEN
Volwassen zijn betekent klant-gedreven en data-gedreven werken. Technologie, processen en werkwijzen met elkaar in lijn te brengen. Digitale volwassenheid raakt alle zakelijke functies. Uit onderzoek blijkt dat digitale volwassen organisaties gemiddeld betere resultaten halen: 9% meer omzet, 26% meer winst en 12% meer marktwaarde. Investeren in ‘digitale transformatie’ loont dus. Zeker voor de sierteeltsector. Maar hoe wordt een bedrijf digitaal volwassen? STRATEGIE
Een digitale strategie kan hierbij helpen, waarbij het gaat om het herontwerpen en verbeteren van processen en mensen op de juiste plek krijgen. Een Chief Digital Officer (CDO) is de regisseur in de digitale transformatie, samen met de eigenaar of directeur van de onderneming. De CDO is verantwoordelijk voor de digitale strategie en innovatieprogramma’s van de gehele organisatie. Hij/zij heeft als opdracht de organisatie zo toekomstbestendig mogelijk te maken en stuurt en stimuleert al de transformatie-projecten. De CDO moet naast kennis van de business ook technische bekwaamheid op het gebied van opkomende technologieën hebben. Een uitdagende, maar boeiende job. Een pragmatische sector als de sierteelt vereist ook een praktische aanpak voor de digitale transformatie. In de sector wordt best veel data verzameld, maar de kwaliteit, volledigheid en eenduidigheid moet beter om van waarde te zijn voor het implementeren van data-gedreven processen. Hier volgen een aantal stappen om invulling te geven aan de digitale transformatie binnen de sector:
OP ORDE
Begin met de kwaliteit van de data op orde te brengen en meer “digitaal” inzicht te krijgen in processen en online koopgedrag. Door de (grafische) inzichten wordt het ook duidelijk waar het nog aan schort qua datakwaliteit. Vervolgens kan de stap van inzicht naar actie gezet worden. INTERACTIE
Wanneer online gedrag van klanten inzichtelijk is gemaakt, kan de interactie met en personalisatie van klanten verbeterd worden. Een mobiele webshop is belangrijk in verband met de verschuiving van werken met PC’s naar mobiel. Dit
zal zeker de klanttevredenheid en omzet verhogen. EFFICIËNCY
Met een beter digitaal inzicht van inkooptrends en het toevoegen van externe data (weer, nieuws, social media etc.) wordt vervolgens de efficiëncy in het inkoopproces vergroot en kan meer direct worden ingekocht. Hierdoor krijgen inkopers meer tijd te besteden aan contacten met kwekers en meer inzicht in de productieplanning en kwaliteit. Door meer inzicht in het logistieke proces te krijgen (bijvoorbeeld order picking) en meer tijd voor de afhandeling te creëren wordt er rust gecreëerd in de box. Met de juiste digitale aansturing wordt er efficiënter gewerkt en het transport just-in-time ingeregeld. Ook zal hierdoor volledigheid van de vracht verbeteren en de tevredenheid van klanten toenemen. INTEGRATIE
Het ultieme model is een hoge mate van integratie tussen verkoop, inkoop/productie en logistiek, waarin processen end-to-end digitaal gestuurd worden, om uiteindelijk naar een klant-gedreven organisatie te transformeren. Met een digitale volwassenheidsscan kan dit inzichtelijk gemaakt worden en een transformatieplan en business case opgesteld worden. De doorlooptijd van zo’n onderzoek is ongeveer 1 tot 2 maanden. Peter Rosman is digitaal expert. Maandelijks neemt hij de lezer mee in de digitale wereld in relatie tot de sierteeltsector. peterrosman@wedodigital4u.nl
DINSDAG 13 JUNI 2017
Keukenhof, terugblik op 2017
6
Door Wilma van Velzen
Heel veel bloemen K
eukenhof sloot 21 mei het seizoen af met een nieuw record van 1,4 miljoen bezoekers, bijna 15% meer dan vorig jaar. Inzet waren heel veel bloemen en kwaliteit, wat gewaardeerd werd met een 8.9. Mooie getallen waarvan Keukenhofdirecteur Bart Siemerink in een terugblik zei dat deze tevreden stemmen. “Het krijgen van een hoge bezoekerswaardering is voor ons park eigenlijk nog belangrijker dan het bezoekersaantal. We zetten vol in op kwaliteit, want waar het feitelijk om draait is alle parkbezoekers een topdag te bezorgen. Vaak komen ze van ver. We moeten daarom waarmaken wat we beloven en hen de trots van de Nederlandse tuinbouw laten zien met heel veel bloemen. De meeste bezoekers komen nog steeds voor de tulpen. Door meer in lagen te planten en te werken met vroege en late tulpen hebben ook de eerste en laatste bezoekers van de tulpen kunnen genieten. Daarnaast heeft het koele voorjaar voor een mooie bloei gezorgd. De tulpenheuvel bij het entree was een groot succes en veel aantrekkingskracht hadden eveneens de verbeterde bloemenshows in de paviljoenen.” JONGER PUBLIEK
Kijkende naar de bezoekersaantallen stelt Siemerink dat verhoudingsgewijs alle doelgroepen groei hebben laten zien.
“De groei zit over de hele linie en de top-5 is onveranderd. Van alle bezoekers komt 20% uit Nederland en 40% uit de omringende landen. Van buiten Europa waren 120.000 bezoekers afkomstig uit Amerika, 90.000 uit China en 60.000 uit India. Bezoekers kwamen uit 100 verschillende landen. Voor het verlagen van de leeftijd van de gemiddelde parkbezoeker heeft het gewerkt om meer in te zetten op een jonger publiek in Nederland. Werden vier jaar geleden nog 40.000 bezoekers in de leeftijd van 4 tot 11 jaar geteld, dan waren het er dit jaar 60.000. Steeds meer gezinnen met kinderen bezoeken Keukenhof wat de gemiddelde bezoekersleeftijd van 51 jaar terugbracht naar 48 jaar. Afgezet tegen de vergrijzing is dit een mooi resultaat.” INFRASTRUCTUUR
Spannend was hoe de nieuwe infrastructuur zou werken. De grote investeringen in het nieuwe entreegebouw en het parkeerterrein waren de moeite waard. “Gebleken is dat we ook grotere bezoekersaantallen goed kunnen verwerken. Inspanningen voor betere spreiding zorgde ervoor dat het meeviel met de verkeersdrukte, maar voorkwam dit niet dat op vier dagen files ontstonden toen de bezoekersaantallen de 45.000 passeerden. Slagen werden eveneens gemaakt met verdubbeling van het aantal reizigers dat met Arriva kwam. Ruim 200.000 bezoekers maakten gebruik van
het aantrekkelijke combiticket, wat de druk op de wegen verlicht.” BLOEMENSHOWS
Naast de tulpen hebben zo’n twintig schitterende binnenshows gezorgd voor een flinke dosis extra beleving. Siemerink stelde dat er steeds meer kwekers uit de bollen- en snijbloemensector zijn die Keukenhof ontdekken als grootste consumentenshow. “Nieuwe producten bieden zich aan en voor het volgende seizoen zal er tijdens het evalueren worden gekeken of meer gecombineerde bloemenen plantenshows mogelijk zijn op de wisselende binnenshowkalender. Kwekers en veredelaars brengen hiervoor hun mooiste producten in. Keukenhof’s promotieformule voor bloemen en planten is de laatste jaren versterkt met een productbeoordeling door consumenten. Deelnemers reageren enthousiast op dit beoordelingsconcept. Van acht bloemenshows in het Oranje Nassau Paviljoen koos de bezoeker zijn favoriete bloem, een interactief element waarbij de bezoeker anders naar de producten kijkt. Op de laatste openingsdag is per productgroep bekendgemaakt wat in de ogen van het internationale publiek de mooiste bloemen zijn.” Het keukenhofthema 2018 is Romantiek. Keukenhof is dan geopend van 22 maart tot en met 13 mei.
Uitslag consumentenkeuringen Uitslag Uitslagconsumentenkeuringen consumentenkeuringen Consumentenkeuri Cultivar Kweker Consumentenkeuri Kweker ngCultivar Consumentenkeuri Cultivar Kweker ng ng Tulp Tulipa ‘Yellow Fire’ Fred Klein Tulp Tulipa ‘Yellow Fire’ KleinKlein Tulp Tulipa ‘Yellow Fire’ FredFred Freesia Freesia ‘Pink Passion’ Van den Bos Freesia Freesia Freesia ‘Pink Passion’ den Bos Freesia Freesia ‘Pink Passion’ Van Van denFreesia Bos Freesia Roos Rosa ‘Ever Red’ Belisima – Flower Optimal Connection Roos Rosa ‘Ever Red’ Belisima – Flower Optimal Connection Roos Rosa ‘Ever Red’ Belisima – Flower Optimal Connection Narcis Narcissus ´04-DP-1' J. Kuiper Narcis Narcissus ´04-DP-1' J. Kuiper Narcis Narcissus ´04-DP-1' J. Kuiper Alstroemeria Alstroemeria '55258-35' Konst Alstroemeria Alstroemeria Alstroemeria '55258-35' Alstroemeria Alstroemeria Alstroemeria '55258-35'Konst Konst Alstroemeria Chrysant Chrysanthemum Deliflor Chrysant Chrysanthemum Deliflor ‘Magnum’ Chrysant Chrysanthemum Deliflor ‘Magnum’ ‘Magnum’ Anjers Diantus 'Cover Wine' Devine Flowers - Anjerkwekerij Anjers Diantus 'Cover Wine' Flowers - Anjerkwekerij Nieuwland Anjers Diantus 'Cover Wine' Devine Devine Flowers -Vof. Anjerkwekerij Nieuwland Vof. Vof. Nieuwland Zomerbloemen Lisianthus 'Corelli Peter van de Werken Zomerbloemen Lisianthus 'Corelli Peter van de Apricot' Zomerbloemen Lisianthus 'Corelli Peter vanWerken de Werken Apricot' Apricot'
EEN SPECIALE UITGAVE VAN DE BLOEMENKRANT
Lelie wil afzetrisico spreiden n ‘Mooiste scenario is tweede afzetland met dezelfde mentaliteit als het Verenigd Koninkrijk’ AFZET n Met het Verenigd Koninkrijk als grootste afzetland voor het product Lelie worden alle Brexit-ontwikkeling nauwgezet door de FPC gevolgd. Door Wilma van Velzen
Er wordt daardoor extra goed naar andere afzetgebieden gekeken om het risico te spreiden. “De verwachting is dat we het komende jaar meer last zullen krijgen van de Brexit met betrekking tot de afzet van lelies naar het Verenigd Koninkrijk” stelt FPC-voorzitter Arnold Duijn (Bianca Lelies, Heerhugowaard). “Het is daarom verstandig goed naar andere afzetgebieden te kijken, want marktverbreding is in dit kader hard nodig. Het mooiste scenario zou zijn als we erin slagen een tweede afzetland te vinden met dezelfde mentaliteit als het Verenigd Koninkrijk om de afzetrisico’s te kunnen spreiden. Dat is misschien wat hoog gegrepen, maar we zijn optimistisch en
zien zeker mogelijkheden in het vinden van nieuwe afzetgebieden. Zo zijn er plannen voor het verder ontwikkelen van de afzetmarkten in Duitsland. Anderzijds is er de verbeterde infrastructuur in bloemen minnende landen in oost- en zuidEuropa wat eveneens de nodige kansen biedt. Mede dankzij de koersverbetering van de roebel is ook Rusland weer aanwezig en trekt intussen de markt in Polen steeds meer aan.” OT LELIES
Tegelijkertijd is het product Lelie nog steeds in ontwikkeling. Duijn verwacht dat dit nog wel even zo doorgaat. “Er is enorm veel productiviteit op het gebied van veredeling. Je kunt deze ontwikkelingen vergelijken met de enorme verschuiving van de Aziatische lelies naar de LA lelies een aantal jaren geleden. Alleen zijn het nu de OT lelies die een enorme groei doormaken. Dit aandeel zal zeker nog groter worden. Op termijn zullen echter wel keuzes moeten worden gemaakt over
FPC-voorzitter Arnold Duijn, Bianca Lelies, Heerhugowaard.
welke OT lelies het meest geschikt zijn voor de broeierij. Uitstekende productiviteit, voldoende knoppen en kwaliteit zullen hierbij doorslaggevend zijn.” AFSPIEGELING
Behalve dat Duijn lelie het mooiste product vindt in het bloemenassortiment, is hij ook enthousiast over de grote saamhorigheid in het lelievak. “Zo is in de Royal FloraHolland Product Commissie (FPC) Lelie een brede vertegenwoordiging aanwezig vanuit de broeierij. Dit zorgt voor een goede afspiegeling van het vak, waardoor besluiten en adviezen breed gedragen worden.
Maar ook dat lelie op de vierde plaats van de grootste productgroepen snijbloemen staat geeft een stem richting bloemenveiling. Inmiddels hebben we al veel bereikt waaronder het GP en GP+ veilen dat op initiatief van de FPC is ingevoerd. Dit proces wordt nauwgezet gevolgd, evenals alle andere actuele veilingzaken. Verdere segmentatie in de leliegroep is misschien nog wel nodig. Ook voor de andere lijnen is dit interessant.” PROMOTIE
Een goede toekomst is volgens Duijn eveneens weggelegd voor de dubbele of gevulde lelies. “Hier komen nog meer kleuren
van. Veredelaars zetten vooral in op grote lelies, maar daarnaast is er behoefte aan een kleinere variant voor in boeketten. Dit mag niet uit het oog worden verloren. Voor productpromotie wordt samengewerkt vanuit YourLily. Naast de succesvolle YourLily boeken voor de groothandel zou de FPC de komende jaren ook willen inzetten op online promotie, bijvoorbeeld met het wereldwijd tonen van het topassortiment middels time lapse filmpjes. De jongere generatie is immers digitaal ingesteld. Tijdens de Dutch Lily Days en de Flower Trials is er wat dat betreft volop gelegenheid om informatie en ideeën uit te wisselen.”
Explosieve groei OT-lelies LELIE n De productgroep OT-lelies
groeit explosief. Dit jaar worden er 40% zoveel OT-lelies verwacht dan vorig jaar en ook de komende jaren zal de aanvoer in OT-lelies nog verder doorgroeien.
door Wilma van Velzen
“Al langer ging het rond dat OT-lelies het ver gaan schoppen” zegt Karina van de Pol, die sinds augustus
2016 actief is productmanager Lelie bij Royal FloraHolland. “Dat zien we nu gebeuren. OT-lelies zijn een kruising van de oersterke Trompet lelies en de weelderige Oriëntal lelies. Dit heeft geresulteerd in verbluffend mooie en sterke lelies, wat steeds meer doordringt bij de handel. Behalve de explosieve groei van de OTlelies zijn ook de dubbelbloemige lelies in opkomst. Op dit moment zijn de aantallen hiervan nog niet heel hoog, maar deze zullen de komende jaren zeker toenemen. We merken dat klanten en consumenten echt op dit product hebben zitten wachten, want buiten dat dit type lelie prachtige bloemen levert, zijn ze ook geurloos en stuifmeelvrij.” FILMBAL
Dagelijks geeft Van de Pol invulling aan de producttafel Lelie, samen met de veilingmeesters die Lelie veilen, de accountmanager, de daghandel verkoper en een collega die promotie en juridisch advies verzorgt. “Als productmanager geef ik vooral advies en ondersteuning aan aanvoerders en klanten, met wie we veel contact hebben. Dit wordt versterkt
door de samenwerking met de FPC en YourLily die de promotie regelt. We zijn daardoor goed bekend met welke wensen er zijn. De leliepromotie vanuit YourLily is een initiatief vanuit de kwekers en gericht op de snijlelies. Vanuit Royal FloraHolland is er enige ondersteuning en wordt actief meegedacht. Laatst nog is het jaarlijkse Filmbal in Amsterdam aangekleed met lelies. Dit was een groot succes.” NIEUWSBRIEF
Eveneens brengt Van de Pol de productie in kaart en vertaalt zij de ontwikkelingen bij de consumenten naar concrete kansen voor aanvoerders, aanvoerders collectieven en handelspartners. “Maar ook probeer ik echt verbindingen te leggen. Bijvoorbeeld door wekelijks een nieuwsbrief naar onze kwekers te sturen en binnenkort ook naar onze klanten in de handel. En jaarlijks organiseren we een productdag. Recent nog vond deze plaats in Keukenhof, tegelijk met de opening van de Lelieshow waarin twee weken het actuele handelsassortiment en fraaie noviteiten konden worden bewonderd. De productdag werd goed bezocht.”
NOVITEITEN
De grootste groep binnen de lelies zijn de Oriëntals, goed voor 50% van het totale aanbod. Daarna komen de LA types, Longiflorums en OT’s. Lelie is een groot product en staat bij Royal FloraHolland in de top vijf snijbloemen. De toppers onder de lelies zijn Helvetia (Oriëntal), White Heaven (Longiflorum), Sapporo (Oriëntal), Brindisi (LA) en Santander (Oriëntal). “Noviteiten in de lelies worden door de veilingmeesters altijd extra onder de aandacht gebracht bij de kopers. Dit kan ook via Clocknews en PowerPoint presentaties die tijdens de veilingpauzes op de beamer in de afmijnzalen worden getoond. Wat de aanvoer betreft komt deze voor 96% uit Nederlandse teelt als gekeken wordt naar de eerste 19 weken van 2017. 4% kwam uit import. Van alle lelies gaat 40% naar het Verenigd Koninkrijk. Dit is voornamelijk Retail. Veel lelies gaan ook naar de groothandel/bloemist. Naast Verenigd Koninkrijk zijn Duitsland, Frankrijk en Rusland de belangrijkste afzetlanden. Ook bij de Nederlandse bloemist zijn regelmatig bijzondere lelies te vinden. Nieuwe marktpartijen zoals Bloomon wer-
ken bijvoorbeeld samen met kwekers die speciale soorten telen. En die zijn er volop, want het product Lelie kent een grote diversiteit en nieuwe soorten die opvallen door hun sprekende kleuren. Dit zijn vaak tweekleurige cultivars. Intussen blijven roze en wit de belangrijkste kleuren en is lelie beslist de eyecatcher in elk boeket.”
Nu te verkrijgen... derde editie van het
Yourlily boek! www.yourlily.com Bloemenkrant nr 12 lely 2017.indd 1
12-06-17 09:52
II II
C
Bloemenkrant nr 12 lely 2017.indd 2
12-06-17 09:53
Qualily komt naar je toe!!! Qualily teelt een totaalpakket aan lelies, welke aansluit op de behoefte van de bloemist die zaken doet in het hogere segment. La’s, Orientals, OT’s en Longiflorums in alle kleuren. Klanten van Qualily zijn onder andere groothandels, C&C’s en exporteurs die direct aan de bloemist leveren. Nieuw zijn de digitale abonnementen. De laatste jaren zie je dat de digitale verkoop in een stroomversnelling is gekomen. Dit biedt veel kansen. Daarom is het dus zinvol lelies 24/7 beschikbaar te hebben. De verkoop tussen 6.00- 12.00 bestellen voor dezelfde dag leveren, is hierdoor ook toegenomen. Qualily werkt alleen met FloraMondo voor de gratis koppelingen met de exporteurs.
Precies een jaar geleden zijn we op de veiling begonnen met een koelcel van 100 m2. De lelies van alle 5 de locaties van Qualily worden daar verzameld en uitgeleverd aan onze klanten. Dit beviel zo goed, dat we in december hebben besloten te verhuizen naar een grotere locatie binnen de veiling. De nieuwe koelcel is 400 m². Die nieuwe plek ligt centraal in veiling Naaldwijk. Resultaat is dat we sneller zijn geworden in het uitleveren van de producten. Hierdoor is er een marktplaats gecreëerd die 24/7 kan aanbieden. Op de nieuwe locatie kunnen we een ook inpakwerk voor u faciliteren. Dit gebeurt reeds voor enkele klanten. Heeft u ook interesse?
Voor meer info: Raymond Vijverberg 06 51 51 14 22 raymond@qualily.nl
DINSDAG 13 JUNI 2017
Interview met Carlein Tukkers
Door Wilma van Velzen
Lelie staat voor kwaliteit Carlein Tukkers, bloemstyliste
L
elies staan tegenwoordig makkelijk twee weken stralend in de vaas. Een eigenschap waar de klanten van bloemstyliste Carlein Tukkers heel enthousiast over zijn. Carlein is een gepassioneerde bloemstyliste.
Nog maar nauwelijks 23 jaar oud, eindigde in 2015 bij de laatste vijf deelnemers van het SBS6televisieprogramma Hollands Beste Bloemstylist en runt al een aantal jaar met succes de goedlopende bloemenwinkel ‘Bloemsierkunst By Carlein, de lelie’ in het Overijsselse Gramsbergen. “Voordat ik de winkel overnam als franchisenemer heette deze De Lelie. Ik vond het wel leuk dit als toevoeging in de nieuwe winkelnaam te gebruiken. De winkel is inmiddels enorm veranderd. We zitten nu in een nieuw pand met een luxere uitstraling. Samen met mijn echtgenoot woon ik boven de winkel. Het bloemen- en plantenassortiment is breed en divers, met bloemen voor aantrekkelijke prijzen zoals de consumenten dat zijn gewend.” WHITE HEAVEN
Als klein meisje zei Carlein altijd dat als zij later groot zou zijn zij haar eigen bloemenwinkel zou openen. “Toen ik twee weken na het afronden van mijn studie mijn eigen bloemenwinkel opende ging mijn meisjesdroom in vervulling. Hierin kan
ik echt mijn passie in kwijt: werken met mooie bloemen en materialen, maar ook met klanten en daarnaast ondernemen. Lelies maken dagelijks deel uit van het assortiment. Vaak werk ik met Lilium White Heaven. Deze is het meest gevraagd. Anderzijds werk ik veel met lelies in structuurboeketten en rouwwerk. Pluk- of veldboeketten zijn nog steeds ontzettend trendy en ook daarin zien mijn klanten graag een lelie. Lelies zijn echter behoorlijk uitbundig. Dan is het wel eens lastig om deze subtiel te verwerken. Anderzijds leent de lelie zich goed voor het grovere werk. Je kunt er snel volume mee creëren.” DUITSE KLANTEN
Lelies zijn tegenwoordig veel beter houdbaar en de kwaliteit is uitstekend. Ook komen ze altijd mooi open, waardoor ze nog meer tot hun recht komen. Ze zijn eveneens in trek bij de Duitse klanten die veelvuldig naar Carlein’s winkel komen. Zij gebruiken ze vooral voor grafwerk. Als plant heb ik lelie eveneens regelmatig in het assortiment. Vooral in de zomerperiode zijn de potlelies een succes. Klanten geeft dit een zomers gevoel en het kleed leuk aan.” KRITIEK VAKBLOEMISTEN
Goede herinneringen heeft Carlein aan haar deel-
name aan Hollands Beste Bloemstylist. “Dit was echt een leuk avontuur. Een van de mooiste opdrachten was in Paleis ‘t Loo waarbij zij veel lelies voor een bloemstuk in Barokstijl mocht gebruiken. Ik heb ervan genoten. Ook was mijn deelname aan dit programma heel leerzaam, maar ik moest er wel voor uit mijn comfortzone stappen. Het verbaasde mij alleen wel dat we enorm veel kritiek van een aantal vakbloemisten over ons heen kregen. Merkwaardig, want wie wil nu niet dat bloemen worden gepromoot. Beter konden zij hun energie gebruiken om op de programmathema’s in te spelen. Iets wat ik met mijn winkel wel heb gedaan en wat nog steeds interessante reacties oplevert.” MINI LELIES
11
Lelies zijn er in veel vormen en kleuren en als het aan Carlein ligt mogen er ook zeker nog de nodige mini varianten aan het lelie assortiment worden toegevoegd. “Veredelaars zijn enorm druk met het veredelen van de mooiste en meest bijzondere lelies” zegt Tukkers. “Dus wie weet komt er in de toekomst nog wel eens een toevoeging van een mooi assortiment mini lelies zodat ze nog meer gebruikt kunnen worden in bruidswerk, mijn favoriete bloemwerkonderdeel.”
DINSDAG 13 JUNI 2017
12
André Imanse van Imanse Quality Lilies:
“We geven ons product een persoonlijke garantie mee” “Het proces moet van begin tot eind goed zijn”, benadrukt André Imanse, als hem gevraagd wordt naar hoe hij kwaliteit nastreeft. “Het begint met goed uitgangsmateriaal, maar iedere schakel in de keten moet voortdurend investeren en verbeteren, om zo de consument een geweldig product te kunnen bieden.” DOOR ESDOR VAN ELTEN
A
ndré Imanse kan het weten. Zijn bedrijf, Imanse Lelies, kan bogen op meer dan veertig jaar ervaring met deze bloemen. De thuisbasis van Imanse Lelies is gevestigd in Lisserbroek, waar het ooit allemaal begon. Maar inmiddels heeft het bedrijf vijf locaties. “We hebben sinds 2006 drie tuinen in Almere”, vertelt Imanse. “Daarnaast hebben we in Almere nog een ander label: ‘Dutch Lilies’. “Dutch Lilies werd opgericht om kwaliteitslelies voor de klok te brengen.” Vanaf 1 juli van dit jaar komt er nog een label bij: ‘Visions of Lilies’, een samenwerkingsverband met Herman de Jong van De Jong Flowers. Visions of Lilies zal zich vooral toeleggen op de teelt van premiums voor de retail. Met de 2,5 hectare van Visions of Lilies in Honselersdijk komt het totale areaal van Imanse op ongeveer 15 hectare. Jaarlijks produceert de Lisserbroekse kweker ruim 15 miljoen stelen; “voorna-
melijk orientals en OT’s” en daarnaast kleinere oplages van LO Cali en LA Apricot Fudge “Dat zijn echt exclusieve soorten. Bijzonder in kleur en vorm, die geliefd zijn bij arrangeurs.” RASSEN
Vroeger veredelde Imanse zelf lelies, maar die tak van het bedrijf is verkocht en tegenwoordig haalt Imanse zijn rassen bij verschillende leveranciers vandaan. Dat blijft een zorgvuldig proces, want “kwaliteit begint bij goed uitgangsmateriaal van betrouwbare leveranciers.” Imanse produceert ook voor de retail , maar dat betekent niet dat er beknibbeld wordt op kwaliteit: “integendeel. Sinds we veel voor de retail doen zijn we juist strenger geworden.” Bij kwaliteit denkt Imanse vooral aan zaken als “steelstevigheid, grote knoppen en goede houdbaarheid.” Vandaar dat goed uitgangsmateriaal zo belangrijk is. Daar blijft het niet bij, want om het eindproduct goed bij de consument op tafel te krijgen is zorg vereist. “Oog voor het juiste snijstadium bijvoorbeeld. En een zorgvuldige behandeling; Zo oogsten wij met een lopende band, om zo beschadigingen te voorkomen.” Sinds twee jaar gaan de bloemen van Imanse na het snijden op water met het voorbehandelingsmiddel Chrysal Lelie Conditioner. UITGEBREID GETEST
Voorbehandeling van lelies is niet (meer) verplicht. Toch benaderde Imanse twee jaar geleden Chrysal om een aantal proeven te doen. “André had goede ervaringen met Chrysal in Engeland”, vertelt Wendy Metselaar, accountmanager bij Chrysal. “Hij wilde onderzoeken of
onze Lelie Conditioner een toevoeging voor zijn product kon zijn. Chrysal lelie Conditioner is een vloeibaar voorbehandelingsmiddel dat automatisch te doseren is en die de bloemen als het ware een ‘reserve voor onderweg’ geeft. We hebben op locatie een uitgebreide serie proeven gedaan voor de verschillende afzetkanalen van Imanse. We hebben verschillende behandelingen getest in alle denkbare omstandigheden: op water, in dozen, we hebben het temperatuursverloop in de hele keten nagebootst, van 2 graden in de koelcel, via 7 graden op transport tot 20 graden bij de consument.” RESULTAAT
En het resultaat? “De houdbaarheid werd verhoogd naar 12 tot 15 dagen in de vaas”, aldus Imanse. “Met Chrysal Lelie Conditioner blijven de knoppen in de transportfase langer dicht en komen vervolgens mooi gefaseerd open. Helemaal op kleur, en ze komen ook helemáál open. Sinds we zijn overgegaan op voorbehandelen krijgen we nauwelijks meer klachten over zaken als bladvergeling of gesprongen bloemen in de transportfase. Je hebt dus in de transport- en winkelfase geen uitval meer en dat is goed nieuws voor iedereen.” Mooie resultaten dus. Die ruimschoots opwegen tegen de investering als het aan Imanse ligt: “Lelies zijn een relatief duur product. Dan wil je een optimaal product leveren. Hiermee geven we als het ware een persoonlijke garantie mee: ‘we hebben er alles aan gedaan’. Ik weet zeker dat dat op de lange duur loont.”
Menno's mening
Productvernieuwers
DINSDAG 13 JUNI 2017
16
Proef: Vrij baan voor bloemenwagens PROEF n Vrij baan voor bloemenwagens bij verkeerslichten. Dat is de bedoeling van een proef die vrijdag 2 juni werd geïntroduceerd bij Royal FloraHolland. Het gaat weliswaar om alle soorten vrachtwagens, maar in de omgeving van Schiphol vervoeren die nu eenmaal vaak bloemen. De provincie Noord-Holland en tal van andere partijen werken in de pilot samen om de auto’s via het 4G-netwerk van KPN met de verkeerslichten te laten communiceren. Door Johan Bos
Keukenhof directeur Bart Siemerink met het Keukenhof Magazine.
Eigen magazine toont eenheid Keukenhof FUSIE
n Met een eigen Magazine treedt Keukenhof dit jaar voor het eerst als eenheid na de fusie naar buiten. Een kleurrijk en veelzijdig Keukenhof dat de krachten van het kasteel en de bloemententoonstelling heeft gebundeld.
Door Wilma van Velzen
Keukenhofdirecteur Bart Siemerink stelt dat 2017 een bijzonder jaar is waarin beide organisaties voor het eerst als eenheid naar buiten treden. “Gezamenlijk kunnen we meer doen dan beide organisaties alleen hadden kunnen doen. Dat is belangrijk omdat alleen op deze wijze het cultuurhistorisch erfgoed van Landgoed Keukenhof en de bloemententoonstelling, als etalage van de sierteeltsector, gewaarborgd
kunnen worden voor volgende generaties.” Het Landgoed Keukenhof behelst drie activiteiten die van elkaar verschillen en elk hun eigen dynamiek hebben. Op hoofdlijnen zijn dit de bloemententoonstelling met meer dan een miljoen bezoekers in de acht weken dat deze iedere voorjaar geopend is, het kasteel en het omliggende park met de historische gebouwen waar jaarrond diverse activiteiten worden georganiseerd en de landerijen en gebouwen in het buitengebied die door Keukenhof middels een externe rentmeester goed worden beheerd. “Om iedereen te informeren over alle ontwikkelingen bij Keukenhof hebben wij een kleurrijk en informatief magazine samengesteld dat binnen ons relatienetwerk breed wordt verspreid.”
“We moeten steeds slimmer reizen in Noord-Holland”, zei gedeputeerde Elisabeth Post. Met twee stoplichten op de N201, die tijdens een demonstratie keurig ‘groen’ gaven voor de vrachtwagen en het eveneens met de vereiste apparatuur uitgeruste persbusje, fungeert die weg nu als een soort proeftuin. Voor het project wordt, behalve met de veiling en KPN, ook samengewerkt met Dobbe Transport, Vialis (van VolkertWessels), het high tech
mobiliteitsapparatuur leverende Dynniq, Rietveld (Transport en Logistiek) en het door het Rijk geëntameerde programma Beter Benutten. GEMEENTEN
Het gaat dus eerst om de provinciale wegen in het gebied waar dagelijks duizenden vrachtwagens rijden. Later moeten het systeem ook bij de wegen beherende gemeenten worden doorgevoerd. Maar zover is het nog lang niet al worden wel al gesprekken met Aalsmeer en Amstelveen gevoerd.
Het systeem voorziet er in dat chauffeurs op een scherm in hun cabine zien wanneer zij een verkeerslicht naderen. Zij kunnen om voorrang vragen en als die (automatisch) wordt gegeven door de regelkamer van KPN doorrijden. De winst is tijd en minder uitstoot, want afremmen en na de stop weer optrekken heeft effect op beide. Maar behalve opheffen van vertragingen ontstaan ook lagere brandstofkosten en betrouwbaarder reistijden. “En voor de chauffeurs is het rustiger, terwijl ook de banden minder slijten”, voegt een woordvoerder van Dobbe daaraan toe. Op zijn scherm ziet de chauffeur ook welke snelheid hij moet aanhouden om ‘groen’ te krijgen. En het verkeerslicht past als dat nodig is de groentijd aan.
Sjaak van der Tak nieuwe tuinbouwvoorzitter BURGEMEESTER Sjaak van der Tak
gaat de gemeente Westland verlaten. Per 1 oktober 2017 wordt hij voorzitter van LTO Glaskracht Nederland. Van der Tak is al ruim 12 ½ jaar burgemeester van Westland. Als voorzitter van LTO Glaskracht Nederland wordt Sjaak van der Tak de woordvoerder en het boegbeeld van de belangenbehartigingsorganisatie richting de leden, de politiek en de samenleving. “Het is een prachtige stap naar een sector die mij zeer na aan het hart ligt”, aldus Van der Tak. “Als burgemeester van Westland heb ik mij altijd hard gemaakt voor de tuinbouwsector. Van tuinbouwburgemeester van Westland word ik nu tuinbouwvoorzitter van Neder-
land. Mijn functie verandert, maar mijn ambities voor de sector niet.” Van der Tak benadrukt dat de keuze om over te stappen niet gemakkelijk is geweest. “Burgemeester zijn van een dynamische gemeente als Westland, met al die zeer betrokken Westlanders, is een ‘way of life’. Ik ben dankbaar dat ik dit ambt zo lang heb mogen bekleden en ben hier absoluut nog niet uitgekeken. Soms komen er echter kansen voorbij die je niet kunt laten liggen. Voorzitter zijn van de landelijke belangenorganisatie van de glastuinbouw, een sector die van enorme importantie is voor de wereld, is zo’n kans. Het moment van overstappen komt misschien niet goed uit, met alles wat er speelt in Westland, maar eigenlijk is er nooit een geschikt moment.”
Volgens de provincie leent het gebied rond Schiphol en veiling zich goed voor de proef, wegens de drukte op de provinciale wegen en de vele verkeerslichten. Helemaal nieuw is het niet dat vrachtwagens en openbaar vervoer op bepaalde punten langer groen krijgen (daarvoor dienden bijvoorbeeld ‘lussen’ in de weg), maar betere communicatie via 4G van KPN is wel iets heel anders. Dat heeft namelijk een landelijke dekking, zodat men er - als met de pilot rond FloraHolland ervaring is opgedaan - ook in de rest van Nederland mee aan de slag kan.
PRIORITEIT
Intussen rijst de vraag hoe het in gebieden waar veel vrachtverkeer is dan met de andere gemotoriseerde weggebruikers moet. Staan die dan eindeloos te wachten, omdat vrachtwagens altijd voorgaan? Nee, zegt de provincie. ‘Het gaat vooral om de communicatie tussen de vrachtwagen en het verkeerslicht. Die geeft aan óf en hoe lang bij een bepaalde snelheid er prioriteit wordt toegekend.’ Overigens kunnen ook bussen en taxi’s met de op stoplichten gerichte apparatuur worden uitgerust.
De twee lichten op de N201, bij de afslag van de A4, zijn voorzien van de vereiste software. Zowel daarbij als in de apparatuur in de wagens worden internationale standaards aangehouden, zodat in de toekomst ook gebruik via GPS buiten Nederland mogelijk is. De praktijktest past in het ‘Smart Mobility’ programma van NoordHolland, waarbij de provincie zich richt op praktijktesten op haar wegen - en vooral verkeerslichten rond Schiphol.
Web & Design voor de Groensector Persoonlijk
Betaalbaar
Deskundig
Op maat
www.florawebsite.nl Sjaak van der Tak.
DINSDAG 13 JUNI 2017
17
Lathyrus Festival plus FESTIVAL
n Het Lathyrus Festival vindt dit jaar van 28 juni tot en met 1 juli plaats bij Boerderijwinkel Hoeve Ravenstein.
Deze editie is extra bijzonder, omdat gelijktijdig ook de nationale Lathyrus tentoonstelling wordt gehouden. Tijdens het festival zijn in de bloementuin en de expositieruimte van Hoeve Ravenstein vele varianten van de bloem te zien. Op woensdag 28 juni vindt de nationale tentoonstelling plaats. De dagen hierna zijn alle bloemstukken te bewonderen. Lathyrus kenmerkt zich door haar broze bloemen en heerlijk geur. Het was de lievelingsbloem van toenmalig Koningin Juliana en groeide jaarlijks volop bij Paleis Soestdijk en bij vele liefhebbers in de wijde omgeving. Bij Paleis Soestdijk en landgoed Groeneveld vonden jaarlijks tentoonstellingen plaats die duizenden bezoekers trokken. De kwekers met de langste stelen, de mooiste kleuren en de meeste bloemen per tak werd uitgeroepen winnaars. Sinds drie jaar is Hoeve Ravenstein Lathyrus in haar bloementuin gaan
kweken. Tuinman Henk Rechterschot verzorgt de tuin met veel zorg en aandacht. Henk is ook al jaren tuinman bij Paleis Soestdijk. Naar aanleiding van het grote succes met de bloemen van Hoeve Ravenstein op de nationale tentoonstelling is het Lathyrus Festival op Hoeve Ravenstein ontstaan.
De knollen van de Dioscorea hebben een licht bittere smaak maar zijn goed te consumeren.
Dioscoreaplant helpt mee aan een slanke lijn WAARDE n De Dioscoreaplant is een slingerachtig gewas met de reputatie van onkruid. Toch kan deze plant bijdragen aan een biobased tuinbouw, die door middel van duurzaamheid waarde creëert. Niet de bladeren maar de knollen van de plant kunnen uiterst waardevol zijn als afslankmiddel. Door Frank de Klerk
Lathyrus was de lievelingsbloem van Koningin Juliana.
Open Kwekerijdag regio Boskoop BOOMKWEKERIJ
Aan het Rijneveld in Boskoop vindt zaterdag 17 juni de zevende editie van de Open Kwekerijdag Greenport Boskoop plaats. n
Vijf heel diverse boomkwekerijbedrijven openen hun deuren en laten iedereen meegenieten van al het moois dat groeit en bloeit. Dit jaar is het vooral de nieuwe generatie boomkwekers/exporteurs die laat zien hoe veelzijdig en mooi dit beroep is. De ooievaar staat aan het begin van het tuinpad en geeft aan dat hier de jonge plantjes worden ‘geboren’. Boomkweker Bram laat zien hoe dit allemaal in zijn werk gaat en wie wil mag ook een plantje maken en mee naar huis nemen. Deze kraamkamer is een mooie start voor de tocht langs de bedrijven waar de planten verder op-
COLOFON Oplage 12.500 Verschijnt 1 x per 14 dagen Bloemenkrant Uitgeverij Verhagen Postbus 3066 2220 CB Katwijk Tel: 071-402 2901 Hoofdredactie: Teuntje van Delft 06-12 74 64 78 redactie @bloemenkrant.nl t.v.delft @uitgeverijverhagen.nl
Redacteur Walter Landesbergen 06-19 33 60 53 redactie @bloemenkrant.nl Verslaggevers: Johan Th. Bos Esdor van Elten Frank de Klerk Leni Paul Wilma van Velzen Verkoop advertenties: Huub Snijders 06-22 66 85 55 huub@bloemenkrant.nl
groeien tot volwassen en verhandelbare producten. De tocht gaat langs de volgende boomkweerijbedrijven: M.C. Stolker boomkwekerijen, Vlasveld Tuintechnieken, Joh. Stolwijk en Zn., Plantentuin Esveld en Nederhoff Plant. Niet alleen de boomkwekerijbedrijven zijn open, maar ook toeleveranciers, adviseurs en dienstverleners zijn bij de bedrijven aanwezig.
Aanlevering advertenties: Vincent Roos 071-402 2901 advertentie @bloemenkrant.nl
onder nummer worden administratiekosten in rekening gebracht.
Abonnementen en adreswijzigingen: Vincent Roos vincent @bloemenkrant.nl
Leveringsvoorwaarden: Al onze opdrachten worden aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de Regelen voor het Advertentiewezen zoals laatstelijk vastgesteld door Stichting ROTA en zoals gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel en fabrieken te Amsterdam en ter griffie van de Arrondissementsrecht-
Traffic: Vincent Roos vincent @bloemenkrant.nl Advertenties dienen voor vrijdag 10.30 uur ingeleverd te zijn. Bij brieven
Vormgeving: Drukkerij Verhagen
Volgens de eeuwen oude Chinese medische wetenschap zijn de knollen een geschikt middel tegen obesitas. Het middel voorkomt vetopbouw in het lichaam. Daardoor is het mogelijk al binnen een maand enkele kilo’s af te vallen. Bij de kweker van uitgangsmateriaal Pothos aan de Zwethlaan in Honselersdijk wordt sinds zes jaar gewerkt aan de ontwikkeling van Dioscoreaplant voor medisch gebruik. OBESITAS
“Over twee jaar weten we of dit slaagt’’, zegt Peet Olsthoorn van Pothos. “Lukt dat, dan hebben we een product gevonden waarmee de Nederlandse tuinbouw zijn unieke teeltkennis op een andere manier kan verwaarden. De natuur biedt meer mogelijkheden dan het oogsten van bloeiende planten. Dioscorea wordt in China al eeuwen lang als middel tegen obesitas toegepast. In dit land worden alle ziektes en problemen van het menselijk lichaam met kruiden en extracten aangepakt.’’ Pothos is in 1980 gestart als kweker van uitgangsmateriaal voor potplanten. Het vermeerderen van uitgangsmateriaal werd beschermd door het kwekersrecht. In 2008 werd samen met de Rijksuniversiteit Leiden een project opgezet om een plant te ontdekken, die als middel tegen obesitas kan worden
bank te Amsterdam. U kunt onze leveringsvoorwaarden kosteloos bij ons opvragen. Uitgeverij Verhagen behoudt zich ten aanzien van de inhoud van deze uitgave en/of website zowel het auteursrecht voor conform artikel 15 lid 1 sub 4 van de Auteurswet als het databankrecht. Abonnementen: Bloemenkrant wordt gratis verstuurd naar alle bedrijven in de sierteelt. Belangstellenden
kunnen zich aanmelden voor een abonnement. De kosten hiervoor bedragen € 89,50 per jaar. Indien zes weken voor het verstrijken van de abonnementstermijn geen schriftelijke opzegging is ontvangen, wordt het abonnement automatisch verlengd. Auteursrechten voorbehouden © 2012 Uitgeverij Verhagen BV
gebruikt. Een Dioscoreaknol uit China werd in het laboratorium van Pothos door weefselkweek vermeerderd. Op de universiteit bewezen uitgebreide proeven met muizen en wormen dat de knol uiterst geschikt is om obesitas tegen te gaan. Pothos gaat het middel nu registreren in de Phamacopoeia, een ijkpunt voor kwaliteitsbewaking. “Dat is een langdurige procedure, maar na registratie kan Dioscorea worden verkocht als medicijn’’, zegt Olsthoorn. “De knollen van de Dioscorea hebben een licht bittere smaak maar zijn goed te consumeren. Het is de bedoeling dat er poeder van wordt gemaakt, dat in de vorm van suikerzakjes op de markt wordt gebracht.
Het poeder kan bijvoorbeeld ‘s ochtends in de yoghurt worden gedaan. Vijf à tien gram per dag is al voldoende voor een aanzienlijk betere stoelgang.’’ AFVALLEN
De teelt van de subtropische slingerplant is kleinschalig en zonder gebruik van chemische middelen. “Er is tot nu toe slechts vijftig kilo geoogst maar wij willen dat de komende tijd gaan opschalen’’, zegt Olsthoorn. “Wij willen het eerst op de lokale markt brengen. Een medisch voorschrift is niet nodig. Verkoop kan bijvoorbeeld uitstekend via internet waardoor geen hoge kosten voor promotie en distributie hoeven te worden gemaakt. Het poeder is gewoon een gezonde toevoeging aan de voeding. Het is voor de gebruiker niet nodig het eetpatroon te veranderen. Bij gebruik over een langere periode gaat er gemakkelijk drie tot vijf kilo per maand van het gewicht af.’’
Dioscorea wordt in China al eeuwen lang tegen obesitas toegepast.
Studente naar het WK in Abu Dhabi WK
n Esther Weijenberg gaat naar het WK.
De studente Bloem & Styling van de Groene Welle uit Zwolle, is één van de deelnemers van het Nederlandse team van World Skills. Samen met 27 andere mbo-studenten vertegenwoordigt ze ons land bij het WK voor beroepen. De voorbereidingen zijn inmiddels gestart en het doel is helder: goud scoren in de categorie ‘bloembinden’. De studente uit Terwolde heeft zich
geplaatst voor het WK vanwege haar goede prestaties op het NK Skills in Amsterdam afgelopen maart. ‘Het was nog even spannend of ik inderdaad wel echt mee mocht naar Abu Dhabi. Mijn puntenscore was goed, maar de organisatie moest uiteindelijk akkoord geven. Toen de bevestiging kwam, was ik echt super blij!’ Samen met onder andere de VWB is er een plan van aanpak gemaakt, om straks in Abu Dhabi succesvol te zijn.
“Experience the Beauty”
Pink Mondial www.sisapamba.com
Telefax Quito: (593 2) 601 8889 – 601 0735 – 289-0808 Toll Free Number USA only: +1866-978-4683 abueno@sisapamba.com sales1@sisapamba.com Telefax Quito:•(593 2) 601 8889 – 601 0735 – 289-0808 https://www.facebook.com/sisapamba?ref=hl Toll Free Number USA only: +1866-978-4683 jbueno@sisapamba.com • sales1@sisapamba.com https://www.facebook.com/sisapamba?ref=hl
www.sisapamba.com
Twitter: @sisapamba