Travelpro - Middellandse Zeegebied

Middellandse Zeegebied

Turkije door de ogen van

Milaan met een local

SAIL UNIQUE

Met de lancering van onze nieuwste reizen voor 2026/27 kunnen gasten genieten van een ultra-elegante ontdekkingstocht door enkele van ’s werelds meest fascinerende regio’s, waaronder Azië, Noord-Europa, de Rode Zee & het Arabisch Schiereiland en de Middellandse Zee, ook tijdens het rustige seizoen.

Daarnaast kunnen gasten in juni 2026 opnieuw de spanning beleven van de FORMULA 1 GRAND PRIX DE MONACO. Omdat EXPLORA I het enige schip is dat aanmeert in de historische haven Port Hercule, genieten haar gasten van exclusieve toegang tot het hart van de actie. Het is niet zomaar een reis – het is een plaats op de eerste rij bij één van ’s werelds meest prestigieuze sportevenementen.

7 NACHTEN | EXPLORA II

A Journey through the Echoes of Past Empires

17 – 24 AUGUSTUS 2026

PIRAEUS (ATHENE) • PATMOS • ISTANBUL, OVERNACHTING BODRUM • MYKONOS • PIRAEUS (ATHENE)

7 NACHTEN | EXPLORA I

A Journey from Elegance & Cultural Essence to Glamour & Antiquities

14 – 21 SEPTEMBER 2026

BARCELONA • PORTO CERVO (SARDINIË) • AJACCIO (CORSICA) SAINT-TROPEZ • PORTOFINO • LIVORNO (FLORENCE) CIVITAVECCHIA (ROME)

Ocean Suites vanaf EUR 4.480 per persoon

Ocean Suites vanaf EUR 5.355 per persoon

Tarieven zijn cruise only, per persoon; op basis van beschikbaarheid en onder voorbehoud van wijzigingen.

Colofon. Inhoud.

Alles over

03. BRAČ

24. DUIKEN

48.

CARRIE TEN NAPEL over de reisbranche

55. in Egypte MONTENEGRO: volwaardige bestemming

45.

Theo’s favo’s op

60. MALLORCA

RESEARCH: Middellandse Zeegebied oververhit?

Uitgever

TRAVel Media

Commercieel Directeur

T.J. van Apeldoorn

Operationeel Directeur

Seb van Apeldoorn

Hoofdredacteur

Arjen Lutgendorff

Managing (eind)redacteur

Sharon Evers

Redactie

Dylan Cinjee

Theo de Reus

Tijn Kramer

Judith Wetselaar

Emma Ortelee - Stagiaire

Sales

Dennis de Groot - Commercial Manager

Dennis Ebbers - Commercial Manager

Tina Bakker - Account Manager

Anouk Smit - Sales Support

Events

Danielle van Ewijk - Senior Marketing & Events

Nick Berends - Junior Marketing & Events

Graphic Design

Iris Beenen

Kantooradres:

Arendstraat 33A, 1223 RE Hilversum

Tel: +31(0)35-2005481

E-mail: redactie@travelpro.nl

Internet: www.travelpro.nl

Verantwoording: Travelpro is een uitgave van uitgeverij T&S Productions B.V.

Dit magazine is als volgt verspreid:

Oplage: 6.154

Digitaal via issuu.com

Nieuwsbrief: 7.400+ abonnees

Social media: 12.500+ volgers

Opgave en vragen over abonnementen: Abonnementenland

Postbus 20, 1910 AA Uitgeest

Tel. +31(0)251-25 79 24

Fax +31(0)251-31 04 05

Site: www.bladenbox.nl voor abonneren of www.aboland.nl voor adreswijzigingen en opzeggingen.

Beëindigen abonnement: Opzeggingen dienen 12 weken voor afloop van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn.

Prijswijzigingen voorbehouden.

Abonnementen lopen automatisch door, tenzij uiterlijk 30 dagen voor de vervaldatum bij ons wordt opgezegd. Dit kan uitsluitend per mail: info@travelpro.nl

Kijk voor actuele tarieven op travelpro.nl/abonneren.

Vragen? redactie@travelpro.nl

Auteursrechten: Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerde database, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij electronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Travelpro.

Voorwoord Mediterra-JA

Is het je al opgevallen dat Travelpro er iets anders uitziet? Dat klopt. We hebben aan het begin van dit jaar onze strategie aangescherpt. Waar ons zustermerk TravMagazine bovenop de dagelijkse actualiteit zit, kiezen we met Travelpro bewust voor verdieping, kennisdeling en een sterke community gedachte. De printmagazines van Travelpro transformeren naar thematische edities. Geen snelle persberichten, maar analyses, onderzoek en nice-to-readartikelen met tips die je écht verder helpen in je vak.

Deze editie over de Middellandse Zee is daar een perfect voorbeeld van.

Wanneer de zomermaanden aanbreken, kun je er vergif op innemen dat de bosbranden en hitte in het Middellandse Zeegebied weer worden besproken. Het is nieuws, ja, maar wat voor impact heeft het op de boekingen naar deze van oudsher ontzettend populaire regio onder de Nederlandse vakantiegangers?

Wie is er niet in de meest bezochte toeristische bestemming ter wereld geweest? Wij zeker. Theo is bijvoorbeeld fan van de Balearen, Dylan bezocht tien jaar geleden Montenegro en beschrijft hoe het daar nu is, Sharon bezocht eerder Brač en zelf schrijf ik over Albanië. Maar er valt natuurlijk nog veel meer te lezen...

Nathalie D’Alessandro (SWS Sailing) vertelt in haar column over wat de Middellandse Zee met je doet. Een verhaal dat je doet verlangen naar de kust. Daarnaast duiken we in de laatste nieuwtjes op het gebied van cruises en vertellen we over de brede ontwikkelingen in de regio.

De leukste artikelen blijven de verhalen waarin reisprofessionals zelf aan het woord komen. In deze editie delen onder meer Frank Radstake (ANVR), Cigdem Akin (Corendon), Monique Duwel (The Travel Club), Debora de Roos (&Olives), Inge de Boer (Milaan met Local), Hanita van der Meer (ANVR) en Marion Ariëns (Hogeschool Tio) hun expertise over en passie voor de regio.

Carrie ten Napel vertelt over haar tv-programma ‘Een jaar in de Alpen’. Waarom dat juist in deze editie staat? Dat lees je verderop.

Met deze vernieuwde Travelpro willen we je niet alleen informeren, maar vooral inspireren. En wil je diepgaande kennis direct omzetten in resultaat? Vergeet dan de bijbehorende TravEcademy-cursus over het Middellandse Zeegebied niet. Op dit grootste en gratis e-learningplatform voor reisprofessionals vind je meer cursussen, een agenda met events en prijsvragen.

Méditerranée? Mijn voorstel: Mediterra-JA!

Arjen Lutgendorff

Hoofdredacteur

Brač,

het eiland dat je langzaam verovert

Brač schreeuwt niet om aandacht, maar laat je het Kroatische eiland langzaamaan ontdekken en in je hart sluiten. Met glashelder water, geurige pijnboombossen, eeuwenoude olijfbomen en een keuken die diep geworteld is in het landschap. Wie het eenmaal voelt, begrijpt meteen waarom veel reizigers hier terugkomen.

Door: Sharon Evers

Nog geen paar uur nadat Nederland is ingeruild voor de Adriatische Zee, voelt alles anders. Het licht is zachter, de lucht warmer, de tijd lijkt zich uit te rekken. Brač ligt voor de Kroatische kust, ter hoogte van Split, en is na Krk en Cres het derde grootste eiland van het land. Met zijn veertig kilometer lengte en dertien kilometer breedte is het ruim twee keer zo groot als Texel, maar dan met bijna 2.700 zonuren per jaar. Dat verschil voel je meteen.

Het eiland heeft een uitgesproken mediterraan karakter. Knusse havenplaatsjes, stenen huizen met groene luiken, vissersbootjes die zacht tegen de kade tikken. En altijd die zee, in alle denkbare tinten blauw.

Kustlijnen en kiezelstranden

Met zo’n 175 kilometer kustlijn valt er hier eindeloos veel te ontdekken. Verwacht geen brede zandstranden, maar kleine baaien met witte kiezels en water dat zo helder is dat je op vijf meter diepte nog steeds de bodem ziet. Geen zand tussen je tenen, maar wel ligbedden, een parasol en een ijskoude espresso (of iets anders) binnen handbereik. Dat voelt als pure luxe. Een absoluut hoogtepunt is Zlatni Rat, bij het plaatsje Bol. Dit iconische strand, ook wel de Gouden Hoorn genoemd, verandert voortdurend van vorm door wind en stroming. De punt wijst de ene dag naar links, de andere naar rechts. Het is een fascinerend natuurverschijnsel en niet voor niets een van de meest gefotografeerde stranden van Kroatië. Onder de dennenbomen langs de rand van het strand vind je schaduw en rust, terwijl de zee hier perfect is om te zwemmen, te suppen of te windsurfen.

Bol en Vidova Gora

Bol zelf is een fijne plek om rond te dwalen. Een lange boulevard langs de zee, een oud centrum met smalle straatjes en overal terrasjes waar lokale wijnen en verse vis worden geserveerd. De sfeer is ontspannen, de begroetingen vriendelijk, alsof iedereen hier de tijd heeft. Wie iets hogerop wil, moet absoluut naar Vidova Gora. Met 780 meter is dit het hoogste punt van alle

Adriatische eilanden. De weg ernaartoe slingert door een ruig, bergachtig landschap. Boven wacht een uitzicht dat iedereen stil krijgt: Zlatni Rat ligt als een witte veer in het blauwe water, met op de achtergrond de eilanden Hvar en Korčula. Een plek om even niets te zeggen en alles in je op te nemen.

Olijven, wijn en wit steen Brač is meer dan zee en strand. In het binnenland domineren olijfbomen, wijngaarden en het beroemde witte kalksteen waar het eiland al sinds de Romeinse tijd om bekendstaat. Volgens de overlevering is deze steen zelfs gebruikt bij de bouw van het Witte Huis in Washington, een verhaal dat hier met trots wordt verteld. In het dorpje Škrip, het oudste dorp van het eiland, bezoek ik een klein olijfoliemuseum. Hier leer je hoe olie eeuwen geleden werd geperst en hoe dat nu gebeurt. Natuurlijk eindigt het bezoek met proeven, en eerlijk is eerlijk: na één hap begrijp je waarom

Sportieve reizigers kunnen Brač

ook per fiets verkennen

Kroatische olijfolie tot de beste van Europa behoort. Ook wijnliefhebbers zitten goed op Brač, met lokale druivenrassen die perfect gedijen in de zon en de kalkrijke bodem.

Op ontdekking

Het eiland leent zich uitstekend voor een roadtrip. Er loopt een centrale weg van oost naar west, met aftakkingen naar kleine kustplaatsjes en verborgen stranden. Sportieve reizigers kunnen Brač ook per fiets verkennen, al zijn stijgingspercentages van tien tot veertien procent geen uitzondering. Maar wie boven komt, wordt altijd beloond. Voor een dagje ‘overkant’

Het is een plek die je langzaam verovert, met rust, ruimte en een ongepolijste schoonheid

neem je vanuit Supetar de veerboot naar Split. Supetar zelf is al de moeite waard, met een levendige haven en talloze bootexcursies naar afgelegen baaien. Split is een wereld op zich: een stad die letterlijk is gebouwd in en rond het paleis van de Romeinse keizer Diocletianus. Het paleis vormt nog altijd het hart van de stad en staat terecht op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Oude muren, smalle steegjes, winkels, markten en restaurants lopen hier

naadloos in elkaar over. Zelfs de kelders van het paleis zijn te bezoeken en werden gebruikt als filmlocatie voor Game of Thrones.

Terug in de tijd in Trogir

Wie via Split reist, doet er goed aan ook Trogir te bezoeken. Deze compacte stad ligt op een eilandje tussen het vasteland en Čiovo en ademt geschiedenis. Romeinen, Venetianen, Fransen, ze lieten hier allemaal hun sporen na. Het oude centrum is een doolhof van kerken, paleizen en pleinen in romaanse, renaissance- en barokstijl. Wat Trogir extra bijzonder maakt, is de bewuste keuze om moderne reclame en neonverlichting te weren. Daardoor voelt een avondwandeling hier alsof je een paar eeuwen terug in de tijd stapt. De St. Laurenskathedraal met het beroemde portaal van Meester Radovan en het vijftiendeeeuwse Kamerlengo-fort zijn absolute aanraders.

Waarom blijft Brač hangen?

Brač is geen eiland van snelle hoogtepunten. Het is een plek die je langzaam verovert, met rust, ruimte en een ongepolijste schoonheid. Waar je ’s ochtends zwemt in glashelder water, ’s middags door olijfgaarden rijdt en ’s avonds aan tafel zit met lokale wijn en gerechten die rechtstreeks uit de omgeving komen.

Wie Kroatië in zijn hart wil sluiten, begint hier. En wie eenmaal vertrekt, weet één ding zeker: dit eiland laat je niet zomaar los.

Tips voor de leukste campingvakanties in Europa

Op zoek naar inspiratie voor de perfecte campingvakantie van jouw klanten? Ontdek hieronder een selectie van onze populairste campings. Alle 350 campings vind je op Suncamp.nl

Mooie terrassencamping aan zee

Sènia

Cala Gogo Internacional

Beach Resort

Mooi groot zwemparadijs Mooi groot zwemparadijs

Agentenlogin via Mijn Suncamp

Nederlandse animatie

Geschikt voor honden

over zee

Milaan met een local Tips om de stad écht te beleven

Fondazione

Prada

Inge de Boer verhuisde in 2012 voor een jaar naar Milaan. Het wonen in deze Noord-Italiaanse stad beviel haar zo goed, dat ze besloot te blijven. Nu werkt ze onder de naam Milaan met Local als tourleader, schreef een reisgids over Milaan en één over het Comomeer en maakt toeristen en professionals wegwijs in Milaan en omgeving.

Door: Arjen Lutgendorff Foto's: Roy Bisschops ZEROPXL

Hoe heeft de Expo 2015 de stad blijvend veranderd?

‘Mijn man en ik, beiden opgeleid als architect, besloten in 2012 een jaar naar het buitenland te gaan. De keuze viel op Milaan omdat we goede hoop hadden dat de Expo Milano 2015, de Wereldtentoonstelling, de kans op werk zou vergroten. In de jaren in aanloop naar het evenement heeft de stad grote stappen genomen: twee moderne wijken werden gerealiseerd (het bekende Bosco Verticale is een van de iconen van deze periode), een nieuwe metrolijn werd versneld aangelegd, de eerste milieuzone werd geactiveerd en aandacht voor duurzamere mobiliteit werd steeds belangrijker. Ook de marketing, die als doel had om Milaan op de kaart te krijgen als bestemming voor een weekend of langer, begon te werken en vruchten af te werpen. Lang was Milaan alleen een bestemming om te gaan winkelen, inmiddels weten steeds meer mensen dat Milaan een uitgebreid aanbod aan musea heeft, heel centraal is gelegen (en dus ook een ideaal vertrekpunt is voor een bezoek aan andere

delen van Noord-Italië) en groot, maar toch ook compact is. Inmiddels is het toerisme op zo’n niveau dat men, zeker in bepaalde periodes in het jaar, moet gaan nadenken over het verspreiden van de toeristen over de stad.’

Wat is het grootste misverstand dat mensen over Milaan hebben?

‘Veel mensen denken dat Milaan niet meer te bieden heeft dan de Dom, de Galleria en een groot aanbod aan winkels. Of dat het een grauwe, vieze stad is. Milaan is niet de makkelijkste stad om te ontdekken. Ik raad iedereen ook aan om je op de een of andere manier voor te bereiden op je bezoek. Koop een reisgids, boek een tour of speel een stadsspel om zo in ieder geval wat meer achtergrondverhalen van de stad te leren kennen. Er zijn diverse wijken in de stad die niet bekend zijn, maar wel de moeite van een bezoek waard zijn.’

Voor welk type reiziger is de stad ideaal?

‘Milaan kan door iedereen bezocht worden. Ten eerste is de stad heel goed per trein bereikbaar. Goed om te weten voor de reiziger die het vliegtuig wil vermijden en een lange autorit niet prettig vindt. Kom je met jonge kinderen, dan wissel je een bezoek aan het centrum af met een bezoek aan de minder bekende wijken, waar ze kunnen spelen in een van de vele parken of op de speeltuinen. Met tieners zorg je dat er wat tijd wordt ingepland om te winkelen, of breng je een bezoek aan het bekende stadion San Siro. Wie graag musea wil bezoeken, kan kiezen tussen moderne kunst, musea met aandacht voor kunst uit de renaissance of een aantal musea waarin het design in de spotlight staat. En

houd je van natuur? Combineer dan een bezoek aan Milaan met een week aan bijvoorbeeld het Comomeer of de Oltrepò Pavese.’

Hoe fietsvriendelijk is Milaan?

‘Mijn man en ik kochten op onze eerste dag in Milaan een fiets: de stad is plat, vrij compact en het klimaat is geschikt om er in te fietsen. Hoewel we toen voor gek werden verklaard, zijn er steeds meer Milanezen die begrijpen dat de fiets een van de meest efficiënte vervoermiddelen is in deze stad. Dat wil echter niet zeggen

dat het makkelijk is om hier te fietsen. Er zijn, mede dankzij de coronapandemie, steeds meer fietspaden gekomen, maar voor vele automobilisten zijn dit ideale parkeerplekken voor het doen van een snelle boodschap. De auto is voor velen nog heilig en automobilisten voelen zich vaak superieur aan de fietsers. Wanneer je een kruising oversteekt, moet je als fietser dus altijd controleren of een afslaande auto je wel heeft gezien of voorrang geeft. Voor de fietstours die ik samen met een lokale partner organiseer, hebben we dan ook een route uitgestippeld /

Milaan heeft het geluk dat het meerdere interessante hotspots heeft

waarbij we zoveel mogelijk op fietspaden fietsen en door parken, om zo te zorgen dat de fietsers een prettige ervaring hebben en vooral van de stad kunnen genieten.’

Welke wijk is op dit moment de ‘place to be’?

‘Milaan heeft het geluk dat het meerdere interessante hotspots heeft. Naast Isola, Porta Romana en Porta Venezia is de wijk NoLo misschien wel de minst bekende. Het is een wijk die nog niet zo lang in opkomst is, maar zeker op het gebied van horeca veel te bieden heeft. Verwacht geen sterrenrestaurants, maar een diversiteit aan bars, pasticcerie voor een goed ontbijt, restaurants met Italiaanse, maar ook exotischere menukaarten, enoteca’s en een aantal boekhandels. Het zal niet iedereen aanspreken om hierheen te gaan, maar voor een jonger publiek is dit zeker de moeite waard.’

Wat mag een bezoeker absoluut niet overslaan?

‘Als je houdt van architectuur en moderne kunst, raad ik aan naar de Fondazione Prada te gaan. Deze voormalige distilleerderij werd gerenoveerd en gebouwd door het Nederlandse architectenbureau OMA, onder leiding van Rem Koolhaas. Wat mij betreft is alleen het gebouw al een bezoek waard. In hallen en de toren zijn deels

permanente tentoonstellingen van moderne kunst te bewonderen, deels wisselende exposities. Veel bezoekers willen Het Laatste Avondmaal van Da Vinci bewonderen, maar aangezien het lastig is om daarvoor tickets te bemachtigen, raad ik aan twee alternatieven te overwegen: een bezoek aan de Pinacoteca Brera (inclusief de nieuwe toevoeging van Palazzo Citterio) en/ of aan de Pinacoteca Ambrosiana. Beide musea hebben werken van Italiaanse grootmeesters als Tiziano, Caravaggio en Mantegna. In de bibliotheek van de Ambrosiana is daarnaast ook een permanente collectie van schetsen van Da Vinci te bewonderen. Een unieke kans om het werk van de van oorsprong Toscaanse genie van dichtbij te zien. Meng je verder ook gewoon in het Milanese leven. Wandel door de straten en bestel in een bar die je aanspreekt een koffie of aperitivo en laat je opnemen in het leven van de Milanezen.’

Wat is jouw belangrijkste advies aan reisagenten die een unieke stedentrip samenstellen?

‘Laat ruimte in het programma. Om een stad echt te beleven, moet je ook de kans hebben om spontaan ergens naar binnen te wandelen, te vertragen omdat je op een fijne plek zit waar je nog een extra drankje wil bestellen en de mogelijkheid hebben om gewoon even door die straat die je zo aanspreekt te slenteren.’

Hoe ziet jouw ideale vrije dag in de stad eruit?

‘De dag start met een rustig ontbijt bij een van de vele zaken waar je heerlijke brioches kunt eten. Daarna fiets ik verder naar een museum. Als de kinderen meegaan, wordt het mogelijk een designmuseum of het museum voor natuurwetenschappen. Zonder hen ga ik wat meer de diepte in en bijvoorbeeld naar de Fondazione Rovati. De lunch is eenvoudig, want aan het einde van de middag drinken we met vrienden een aperitivo. In de winter doen we dat thuis, in de zomer het liefst op een locatie met buitenruimte waar ook de kinderen zich kunnen vermaken.’

Lefkas ‘Vrijheid, natuur en steeds weer die klik’

Sommige bestemmingen laten je niet meer los. Voor Monique Duwel (ZRA bij The Travel Club) is het Griekse Lefkas zo’n plek. Wat begon als een eerste kennismaking groeide uit tot een eiland waar ze steeds weer naar terugkeert. Ze deelt graag haar liefde voor Lefkas, haar favoriete plekken en haar ideale dag op het eiland met jou.

Door: Sharon Evers

Weet je nog wanneer Lefkas je voor het eerst echt raakte, en waardoor je steeds terug blijft komen?

‘Mijn eerste bezoek aan Lefkas maakte meteen duidelijk hoe anders dit eiland is. Als reisagent zie je veel bestemmingen, maar Lefkas viel op door de combinatie van ruige natuur, helderblauwe zee en een verrassend authentiek binnenland. Het is een gevoel en natuurlijk is de villa waar wij verblijven ook echt debet aan dit gevoel, een privévilla met infinitypool en het mooiste uitzicht van het eiland.’

Wat vind je zo leuk aan Lefkas? Heb je een favoriet stukje op het eiland?

‘Wat Lefkas zo leuk maakt, is de afwisseling op relatief korte afstanden. Binnen een dag kun je zowel indrukwekkende stranden aan de westkust bezoeken als traditionele dorpen in het binnenland. Persoonlijk vind ik die combinatie top. De westkust met stranden als Kathisma en Porto Katsiki blijft indrukwekkend, de kleinere dorpjes maar zeker ook Lefkada-stad, wat een superleuke plaats is dat, met z’n straatjes, pleinen, restaurants en talloze winkeltjes.’

Hoe ziet jouw favoriete dag op het eiland eruit?

‘Ah, dat is een lastige vraag! Als ik dan echt moet kiezen, zou ik zeggen: ’s morgens lekker relaxen bij ‘ons eigen zwembad’, in de middag lunchen en een paar uur aan het strand bij Areia Beach Club of Copla Beach Club aan Kathisma Beach, even optutten en dan de berg op om te dineren met live harpmuziek bij Amente. Daar heb je een prachtig uitzicht op de ondergaande zon! Een goede gedeelde eerste plaats: een dag

een bootje huren en in een van de kleine havens bij een lokale taverne lunchen. Niet te kiezen, toch?’

Voor wat voor type klanten/vakantiegangers is Lefkas het meest geschikt?

‘Lefkas is ideaal voor reizigers die houden van vrijheid en afwisseling. Mensen die graag zelf op ontdekking gaan, een auto huren en het eiland willen leren kennen. Het past goed bij stellen, rustzoekers, natuurliefhebbers en actieve vakantiegangers, zoals wandelaars en watersporters. Voor wie alleen een resortvakantie zoekt, is Lefkas minder geschikt, het eiland nodigt juist uit om eropuit te gaan.’

Als een klant zegt: ‘Ik wil naar het echte Lefkas’, waar stuur jij hem of haar dan als eerste naartoe?

'Ik zeg dan: huur een auto en ga eropuit! Het binnenland in en dan langs de verschillende kustplaatsen terugrijden. Zo mooi.'

Monique Duwel

Meer opties. Meer keuze.

Autovakanties

Zonvakanties

Stedentrips

Frank Radstake (ANVR) over Málaga ‘Het

is mooi, warm, gastvrij, jeugdig

en bruisend’

Al meer dan 35 jaar komt hij in Spanje, maar sommige steden blijven verrassen. Voor ANVRdirecteur Frank Radstake is Málaga zo’n plek die blijft veranderen, zonder haar charme te verliezen. Hij vertelt onder meer over hoe een toevallig gewonnen vliegticket leidde tot een blijvende liefde voor de stad…

Door: Arjen Lutgendorff

Wat maakt Málaga voor jou zo'n fijne stad?

‘Ik kom inmiddels al meer dan 35 jaar in Spanje. In de eerste jaren eigenlijk alleen maar in Barcelona en Salamanca. Mijn eerste kennismaking met Málaga was een heel bijzondere: mijn moeder had een vliegticket gewonnen met een slagzin, maar die mocht alleen worden besteed aan de campingvlucht. Ik wilde op bezoek bij een vriendin in Salamanca en bij vrienden in Madrid, maar daar gingen geen campingvluchten heen, maar wel naar Málaga. Dus ik nam een vlucht naar deze stad om vanuit daar met de trein naar Madrid te gaan. Zowel op de heenweg als de terugweg had ik één nachtje geboekt in Málaga. Dat gaf me een mooi eerste beeld van een heel ander type stad dan ik kende in Spanje. Inmiddels herken ik de stad bijna niet meer terug van toen. Het is mooi, warm, gastvrij, jeugdig en bruisend. Toen ik in januari 2025 mijn vriend wilde meenemen op een verrassingsreis, was Málaga eigenlijk een makkelijke keuze voor me.’

Heb je als Málaga-liefhebber een mooie stadswandeling als tip?

‘Als ik een wandeling zou mogen aanraden in Málaga, zou ik juist net even de stad uitgaan en de Caminito del Rey gaan lopen. Dat is een hele chille hike met prachtige uitzichten en een heel bijzonder verhaal over de locatie.

Misschien niet helemaal geschikt voor mensen met extreme hoogtevrees, maar hoe dan ook heel leuk te doen. Wel met helm op. Als je de stad wil ontdekken, zou ik aanraden om een tour te boeken.’

Heb je een favoriet restaurant in de stad, dat je met ons wil delen?

‘Er zijn eigenlijk te veel goede restaurants om er één of twee te kiezen. Maar als je in Spanje stiekem (h)eerlijk en echt Italiaans wil eten in een klein boutiquerestaurant met een spannende kaart, dan zou ik Mura Mura Osteria aanraden. Ook een heerlijke plek voor een romantisch diner voor twee.’

Wat moet je als reisprofessional over Málaga uitleggen aan klanten om teleurstelling te voorkomen én om ze positief te verrassen?

‘Het zou een beetje aanmatigend zijn voor mij om een reisprofessional te vertellen hoe ze een bestemming moeten gaan verkopen. Dat kunnen ze zelf natuurlijk veel beter dan ik. Maar elke bestemming verkoopt het beste als je er zelf geweest bent, dat lijkt me voor iedereen een goed idee om te doen.’

Málaga staat erom bekend om de stad fijn te houden voor zowel inwoners als toeristen. Hoe ervaar jij het als toerist?

‘Málaga is een heerlijke stad voor elk seizoen, maar ik ga het liefst ergens tussen oktober en maart. Het klimaat is dan heerlijk, de stad minder druk en de schoonheid ongewijzigd.’

Heb je aanraders net buiten Málaga?

‘Málaga heeft heerlijke stadsstranden, maar je kunt natuurlijk een eindje buiten de stad gaan zitten in Torrox, Nerja of Marbella en dan Málaga gebruiken voor een heerlijke dagtrip. Dat is ook een prima combinatie.’

Transavia

Nieuwe routes en blijvende focus op de Middellandse Zee

De Middellandse Zee blijft onverminderd belangrijk binnen de netwerkstrategie van Transavia. Met nieuwe lijndiensten naar Italië, Griekenland en Egypte, extra capaciteit dankzij de Airbus A321 en vertrek vanaf meerdere Nederlandse luchthavens speelt de airline in op aanhoudende vraag én veranderend reisgedrag. Sam Gertsen, Head of Sales & Partnerships, licht toe waar de groei zit en wat dit betekent voor de reisprofessional.

Welke bestemmingen springen er voor Transavia het meest uit en waar zien jullie juist nieuwe groei ontstaan?

‘Waar in 2025 forse groei in Spanje was, zien we daarnaast in 2026 duidelijke groei in vraag naar de Italiaanse en Griekse Eilanden. Dit heeft ons er toe doen besluiten om een aantal nieuwe routes en bestemmingen te lanceren:

· Amsterdam – Alghero (Sardinië)

· Amsterdam – Palermo (Sicilië)

· Eindhoven – Olbia (Sardinië)

· Rotterdam – Catania (Sicilië)

Daarnaast worden de routes vanaf

Amsterdam naar Skiathos, Karpathos & Lesbos (Griekse eilanden) die we voorheen enkel in opdracht van touroperators vlogen, komende zomer ook als lijndienst aangeboden, evenals Hurghada, Marsa Alam en Antalya.’

Zien jullie nieuwe trends, zoals kortere verblijven, combinatiereizen of het ontdekken van minder bekende regio’s binnen populaire landen?

‘We zien de populariteit van Albanië fors toenemen en ook de Kroatische kust is zeer populair met name ook onder gezinnen. Jongvolwassenen gaan veel naar het zuiden bijvoorbeeld bij Hvar (vlucht naar Split vanaf Rotterdam) en Novalja ‘het Ibiza van Kroatie’ (vlucht naar Zadar vanaf Rotterdam). Maar ook Tirana (vanaf Amsterdam is een mooi startpunt voor een rondreis. De kust in het zuiden is echt adembenemend.’

Wat maakt deze regio zo belangrijk binnen jullie strategie?

‘Transavia geeft met de komst van de Airbus A321 voor de komende jaren eigenlijk een impliciet commitment dat wij deze regio blijven aandoen. Het is dus een belangrijk onderdeel van onze strategie. Door te vertrekken vanaf meerdere Nederlandse luchthavens (Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam) blijft het aanbod bovendien toegankelijk voor klanten vanuit heel Nederland.’

Merkt Transavia iets van afnemende populariteit van bestemmingen in het Middellandse Zeegebied in de zomervakantie doordat Nederlanders de hitte zouden willen mijden?

‘Integendeel juist: we vliegen ieder jaar weer meer passagiers naar deze gebieden. De vraag blijft onverminderd hoog en het aanbod breiden we dus ook uit. Ook door op deze bestemmingen veelal onze nieuwe Airbus-toestellen in te zetten, kunnen we meer stoelen aanbieden per vlucht. Het is een wisselwerking: aanbod creëert ook vraag. Dit zien we zowel bij vakantiegangers als bijvoorbeeld tweedehuis-eigenaren. Afgelopen zomer hebben we op heel Spanje veel stoelen toegevoegd. Op Sevilla vliegen we vanaf Amsterdam 7x per week en nu ook vanaf Rotterdam en Brussel.’

Welke rol wil Transavia de komende jaren blijven spelen voor de reisprofessional die zich richt op het Middellandse Zeegebied?

‘De reisagent die zich op dit gebied focust kan er vanuit gaan dat wij een divers netwerk neerzetten en populaire bestemmingen blijven aandoen. Vroeger vlogen we bijvoorbeeld alleen in de winter naar Egypte, maar dit is in de zomer ook erg gewild. Daarom vliegen we vanaf Amsterdam naar Cairo, Hurghada en Marsa Alam. De Turkse Riviera is nu ook voor iedere reisagent boekbaar door middel van 4 vluchten per week van Amsterdam naar Antalya. Tot slot zien we ook echt de trend dat de Middellandse zee niet alleen populair is vanaf de continentale kant, maar ook vanaf het Afrikaanse deel. In Noord-Marokko zien we naast de VFR reizen ook het vakantieverkeer fors toenemen in met name het gebied rondom Tanger.’

Is er volgend jaar aanbod op het Middellandse Zeegebied vanaf Groningen Airport Eelde?

Nee, in ons zomerschema vliegen we niet vanaf Groningen. We zijn inmiddels ook live met een groot gedeelte van ons winterschema 2026-2027, vier maanden eerder dan gebruikelijk. In het huidige winterschema staan op dit moment alleen chartervluchten vanuit Groningen naar Scandinavian Mountains.’

Cigdem Akin

‘Turkije voelt voor mij als een tweede

thuis’

Cigdem Akin (Projectmanager Retail bij Corendon) is weliswaar geboren en getogen in Haarlem, maar haar hart klopt voor Turkije. Ze vertelt gepassioneerd over haar wortels, de verborgen parels van de Lycische kust en hoe zij het toerisme in haar ‘tweede thuisland’ de afgelopen twintig jaar heeft zien transformeren.

Door: Arjen Lutgendorff

Kun je iets meer vertellen over je band met Turkije?

‘Ik ben geboren en getogen in Haarlem, maar Turkije heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in mijn leven. Mijn beide ouders zijn van Turkse afkomst en zijn op jonge leeftijd naar Nederland (vader) en België (moeder) verhuisd. Mijn vader komt oorspronkelijk uit Emirdağ, een plaats in de provincie Afyonkarahisar, die bekendstaat om de sucuk (Turkse worst). Mijn moeder komt uit Kayseri, bekend vanwege pastırma (gedroogd rundvlees). Daarnaast ligt in Kayseri de Erciyesberg, waar je in de winter kunt skiën en waar je gezellige après-skitenten vindt, die vaak worden omgetoverd tot een festival. Ons vakantiehuis, waar wij altijd verblijven, staat in Eskişehir.

Deze stad is een echte studentenstad die je kunt vergelijken met Utrecht. Naast de Nederlandse normen en waarden ben ik thuis ook opgegroeid met de Turkse cultuur, taal en tradities, zodat mijn Turkse achtergrond niet vergeten werd. Jaarlijks gaan we in het hoogseizoen gezamenlijk op vakantie naar Turkije, naar de plaats waar mijn ouders vandaan komen. Zo zie ik ook elk jaar de hele familie, wat extra leuk is, omdat we allemaal verspreid over Europa wonen. Daarnaast ben ik zelf ook vaak in Turkije te vinden vanwege mijn werk. Alles bij elkaar voelt Turkije voor mij dan ook niet als een vakantieland, maar als een tweede thuis waar ik graag kom.’

Wat maakt Turkije de perfecte vakantiebestemming?

‘Wat Turkije zo bijzonder maakt, is de veelzijdigheid. Dit land heeft echt alles te bieden: zon, zee, cultuur, geschiedenis, natuur en een heerlijke keuken. Of je nu wil ontspannen aan het strand, een stedentrip wil maken of juist de natuur wil verkennen, hier kan het allemaal. Daarnaast staat Turkije bekend om de gastvrijheid; je voelt je er als bezoeker altijd welkom. Of je nu in een luxe resort verblijft of in een klein dorpje bent, je wordt overal ontvangen met een glimlach en een kop thee.’

Heb je zelf favoriete plekjes waar je graag komt in Turkije?

‘Ja, absoluut! Istanbul, de enige stad ter wereld die op twee continenten ligt, blijft voor mij magisch: een stad waar je je nooit verveelt en waar elke wijk een ander verhaal vertelt. Omdat ik daar vaak kom, begint mijn dag met een heerlijk ontbijt aan de Bosphorus, gevolgd door een wandeling langs het water. ’s Avonds kies ik er graag voor om nieuwe restaurants uit te proberen, het liefst ook met zeezicht, en soms eindigt de avond in een feestelijke sfeer. Naast de regio waar mijn familie vandaan komt, waar je het pure en authentieke Turkije

ervaart, ben ik elke zomer te vinden aan de Egeïsche kust (Bodrum, Alaçatı en Fethiye). De combinatie van beachclubs, mooie baaien en stranden, sfeervolle straatjes en goede restaurants vind ik daar geweldig. Mijn vakantie sluit ik altijd af in Antalya. Veel mensen denken bij Antalya meteen aan luxe resorts, maar ze kennen de andere kant van de stad niet. Antalya heeft veel meer te bieden dan zon, zee, strand en luxe hotels. Zo verblijf ik altijd in het Akra Hotel, dat aan een lange boulevard ligt vol restaurants, cafés en barretjes. In de zomer geniet ik van de zee en de gezelligheid aan de boulevard en in de winter - wanneer ik er rond Kerst ben – maak ik hier urenlange wandelingen om helemaal op te laden voor het nieuwe jaar. Naast deze plaatsen heb ik nog een lange lijst met plekken die ik graag wil bezoeken vanwege de natuur, geschiedenis en natuurlijk de kebab. Turkije heeft 81 provincies, waarvan ik tot nu toe nog maar een derde heb gezien.’

Hoe heb je het toerisme in Turkije zien veranderen en hoe gaat het land zich de komende twintig jaar ontwikkelen?

‘Toen ik jonger was, draaide toerisme in Turkije vooral om zon- en strandvakanties. In de afgelopen jaren heb ik echter gezien hoe het land professioneler en divers is geworden, met meer aandacht voor kwaliteit, beleving, luxe, duurzaamheid en unieke ervaringen. Voor de toekomst verwacht ik dat deze ontwikkeling zich zal voortzetten, met een grotere focus op duurzaamheid, kleinschalige accommodaties, culturele reizen en lokale ervaringen. Turkije blijft zichzelf vernieuwen, zonder zijn identiteit te verliezen.’

Wat doet Corendon in Turkije anders dan twintig jaar geleden?

‘Waar Corendon vroeger vooral bekendstond om de traditionele zonvakanties, zie je nu veel meer diversiteit in het aanbod: verschillende doelgroepen,

nieuwe regio’s en kwalitatief hoogwaardige hotels, appartementen en villa’s. Daarnaast speelt Corendon beter in op de wensen van de reiziger, zoals comfort, beleving en keuzevrijheid. Zo blijft Turkije interessant voor een steeds breder publiek.’

Welke gebieden in Turkije verdienen meer aandacht van Nederlandse vakantiegangers?

‘Er zijn zoveel mooie plekken die nog relatief onbekend zijn en zeker meer aandacht verdienen, zoals de Lycische kust. Deze kust tussen Fethiye en Antalya laat een ruiger en karakteristieker Turkije zien. Denk aan turquoise baaien, kleine dorpen zoals Kaş en Kalkan, en iconische plekken als Xanthos en Myra, beroemd om de indrukwekkende rotsgraven en de kerk van Sint-Nicolaas, evenals het gezonken dorp Kekova. Voor wie strand en cultuur wil

combineren, is Patara dé plek, terwijl Ölüdeniz vooral bekendstaat om de blauwe lagune en het paragliden. Actieve reizigers kiezen voor de wereldberoemde Lycische wandelroute of een tocht door de Saklıkent-kloof. Ook de Egeïsche kust (van İzmir tot aan Marmaris), waar cultuur en kustlijn samenkomen, biedt indrukwekkende bezienswaardigheden. Hier liggen eeuwenoude ruïnes in de antieke stad Efeze, het theater van Pergamon, de kalkterrassen van Pamukkale en de overblijfselen van Hierapolis, Priëne en Didim.

Minder bekend, maar minstens zo aantrekkelijk, zijn het Bafameer met zijn vissersdorpjes en het bergdorpje Şirince, bekend om zijn zelfgemaakte fruitwijn en traditionele huizen. Het is een regio waar geschiedenis en authenticiteit de boventoon voeren. Buiten het Corendon-aanbod staan op mijn persoonlijke lijstje ook de Zwarte Zeekust, met haar groene landschappen, en Oost-Anatolië, waar geschiedenis, cultuur en gastronomie (kebab) samenkomen. Voor reizigers die iets anders zoeken dan de bekende badplaatsen, zijn alle bovengenoemde plaatsen echte parels. Tijdens mijn studiereizen naar Turkije stel ik bewust een divers programma samen, zodat reisprofessionals ook de minder bekende kant van het land leren kennen. De mensen die met mij zijn mee geweest op studiereis, weten inmiddels dat Turkije veel meer te bieden heeft dan luxe resorts en de standaard highlights, zoals een bazaar of een historisch centrum. Ik laat graag ook de andere kant van Turkije zien, bijvoorbeeld plekken waar locals komen, waar je de gemoedelijke sfeer van Turkije ervaart.’

Het gaat in het nieuws regelmatig over de prijsstijgingen in Turkije. Merk je dit aan de boekingen?

‘Prijsstijgingen zijn zeker merkbaar, maar ik zie dat Turkije nog steeds geliefd blijft door de goede all-inclusive formules die de hotels hanteren. Over het algemeen blijft Turkije een bestemming met een goede prijs-kwaliteitverhouding.

Veel Nederlanders kiezen nog steeds voor Turkije vanwege de service, het comfort en de kwaliteit die zij ervoor terugkrijgen. Het gevoel

van zorgeloosheid, comfort en gastvrijheid weegt voor velen zwaarder dan een eventueel prijsverschil. Daarom zien we dat dit geen doorslaggevende reden is om Turkije links te laten liggen.’

Welke tips heb je als het gaat om het boeken van een reis naar Turkije?

‘Mijn advies aan reisprofessionals is om Turkije niet als één product te benaderen. De verschillen per regio zijn groot, er is echt voor ieder wat wils. Door goed te luisteren naar de wensen van de klant en verder te kijken dan de bekende resorts, kun je echt waarde toevoegen en een reis samenstellen die past bij de reiziger. Heb je tips nodig? Dan ben je uiteraard altijd van harte welkom bij mij!’

Wat

Turkije zo bijzonder maakt, is de veelzijdigheid

‘Stel deze vragen voor het juiste advies’

Voor de Nederlandse duikliefhebber is Egypte veel meer dan alleen een zonbestemming op relatief korte vliegafstand. Het is een onderwaterwereld

van wereldklasse die het hele jaar door toegankelijk is. Maar hoe adviseer je als reisprofessional de juiste spot tussen het overweldigende aanbod van resorts en liveaboards? En waar moet je op letten bij certificeringen en veiligheidseisen?

Door: Dylan Cinjee

We duiken de diepte in met Maaike van Hussel (reisspecialist bij Diving World).

Met ruim 28 jaar ervaring als specialist op het gebied van duikvakanties weet Diving World precies wat de moderne duikreiziger zoekt. Van de iconische wrakken in het noorden tot de kleinschalige eco-resorts en de toenemende populariteit van liveaboards. Maaike deelt haar expertise, praktische tips voor het boekingsproces en de essentiële vragen die jij als reisagent moet stellen aan jouw klanten. Egypte ligt aan de Middellandse Zee en er kan gedoken worden, vooral bij Alexandrië, maar dit is een heel ander type ervaring. Het water is koeler, het zicht is vaak minder goed dan in het zuiden en er is vrijwel geen koraal. Daarom maken we een klein uitstapje naar de Rode Zee.

Wat maakt Egypte een aantrekkelijke bestemming voor duikreizigers?

‘Egypte is en blijft een van de meest populaire duikbestemmingen, omdat het een fantastische bestemming is op relatief korte vliegafstand. Binnen vijf uur vliegen heb je de mogelijkheid om prachtige duiken te maken. Daarbij is Egypte een bestemming die enorm veel diversiteit biedt in duikmogelijkheden en onderwaterleven. Van bootduiken tot kantduiken en van wrakken tot klein onderwaterleven. Voor zowel de beginnende als de gevorderde duiker is het een gepaste bestemming.’

Welke duiklocaties in Egypte zijn het absolute hoogtepunt?

‘Egypte heeft enorm veel mooie duiklocaties, en het hoogtepunt is voor iedere duiker anders. Sommige duikers zijn helemaal weg van wrakduiken, voor hen is het absolute hoogtepunt de wrakken in het noorden van de Rode Zee, zoals de Salem Express of de Thistlegorm. Andere duikers gaan juist weer voor ontmoetingen met haaien bij de riffen van Brothers, Daedalus en Elphinstone, terwijl anderen op zoek gaan naar de dugong bij Abu Dabbab of Marsa Mubarak.’

Wat is een liveaboard?

In dit artikel wordt vaak het woord liveaboard genoemd, maar wat is het precies? Ook daar geeft Diving World een duidelijk antwoord op. Een liveaboard is een schip dat helemaal is ingericht voor duikers. Je verblijft aan boord, slaapt in je eigen hut, eet samen met de groep en vertrekt rechtstreeks vanaf de boot naar de mooiste duikplekken. Geen transfers, geen gesleep. Gewoon duiken, duiken en nog eens duiken. En het mooie is: liveaboards komen vaak op plekken waar dagboten niet kunnen komen. Denk aan afgelegen riffen, wrakken op open zee of plekken waar je misschien wel de enige bent onder water. De meeste liveaboards bieden drie tot vijf duiken per dag aan.

Zijn er seizoensgebonden factoren (weer, zichtbaarheid, stromingen) die van invloed zijn op het plannen van een duikreis?

‘Zeker, vooral de temperaturen hebben invloed op het onderwaterleven. Daarbij moet je bij het plannen van een duik altijd rekening houden met de stroming. Per dag en locatie kan de stroming wisselen. Het zicht is in de Rode Zee bijna altijd het gehele jaar door goed, waardoor je in Egypte het hele jaar door goed kunt duiken.’

Welke veiligheidsmaatregelen en duikcertificeringen zijn cruciaal voor reizigers?

‘Niet alleen in Egypte, maar wereldwijd zijn er voor bepaalde duikstekken vereisten als we kijken naar de certificering van een duiker. Uiteraard moet je als duiker in het bezit zijn van een geldig brevet. Wanneer een duiker geen brevet heeft, kan hij of

zij een introductieduik doen of uiteraard de cursus volgen. In de Rode Zee ben je als duiker vaak verplicht om bij minder dan 30 gelogde duiken te duiken met een gids. Voor sommige duikstekken heb je minimaal een Advancedbrevet nodig en 50 gelogde duiken. Het is ontzettend belangrijk om de duiker hier correct over te informeren, dit is ook de reden dat wij bij onze reizigers altijd informatie opvragen omtrent de duikervaring. Het is belangrijk de duiker juist te informeren in verband met zijn of haar eigen veiligheid en duikplezier, maar ook dat van zijn of haar buddies. Een duiker dient altijd te duiken binnen de limieten van zijn of haar brevet en als reisorganisatie stellen wij een duikverzekering verplicht.’

Hoe verloopt de samenwerking met resorts, liveaboards of hotels? Wat zijn praktische aandachtspunten bij het boeken? ‘De samenwerking met hotels, duikscholen en liveaboards verloopt bij ons altijd uitstekend. Wij zijn al meer dan 28 jaar dé specialist op het gebied van duikvakanties en zijn ooit begonnen met Egypte als duikbestemming. Wij kennen onze partners ter plaatse dan ook ontzettend goed en gaan met regelmaat op bezoek. Een van onze specialiteiten zijn liveaboards, waar wij, met enige trots, al sinds 1997 marktleider in zijn. Na al die jaren hebben wij uitstekende relaties opgebouwd met onze partners.’

Een duiker

dient altijd te duiken binnen de limieten van zijn of haar brevet

Wordt duikuitrusting vaak meegenomen of gehuurd ter plekke? Welke tips kunnen reisagenten klanten geven?

‘Veel ervaren duikers nemen zelf hun uitrusting of een deel daarvan mee op reis. Er is niets fijner dan duiken met je eigen spullen. Het is ook altijd mogelijk om materiaal ter plaatse te huren. Ook dat is iets dat duikers vaak doen. Duikuitrusting neemt natuurlijk veel ruimte en gewicht in beslag, het is dan ook van belang dat er voldoende ruimbagage meegenomen kan worden op de vluchten.’

Welke soorten duikarrangementen zijn populair?

‘Een liveaboard is en blijft dé ultieme duikvakantie. Daarnaast zien wij dat duikers toch ook steeds vaker geïnteresseerd zijn in een stukje natuur of cultuur boven water. In het geval van Egypte worden er met regelmaat excursies geboekt naar bijvoorbeeld Luxor. Daarnaast zijn de wat minder toeristische locaties en kleinschalige accommodaties populair onder de duikers. Dit zijn vaak andere locaties dan die de vakantieganger bezoekt die voor een weekje zon naar Egypte gaat.'

Zijn er specifieke invoerbeperkingen, visa-eisen of lokale regels waar reisprofessionals hun klanten op moeten attenderen?

‘Voor Egypte is een visum nodig, dat kun je online al aanschaffen, maar ook ter plaatse

op de luchthaven. Ook zijn er verschillende mogelijkheden om een visaservice te boeken, waarbij de transferagent het visum al vooraf koopt voor de reiziger.

De meest voordelige optie is om deze bij aankomst op de luchthaven te kopen bij het bankloket.’

Zien jullie veranderingen in het gedrag van duikreizigers?

‘Duikers gaan graag naar de wat minder bekende locaties en accommodaties, weg van de massa. Daarbij zien we niet alleen in Egypte, maar ook op andere locaties wereldwijd dat duikers vaker kiezen voor de kleinschalige hotels, ook wel eco-resorts genoemd. Daarnaast merken wij dat reizigers ook steeds vaker direct en online willen boeken, daar is bijvoorbeeld onze website onlangs helemaal op ingericht.

Op onze website staan meer dan 600 duikvakanties, van tropische resorts tot liveaboards in alle soorten en maten.

Uniek is ons aanbod real-time liveaboards inclusief vluchten vanuit Nederland, België én Duitsland en duikvakantiepakketten,

Welke spot voor welke

klant?

De geschiedenisfanaat: voor liefhebbers van wrakduiken zijn de Salem Express en de wereldberoemde Thistlegorm in het noorden de absolute hoogtepunten.

De avonturier: wie komt voor adrenaline en ontmoetingen met haaien, zit goed bij de riffen van de Brothers, Daedalus en Elphinstone.

De natuurliefhebber: voor een kans om de zeldzame dugong (zeekoe) te spotten, zijn Abu Dabbab of Marsa Mubarak de beste keuzes.

allemaal met de beste prijsgarantie. Daarnaast staan wij ook altijd voor onze duikers klaar die op zoek zijn naar persoonlijk advies en contact.’

Welke aanvullende diensten of excursies worden vaak geboekt in combinatie met een duikreis?

'Een duikvakantie bestaat eigenlijk altijd uit een vlucht, transfer, verblijf en duikpakket. Dit kan een verblijf in een hotel zijn, maar ook een verblijf aan boord van een liveaboard.

Als extra dienst worden daar vaak excursies aan toegevoegd, gericht op cultuur. Eerlijkheidshalve blijft er in een duikvakantie niet veel ruimte over voor andere activiteiten, het is immers een duikvakantie. Afhankelijk van de bestemming worden er vaak ook huurauto’s toegevoegd aan de reis.’

Welke drie belangrijke tips geven jullie aan een reisagent die voor het eerst een duikreis naar Egypte wil adviseren en verkopen?

‘Laat je goed informeren en stel de juiste vragen aan de reiziger. Hoeveel gelogde duiken, wanneer heb je voor het laatst gedoken en wat is je laatst behaalde brevet? Deze informatie is van belang om vervolgens het juiste advies te kunnen geven. Daarnaast is het enorm belangrijk om niet zomaar iets aan te bieden, maar hulp in te schakelen van professionals. Veiligheid en een betrouwbare organisatie vormen de basis. Wij zijn aangesloten bij de ANVR, SGR(Z) en het Calamiteitenfonds en helpen je graag verder bij het boeken van de gepaste duikvakantie voor jouw klant.’

GA JIJ STRAKS WAKKER WORDEN IN SPANJE?

Bij &Olives Travel ontwikkelen we reizen die het voor jou als reisprofessional eenvoudig maken om Spanje met vertrouwen te verkopen. Onze fly-drives en rondreizen zijn zorgvuldig samengesteld voor klanten die waarde hechten aan rust, comfort en authentieke beleving.

Spanje is bij uitstek geschikt voor een ontspannen ontdekkingstempo. Wij selecteren kleinschalige, sfeervolle hotels en bijzondere verblijven die passen bij de omgeving. Van karaktervolle steden tot rustige landschappen: altijd met oog voor kwaliteit, logische routes en een prettige reisopbouw.

Of de klant nu kiest voor cultuur, natuur of een afwisselende rondreis: &Olives Travel biedt Spanje op een manier die klopt.

andOlives.nl

ONTDEK SPANJE MET EEN FLY-DRIVE

Maak kennis met onze Paradores flydrive – Ronde van Andalusië. Reis met je eigen huurauto door Andalusië en bezoek steden als Málaga, Ronda, Sevilla, Córdoba en Granada. Je ontdekt cultuur, geschiedenis en afwisselende landschappen in een ontspannen tempo.

Bekijk alle details en mogelijkheden via de QR-code.

Noord-Marokko per auto

Marokkaanse ansichtkaarten

Na het ANVR-congres in Rabat, dat in november plaatsvond, trokken Hanita van der Meer (ANVR) en Marion Ariëns (reisexpert en docent aan Hogeschool Tio) met de auto door Noord-Marokko. Hun route voerde langs bergen en historische steden en liet elke dag een ander gezicht van dit veelzijdige land zien.

Door: Arjen Lutgendorff

Veel reisprofessionals kennen Marrakech en Agadir. Welke ‘onbekende’ plekken zijn er bezocht?

Hanita: ‘Onze nieuwsgierigheid ging uit naar het noorden van Marokko. De levendige havenstad Tanger verkenden we al tijdens het congres per hogesnelheidstrein, waarna we later in de auto stapten, op zoek naar het Marokko achter de ansichtkaarten. Vanuit Rabat reisden we naar Chefchaouen, Meknes, Volubilis, Fez en Casablanca. Al snel werd duidelijk hoe groot de contrasten zijn: binnen een half uur bevonden we ons in een totaal ander Marokko, landelijker, eenvoudiger en zichtbaar armer.’

Is er een plek die meer aandacht verdient?

Marion: ‘Chefchaouen is voor ons dé verrassing. Vanaf de bergweg zie je het stadje al liggen: een lavendelblauwe oase tegen groene hellingen. Wandelen door de oude kern voelt als dwalen door een levend decor; elke hoek is fotogeniek. Het blauw is overal en op steeds andere manieren verwerkt in huizen, muren, trappen en straten, wat Chefchaouen een bijna sprookjesachtige uitstraling geeft.’

Hanita: ‘Ook Fez maakte diepe indruk. We trokken vroeg de medina in, met Google Maps paraat, en zagen de stad langzaam ontwaken. Bewoners deden hun dagelijkse inkopen in de smalle straatjes, winkeltjes gingen één voor één open. Verdwaald raken is hier onvermijdelijk, en juist dat maakt Fez zo bijzonder. Dwalen, ruiken, kijken

en luisteren: deze stad prikkelt alle zintuigen. Dat geldt zeker bij de beroemde leerlooierijen midden in de medina, waar we met een bosje munt tegen onze neus uitleg kregen over het arbeidsintensieve proces waarmee dierenhuiden worden verwerkt tot tassen, riemen, poefjes en meubels. Indrukwekkend en confronterend.’

Zijn de accommodaties aanraders?

Hanita: ‘Zeker. We verbleven in kleinschalige riads, vaak voormalige woonhuizen die stijlvol zijn gerenoveerd, met veel oog voor detail. De binnentuinen en rooftops boden rust en vormden een prettig tegenwicht voor de intensiteit van de steden.’

Welke indruk maakte het landschap op jullie?

Marion: ‘Zodra we de steden achter ons lieten, leek het alsof we een stap terug in de tijd zetten. Niet alleen via smalle, kronkelende bergwegen, maar ook over slecht geasfalteerde routes dwars door dorpen. Mensen hangen op straat, paardenen ezelskarren bepalen het verkeer en trainingspakken en djellaba’s maken opvallend vaak deel uit van het straatbeeld. Het land wordt hier nog met ossen bewerkt en op dorpsmarkten wordt druk gehandeld in verse producten. Dat dagelijkse leven vormt hier het landschap.’

Accommodaties

De riads waar Hanita en Marion verbleven zijn stuk voor stuk pareltjes, direct in of bij het centrum. Van alle gemakken voorzien met heel veel authentieke details in de inrichting. De dames verbleven in Villa Mandarine in Rabat, Dar Echchaouen Chefchaouen, Riad El Amine Fes en in Casablanca werd er overnacht in een hotel: Le Palace d’Anfa Hotel Casablanca.

Welke ontmoeting is het meest bijgebleven?

Marion: ‘De spontane lunch bij de organisator van het congres thuis in Casablanca. Zonder planning of ceremonie schoven we aan voor couscous, terwijl de tafel zich bleef vullen met allerlei andere gerechten. Eten, eten en nog eens eten. Marokkaanse gastvrijheid in optima forma.’

Welke tips geven jullie reisprofessionals mee?

Hanita: ‘Zelf rijden is goed te doen tussen de grotere steden, maar wees voorbereid op veel politiecontroles. Pogingen om geld afhandig te maken kwamen voor; dat is jammer en zet aan het denken over het huren van een auto. Met contant geld, geduld en realistische verwachtingen blijft het echter goed te doen, en het geeft veel vrijheid.’

Als jullie één misverstand over Marokko mogen rechtzetten, wat is dat?

Marion: ‘Dat het overal druk en toeristisch is. In Noord-Marokko ontdekten wij juist authenticiteit, rust en grote contrasten, een regio die verrast en blijft hangen.’

Cruisenieuws

Nieuwe routes, langere ligdagen en winterzon

Van mediterrane klassiekers met een verrassende twist tot wintercruises in een rustiger tempo: rederijen presenteren een rijk palet aan nieuwe routes en bijzondere afvaarten in het Middellandse Zeegebied. Een overzicht van het meest opvallende cruisenieuws.

Door: Sharon Evers

Holland America Line

Holland America Line komt dit jaar met een veertiendaagse Mediterranean & Atlantic Treasures: Lisbon Overnight, met vertrek op 21 november. Deze cruise bezoekt zeven havens in Spanje, Portugal en Gibraltar: Cadiz (Sevilla), Málaga (Granada), Alicante, Cartagena (Murcia), Gibraltar en Leixoes - en heeft een overnachting in Lissabon, zodat gasten zich nog meer kunnen onderdompelen in de bestemming. In Lissabon kunnen gasten excursies boeken naar de twee UNESCO-Werelderfgoedlocaties van de stad: de Belém-toren en het Jerónimos klooster. De reis is ook bijzonder, omdat Holland America Line voor het eerst in bijna tien jaar de Middellandse Zee verkent vanuit Rotterdam.

MSC Cruises

Vanaf 4 april 2026 vaart MSC Lirica vanuit VenetiëMarghera (Italië) naar enkele van de best bewaarde geheimen van het oostelijke Middellandse Zeegebied, waaronder het schilderachtige Kotor (Montenegro), de rustige kusten van Syros (Griekenland) en het charmante Ancona (Italië). Daarnaast genieten gasten van een overnachting in Mykonos (Griekenland), wat de mogelijkheid biedt om de beroemde zonsondergangen en het bruisende nachtleven van het eiland te ervaren. Vanaf 24 april 2026 vertrekt MSC Divina vanuit Civitavecchia (Rome) en vaart vanuit het westelijke Middellandse Zeegebied naar enkele van de meest spectaculaire bestemmingen in het oostelijke Middellandse Zeegebied. Hoogtepunten zijn onder meer Mykonos (Griekenland), de UNESCO-werelderfgoedsite Efeze via Kuşadası (Turkije), de betoverende turquoise baaien van Marmaris (Turkije) en Napels (Italië), de toegangspoort tot het legendarische Pompeï.

Silversea Cruises

Dit jaar vindt opnieuw de Venetian Society Reunion Voyage 2026 plaats, van 19 juni tot en met 1 juli aan boord van de Silver Shadow. Deze twaalfdaagse Middellandse Zee-cruise vertrekt en eindigt in Nice en verkent zowel iconische kustbestemmingen als verborgen schatten in Italië, van Toscane en Sicilië tot Malta en de Franse Rivièra. Gasten kunnen rekenen op exclusieve recepties aan boord, culinaire belevenissen en meer dan honderd zorgvuldig

samengestelde excursies aan wal, waarmee Silversea haar meest loyale gasten blijft belonen met uitzonderlijke reiservaringen. Komend jaar maken de schepen van de Nova Class maar liefst vijftig cruises in het Middellandse Zeegebied maken. Nieuwe, kortere en onderling combineerbare cruises aan boord van de Silver Nova en Silver Ray maken het mogelijk om aan te leggen in kleinere, exclusieve havens, zoals Saint-Tropez, Portofino en Rijeka, voor een nog intensere beleving. Dankzij het vernieuwende asymmetrische ontwerp brengen de Nova Classschepen de gasten dichter bij het landschap van elke bestemming en bieden zij ononderbroken uitzichten op de mooiste kustlijnen van de regio, van de kliffen van Santorini en de havens van Dubrovnik tot de pastelkleurige dorpjes langs de Amalfikust.

Regent Seven Seas Cruises

Tijdens de Culinary Delights, een cruise van elf nachten die op 7 september 2026 vanuit Amsterdam vertrekt, reizen gasten aan boord van Seven Seas Mariner en worden de iconische Atlantische kust van Europa en de oevers van het Middellandse Zeegebied verkend, met maar liefst 72 inbegrepen excursies aan land. De reis vertrekt vanuit Amsterdam en omvat een overnachting in Bordeaux, Frankrijk, wereldwijd bekend als dé wijnhoofdstad, met legendarische wijngaarden en historische châteaus. De route voert verder langs Lissabon, met haar elegante architectuur en de middeleeuwse wijk Alfama, en Porto, bekend om haar UNESCO-erkende charme langs de rivier. Ook Sevilla, bereikbaar via Cádiz, staat op het programma en laat reizigers kennismaken

met de passie en cultuur van Andalusië. De reis vervolgt naar Málaga aan de Costa del Sol en eindigt in Barcelona, waar iconen als de Sagrada Família en Park Güell de artistieke rijkdom van de stad benadrukken.

Oceania Cruises

Oceania Allura van Oceania Cruises brengt de winter van 2027–2028 volledig door in de Middellandse Zee, dat is de eerste keer dat de rederij dit doet. Het gaat om zeventien cruises, met een reisduur variërend van negen tot zesentwintig dagen. Van Barcelona in het westen van de Middellandse Zee tot het culturele kruispunt Istanbul in het oosten ontvouwt Oceania Cruises een rijk palet aan bestemmingen vol geschiedenis en karakter. In de Baai van Kotor in Montenegro rijzen imposante kalkstenen kliffen op rond de middeleeuwse oude stad, die uitnodigt tot ontspannen wandelingen door de straatjes. Cagliari op Sardinië biedt daarentegen het hele jaar door kustcharme, met koelere, zonovergoten stranden die zich uitstekend lenen voor een ontspannen ontdekkingstocht. ‘Wintercruises in de Middellandse Zee kennen een volledig ander tempo en een andere sfeer dan in de zomermaanden’, aldus Jason Montague (Chief Luxury Officer van Oceania Cruises). ‘Dankzij langere ligdagen en overnachtingen in de havens krijgen onze gasten volop de tijd om te genieten van de rijke smaken en tradities van het seizoen.’

Explora Journeys

Het nieuwste schip in de vloot van Explora Journeys, EXPLORA V, wordt in december 2027 in de vaart genomen en kiest daarbij voor een onderscheidende start in de Middellandse Zee. De eerste reeks cruises verkent deze regio juist in het winterseizoen, wanneer zachter licht en koelere temperaturen zorgen voor een intieme kennismaking met cultuur en geschiedenis. De inaugurele cruises doen 27 bestemmingen in negen landen aan, met een eerste aanloop in Salerno, de toegangspoort tot de Amalfikust. Ruime tijd aan wal in plaatsen als Messina (Italië), Split, Dubrovnik en Kepez (Turkije) biedt volop gelegenheid voor verdieping, terwijl een overnachting in Istanboel het unieke samenspel van oost en west in deze stad echt tot leven brengt. Een hoogtepunt van het seizoen is oudejaarsavond in Napels.

Gasten aan boord hebben vanaf zee een spectaculair uitzicht op het beroemde vuurwerk boven de stad, een sprankelende manier om het nieuwe jaar te verwelkomen.

Disney Cruise Line

Voor het eerst doet de Disney Dream dit jaar de eilandstad Cagliari aan, gelegen op Sardinië in Italië. Dit is een geheel nieuwe bestemming voor Disney Cruise Line. Wanneer de Disney Dream in de zomer terugkeert naar Europa, nodigt het schip gasten uit om te reizen langs

ansichtkaartwaardige havens in Italië, Griekenland, Kroatië, Malta, Frankrijk, Spanje, Nederland, Noorwegen, België en het Verenigd Koninkrijk. De Disney Dream luidt de zomer in met een veertiennachten durende trans-Atlantische oversteek van Fort Lauderdale in Florida naar Barcelona in Spanje. Met vertrek vanuit Barcelona of Civitavecchia, Italië, vaart de Disney Dream vervolgens zeven- tot twaalfdaagse cruises door de Middellandse Zee. Gasten bezoeken daarbij populaire Griekse eilanden, met onder meer de blauwgekleurde koepels van Santorini, de beroemde windmolens van Mykonos, eeuwenoude bezienswaardigheden op Rhodos en vele andere schilderachtige locaties.

Norwegian Cruise Line

Norwegian Cruise Line (NCL) heeft haar programma voor lente en zomer 2026 aangekondigd, met een sterke focus op bestemmingsgerichte reizen in Europa. De nieuwe routes omvatten onder meer cruises in de Middellandse Zee, van zeven tot veertien dagen. In de Middellandse Zee zullen schepen, zoals Norwegian Viva, negen- en tiendaagse cruises aanbieden naar bestemmingen

in Italië, Griekenland en Turkije. Een aantal routes biedt late vertrekken of overnachtingen, zoals in Istanbul en Santorini, om reizigers meer tijd te geven om de cultuur en sfeer van deze steden te ervaren. Met deze uitbreiding biedt NCL reizigers in 2026 meer mogelijkheden om Europese bestemmingen intensief te verkennen, met flexibele vertrekhavens en gevarieerde reisopties.

TUI Cruises

Voor de zomer van 2026 zet Mein Schiff stevig in op de Middellandse Zee, met zowel westelijke als oostelijke routes. In het westen vaart onder meer Mein Schiff Flow vanuit Palma de Mallorca op negen- tot tiendaagse cruises langs hoogtepunten in Spanje, Frankrijk en Italië, met varianten richting Iberië en Marokko. De oostelijke Middellandse Zee wordt bediend door onder andere Mein Schiff 5, met zeven- en veertiendaagse routes tussen Palma en Heraklion, inclusief Griekse eilanden en bestemmingen als Athene en Istanbul. Daarmee biedt de rederij in de zomermaanden een brede mix van cultuur, eilanden en klassieke mediterrane havens.

Corsica

‘Een eiland dat je niet consumeert, maar beleeft’

Corsica is ruig, puur en verrassend dichtbij. Travelpro spreekt met Katja Landeweerd van SkiMaquis/OntdekCorsica. Volgens haar is het eiland dé kans voor reisprofessionals die kwaliteit en authenticiteit zoeken.

Wat maakt Corsica voor jou een bijzondere bestemming?

‘Corsica is groots en intens tegelijk. En verrassend dichtbij. Na maar twee uur vliegen ben je in een totaal andere wereld. Een zonzekere bestemming met een relaxed tempo, goed eten, veel cultuur en natuur, ideaal voor vakanties in het voorjaar, de zomer en het najaar. Met bijna duizend kilometer kustlijn wisselen ruige rotskusten, tropisch ogende stranden, rode rotsformaties en witte kliffen elkaar in hoog tempo af. Daarachter ontvouwt zich een verrassend binnenland met canyons, bergmeren, naaldwouden, eeuwenoude kastanjebossen en watervallen. Je kunt er actief zijn en ontspannen, vaak op één en dezelfde dag. Voeg daar de kruidige geur van de maquis en de trotse, maar warme Corsicanen aan toe en je krijgt een bestemming die blijft prikkelen. Corsica is geen plek waar je alleen verblijft, het is een eiland dat je ervaart.’

Hoe zou je Corsica positioneren ten opzichte van andere mediterrane bestemmingen?

‘Ten opzichte van Mallorca biedt Corsica een minder massale en meer avontuurlijke reiservaring. Mallorca is veelzijdig en toegankelijk, met een goede balans tussen natuur, cultuur en comfort, maar kent ook duidelijk drukkere en meer ontwikkelde gebieden. Corsica vraagt iets meer betrokkenheid van de reiziger, maar beloont dat met meer rust, ruigere natuur en een sterk gevoel van vrijheid. Ibiza daarentegen is veel sterker gericht op lifestyle, uitgaan en een uitgesproken sfeer. Hoewel het eiland ook rustige en mooie kanten kent, ligt de focus minder op afwisseling en ontdekking dan op beleving binnen een beperkt kader. Corsica is juist breed en gelaagd. Zee, bergen, dorpen en outdooractiviteiten wisselen elkaar voortdurend af. Vergeleken met de Franse Middellandse Zeekust is Corsica rustiger, minder stedelijk en landschappelijk veel gevarieerder. Geen lange boulevards en stedelijke drukte, maar een eiland waar natuur en

Top vijf verkoopargumenten voor Corsica, volgens Katja:

1. Grote afwisseling op korte afstand.

2. Zee, bergen en dorpen in één reis.

3. Ideaal voor rondreizen per auto.

4. Eerlijke lokale keuken en verrassende wijnen.

5. Geschikt voor zowel actieve als ontspannen vakanties.

authenticiteit de boventoon voeren. En in vergelijking met Sardinië en Sicilië is Corsica compacter en ruiger. De afstanden zijn korter, de contrasten groter en het eiland voelt intens en puur. Waar Sicilië sterk cultureel en historisch is, blinkt Corsica vooral uit in natuur, bergen en buitenleven. Ten opzichte van Griekse eilanden als Kreta en Rhodos is Corsica minder toeristisch ontwikkeld en minder resortgericht. Het eiland is groener, bergachtiger en avontuurlijker, met een sterke eigen identiteit en een duidelijk lokaal karakter. Vergeleken met Cyprus, dat warmer, droger en internationaler is, voelt Corsica Europees, intiem en ongerept. Minder grootschalig, minder gepolijst en juist daardoor persoonlijker en verrassender. Kortom, Corsica is een bestemming voor reizigers die méér zoeken dan zon en zee alleen. Het is een eiland dat je niet consumeert, maar beleeft, en dat maakt het zo bijzonder.’

Wat maakt Corsica onderscheidend voor Nederlandse reizigers?

‘Voor Nederlandse reizigers is Corsica aantrekkelijk omdat het overzichtelijk en dichtbij is, maar toch avontuurlijk aanvoelt. Het eiland leent zich perfect voor ontdekken per auto, met elke paar uur een compleet ander decor.’

Wat zijn de beste periodes om Corsica aan te bieden?

‘De meest prettige reisperiodes zijn grofweg van april tot en met oktober. Vooral mei, juni en september zijn zeer aantrekkelijk: aangename temperaturen, goede beschikbaarheid en een prettige balans tussen levendigheid en rust. Juli en augustus zijn warmer en drukker, maar populair bij gezinnen vanwege schoolvakanties en zee-activiteiten.’

Wat zijn aantrekkelijke periodes buiten de piekmaanden?

'Ja, vooral het voor- en najaar zijn ideaal voor reizigers die willen wandelen, rondreizen en culinair willen genieten. Het binnenland is dan comfortabeler qua temperatuur en accommodaties hebben vaak ruimere beschikbaarheid.’

Welke accommodaties zijn populair?

‘Op Corsica is vooral vraag naar verblijven die ruimte, privacy en een lokale uitstraling bieden. Vrijstaande villa’s en appartementen met zwembad blijven favoriet, net als kleinschalige boutiquehotels

waar persoonlijke service centraal staat. Daarnaast zijn B&B’s, zoals fermes auberges en sfeervolle chambres d’hôtes, sterk in opkomst. Ook comfortabele campings en glampingaccommodaties winnen terrein, vooral bij reizigers die natuurbeleving willen combineren met comfort. De rode draad: privacy, ruimte en een lokale uitstraling.’

Hoe laat je cultuur, natuur en gastronomie meetellen in het verkoopadvies?

‘Door Corsica als belevenis te verkopen, waarbij verschillende lagen samenkomen. Gastronomie speelt daarin een belangrijke rol, met wijngebieden zoals Patrimonio, lokale markten en authentieke streekproducten zoals kazen en charcuterie.

Cultuur komt tot leven in de dorpen van de Balagne, via polyfone zang en regionale festivals die het eiland zijn eigen stem geven. Actieve elementen, van wandelingen en kusttochten tot canyoning en bootexcursies, zorgen voor afwisseling en verdieping. Niet alles hoeft daarbij op losse hoogtepunten gericht te zijn. Juist het natuurlijke ritme van het eiland maakt Corsica zo aantrekkelijk.’

Zie je een groei in duurzame reizen?

‘Ja, vooral in de vorm van kleinschalig verblijf, lokaal eten, minder verplaatsingen en de keuze voor accommodaties die bewust omgaan met water en energie. Reizigers vragen hier vaker expliciet naar, zeker

Praktische tips voor reisprofessionals:

Reistijden: Corsica lijkt klein, maar bergwegen maken afstanden tijdrovend. Gemiddeld rijd je er circa 50 kilometer per uur. Advies: minder locaties, langer verblijf.

Ferry of vlucht: de ferry is ideaal voor reizigers met een eigen auto en veel bagage (dakkoffer, aanhanger). Verder is de ferry geliefd onder motorrijders die graag hun eigen motor willen meenemen. Vluchten zijn geschikt voor kortere verblijven en fly-drives.

Huurauto: Het vroeg reserveren van een huurauto is essentieel; een compacte, maar krachtige auto is vanwege het bergachtige karakter van het eiland aan te raden.

buiten de zomermaanden. Op Corsica voert men het Rispettu-label, het officiële duurzaamheidslabel van Corsica. Dit speelt een steeds belangrijkere rol binnen het toerisme op het eiland. Rispettu betekent letterlijk ‘respect’ in het Corsicaans, en dat is precies waar het label voor staat: respect voor natuur, cultuur en de lokale gemeenschap. Accommodaties en toeristische bedrijven met het Rispettu-label committeren zich aan concrete en controleerbare maatregelen,

zoals verantwoord water- en energiegebruik, afvalreductie, het beperken van impact op het landschap en het werken met lokale producten en leveranciers. Het gaat nadrukkelijk niet om greenwashing, maar om praktische stappen die passen bij de kwetsbaarheid van het eiland.’

‘Voor reisprofessionals is het label een waardevol hulpmiddel. Het maakt duurzaamheid tastbaar en uitlegbaar richting klanten die bewuster reizen, zonder dat

Type reizigers die perfect bij Corsica passen:

- Reizigers die een gevarieerde autorondreis zoeken, met korte afstanden en veel afwisseling.

- Actieve gezinnen die stranddagen willen combineren met natuur- en cultuuruitstapjes.

- Luxe fly-driveklanten die kiezen voor comfort, kleinschalige accommodaties en karakter.

- 50+ reizigers die waarde hechten aan rust, cultuur en een hoog serviceniveau.

- Senioren die voorkeur geven aan georganiseerde rondreizen per luxe touringcar, met comfortabel vervoer, begeleiding en een rustig reistempo.

- Motorrijders die houden van spectaculaire routes, bochtige bergwegen en panoramische uitzichten.

- Wandelaars, variërend van ontspannen routes tot uitdagende tochten zoals de GR20.

- Honeymooners die op zoek zijn naar romantische verwenadressen met natuur, sfeer en privacy.

dit ten koste gaat van comfort of beleving. In de praktijk zien we dat vooral kleinschalige hotels, résidences en bijzondere verblijven het label dragen, wat goed aansluit bij de groeiende vraag naar authentieke en verantwoorde reiservaringen op Corsica. Kortom, Rispettu helpt Corsica aantrekkelijk te houden voor toekomstige generaties en biedt reisagenten een concreet verhaal om duurzame keuzes geloofwaardig te onderbouwen.’

Wat is je eigen favoriete plek op Corsica?

‘L’Île-Rousse, ofwel Isula Rossa, in de Balagne. In dit stadje komen voor mij alle elementen samen. Fijne stranden op loopafstand, een levendig centrum met een gezellig, schaduwrijk plein (Place Paoli) en een wirwar aan leuke straatjes met dito horeca, zonsondergangen die de lucht elke avond anders kleuren en

de nabijheid van sfeervolle heuveldorpen (Pigna). Het is een plek waar je direct in het ritme van Corsica komt.’

Wat kunnen we dit jaar verwachten?

‘De belangstelling voor Corsica verschuift steeds meer richting reizen buiten de drukste zomerweken, waarbij comfort, rust en kwaliteit centraal staan.

Reizigers zoeken minder een standaard strandvakantie en juist vaker een reis met inhoud, waarin belevenissen, lokale ontmoetingen en afwisseling een belangrijke rol spelen. Dit vertaalt zich ook in een groeiende populariteit van kleinschalige en bijzondere accommodaties, waar authenticiteit en persoonlijke aandacht vooropstaan.

Tegelijkertijd neemt de behoefte aan duidelijkheid toe. Transparante informatie over reistijden, verwachte drukte en een logische routeopbouw worden steeds belangrijker om verwachtingen goed te managen.’

Welke kansen liggen er voor reisprofessionals?

‘Voor reisprofessionals ligt de kans in goed verwachtingsmanagement en het vertellen van een helder, eerlijk verhaal. Corsica is geen platte strandbestemming, maar een eiland dat je ontdekt, en dat maakt het juist zo aantrekkelijk. Zoals de Corsicanen zelf zeggen: La Corse: on y vient par hasard, on y retourne par amour. Vrij vertaald: je komt er toevallig, maar keert terug uit liefde.'

CORSICA

Een Rondreis langs de Pure Schoonheid van het Eiland

8-daagse / 7-nachten cruise

INBEGREPEN:

“Kallistê”: “de mooiste”

Nice • Ajaccio • Bonifacio • Porto Vecchio Bastia • L’Île-Rousse • Nice

Reeds in de Oudheid gaven de Grieken deze naam aan het uiterst charmante Corsica. Alle wereldwonderen leken namelijk samen te komen in dit met licht overgoten en eeuwig stralende aards paradijs. Laat u begeesteren door deze cruise: denk maar aan de vestingmuren van de citadel, de magische kreken, de eindeloos diepe wateren en de ongerepte heuvels. De cruise neemt u tijdens betoverende tussenstops mee op een ontdekkingsreis naar verborgen schatten.

VERTREKKEN 2026: 10, 17, 24 April 17, 24, 31 Juli • 14, 21, 28 Augustus Vanaf 2 279 € (1)/pers. i.v.p. 2 779€

Rechtstreekse vluchtmogelijkheden vanuit Brussel of Amsterdam.

Malta, waar elke straat een verhaal vertelt

Zonovergoten dagen, een azuurblauwe zee en een geschiedenis die letterlijk op straat ligt, Malta verwelkomt je met open armen. Deze compacte eilandengroep in de Middellandse Zee verrast met levendige steden, verborgen baaien en een keuken waarin mediterrane smaken samenkomen.

Door: Sharon Evers

Het extra fijne aan Malta is dat je er zó bent. In de zomer vliegt KM Malta Airlines acht keer per week direct vanaf Schiphol, in de winter vijf keer per week. Wat vooral heel fijn is: je komt op tijd aan, waardoor je niet het gevoel hebt dat je eerste dag al half voorbij is. Binnen drie uur zet je voet op Maltese bodem en schakelt je hoofd automatisch naar vakantiemodus.

Aan boord van KM Malta Airlines merk je al dat het een maatschappij is die het graag comfortabel houdt. Economy is heel goed te doen (snacks en drankjes koop je aan boord),

maar wie business class vliegt, krijgt eten en drinken inbegrepen én de middelste stoel van een rij van drie blijft vrij. Dat zijn van die details waar je meteen blij van wordt.

Malta zelf is klein, maar zeker niet rustig in de zin van ‘er gebeurt niks’. Er wonen ruim 500.000 mensen op een oppervlakte van 316 vierkante kilometer. Dat betekent: reuring, leven op straat en altijd wel ergens een plein waar iets te zien is, en waar het simpelweg genieten is.

Anchor Bay en een filmdecor dat bleef staan Leuk om te zien is het uitzichtpunt bij Anchor Bay, waar je Popeye Village ziet liggen. Ooit gebouwd als filmset voor de speelfilm uit 1979 met Robin Williams, nu een houten dorpje dat nog steeds als decor aanvoelt. Je kunt er ook naartoe, een wandeling maken, een duik nemen in de aantrekkelijke zee die voor de deur ligt of wat eten en drinken.

Lunchen als een Maltezer

Een andere must-do is letterlijk de Maltese keuken induiken. Op Ta’ Ċiċivetta Farm, een prachtig gerestaureerde boerderij uit 1914, kan dat. Samen met lokale chefs vouw je je

eigen pastizzi: knapperige deeghapjes met ricotta of erwtenpasta. Maar ook ftira: een rond, plat Maltees brood met een luchtige binnenkant en knapperige korst. Het brood is zelfs UNESCO-immaterieel erfgoed, want dit is niet zomaar ‘een broodje’. Dit is een maaltijd, een traditie, een reden om nog een keer terug te komen. Met zo’n lunch begint een trip meteen goed: lokaal, gezellig en met het soort smaak dat je later thuis ineens mist.

Ssst… Mdina

Met volle buik rijd je vervolgens door naar Mdina, de oude hoofdstad. Zodra je door de stadspoort loopt, gebeurt er iets: het tempo gaat omlaag, het geluid dempt en je voetstappen klinken ineens harder in de smalle straatjes. Mdina heet niet voor niets de Stille Stad. Kalkstenen gevels, elegante details en overal die rust die je in drukke steden vaak moet zoeken. Vanaf de stadsmuren kijk je kilometers ver over het eiland. Net buiten de muren ligt Rabat, waar het dorpsleven juist lekker doordendert: terrassen vol locals, drankjes in de zon en dat fijne gevoel dat je hier net zo goed een middag kunt blijven hangen. Bezoek ook de Dingli Cliffs. Ruig, hoog (zo’n 250 meter boven zee), die zijn zó indrukwekkend dat je vanzelf stiller wordt. Op de rand staat een kleine kapel en voor de kust glinstert Filfla, een onbewoond eilandje.

Ftira is niet zomaar

‘een broodje’, dit is een maaltijd, een traditie...

Alles aan deze plek voelt groots en eenvoudig tegelijk.

Valletta: klein, groots, onweerstaanbaar

Valletta ligt als een kroon boven de zee: klein in oppervlakte, groots in uitstraling. Vanaf de Triton Fontein buiten de stadspoort beginnen vaak de stadswandelingen, wat ook een aanrader is. Eenmaal binnen ontvouwt Valletta zich als een openluchtmuseum waar je gewoon doorheen mag lopen, met balkonnetjes vol bloemen en de geur van koffie en versgebakken pastizzi. Opnieuw een tip: bezoek St. John’s Co-Cathedral. Van buiten bijna streng, van binnen een explosie van goud, kleur en marmeren grafstenen. In de kapel hangt Caravaggio’s 'De onthoofding van Johannes de Doper'. Zo’n schilderij dat je al kent van plaatjes, maar dat in het echt ineens veel intenser voelt. Ook het Grandmaster’s Palace maakte indruk: ooit het machtscentrum van de Orde van SintJan, later Brits bestuur en vandaag een plek waar Malta’s geschiedenis in elke zaal lijkt mee te kijken. Travelpro’s favoriete moment? De Upper Barrakka Gardens. Palmen in de wind, uitzicht op de haven en de Drie Steden, en beneden de Saluting Battery waar dagelijks om 12.00 uur een kanon wordt afgevuurd. Iedereen staat met camera’s klaar, maar toch schrik je een beetje van die dreun. De echo rolt over het water en kaatst terug van de bastions aan de overkant. Heel indrukwekkend.

Oversteken in een dghajsa

En dan: de oversteek. Beneden bij de kade stap je in een dghajsa, een traditionele Maltese gondel. In een paar minuten glijd je over het water richting Birgu, de oudste van de Drie Steden. Smaller, stiller, authentieker. Onze tip: blijf hier even staan en kijk uit over het water naar zeilboten die zachtjes schommelen, met Valletta in de verte alsof de stad je toelacht.

Het kleine zusje: Gozo

Laat jouw klanten ook met de ferry naar Gozo gaan. Slechts 25 minuten varen en je belandt in een andere sfeer. Malta is levendig en energiek, Gozo voelt rustiger, groener, alsof de tijd er net iets langzamer gaat. Start de dag in Victoria (Rabat), met de Citadel hoog boven de stad. Terwijl je door de oude straten loopt, zie je hoe Gozo zijn geschiedenis zonder moeite laat zien. Vanaf de vestingmuren kijk je uit over het eiland: kerktorens, glooiende heuvels en in de verte de zee. Het soort uitzicht waar je automatisch je telefoon pakt, maar daarna toch besluit hem weer weg te stoppen, omdat je het even echt wil onthouden. Een andere tip: Xwejni Salt Pans, de vierkante zoutpannen die al zo’n 350 jaar deel uitmaken van het eiland. De zon brandde op de witte zoutkristallen, de golven sloegen tegen de rotsen en je kunt er zout voor thuis kopen in de leuke winkeltjes op de klif. Omdat je soms gewoon een souvenir wil dat niet in een kast verdwijnt, maar op je bord belandt.

Roadtrip De vier windstreken van Mallorca

Als vakantieganger kun je Mallorca op diverse manieren beleven. Je kunt twee weken op het strand liggen, boeken lezen en ’s avonds eten met uitzicht op zee. Of je huurt een auto en hebt de rest van het jaar voldoende gesprekstof om over je onvergetelijke vakantie te vertellen.

Door: Theo de Reus

Bij mijn eerste bezoek aan Mallorca, in 2000 voor de productie van een reisgidsje, verkende ik in tien dagen tijd het hele eiland per huurauto. Niet dat ik tot in detail heel Mallorca heb leren kennen, maar ik wist welke plekken de moeite waard waren voor de volgende keer. Nog steeds huur ik bij elk bezoek aan het eiland, minimaal één keer per jaar, een auto. Met een huurauto voelt Mallorca ineens een stuk groter dan het op de kaart lijkt. Achter elke bocht schuilt een ander landschap, een andere sfeer, een ander tempo. Van ruige bergwegen tot stille baaien en van mondaine badplaatsen tot slaperige dorpen in het binnenland. De vier windstreken van het eiland hebben ieder hun eigen gezicht.

Van noord

Het noorden van Mallorca wordt gedomineerd door de Serra de Tramuntana en de brede baaien rond Pollença en Alcúdia. Rijd vanuit de hoofdstad Palma (vlak boven de luchthaven) richting Alcúdia en je ziet het landschap langzaam groener worden. Voordeel: op warme dagen is het in de beboste bergen ook een stuk koeler. Vertrek vroeg en zorg dat je rond koffietijd in Alcúdia bent. Dit is meer dan alleen een badplaats. De ommuurde oude stad is perfect voor een ochtendwandeling, met smalle straatjes, kleine pleinen en gezellige cafés. Even verderop ligt Port de Pollença, een kustplaats met een lange promenade en uitzicht op de

bergen. Wie van natuur houdt, rijdt door naar Cap de Formentor. De weg ernaartoe is spectaculair, met haarspeldbochten en mooie uitzichtpunten.

Naar zuid

Het zuiden van Mallorca is zonnig, open en vlakker. Vanuit Palma ben je zo bij Playa de Es Trenc, een van de mooiste stranden van het eiland. Wit zand, helder water en een bijna Caribische uitstraling, zeker buiten het hoogseizoen wanneer het minder druk is. Combineer dit met een bezoek aan de zoutpannen van Ses Salines, waar nog altijd zeezout wordt gewonnen. Het gelijknamige dorpje is een fijne plek voor de lunch. Ook Colònia de Sant Jordi is een goede stop. De sfeer is ontspannen en voor de lunch is de verse vis een absolute must. Het zuiden voelt minder toeristisch, zeker zodra je de hoofdwegen verlaat.

Het westen van Mallorca is misschien het meest indrukwekkend om te rijden. De MA-10 slingert langs de flanken van de Tramuntana en verbindt dorpen als Valldemossa, Deià en Sóller. Valldemossa is beroemd om het klooster waar de Poolse componist Frédéric Chopin verbleef (1838/39), samen met zijn geliefde, de schrijfster George Sand. Het boek dat zij schreef over hun verblijf, onder de titel Een winter op Mallorca, is nog steeds in diverse talen te koop bij lokale boekhandels. Valldemossa is erg toeristisch, maar de rust keert terug zodra de laatste toeristenbus aan het eind van de middag is vertrokken.

Vol met sinaasappelbomen

Het dorp Deià is klein, artistiek en ligt tegen een berghelling geplakt. Neem hier de tijd voor een lunch met uitzicht. Sóller bereik je via een groene vallei

vol sinaasappelbomen. Rij ook even door naar Port de Sóller, met de bekende baai en historische tram. Veel nostalgischer wordt het niet. Dit deel van het eiland vraagt om veel stops. Maar goed, waar heb je anders vakantie voor?

In het oosten van Mallorca vind je een grote concentratie calas. Dat zijn kleine, vaak beschutte baaien met helder turquoise water, omringd door rotsen en pijnbomen.

Cala d’Or is een populaire bestemming in het oosten en daardoor ook toeristisch. Wie iets verder rijdt, vindt rustigere alternatieven.

Ook Porto Cristo is een prima uitvalsbasis. Vanuit hier kun je de nabijgelegen Cuevas del Drach bezoeken, druipsteengrotten met een ondergronds meer.

Dagje hoofdstad

Hoofdstad Palma de Mallorca leent zich bij uitstek voor een stedentrip of als uitvalsbasis om in het najaar of de vroege winter een weekje het eiland te verkennen. De kathedraal van Palma, in de volksmond La Seu genoemd, is beeldbepalend voor de skyline van de stad. Het bouwwerk is vrijwel vanuit elke plek in de stad zichtbaar en daarmee een goed baken om je weg te vinden. Laten we ons bezoek aan Mallorca samenvatten met een cliché: verrassend veelzijdig.

Tips voor onderweg

Eten met uitzicht

Restaurant Bella Vista in het dorpje Banyalbufar, aan de noordwestkust van Mallorca. Alleen al de weg ernaartoe, door het Tramuntana-gebergte, maakt een bezoek meer dan de moeite waard. Het restaurant serveert de beste serrano-ham uit de omgeving met, zoals de naam belooft, het mooiste uitzicht op de zee en het onderliggende dorp.

Uitzicht op Banyalbufar

Trendy Roca Beach

Roca Beach is een trendy restaurant aan de baai van Can Pastilla, ten zuiden van de luchthaven. Roca Beach, de laatste van een rijtje restaurants aan het noorden van de baai, biedt loungemuziek, een terras met schaduw, uitzicht op de zee en dagelijks happy hour.

/ MIDDELLANDSE ZEEGEBIED

Carrie ten Napel ‘Een goed verhaal over de bergen begint bij de zee’

Voor de tv-serie ‘Een jaar in de Alpen’ trok Carrie ten Napel (journalist en presentatrice) voor Omroep MAX door acht Alpenlanden, van Monaco tot Slovenië. In gesprek met Travelpro vertelt Carrie over haar band met de Alpen, haar studie toerisme, het maken van de serie en waarom ze zich nog altijd thuis voelt in de bergen. ‘Komt mijn studie toerisme eindelijk een keer van pas.’

Door: Arjen Lutgendorff

Foto's: Paul Lensink (Omroep MAX)

De serie begint met het beeld dat Carrie de gordijnen opent. Palmbomen en een jachthaven verschijnen in beeld. ‘Misschien is dit niet het uitzicht dat je verwacht bij een trektocht door de Alpen. Een goed verhaal over de bergen begint bij de zee’, vertelt ze in de voice-over. Aan de kust van de Middellandse Zee raken de Alpen het water, zo wordt duidelijk wanneer je het opzoekt, en zo bevestigt ook Arie van ’t Hof (honorair consul-generaal). Vanuit Monaco reist Carrie per trein langs de kust naar Menton, om vervolgens door te trekken naar het hooggelegen Sainte-Agnès in Frankrijk. De tocht eindigt aan de Adriatische Zee, een oostelijke uitloper van de Middellandse Zee.

Kun je meer vertellen over je studie toerisme? ‘Ik studeerde aan het NOTKA (Nederlands Opleidingscentrum voor Toeristisch Kader), een particuliere toerismeopleiding die niet meer bestaat. Het was in Amersfoort, dat was voor mij lekker dichtbij en ik kon er met de trein heen. Ik deed er een vierjarige opleiding in twee jaar. We gingen drie lange dagen naar school en twee dagen aan zelfstudie. Ik wilde eigenlijk journalistiek gaan doen en was er ook voor ingeloot, maar heel veel mensen dachten dat ik er niet geschikt voor was. Toen ging er een aantal meiden naar NOTKA en ik was altijd wel reislustig, dus het leek mij ook wel leuk. Maar ik had niet voor ogen wat ik ermee zou willen. Ik besloot toerisme te gaan studeren en na de opleiding wel weer verder te zien. We hadden pech dat de school in het tweede jaar failliet ging. Het was veel stampwerk, het leukste vond ik mijn stage op het hoofdkantoor bij Arke Reizen in Enschede. Ik heb er drie maanden stagegelopen en kreeg ook direct een baan aangeboden, maar ik vond mezelf iets te jong om op mijn negentiende al fulltime aan de slag te gaan. Ik ben naar Oostenrijk gegaan en heb er twee jaar gewerkt en gewoond in het winteren zomerseizoen. Dat waren twee topjaren. Nu ik voor Omroep MAX op reis ging door de Alpen zei ik: ‘Komt mijn toerismeopleiding eindelijk een keer van pas’.’

Heb je nog contact met medestudenten van je NOTKA-tijd?

‘Eén vriendin is stewardess geworden en een paar anderen zijn volgens mij wel in het toerisme gebleven. Laatst kwam ik nog een klasgenoot tegen die in het toerisme terecht is gekomen, maar ik herinner me vooral dat we allemaal aan het stoeien waren tijdens die opleiding. Zeker het tweede jaar, toen we wisten dat de school failliet ging en er docenten weggingen. Het was een beetje triest eigenlijk.’

Misschien was je carrière wel heel anders gelopen als de opleiding niet failliet was gegaan

‘Dat had zomaar gekund. De reiswereld is in ieder geval een hartstikke leuke wereld.’

Kom je weleens op een reisbureau?

‘Nee, ik heb een partner die heel erg van het

uitzoeken is. Dat is ook niet aan mij besteed. Dingen als ticketing, uitzoeken en uitrekenen vond ik tijdens mijn studie al niks. Als ik in de reiswereld werkzaam was gebleven, dan was ik denk ik de reisleiding ingegaan of stewardess geworden. Op locatie zijn, onderweg, dat avontuurlijke spreekt mij meer aan dan het uitzoeken en samenstellen van reizen.’

Ze zeggen wel dat de vrouw in het gezin vaak bepaalt waar de vakantie naartoe gaat.

‘Dat is bij ons niet zo. Wij bepalen samen de bestemming, maar ik ben heel volgzaam in wat mijn man uitzoekt.’

Hij zit dus uren op de bank om dat allemaal uit te zoeken.

‘Ja, klopt. Hij kan er uren mee bezig zijn. Ik vind dat zo knap. Ik heb er de rust en het geduld niet voor.’

In de intro zeg je elke keer: ‘Als kind werd ik verliefd op de bergen’. Nu bezocht je in de serie de plekken uit je jeugd. Ben je er nog steeds verliefd op?

‘Mijn vader (Evert ten Napel, red.) was voor zijn werk sportverslaggever en -commentator en daardoor gingen we met het gezin ieder jaar naar de bergen. Ik ben het in mijn jeugd steeds leuker gaan vinden. Het werd iets vertrouwds. Voor mij zijn de bergen altijd een stukje van

Komt mijn toerismeopleiding eindelijk

een keer van pas

thuiskomen. Zeker nadat ik er een paar jaar in een afgelegen dorpje heb gewoond en gewerkt, ervaar je het toch weer anders.’

Wat vinden de inwoners, die je hebt gesproken, van het toerisme?

‘Wel goed. Je ziet heel erg de verandering. Vroeger leefden ze veel meer van het winterseizoen en nu zie je dat de zomer veel meer in opkomst is. Toen ik in Zauchensee werkte, was er helemaal niks in de zomer, alleen een paar bussen met bejaarden die er een dagje doorbrachten. Ze hebben er Magic Mountains opgezet om gezinnen met kinderen naar het dorp te krijgen, omdat ze er in de zomer geen inkomsten hadden. Als je ziet hoe druk het daar nu in de zomer is, dan heeft dat effect gehad. Het hotel waar ik heb gewoond en gewerkt heeft nu een rooftopbar met glijbaan buitenom en een zwembad beneden. De winters worden korter en de zomers langer, dus steeds meer mensen gaan in de zomer naar Oostenrijk. Je kon er eerst alleen maar wandelen en picknicken, maar nu zijn er complete speelplaatsen. Wandelen kan je afwisselen met heel veel vertier voor de kinderen. Wat dat betreft is er in de afgelopen 25 jaar wel heel veel veranderd.’

Wat vind je daar zelf van?

‘Ik vind het fantastisch hoe ze het hebben aangepakt. Ik denk dat ze de bergen op een hele goede manier benutten en vind het ook heel slim. Misschien is zo’n rooftopbar met glijbaan wel een beetje te veel, maar geef ze eens ongelijk. Het is ook iets waar mensen

voor gaan. Als de kinderen het leuk hebben, kunnen de ouders relaxen in de rooftopbar.’

Wat vinden de inwoners van de wintersport in de Alpen?

‘Daar denken ze verschillend over. Mijn oude werkgever die dat dorp heeft opgezet, zegt:

‘Vroeger hadden we ook goede en slechte winters en goede en slechte zomers’. Andere hoteliers, waar ik mijn eerste zomer heb gewerkt, denken dat er straks geen gletsjers meer zijn. Dat vond ik best wel heftig om te horen. Ze zijn er allemaal volop mee bezig hoe ze zo goed mogelijk met het klimaat kunnen omgaan en hebben allemaal ongelooflijk veel liefde en

respect voor de natuur. Maar ze worstelen er wel mee. Ik had me nooit gerealiseerd dat ze de liften steeds moesten verplaatsen, omdat de gletsjer terugloopt. Uiteindelijk zijn er gebieden waar ze stoppen met de mogelijkheid om te skiën. Daar pakken ze het op een andere manier aan en gaan ze met de tijd mee.’

Je gaat zelf na het maken van deze serie nog wel met een goed gevoel op wintersport?

‘Afgelopen winter was er niet veel sneeuw in de krokusvakantie en was de afdaling naar ons appartement opgespoten. Dat vind ik wel lastig. Tegelijkertijd hebben we direct geboekt voor het volgende jaar. Het

is een heel lastig onderwerp, want je wil niet opgeven waar je zoveel van houdt. Er ligt ook een verantwoordelijkheid bij de overheid, tot hoever zij het laten gaan. Het is niet zo dat skiërs de grootste belasting zijn. Het is een combinatie van heel veel factoren. Het zet je wel aan het denken, maar op dit moment denk ik niet: ‘Ik moet het niet meer doen’. Het is wel goed om er bewust mee om te gaan.’

Is het programma ook gemaakt om de kijker aan het denken te zetten?

‘Ja, deels de liefde voor de bergen, om te laten zien hoe mooi het is, maar ook om te laten zien waar de inwoners in de brede zin mee te maken hebben. Je ziet mensen uit de stad die naar de bergen trekken om hun kinderen daar te laten opgroeien, het gaat over het oorlogsverleden en dat je je realiseert dat het nu niet heel veel beter is in de wereld. Het is een programma dat je aan het denken zet, maar waar hopelijk vooral de schoonheid en de liefde naar voren komt.’

Kunnen reisprofessionals de Alpen gewoon blijven verkopen?

‘Zeker, je moet er vooral blijven komen. Het moeilijke van vakanties met gezinnen is dat iedereen in die ene vakantieweek moet gaan en dat je hutjemutje bij zo’n lift op elkaar gepropt staat. Het zou beter zijn als het meer verspreid zou kunnen, maar dan moet je de vakanties op een andere manier indelen.’

Albanië: ‘Getiktokt’ of blijvend populair?

Albanië duikt overal op social media op: azuurblauwe baaien, witte stenen dorpjes en wegen die door de bergen slingeren. Gezinnen vertrekken steeds vaker naar Albanië voor hun vakantie, omdat het door kinderen is gezien op het populaire medium: TikTok.

Door: Arjen Lutgendorff

Mijn eigen kennismaking speelde zich af rond de kust en een paar klassiekers in het binnenland: Golem en Durrës voor strand en boulevard, Tirana voor stadsleven, plus Krujë en Berat voor geschiedenis en sfeer. Ik ben me ervan bewust dat dit slechts een voorproefje is. Het zuiden, de Albanese Alpen en plekken als de Ionische kust staan nog op mijn lijst.

Kleinschalige hoofdstad

Wat me het meest verraste, was de hoofdstad. Tirana voelt gezellig en kleinschalig: je loopt er zó van plein naar park en van koffiebar naar markt. Het is een stad die je makkelijk te voet ‘leest’. En juist omdat je het communistische verleden onderweg blijft tegenkomen, wordt het meer dan een leuke stedentrip; het verhaal achter de gevels maakt het extra interessant.

Arjen in Berat, de stad van de duizend ramen

Oude centra, nieuw toerisme

In Krujë, met de bazaar en het kasteel, en in Berat, de ‘stad van duizend ramen’, merkte ik hoe sterk Albanië is in oude centra, steegjes en kleine dorpen die niet op elkaar lijken. Tegelijk groeit de belangstelling snel: TUI meldde in 2025 een forse stijging van 39% voor Albanië in het hoogseizoen. Ook de bereikbaarheid neemt toe, met meerdere rechtstreekse vluchten per week tussen Amsterdam en Tirana.

De vraag die blijft

Voor nu blijft de populariteit van Albanië vooral onvoorspelbaar. En dus eindig ik met dezelfde nieuwsgierigheid waarmee ik aankwam: hoe ontwikkelt het toerisme zich in Albanië? Wordt het land een blijvende favoriet onder Nederlanders, of is het straks getiktokt en TikTokken Nederlanders weer door naar de volgende hype?

Montenegro Van ‘laatste geheim’ naar volwaardige bestemming

Tien jaar geleden werd Montenegro door de reisbranche nog bestempeld als het ‘laatste geheim van Europa’. Tijdens een grootschalige studiereis van TUI in 2016 maakten meer dan honderd reisagenten kennis met een land dat na decennia van afwezigheid eindelijk weer op de kaart werd gezet. Maar hoe is het nu met deze bestemming?

Door: Dylan Cinjee

Destijds was het doel om de naamsbekendheid te vergroten en de Nederlandse vakantieganger te overtuigen dat er voorbij de gebaande paden van Spanje en Griekenland nog iets werkelijk unieks te ontdekken viel. Vandaag de dag, in 2026, kunnen we vaststellen dat die missie geslaagd is. Montenegro is een volwaardige en veelzijdige bestemming geworden. Wie de geschiedenis van de Nederlandse reisindustrie induikt, ziet dat Montenegro in de jaren '70 en '80 ongekend populair was bij de vakantieganger. Wat toen al opviel en nog steeds een van de sterkste verkoopargumenten is, was de goede prijs-kwaliteitverhouding. Maar het land heeft nog veel meer te bieden.

De Baai van Kotor

De kust van Montenegro is klein maar heel divers. De Baai van Kotor, vaak beschreven als het meest zuidelijke fjord van Europa, is het onbetwiste uithangbord van het land. De stad Kotor zelf, die al in 2016 door Lonely Planet als nummer één stad ter wereld werd getipt, is in de afgelopen tien jaar getransformeerd tot een ware toeristische trekpleister. De haven ontvangt wekelijks cruiseschepen en de stad staat zelfs op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Wanneer je de Baai van Kotor binnenrijdt, begrijp je direct waarom dit gebied op deze lijst staat. De steile kliffen aan het water doen denken aan de Noorse fjorden, maar dan met een mediterraan klimaat. Kotor zelf is een doolhof van middeleeuwse straatjes, pleinen en eeuwenoude kerken. Voor de actieve klant is de klim naar het San Giovanni-fort een absolute must. Vanaf het fort worden klanten beloond met een prachtig uitzicht.

Perast

Iets verderop langs de baai ligt het schilderachtige Perast. Dit stadje, met slechts één hoofdweg, is meer dan de moeite waard. De twee iconische eilandjes voor de kust, Gospa od Škrpjela (Onze Vrouwe van de Rotsen) en Sveti Đorđe, zijn de meest gefotografeerde plekken van het land. Een korte boottocht brengt bezoekers naar de eilanden, waar een rijke geschiedenis verborgen ligt achter de muren van de kerk. In Perast zelf vind je leuke restaurants en brasseries met een prachtig uitzicht over het water.

Tivat

Ook gelegen aan de Baai van Kotor, maar dan aan de andere kant van de berg is Tivat. Hier kun je heerlijk struinen over de boulevard en is het zien en gezien worden in de luxe jachthaven. Hier kun je genieten van een wandeling langs de jachthaven en de prachtige jachten bewonderen of een kopje koffie drinken op een van de terrassen langs het water. Als je goed kijkt vanaf de boulevard zie je een klein eilandje liggen in de baai. Dit is het prachtige eiland Gospa od Milosti, dat bekendstaat om zijn klooster. Dit klooster is een populaire plek voor pelgrims en toeristen. Ben je op zoek naar gezellige restaurants? Dan ben je in Tivat aan het juiste adres. De stad biedt namelijk veel culinaire hoogtepunten. Proef bijvoorbeeld de verse visgerechten of geniet van de lokale wijnen in een gezellige wijnbar.

Budva

Aan de kust van Montenegro ligt Budva, een stad die twee gezichten heeft. Aan de ene kant is er de historische kern met pittoreske straatjes en aan de andere kant het bruisende nachtleven. Budva biedt een unieke mix waarbij families met kinderen overdag kunnen genieten van de baaien met zandstranden, terwijl jongeren zich 's avonds kunnen vermaken in de gezellige barretjes langs het strand. Het aanbod aan accommodaties is hier enorm gegroeid, van kleinschalige boetiekhotels tot grootschalige resorts die van alle gemakken zijn voorzien. Hoewel de stranden en historische steden een goede reden zijn om het land te bezoeken, vind je weer een totaal andere wereld in het binnenland.

Skadar

Een bezoek aan het Nationaal Park rondom het meer van Skadar is voor elke natuurliefhebber een absolute must. Als het grootste meer van de Balkan, gedeeld met Albanië, vormt het een uniek ecosysteem met een enorme rijkdom aan flora en fauna. Tijdens de bewuste studiereis in 2016 konden reisagenten al de Dalmatische Pelikaan spotten, een van de 281 vogelsoorten die hier voorkomen. Vandaag de dag is het toerisme rondom het Skadarmeer verder geprofessionaliseerd met kleinschalige boottochten, lokale wijnproeverijen en ecologische lodges. Montenegro is dus niet alleen maar een bestemming om op een strandbedje te liggen. Het is een land dat vraagt om ontdekt te worden.

Sensatie

Het Nationaal Park Durmitor is het hart van het Montenegrijnse binnenland. In 2026 is de infrastructuur hier aanzienlijk verbeterd, waardoor de bergen toegankelijker zijn dan ooit. Žabljak dient als de ideale uitvalsbasis voor wandelaars en wintersporters. Het beroemde Crno Jezero (Zwarte Meer), omringd door dichte dennenbossen en de pieken van het Durmitor-massief, biedt weer een totaal andere ervaring dan de kust. Voor de sensatiezoekers is er de Tararivier. Raften op het kristalheldere water is een ervaring die hoog op de bucketlist van veel reizigers staat. De iconische ĐurđevićaTarabrug biedt bovendien een van de meest spectaculaire ziplines van het land.

Openluchtmuseum

Hoewel Podgorica de moderne hoofdstad is, vind je de meeste historie in Cetinje.

Deze voormalige koninklijke hoofdstad voelt aan als een openluchtmuseum, vol met oude ambassades en paleizen gelegen aan de voet van het Nationaal Park Lovćen. Op de top van dit gebergte bevindt zich het mausoleum van Petar II Petrović-Njegoš, de belangrijkste dichter en filosoof van het land.

Maar ook het Ostrog-klooster is zonder twijfel een van de meest indrukwekkende religieuze monumenten van de regio. Het klooster is letterlijk uitgehouwen in een loodrechte rotswand hoog boven de Zeta-vallei. Het witte gebouw steekt fel af tegen de grijze rotsen en trekt bezoekers van alle geloofsovertuigingen aan. De serene sfeer en het wonderbaarlijke uitzicht maken het tot een bijzondere ervaring, ongeacht iemands achtergrond.

&Olives Travel

De Middellandse Zee nodigt uit om te kijken en te ervaren

‘Bij &Olives Travel draait het om reizen in je eigen tempo en het opdoen van authentieke ervaringen. In het Middellandse Zeegebied komt die filosofie misschien wel het sterkst tot uiting’, aldus Debora de Roos (Directeur Marketing, Verkoop & Klantervaring bij &Olives).

‘In het Middellandse Zeegebied wordt het leven niet opgejaagd, maar geleefd, met aandacht voor smaak, traditie en omgeving. Precies dat gevoel vormt het vertrekpunt van onze mediterrane reizen.’

‘Wij richten ons op reizigers die verder kijken dan alleen een mooie bestemming. Natuurlijk zijn de kustlijnen van Portugal indrukwekkend, de gastvrijheid in Spanje warm en de Griekse eilanden veelzijdig. Maar het zijn juist de kleine momenten die een reis bijzonder maken: een lunch in de schaduw van een olijfboom, een gesprek met een lokale wijnmaker of de rust van een dorp dat

nog volgens het ritme van de seizoenen leeft.’ Debora vertelt dat de reizen van &Olives zo zijn samengesteld dat er ruimte ontstaat voor die momenten. ‘Fly-drives in een ontspannen tempo, of een langer verblijf op één bijzondere plek, geven de vrijheid om een bestemming echt te ervaren. Daarbij kiezen we bewust voor accommodaties met karakter.

Stijlvolle boutiquehotels, authentieke masseria’s in Italië en zorgvuldig geselecteerde villa’s, elk met een eigen verhaal.’

Inhoud, rust en authenticiteit ‘Wat onze mediterrane reizen verbindt, is oog voor kwaliteit, sfeer en persoonlijke service. Niet in de vorm van overdaad, maar juist in aandacht en zorgvuldigheid. Wij geloven dat luxe zit in eenvoud, comfort en een gevoel van thuiskomen, ook ver van huis’, aldus Debora. ‘De Middellandse Zee nodigt uit om te vertragen. Om te kijken, te proeven en te ervaren. Met onze reizen maken wij die uitnodiging voelbaar, voor reizigers die kiezen voor inhoud, rust en echte authenticiteit.’

Column De Middellandse Zee: waar tijd weer zacht wordt

De Middellandse Zee heeft een bijzondere eigenschap: ze vertraagt. Niet abrupt, maar bijna ongemerkt. De eerste dag denk je nog in agenda’s en todo’s. De tweede dag merk je dat je ademhaling dieper wordt. En ergens rond dag drie besef je: ik ben er weer.

Mijn eerste echte blue cruise in Turkije herinner ik me nog goed. Toen ik de haven binnenliep en de glanzende mahoniehouten gulets zag liggen, met daarachter het diepe blauw en de stille inhammen, voelde ik het meteen. Dit is bijzonder. Wat begon als verwondering groeide bijna ongemerkt uit tot liefde voor dit mediterrane vaargebied.

Ik begin mijn dagen graag in het water. Nog voor het ontbijt zwem ik rondjes om de boot, die rustig voor anker ligt in een beschutte baai, met de zon net boven de bergen. En soms, zomaar, dolfijnen naast me.

Dat is voor mij de magie van de Middellandse Zee, en zeker van de Turkse kust. Het landschap is ruig en warm tegelijk, de natuur dichtbij, het licht altijd flatterend. Je vaart langs plekken waar geen weg naartoe gaat, zwemt voor het ontbijt, eet beter dan thuis en slaapt met het zachte klotsen tegen hout. Zonder dresscodes, zonder stijf gedoe. Wel met aandacht.

Blue cruising is geen luxe in de klassieke zin van het woord. Het is luxe die je voelt. Tijd. Ruimte. Persoonlijke service van een bemanning die je naam kent en aanvoelt wanneer je zin hebt in een gesprek - of juist niet. Overdag zeilen of dobberen, ’s avonds lange tafels, goede wijn en verhalen die vanzelf ontstaan.

Wat mij telkens weer raakt, is hoe snel mensen opladen. Ondernemers, professionals, mensen met volle hoofden. In één week gebeurt er iets. De schouders zakken, de telefoon blijft liggen, het leven wordt overzichtelijker. Zon, water en ritme doen hun werk.

De Middellandse Zee is geen bestemming die je ‘doet’. Het is een plek die je ontvangt. Zeker vanaf het water. En misschien is dat wel precies wat we soms nodig hebben: even niets hoeven, en alles mogen voelen.

Tot op zee.

SWS Sailing

Middellandse Zeegebied oververhit? RESEARCH

‘Een Griekse hotelier wil liever sluiten in augustus’

De vraag of Nederlanders de zomer nog wel in het Middellandse Zeegebied willen doorbrengen, duikt steeds vaker op. Hittegolven, drukte, discussies over duurzaamheid en stijgende prijzen voeden het beeld dat Zuid-Europa zijn aantrekkingskracht zou verliezen. Travelpro zoekt het uit.

Door: Arjen Lutgendorff

In een recente LinkedIn-poll van Travelpro geeft 54% van de reisprofessionals aan dat klanten net zo graag als voorheen in de zomer naar het Middellandse Zeegebied willen. 20% zegt wel te willen, maar meer te twijfelen, terwijl 27% een duidelijke verschuiving ziet. Geen breuk dus, maar wel frictie.

Niet meer aangenaam

‘Ik spreek veel ondernemers en verkeersbureaus uit Zuid-Europa, waaronder uit Formentera en Can Lluc. Zij zien echt wel een verschuiving’, aldus Agnes van Duffelen (Baltus Communications). ‘De afgelopen zomer was er nog capaciteit op het eiland en in september en oktober was het drukker. Van een Griekse hotelier op Kreta hoorde ik dat hij liever in augustus

dicht wil in verband met een te hoge elektriciteitsrekening door de airco en open wil zijn van september tot november, want het weer is dan nog steeds heel aangenaam. Hoe bijzonder is dat?’

Volgens Van Duffelen zijn de temperaturen van juli tot eind augustus gewoon niet meer aangenaam. ‘Dat geven ze zelf ook toe. Er blijven altijd mensen komen, maar die willen de hele dag in het zwembad liggen. Dat is een ander publiek.’

Zomer blijft dominant

Wie naar de langjarige boekingsdata van ANVR en NIQ kijkt, ziet geen structurele afname van de belangstelling voor Zuid-Europa. Integendeel: Spanje,

Griekenland en Turkije blijven jaar na jaar de best geboekte zomervliegbestemmingen.

Ook in 2024 en 2025 laten deze landen stabiele tot licht groeiende volumes zien, ondanks maandelijkse schommelingen.

Boekgedrag

Wat wél verandert, is het boekgedrag. In de piekmaanden juli en augustus wordt gemiddeld korter voor vertrek geboekt, terwijl voor het voor- en naseizoen juist steeds vaker

langer vooruit wordt gepland. Die tweedeling wijst op onzekerheid: reizigers houden hun opties open voor de hoogzomer, maar leggen reizen in mei, juni, september en oktober eerder vast. Dat sluit aan bij de Travelpro-polluitslag: twijfel vertaalt zich niet in massaal afhaken, maar in uitstel en heroverweging. Twijfel leidt tot verschuiving, niet tot vertrek. De groep die aangeeft een verschuiving te zien (27%), kiest zelden voor ‘geen zomerreis’. In plaats daarvan verschuift men binnen hetzelfde kader. Dat blijkt ook uit de prestaties van alternatieve zonbestemmingen. Albanië, Noord-Macedonië en Slovenië groeien sterk, net als Egypte en delen van Marokko. Het zijn bestemmingen die zon, betaalbaarheid en relatieve rust combineren.

Reisorganisaties anticiperen

Dat de Middellandse Zee haar strategische waarde niet verliest, blijkt ook uit het aanbodbeleid van grote reisorganisaties. Corendon breidde begin december zijn zomeraanbod fors uit, met nieuwe bestemmingen in Spanje en Marokko en extra aandacht voor de winterzon rond de Middellandse Zee. Niet door één nieuwe hotspot toe te voegen, maar door het aanbod te verbreden over meerdere regio’s en seizoenen.

Risico spreiden

Ook TUI schetst in meerdere trend-updates hetzelfde beeld. De top drie

zomervliegbestemmingen in Europa blijft Spanje, Griekenland en Turkije. Tegelijkertijd signaleert TUI een sterke groei van ‘vintage’ bestemmingen zoals Albanië en Noord-Macedonië, en een hernieuwde populariteit van Egypte als scherp geprijsde all-inclusivebestemming.

De boodschap is duidelijk: aanbieders bouwen niet af, maar spreiden risico’s. Minder afhankelijkheid van één piekperiode, meer keuze binnen hetzelfde zongebied.

Bekend, maar anders Uit consumententrends blijkt dat veel Nederlanders bewust kiezen voor zekerheid. Bekende bestemmingen bieden infrastructuur, medische voorzieningen en voorspelbaarheid. Tegelijk zoekt men binnen die veilige kaders naar authenticiteit, rust en persoonlijke ervaringen. Dat verklaart waarom grote, populaire landen overeind blijven, terwijl kleinere regio’s en alternatieven binnen die landen groeien. Het verklaart ook waarom extreme weersomstandigheden tot nu toe slechts beperkt invloed hebben op de boekingen. Wat veel terugkomt uit de markt is dat hitte weinig tot geen invloed heeft op de keuze van reizigers voor de komende zomer. Pas wanneer men zelf negatieve ervaringen heeft gehad, wordt daadwerkelijk overwogen om een andere bestemming of periode te kiezen.

Seizoensverlenging zet door Een van de meest zichtbare structurele trends is de groei van het voor- en naseizoen. Mei, juni en september winnen terrein, zowel qua boekingen als qua capaciteit. Dat heeft meerdere oorzaken: aangenamere temperaturen, lagere prijzen, minder drukte en een groeiend aanbod. Voor reisprofessionals is dit een belangrijk signaal. De vraag verschuift niet weg van Zuid-Europa, maar wordt breder uitgesmeerd over het jaar. Dat vraagt om andere verkoopmomenten, aangepaste marketing en meer aandacht voor regionale differentiatie.

2024 vs. 2025

Uit de analyse van de maandelijkse ANVR/ NIQ-boekingsmonitoren, gebaseerd op een representatieve steekproef van meer dan 25.000 Nederlandse reizigers per maand tussen januari en november 2025, komt een dynamisch en bij vlagen grillig beeld naar voren van de Middellandse Zeemarkt. In deze cijfers wordt het aantal gemaakte boekingen in een specifieke maand steeds vergeleken met dezelfde maand in het voorgaande jaar (2024), waardoor seizoenseffecten direct zichtbaar worden.

De resultaten tonen aan dat traditionele zonbestemmingen onder grote druk stonden, maar zich in de nazomer krachtig herstelden. Spanje, de marktleider, kende een stabiele start in januari en bereikte een piek van +16% groei in augustus, ondanks een lichte terugval aan het eind van het seizoen. In schril contrast hiermee stond Turkije, dat in juli een historisch dieptepunt van -52% noteerde, maar in september onverwacht terugveerde met een groei van +26%.

Griekenland bleek over het hele jaar de meest stabiele groeier met dubbele cijfers in zowel het voorjaar (+18%) als de nazomer (+33%). Italië volgde een vergelijkbaar groeipad met een uitschieter van +27% in september. De WestMediterrane markt liet een gemengd beeld zien; terwijl Frankrijk grote delen van het jaar met negatieve cijfers kampte (tot -21% in januari), sloot het najaar positief af met +10% in oktober.

Tot slot viel de volatiliteit in de Adriatische regio op, waar Kroatië in september fors inleverde (-53%), wat mede verklaard kan worden door een trend naar kortere boektermijnen en een verschuiving naar zonzekere last minutes.

Voorzichtige verschuiving

De traditionele Zuid-Europese vakantielanden zoals Spanje, Italië, Griekenland, Portugal en Frankrijk handhaven in 2026 hun dominante marktpositie, zo blijkt uit onderzoek van ANVR en marktonderzoeker NIQ naar de nieuwste trends voor 2026.

Een opvallende ontwikkeling is de krachtige comeback van Turkije; door een stabiliserende lira en afnemende inflatie positioneert het land zich opnieuw als een geduchte concurrent voor de Europese zonbestemmingen. Tegelijkertijd dwingt de toenemende drukte in de populaire regio's tot een nieuwe aanpak in spreiding en marketing. Bestemmingen zetten massaal in op het promoten van minder bekende regio’s en unieke belevingen om de massa’s te reguleren. ‘Bestemmingen die inzetten op spreiding en beleving, profiteren daarvan zichtbaar’, aldus ANVR-directeur Frank Radstake. De reiziger zelf verandert mee: met name de kapitaalkrachtige senior stelt hogere eisen aan comfort en kwaliteit, terwijl de opkomst van de ‘coolcation’ (reizen naar koelere gebieden, zoals Scandinavië) een eerste voorzichtige verschuiving signaleert. Het blijft volgens het onderzoek voorlopig een niche, maar wel een duidelijke trend.

Tot slot verandert de voorbereiding fundamenteel. Door de explosieve opmars van AI-gebruik laten reizigers hun routes en activiteiten in Zuid-Europa steeds vaker bepalen door slimme algoritmes, wat voor de traditionele vakantielanden betekent dat zij hun digitale zichtbaarheid en datakwaliteit drastisch moeten optimaliseren om de moderne vakantieganger nog te bereiken.

Cruciaal

Volgens het ‘State of the Cruise Industry Report 2025’ van de Cruise Lines International Association (CLIA) blijft het Middellandse Zeegebied een van de meest cruciale regio's voor de wereldwijde cruisesector. In 2024 kozen maar liefst 5,77 miljoen passagiers voor een cruise in de Middellandse Zee, wat een solide groei van 5,8% betekent ten opzichte van het voorgaande jaar.

Hiermee bevestigt de regio haar positie als de tweede populairste cruisebestemming wereldwijd, direct na het Caribisch gebied. De populariteit van het gebied is zo groot dat inmiddels één op de zes cruisepassagiers wereldwijd een route door de Middellandse Zee vaart.

Deze populariteit vertaalt zich ook in een aanzienlijke economische impact: in Europa, waar het Middellandse Zeegebied een kernonderdeel van vormt, genereerde de sector in 2023 een totale economische bijdrage van 55,3 miljard euro en ondersteunde het 440.000 banen. Terwijl de sector wereldwijd groeit naar een verwacht volume van 37,7 miljoen passagiers in 2025, blijft het Middellandse Zeegebied een drijvende kracht achter deze expansie, mede door de inzet van nieuwe, hoogwaardige schepen en een sterke focus op duurzame innovaties in lokale havens, zoals de uitrol van walstroominstallaties in steden als Valletta en Rotterdam.

Bewust reizen

Volgens de ‘Travel Tomorrow Bluepaper 2025’ van Thuiswinkel.org en de ANVR bevindt het toerisme in het Middellandse

Zeegebied zich op een kritiek kruispunt.

Omdat de sector inherent weersafhankelijk is, vormen stijgende temperaturen en extreme

weersomstandigheden een directe bedreiging voor de leefbaarheid en de kwaliteit van populaire Zuid-Europese bestemmingen.

Het rapport concludeert dat het behoud van deze regio's alleen mogelijk is door een fundamentele verschuiving naar ‘bewust reizen’, waarbij technologieën zoals AI worden ingezet om de impact van reiskeuzes op het klimaat inzichtelijk te maken. Voor de toekomst van het Middellandse Zeegebied is deze transitie naar emissiereductie en een betere balans op de bestemmingen essentieel om de economische waarde van toerisme te behouden zonder de lokale natuur en leefomgeving onherstelbaar te beschadigen.

Omslag?

Pieter Melieste (Manager Touroperating ACSI): ‘Als ik het over campingvakanties heb, dan is Italië bij ons veruit de belangrijkste bestemming als je het over de Middellandse Zee hebt. Spanje is beduidend goedkoper dan Italië. Je zou daar wat meer vraag verwachten.’

Hoe ziet Melieste de veelbesproken trend als het gaat om ‘de enorme omslag van interesse in Zuid- naar Noord-Europa’? ‘Die trend zien wij wel bij kampeerders, mensen met een eigen tent, camper of caravan, maar bij de families die een mobile home boeken zien wij die trend niet.’

Conclusie

De Nederlandse zomervakantie naar het Middellandse Zeegebied staat niet onder druk in termen van populariteit, maar wel in haar traditionele vorm. De vanzelfsprekendheid verdwijnt, de nuance groeit. Wie daar als reisprofessional op inspeelt met flexibiliteit, seizoensspreiding en keuzevrijheid, sluit aan bij wat de markt daadwerkelijk laat zien. De zon blijft lonken. Alleen niet meer op precies dezelfde manier als tien jaar geleden.

/ MIDDELLANDSE ZEEGEBIED

Duik dieper in de Middellandse Zee

Het Middellandse Zeegebied blijft onverminderd populair bij reizigers én reisprofessionals. Van zonzekere kusten en iconische eilanden tot rijke cultuur, gastronomie en steeds meer verrassende nichebestemmingen. Hoe goed ken jij dit veelzijdige gebied eigenlijk?

Met de TravEcademy Guide over het Middellandse Zeegebied lanceert TravEcademy een interactieve cursus die voortbouwt op de nieuwste edities van Travelpro. In deze training neem je een verdiepende duik in de regio, waarbij bekende klassiekers worden gecombineerd met minder voor de hand liggende bestemmingen en actuele reisthema’s. Denk aan nieuwe hotspots, veranderende reizigerswensen en concrete verkoopkansen. De cursus is te volgen via travecademy.nl of door de QR-code te scannen.

De cursus biedt niet alleen inspiratie, maar vooral praktische handvatten. Extra achtergrondinformatie, slimme tips en duidelijke positionering helpen je om klanten nog beter te adviseren - of ze nu op zoek zijn naar ontspanning, cultuur, gastronomie of een combinatie daarvan. Zo til je je kennis én je commerciële slagkracht naar een hoger niveau.

Heb je alle modules doorlopen? Dan sluit je af met een korte, interactieve quiz waarin je jouw

kennis direct kunt testen. Leuk, leerzaam en ideaal om scherp te blijven in een markt die continu in beweging is.

Kortom: de TravEcademy Guide over het Middellandse Zeegebied is een compacte, maar inhoudelijk sterke training voor iedere reisprofessional die zijn expertise wil verdiepen en up-to-date wil blijven. Ga naar travecademy.nl of scan de QR-code om direct te starten.

Scan de QR-code

Daarom boek je bij Captain Cruise

Daarom boek je bij Captain Cruise

Aanbod zee- en riviercruises

Meer dan 40.000 cruises online

Ervaren team met cruise experts

Grootste cruise aanbod (52 rederijen) in de Benelux

Persoonlijke service

Dynamic Packaging (vlucht, hotel & transfers)

Eigen whitelabel

Geen reserveringskosten

Uitgebreide online offertetool

Verkozen tot Beste Cruise Agent