najaar 2020
schilder
tips
voor de doehet-zelver
Luxer wonen na je 65e “Dit hadden we veel eerder moeten doen�
wat weet jij over jouw pensioen?
test! doe de
LevenWonen is het informatieplatform van de Erkend Financieel Adviseur
Hoe sta jij er eigenlijk voor? 'In 2020 is een recordaantal uren gestoken in het verbeteren van onze woningen'
‘Een eigen huis is nooit af.’ Dat zal iedere woningbezitter beamen. In 2020 is een recordaantal uren gestoken in het verbeteren van onze woningen: een uitbouw, zonnepanelen, herinrichting van de tuin – iedereen was aan de klus. Daarmee werden de uitgaven vooral in de eigen woning gestoken. Aan de inkomstenkant is het afgelopen half jaar veel gebeurd. Een grote groep mensen zag zijn inkomen achteruit gaan. Het is dan ook niet verkeerd om je eens goed te verdiepen in je financiën. Heb je voldoende buffer om onvoorziene kosten zoals een dakreparatie op te vangen? En wat kun je nú doen om na je pensioen onbezorgd in je huis te blijven wonen? We staan in dit nummer stil bij zelfredzaamheid. Voor de korte én lange termijn. Want alleen maar bezig zijn met het nu noem ik niet leven, maar overleven. En een gelukkig leven, dat willen we toch allemaal?
Bart de Nie Directeur SEH, keurmerkorganisatie van 7.000 Erkend financieel- en hypotheekadviseurs
LevenWonen magazine 2
inhoudsopgave
13
6
"En toen trok ze bij me in"
04 Hoe zorg je voor voldoende buffer? 09 Huizen bezichtigen als
de R in de maand is
10 Een beter klimaat in huis
16 18
Nooit meer een druiper
Wat betekent pensioen voor je hypotheek?
20 Scheiden doet lijden 25 Moeilijke begrippen uitgelegd 26 Vrolijk wakker worden
22
Luxer wonen na je 65e. "Dit hadden we eerder moeten doen."
27
Doe de pensioentest!
Colofon Editie najaar 2020 Uitgever SEH Redactie Oostdam & Partners en Essenso Ontwerp en drukwerk Trainews Media (trainews.nl) Fotografie Shutterstock.com, Bloemenbureau Holland LevenWonen is een uitgave van SEH. Deze stichting bewaakt de kwaliteit van Erkend Financieel Adviseurs. Die adviseurs zijn vindbaar op de website LevenWonen.nl. De artikelen in dit magazine zijn informatief bedoeld. Er zijn geen rechten aan te ontlenen. SEH is niet aansprakelijk voor eventuele fouten.
Hoe zorg je voor voldoende buffer? Het afgelopen half jaar is een grote groep mensen minder gaan verdienen. Mensen gaan buffers aanspreken en zitten met allerlei vragen. Het Nibud wordt meer dan ooit geraadpleegd en ziet het aantal bezoekers op de zogeheten BufferBerekenaar toenemen. Hoe zorg je in zowel de magere als de vette jaren voor voldoende buffer?
Sparen om je baanverlies op te vangen, is bijna ondoenlijk. Maar voor een zekere mate van inkomstenterugval kun je wél een spaarpotje opbouwen. Huizenbezitters doen er goed aan iets meer geld opzij te zetten dan huurders. Een eigen woning zorgt immers voor meer eigen kosten. Denk aan de ketel die soms vervangen moet worden en onderhoud aan huis en tuin. Het klinkt allemaal als een open deur. Iedereen weet immers toch dat het slim is om een buffer aan te leggen? “We weten ook allemaal dat we twee stuks fruit per dag moeten eten, maar dat haalt ook lang niet iedereen”, aldus Gabriëlla Bettonville, hoofd communicatie bij het Nibud.
Kwestie van gedrag en leefwijze Cijfers van het Nibud laten zien dat sparen inderdaad geen vanzelfsprekendheid is. 17 procent van de Nederlanders heeft niet eens een spaarrekening. En van de mensen die wel een spaarrekening hebben, geeft nog eens 5 procent aan niet over spaargeld te beschikken. “Dat is vrij ernstig”, vindt Bettonville: “Dit betekent dat die mensen nooit onvoorziene omstandigheden kunnen bekostigen. Maar die wasmachine gaat een keer kapot. Wat dan?” Het is verleidelijk om er meteen vanuit te gaan dat tot de groep niet-spaarders met name mensen met een minimum inkomen behoren. Dat is maar ten dele waar. Het uitgave- en spaarpatroon is volgens Bettonville vooral een weerspiegeling van iemands gedrag en leefwijze. “Zo zijn er mensen met een modaal inkomen die regelmatig hun spaarrekening leegtrekken omdat ze gewoon bij de dag leven. Maar in diezelfde inkomensklasse zijn er ook mensen die gedisciplineerd sparen. Die tweedeling zie je in alle inkomensklasses terug. Ook onder de groep mensen die ieder dubbeltje drie keer moeten omdraaien.”
Gabriëlla Bettonville, Nibud
LevenWonen magazine 4
Vuistregel: zet maandelijks 10% apart Het Nibud adviseert mensen standaard een tiende van wat er binnen komt, direct apart te zetten. Ongeacht
“Er is een grote, stille groep die eigenlijk heel blij was dat ze dit jaar niet op vakantie hoefden”
het inkomen. Dus ook als je van een bijstand leeft. Het is bijna niet voor te stellen, maar volgens het Nibud is het mogelijk. Een simpele formule om te berekenen hoe groot je totale buffer moet zijn, is er niet. Dat hangt af van zaken zoals je inkomen, de gezinssamenstelling, het soort huis, de inboedel, de auto en de staat waarin die laatste drie verkeren. Met de rekentool van het Nibud kunnen consumenten laten uitrekenen hoe hoog hun buffer zou moeten zijn. De vuistregel is dat je maandelijks 10 procent van je inkomen apart zet. Van de spaarders haalt een krappe 40 procent dat. Vier op de tien mensen is dus, ook in moeilijkere tijden, voorbereid om inkomstenterugval of onvoorziene kosten.
Interen Uit de BufferBerekenaar en de vragen die consumenten aan het Nibud stellen, blijkt dat een groeiende groep aan het interen is. “Helaas vinden veel mensen het moeilijk daar open over te praten met anderen. Ze voelen sociale druk om met allerlei activiteiten mee te doen en te zeggen dat het goed gaat. Maar ondertussen is er een grote, stille groep die eigenlijk heel erg blij was dat we dit jaar massaal niet op vakantie konden. Niet op vakantie hoefden.” Misschien schuilt daar wel het grootste probleem: het taboe op het bespreken van financiële zorgen.
Hoeveel geld zou jij maandelijks eigenlijk opzij moeten zetten? Check het op bufferberekenaar.nibud.nl
LevenWonen magazine 5
LevenWonen magazine 6
Shirley
genieten volop
van deze nieuwe fase in ons
leven
Lang denkt Shirley dat ze haar hele leven vrijgezel zal blijven. Tot ze tijdens een vakantie in Italië Linda ontmoet en hals over kop verliefd wordt. De gevoelens zijn wederzijds en ook na de vakantie blijven de twee elkaar ontmoeten. Na anderhalf jaar besluit Shirley om Linda te vragen bij haar in te trekken; ze zijn dan feitelijk al onafscheidelijk. Maar in praktische zin heeft samenwonen wel de nodige voeten in aarde.
“Linda woont nu nog in een huurappartement in de stad. Zelf heb ik een koophuis in een dorpje, nog geen half uur rijden bij haar vandaan. Linda vindt het heerlijk om hier te zijn en te genieten van de rust en de vrijheid. De stad heeft natuurlijk voordelen, maar bij haar thuis ontkom je eigenlijk nooit aan de hectiek ervan. Daardoor zijn we vrijwel altijd hier.” Vragen “Ik vond het best spannend om te vragen of ze bij me wilde intrekken. Maar toen ik zag hoe haar ogen begonnen te stralen, wist ik dat het antwoord ‘ja’ zou zijn. Daarmee was de eerste – en belangrijkste – stap gezet. Maar naarmate de dagen verstreken, kwamen er steeds meer vragen bij ons op. Samenwonen is immers meer dan alleen een huis delen. Wat moeten we vastleggen? Hoe zit dat met woonlasten en verzekeringen? En wat als er iets met één van ons zou
gebeuren? Een oud-studiegenoot van Linda is Erkend Financieel Adviseur en weet dus alles over financiële zaken. Ze belde meteen om een afspraak te maken en een week later zaten we met z’n drieën bij mij aan de keukentafel.” Samenlevingsovereenkomst “De adviseur legde ons uit welke mogelijkheden we hadden. We kregen het advies om bij de notaris een samenlevingsovereenkomst te laten opstellen waarin we afspraken konden vastleggen, bijvoorbeeld over de woonlasten. Als ik 100% eigenaar zou willen blijven, dan zou Linda bijvoorbeeld wel een deel van de hypotheekrente betalen maar geen aflossing.” “We konden er ook voor kiezen om Linda medeeigenaar te maken van het huis. Ook dat zou dan in de samenlevingsovereenkomst moeten worden
LevenWonen magazine 7
vastgelegd. In die situatie zou de notaris ook een overdrachtsakte opstellen en zou Linda een aanslag voor de overdrachtsbelasting ontvangen.” Pensioen en verzekeringen “Het pensioen werd ook onder de aandacht gebracht. Was er bijvoorbeeld in onze pensioenregelingen wel een nabestaandenpensioen opgenomen? Daar hadden we nog nooit naar gekeken, maar dit bleek wel zo te zijn. De adviseur raadde ons aan om bij onze werkgevers te informeren of we elkaar konden laten opnemen in die regelingen. Mocht één van ons weduwe worden, dan zou de ander vanaf de AOW-leeftijd toch een deel van haar pensioen krijgen.”
“Samenwonen is meer dan een huis delen. Je moet ook van alles regelen omtrent de woonlasten, verzekeringen en pensioen. Goed om bij stil te staan; ook als je partner bij je intrekt.”
Wat is een Erkend Financieel Adviseur? Een Erkend Financieel Adviseur is een keurmerk voor adviseurs die aan bepaalde eisen voldoen. Zo volgen zij jaarlijks extra opleidingen, bovenop de wettelijk vereiste examens, en beschikken ze over up-to-date kennis. Ook in relatie tot het coronavirus. Zo kun je bij hen terecht met vragen als: • Doe ik er goed aan in het corona-tijdperk een nieuw huis te kopen? • Is oversluiten van mijn hypotheek nu slim? • Hoe kan ik zonder zorgen in mijn huis blijven wonen? Maak je je zorgen om je financiële situatie? Neem contact op met een Erkend Financieel Adviseur. Die kan je vragen beantwoorden en je verder helpen. Je vindt een adviseur bij jou in de buurt op LevenWonen.nl.
LevenWonen magazine 8
“Verder kregen we het advies om een overlijdensrisicoverzekering op elkaars leven af te sluiten. Mocht één van ons overlijden, dan zou de ander het geld van die verzekering kunnen gebruiken om bijvoorbeeld de hypotheek af te lossen. Tot slot werden we gewezen op het belang van een testament, waarin we elkaar tot erfgenaam benoemen. Erg fijn, zo’n studiegenoot die alles weet!” Geen zorgen “Het is inmiddels bijna zover; volgende maand trekt Linda hier in. We hebben de huur van haar appartement een kleine maand geleden opgezegd en al een deel van haar spullen verhuisd. Verder hebben we besloten dat ik voorlopig eigenaar blijf van het huis. Mochten we in de toekomst trouwen, dan zien we wel weer verder.” “Maar de pensioenregelingen zijn aangepast, we hebben een overlijdensrisicoverzekering afgesloten én zijn bij de notaris geweest voor de samenlevingsovereenkomst en het testament. Over onze financiële situatie hoeven we ons geen zorgen meer te maken, dus kunnen we volop genieten van deze nieuwe fase in ons leven!”
Huizen bezichtigen als de R in de maand is De tuinen raken uitgebloeid, het regent vaker en het wordt kouder. Klinkt niet als de ideale tijd om een woning te bezichtigen. Toch heeft het juist voordelen om nu huizen te kijken. En te kopen! Mede dankzij de bloeiende tuinen en de belofte die het voorjaar brengt, trekt de lente doorgaans veel kijkers. In november en december gaan aanzienlijk minder mensen op huizenjacht. En dat heeft een groot voordeel: jij als koper hebt minder concurrentie! Dat betekent dat de kans op een woning groter wordt. Bovendien zijn de prijzen gemiddeld genomen lager dan in het voorjaar. Het late najaar en de vroege winter laten bovendien een heel waardevol beeld van het huis zien. Probeer daar zoveel mogelijk gebruik van te maken. Waterrrr Tijdens de R-maanden kun je goed zien hoe het regenwater op en om het huis wegstroomt – of juist blijft liggen. Probeer dus een keer een bezichtiging in te planning vlak na of tijdens een flinke regenbui. En maak bij sneeuw ook zeker een wandeling door de straat. Als jouw droomhuis als enige weinig sneeuw op het dak heeft, is de dakisolatie waarschijnlijk niet in orde. (Er zijn ook andere oorzaken te bedenken; die zullen we nu maar niet behandelen.) Kenmerkend voor de winter is het relatief hoge grondwaterpeil. In sommige gebieden komen de kruipruimtes dan onder water te staan. Dat hoeft niet altijd problematisch te zijn, maar het kan bijvoorbeeld wel optrekkende schimmel veroorzaken.
Gebruik je zintuigen Hoe is het klimaat in de woning? Is het warm of koud? Voelt het nat of droog? Veel kun je overigens al met het oog zien. Verkleuringen, krom getrokken materialen, condensvorming op de ruiten of hout/gips dat je kunt indrukken, zijn een indicatie voor vochtproblemen. Heb je de indruk dat er net geverfd is? Dan kan het zeker geen kwaad om een vochtmeter mee te nemen en de muren en kozijnen door te meten.
Op pagina 1 1 geven wij vijf tips voor een beter klimaat in huis ‘Er doorheen kijken’ Een interieur dat niet jouw smaak is, kleuren die je zelf nooit zou kiezen; ze zeggen dan dat je daar ‘doorheen’ moet kijken. Dat geldt ook voor het grauwe beeld dat kan ontstaan tijdens de R-maanden. De meeste huizen ogen in de winter nu eenmaal wat troostelozer. Dat is iets waar iedereen mee te kampen heeft. Heb je het gevoel dat je daar niet doorheen kunt kijken? Dan is het raadzaam om iemand met ervaring mee te nemen. Bijvoorbeeld een aankoopmakelaar of een klusjesman uit de familie.
LevenWonen magazine 9
LevenWonen magazine 10
Niet gek hoor, een goed klimaat in je huis
Je realiseert het je vast niet, maar gemiddeld breng je zo’n 80% van je tijd door in je eigen woning. Dankzij het buiten rondwarende coronavirus is die tijd zeker niet minder geworden. En dus verdient je binnenklimaat de nodige aandacht.
Zet de afzuigkap aan tijdens het koken En doe deksels op de pannen. Dan vervliegt al het vocht niet in je keuken. Droog na het douchen muren en glazen Dit kun je doen met een trekker of met een handdoek. Die laatste moet je niet gelijk daar weer ophangen, want dan komt het vocht alsnog in je badkamer. Neem (meer) planten in huis Planten zuiveren de lucht en zorgen voor zuurstof. En of dat nog niet genoeg is: ze houden je fitter, dempen geluid en werken stressverlagend.
5tips
handige
Plaats een vochtvreter Uiteraard als de luchtvochtigheid te hoog is. Zo’n vochtvreter zet lucht om in water en vangt dat op in een bakje. Dat kun je leeg gooien. Andersom, bij te droge lucht, kun je open bakjes met water aan je verwarming hangen. Zet je ramen open Ventileer je huis door elke dag ramen en (een) deur(en) open te zetten. Als het weer dat toestaat natuurlijk én er ook iemand thuis is. Anders heb je straks wel een gezond binnenklimaat maar geen dure spullen meer…
LevenWonen magazine 11
lees meer
Een goed binnenklimaat Binnenshuis is de luchtkwaliteit vaak minder dan buiten. De luchtvochtigheid speelt daarin een belangrijke rol. Het gaat dan – om heel precies te zijn – om de hoeveelheid waterdamp die er in de lucht zit. Dit wordt uitgedrukt in procenten. De ideale vochtigheidsgraad ligt tussen 40% en 60%. Je kunt dit eventueel zelf bijhouden met een hygrometer. Te laag of te hoog? Waaraan kun je merken dat de luchtvochtigheid in huis te laag is? Je kunt last krijgen van geïrriteerde luchtwegen door zwevend stof, barstjes in je lippen, droge ogen of zelfs huidklachten en een verminderd reukvermogen. Omdat hout door uitdroging krimpt, kunnen er barsten ontstaan in bijvoorbeeld houten meubels, je vloer en kozijnen. Bij een te hoge luchtvochtigheid krijgen mensen het vaak erg warm, omdat ze hun warmte niet goed via de lucht kwijt kunnen. Verder gaan meubels, deuren en kozijnen uitzetten. En ziektekiemen worden sneller verspreid. Nog een nadeel: je moet meer stoken. Het kost namelijk meer energie om vochtige lucht warm te maken. Gezondheidsklachten door schimmels en vocht In één op de vijf woningen komen schimmels en vochtplekken voor. Bij huurwoningen die zijn gebouwd vóór 1960 is dit percentage zelfs 40% (bron: WoonOnderzoek 2018). Vocht en schimmel in een woning zijn de oorzaak van veel gezondheidsklachten. Denk maar eens aan benauwdheid, hoesten, allergieën en astmatische klachten.
LevenWonen magazine 12
Belastingvoordeel bij verbouwen of verduurzamen De coronacrisis heeft ervoor gezorgd dat veel mensen (meer) thuiswerken. Dat vraagt om een goede werkplek. Soms moet er eerst wat worden geklust of is zelfs een complete verbouwing nodig om thuis een goede kantoorplek te creëren. Als je niet genoeg spaargeld hebt, kun je de kosten van een verbouwing financieren door je hypotheek te verhogen. Als dat niet lukt, kun je ook een persoonlijke lening afsluiten. Wist je dat je de rente van zo’n lening mag aftrekken bij je belastingaangifte? Uiteraard gelden daar wat regels voor. Zo moet het geld van je persoonlijke lening echt gebruikt zijn voor het verbouwen van je huis. Ook de financieringskosten zijn dan aftrekbaar. Hetzelfde geldt trouwens als je het geld gebruikt voor het verduurzamen van je huis. Bijvoorbeeld als je zonnepanelen of HR++ glas laat plaatsen.
2021 besteden In
krijgen we meer te
lees verder
LevenWonen magazine 13
Ondanks de coronacrisis stijgt volgend jaar de koopkracht van alle burgers in Nederland. Althans, zo staat het in de Miljoenennota 2021, die tijdens Prinsjesdag is gepresenteerd. De belangrijkste punten op een rij. Volgens het Centraal Planbureau groeit de economie volgend jaar met 3,5%. De gemiddelde koopkracht stijgt volgens de cijfers in 2021 met ongeveer 0,8 procentpunt. Werkenden met een middeninkomen profiteren het meeste, maar dan moet Nederland natuurlijk niet in een tweede lockdown terechtkomen. Gebeurt dit wel, dan zal de recessie zich verdiepen, met schadelijke gevolgen voor onze economie. Meer informatie Wil je weten wat de gevolgen van de kabinetsplannen zijn voor jouw financiĂŤle situatie? Wij helpen je graag verder. Wij zijn als Erkend Financieel Adviseur expert op het gebied van geldzaken. Bel of mail gerust om een afspraak te maken.
LevenWonen magazine 14
Belastingen en toeslagen Meer arbeidskorting, minder belasting Dat je in 2021 meer te besteden hebt, komt vooral doordat de arbeidskorting voor alle werkenden hoger wordt. Ook gaat het tarief van de eerste belastingschijf omlaag van 37,35% naar 37,10%. Hierdoor houden werkenden netto meer over. Minder zelfstandigenaftrek De zelfstandigenaftrek van zzp’ers
gaat echter flink omlaag; van ruim € 7.200 per jaar naar € 3.200 in 2036. Minder belasting op vermogen Spaarders en kleine beleggers hoeven straks over de eerste € 50.000 van hun vermogen (in box 3) geen belasting te betalen. Nu is dit ‘heffingsvrije vermogen’ nog € 30.846. De bedragen zijn per persoon: fiscale partners worden dus pas belast vanaf € 100.000.
Wonen Overdrachtsbelasting geschrapt Ben je tussen de 18 en 35 jaar en koop je in 2021 je eerste huis? Dan hoef je geen overdrachtsbelasting te betalen. Die bedraagt nu nog 2% over de koopsom van de woning. Op een huis met een koopprijs van € 250.000 scheelt dat dus € 5.000! Aftrek maximaal 43% Verdien je meer dan € 68.507 per jaar, dan mag je over 2021 opnieuw minder aftrekken bij je aangifte Inkomstenbelasting. Dit maximale percentage daalt met 3%. In de praktijk betekent dit dat de aftrek van je hypotheekrente – maar bijvoorbeeld ook partneralimentatie, giften en zorgkosten – volgend jaar maximaal 43% is. Eigenwoningforfait Eigenaren van huizen met een WOZ-waarde tussen € 75.000 en € 1.090.000 hebben volgend jaar een lager eigenwoningforfait. Dit daalt naar 0,5%. Energiebelasting De belasting op gas gaat omhoog en die op elektriciteit omlaag. Het kabinet wil huiseigenaren zo stimuleren om duurzamer te leven en te wonen.
LevenWonen magazine 15
De 3 V’s als je gaat schilderen
Nooit meer een druiper! Ben je van plan het huis opnieuw in de lak te zetten? Zeker met een kwast verven vergt de nodige finesse. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je al het schilderwerk moet uitbesteden. Begin eens met een oppervlak (de meterkast, bijvoorbeeld) dat je minder ziet. Houd vervolgens de 3 V’s in gedachten en word een meester in schilderen.
Get the right gear Je bent zo goed (of slecht) als het materiaal dat je gebruikt. Zorg dus voor goede kwaliteit verf en de juiste kwast. Voor binnen gebruik je liever watergedragen verf (acrylverf); toch wat gezonder dan terpentine. Een kwast met synthetische borstel is daarvoor geschikt. Bij verf op terpentinebasis kun je een borstel van varkenshaar gebruiken, maar synthetisch haar werkt ook prima.
LevenWonen magazine 16
Voorbereiding: Meer dan het halve werk Bij een schilderklus gaat de meeste tijd in de voorbereidingen zitten. Ook wanneer je al wat schilderuren hebt gemaakt, zul je zien dat er meer uren gaan zitten in het afdekken en tapen dan je vooraf had ingeschat. Neem hier dus voldoende tijd voor. Gebruik voor grote oppervlakten afdekzeil; voor kleine delen zoals kozijnen, klinken en stopcontacten kun je naast tape ook aluminiumfolie gebruiken.
Strepen? Dan heb je waarschijnlijk een te dunne verflaag aangebracht. Check ook even de kwaliteit van de kwast.
Verftechniek: Opzetten, verdelen, uitstrijken, afblijven En hoe voorkom je nou die druipers (zakkers) tijdens het verven? Meestal ontstaan ze doordat er teveel verf aan de kwast zit. De truc is om de helft van de kwastborstel in de verf te dopen. Zorg dat de haren de verf goed absorberen en strijk de kwastborstel af langs de binnenkant van het verfblik. Breng de verf in verschillende richtingen aan: verticaal opzetten, horizontaal verdelen en vervolgens verticaal uitstrijken. Strijk daarbij met lange bewegingen, terwijl je de kwast als een pen vasthoudt. Bij het uitstrijken voer je ook wat druk uit. En daarna is het de kunst om de verf zijn werk te laten doen. Afblijven dus!
Volgorde: Schuren, verven, drogen, schuren, verven, drogen, schuren, verven, drogen Voor een goed dekkend resultaat, mag je uitgaan van minstens drie verfbeurten: ĂŠĂŠn keer grondverf of primer, en vervolgens twee of drie laklagen. Bij felle kleuren (dus ook fel wit), kun je beter twee keer primen. Dan komt de grootste tijdvreter: het drogen. Afhankelijk van het soort verf, de temperatuur en luchtvochtigheid duurt dat meestal 5 tot 15 uur. Voor een extra goede aanhechting van de volgende laag schuur je het tussendoor telkens licht op. Vergeet daarna niet met een borstel en doekje het stof te verwijderen. Tip: Paneeldeur? Zet de verf dan niet in de hoek van de gleuf op, want daardoor krijg je zakkers. Begin iets meer vanaf het midden en verdeel de verf vanaf daar naar de hoeken.
LevenWonen magazine 17
Wat betekent pensioen voor je hypotheek? Als je met pensioen gaat, daalt meestal je bruto inkomen. Kun je dan je hypotheek nog wel betalen?
LevenWonen magazine 18
Iedereen die vóór z’n pensioen in Nederland heeft gewoond, krijgt vanaf de pensioenleeftijd een AOWuitkering. Dit is een vast bedrag per maand. De uitkering komt van de Sociale Verzekeringsbank. Op de website www.svb.nl kun je er meer informatie over vinden. Spaar je ook via je werkgever voor pensioen? Dan kun je op de site mijnpensioenoverzicht.nl nu al zien hoeveel pensioen én hoeveel AOW je straks waarschijnlijk zult krijgen. Hypotheek aflossen? Je inkomen is na pensionering meestal lager dan ervoor. Dan heb je dus minder te besteden en minder ruimte voor hypotheeklasten. Het kan daarom verstandig zijn om je hypotheek al zo veel mogelijk af te lossen voordat je de AOW-leeftijd bereikt. Daardoor dalen je maandelijkse lasten en houd je meer over om van te leven. Maar let op: gebruik niet je hele spaarpot om af te lossen. Want dan heb je geen geld meer beschikbaar om een tegenvaller mee op te vangen. Dan zit je geld vast in stenen, zoals dat heet.
Zorg voor nabestaanden Biedt jouw werkgever een pensioenregeling aan? Dan kun je er meestal ook voor kiezen om te sparen voor nabestaandenpensioen. In dat geval krijgt jouw partner elke maand een uitkering van het pensioenfonds, als jij onverhoopt komt te overlijden. Met dat geld kan je partner (een deel van) de woonlasten betalen. Wie krijgt nabestaandenpensioen? De meest bekende vorm van een nabestaandenpensioen is het partnerpensioen. Maak jij gebruik van deze regeling en ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partner? Dan heeft die automatisch recht op partnerpensioen. Wonen jullie samen? Dan moeten jullie elkaar als partner aanmelden bij jullie pensioenfonds(en). Wezenpensioen Vaak is er ook recht op een wezenpensioen. Dat is een uitkering aan elk van de kinderen van de overleden persoon. Zo’n wezenpensioen loopt tot het kind 18 of 21 jaar is. Soms nog langer, als het kind nog studeert. De hoogte ervan verschilt per pensioenregeling.
Extra pensioen Wat je ook kunt doen, is nu meer pensioen opbouwen. Dan heb je straks meer geld voor onder meer je woonlasten. Extra pensioen opbouwen kun je door zelf te sparen, door geld te beleggen of door geld in te leggen voor een lijfrenteverzekering of lijfrentespaarrekening (banksparen). Bijtijds advies vragen De looptijd van een hypotheek is vaak 30 jaar. Het kan zijn dat jouw hypotheek afloopt na je pensioendatum. Als je de schuld dan nog (lang) niet hebt afgelost, kan het lastig worden om opnieuw een groot bedrag te lenen. Immers, je inkomen zal na pensioen waarschijnlijk lager zijn en dus mag je dan minder lenen. Als je niet genoeg kunt lenen, moet je misschien je huis verkopen. Neem daarom ruim vóór de ingangsdatum van je pensioen contact op met je Erkend Financieel Adviseur en laat uitzoeken wat je mogelijkheden zijn.
Overlijden en hypotheek Veel stellen met een koophuis hebben een overlijdensrisicoverzekering (ORV) op elkaars leven. Als één van beiden overlijdt, keert de verzekeraar een bedrag uit aan de ander. Zo’n ORV dekt meestal niet de hele hypotheek. Daardoor zal de langstlevende partner nog steeds een deel van de hypotheekkosten moeten betalen. Of heb je inmiddels geen partner meer of een andere partner? Hebben jullie deze verzekering jaren geleden afgesloten? Laat die dan eens nakijken. Zo zijn de premies de laatste jaren flink omlaag gegaan. De kans bestaat dat je kunt besparen op de premie of dat je voor hetzelfde geld een hogere uitkering kunt krijgen.
LevenWonen magazine 19
Scheiden doet lijden LevenWonen magazine 20
Bij het kopen van een woning staan de meeste mensen wel stil bij de mogelijkheid van een toekomstig overlijden. Maar met scheiden houden we liever geen rekening. Gek eigenlijk, want met een slordige 37 procent is de kans op een scheiding tijdens de looptijd van je hypotheek minstens zo groot.
Een aantal feiten Als je in een koopwoning woont en gaat scheiden, kom je voor lastige keuzes te staan. Niet alleen emotioneel maar ook financieel. Wil een van beiden nog in het huis blijven wonen? Of moeten jullie de woning verkopen? In het eerste geval is de betaalbaarheid van de hypotheek van groot belang. Zeker als de hypotheek op twee namen staat. Degene die in het huis wil blijven wonen, zal de ander moeten uitkopen. LET OP: De geldverstrekker (de instelling waar jullie de hypotheek hebben lopen) moet meewerken aan het uitkopen van een van de partners. Uitkopen kan alleen als deze ermee akkoord gaat. Vraag dat dus als eerste na!
Meer echtscheidingen In 1975 liep nog ongeveer een op de vijf huwelijken uit op een scheiding, zo’n 20% dus. Dit aandeel steeg daarna flink. In 1980 eindigde een op de vier huwelijken in een scheiding en sinds 2000 geldt dit zelfs voor meer dan één op de drie. Volgens het CBS was 2015 het ‘topjaar’. Toen was het scheidingspercentage 39,6%. In de jaren daarna is dit licht gedaald, tot 37,1% in 2018.
Nog maar vijf jaar alimentatie De regels voor partneralimentatie zijn met ingang van 2020 ingrijpend veranderd. De duur van de alimentatietermijn is van twaalf jaar ingekort naar hooguit vijf jaar.
Beschik je niet over voldoende (spaar)geld om je ex uit te kopen? Dan moet je de lopende hypotheek verhogen. Dat kan alleen als je voldoende inkomen hebt. Alimentatie speelt daarbij een rol. Moet je die betalen, dan kun je minder lenen.
In de nieuwe wet is voortaan de stelregel: na een scheiding moet er over 50% van de tijd die het huwelijk (of het geregistreerd partnerschap) heeft geduurd partneralimentatie worden betaald.
Overwaarde Als geen van beiden in het huis kan of wil blijven wonen, dan moeten jullie het huis verkopen. Is het huis meer waard dan de hypotheek? Dan is sprake van overwaarde. Die moet je weer investeren in je nieuwe huis. Doe je dat niet, dan mag je niet alle hypotheekrente aftrekken.
Voorbeeld: als je acht jaar bij elkaar bent geweest, is er voor vier jaar recht op alimentatie. Maar, er is aanvullend een grens gesteld aan de alimentatieduur. Die mag maximaal vijf jaar zijn. Op die regel zijn wel een paar uitzonderingen. Op LevenWonen.nl kun je daar meer over lezen.
Restschuld Levert het huis minder op dan de hypotheek, dan hebben jullie een restschuld. Bij een hypotheek met Nationale Hypotheekgarantie (NHG) kan die – onder voorwaarden – worden kwijtgescholden. Anders moet je de restschuld zelf betalen. Voorkom dure fouten Wat zijn jouw financiële rechten en plichten na een scheiding? Welke gevolgen heeft het voor je Belastingaangifte? Is er sprake van alimentatie en zo ja, hoe hoog is deze? Allemaal lastige kwesties. Aarzel niet deskundig advies te vragen, om inzicht te krijgen in je inkomen en nieuwe woonkosten. Het kan je behoeden voor dure fouten. Een verdrietig einde van een relatie moet niet ook nog eens leiden tot financiële zorgen bij een nieuwe start.
LevenWonen magazine 21
LevenWonen magazine 22
verhuizen Wim en Marjan
riant appartement naar een
Wim en Marjan wonen al veertig jaar in een grote, halfvrijstaande woning buiten het centrum. Met veel plezier, ook vanwege de prachtige tuin die Marjan zelf heeft aangelegd. Maar de jaren beginnen te tellen en Wim vraagt zich af of het niet verstandig is om te verhuizen.
“Het huis hebben we gekocht toen onze dochters wat ouder werden en alle drie een eigen kamer wilden”, vertelt Marjan. “Nadat zij hun vleugels hadden uitgeslagen, kreeg Wim zijn ‘bibliotheek’. Ik gebruik een andere slaapkamer als hobbyruimte, waar ik onder andere mijn plantjes opkweek.” De extra ruimte komt dus goed van pas, maar de laatste jaren kost het meer moeite om alles bij te houden. Wim: “Niet alleen het onderhoud van het huis en de tuin, ook het schoonmaken. Marjan heeft last van reuma, haar gewrichten zijn versleten. Traplopen is dan geen pretje. Stofzuigen ook niet; dat doe ik sinds ik ben gepensioneerd. Maar ook ik begin te voelen dat ik geen twintig meer ben.” Nieuw thuis Dus viel voor de eerste keer voorzichtig het woord ‘verhuizen’. “Ik had verwacht dat Marjan zou
tegensputteren, want een tuin als de onze krijg je nooit weer. Maar tot mijn verbazing stemde ze direct in. Ook omdat we nu nog gezond genoeg zijn om samen een nieuw thuis te maken.” Daarmee was de eerste stap gezet. Wim en Marjan brengen hun dochter Phileine direct op de hoogte. “De laatste jaren vraagt zij regelmatig of ons huis intussen niet te groot voor ons is. Dat hebben we altijd ontkend, maar eigenlijk wisten we wel beter. Ze klonk opgelucht toen we het haar over de telefoon vertelden en beloofde snel langs te komen om het te bespreken.” Dichterbij Het echtpaar denkt in eerste instantie aan een kleine bungalow, ergens in de buurt van het oude huis. Maar dat lijkt dochter Phileine geen goed idee. Marjan: “Ze wees ons erop dat alle drie dochters ruim honderd kilometer bij ons vandaan wonen. Dan is het toch lastig om straks voor
LevenWonen magazine 23
ons te zorgen.” Phileine dringt er daarom op aan dat haar ouders een huis in de buurt van hun dochters zoeken. “Ik zag dat om financiële redenen niet zitten”, vertelt Wim. “Ons huis was weliswaar voor een groot deel afgelost, maar zou nooit genoeg opbrengen om er een appartement in een dure regio mee te kopen. En op onze leeftijd nog een hypotheek krijgen, dat zat er niet in, dacht ik. Maar Phileine schudde haar hoofd en zei dat ik me vergiste. Ze raadde ons aan om een afspraak te maken met een adviseur en die te laten uitrekenen wat er wel en niet mogelijk was. En zo geschiedde.” Vier ton Wim en Marjan maken een afspraak met hun Erkend Financieel Adviseur, die drie dagen later bij hen aan tafel zit. Wim: “We hadden op voorhand wat financiële gegevens toegestuurd over ons huis, de hypotheek en ons pensioen. Het eerste wat onze adviseur zei, was dat we het goed hadden geregeld en dat we zeker nog een hypotheek konden afsluiten. De overwaarde van ons huis werd geschat op anderhalve ton, waardoor we op zoek konden naar een appartement van vier ton. Ik viel bijna van mijn stoel. Zoveel?” Uitzicht Intussen zit Phileine niet stil. Ze heeft twee riante, maar niet té grote appartementen gevonden op nog geen kwartier rijden bij haar vandaan. Allebei met een prachtige badkamer, een ruime woonkeuken én een enorm balkon voor haar moeder’s plantjes. Ze maakt direct afspraken voor de bezichtiging ervan.
‘Dit hadden we veel
eerder moeten doen’ Het eerste appartement dat ze bekijken is prachtig, maar Marjan valt als een blok voor het tweede. Dat ligt aan de rand van het dorp, met aan één kant uitzicht over de weilanden en aan de andere kant over het park. Nog diezelfde dag brengen Wim en zij een bod uit, een week later tekenen ze de voorlopige koopovereenkomst. Comfort Inmiddels is het een half jaar later en wonen ze een paar maanden in hun nieuwe huis. “Het is allemaal erg snel gegaan”, zucht Marjan. “Ons oude huis hebben we binnen twee weken verkocht voor een prijs die hoger was dan we durfden dromen.” De overwaarde hebben ze ingebracht in het appartement, waardoor ze nu nog goedkoper wonen dan voorheen. “En dat in zo’n super de luxe appartement!” Het echtpaar is erg ingenomen met het comfort dat ze ervaren. “Alles gelijkvloers is erg prettig. Niet meer de trap op en af zeulen met planten of – in Wims geval – de stofzuiger. Verder is er ruimte genoeg, we hebben een grote woonkamer annex keuken en drie slaapkamers. Dus heeft Wim nog altijd zijn bibliotheek en kon ik mijn hobbykamer weer inrichten. En hoewel ik de tuin soms mis, is ons balkon veel praktischer. Misschien hadden we deze stap veel eerder moeten zetten.”
LevenWonen magazine 24
moeilijke begrippen uitgelegd
Huh? Wat zegt u? Eigenwoningforfait Met het woord forfait bedoelden de Romeinen en Fransen vroeger ‘iets buiten de wet doen’. Anno 2020 denken wij bij dit moeilijke woord niet aan misdrijven maar aan belastingen. Als je eigenaar bent van een woning (dus niet huurt), dan moet je belasting betalen over dat bezit. Dat gaat via een moeilijke constructie. • Stap 1: tel 0,6% van de waarde van je huis (de WOZ waarde, om precies te zijn) op bij je inkomen. • Stap 2: je betaalt over je totale inkomen 37,05% of 49,50% belasting. Kortom, het eigenwoningforfait is een fiscale bijtelling. Niet voor het rijden van een auto maar voor het bezitten van een huis. Annuïteitenhypotheek Een annuïteit is een vast bedrag. Bij een hypotheek gebruikt voor de aflossing van de schuld. Je betaalt
de hele looptijd (bijvoorbeeld 30 jaar lang) elke maand hetzelfde bedrag. Maar let op. Dit bedrag bestaat uit twee delen: een stuk aflossing én een stuk rente. Die twee delen verschillen telkens van elkaar. Aan het begin van de looptijd bestaat de annuïteit grotendeels uit rente. Later wordt het deel voor de aflossing van de schuld steeds groter. De rente kun je bij je aangifte Inkomstenbelasting in aftrek brengen. Lineaire hypotheek Wat is dan een lineaire hypotheek, vraag je je af? Bij zo’n hypotheek is het deel aflossing elke maand hetzelfde. Alleen het deel rente verandert elke keer. Als je de lening net hebt afgesloten, is de rente hoog. Immers, dan is de schuld nog hoog. Later, als je de schuld flink hebt afgelost, wordt het onderdeel rente steeds kleiner. Samengevat, bij een annuïteitenhypotheek is het bedrag dat je betaalt elke maand hetzelfde, bij een lineaire hypotheek wordt dit maandbedrag telkens een beetje minder.
LevenWonen magazine 25
vrolijk wakker worden
Moeite met opstaan of wakker worden? Deze tips helpen je de ochtend soepeler door te komen.
1 2 3 4
Begin de dag met een dansje. Nou ja, dat is misschien een beetje overdreven. Maar een muziekje ’s ochtends kan de start behoorlijk veraangenamen. Simuleer de dageraad. Zorg dat er zonlicht je kamer binnenkomt zodat je hersenen ook weten dat het dag wordt. Of ga voor een wake-up light; ook handig voor in de winter. Mediteren, sportoefeningen, douchen, knuffelen met de hond, met koffie in de tuin zitten - neem de tijd voor iets dat jou positieve energie geeft.
5
Stap met het goede been uit bed. Dat doe je bijvoorbeeld door met een positieve gedachte of leuk vooruitzicht je dag te beginnen. Bedenk die de avond ervoor en schrijf het desnoods op.
6
Word je graag wakker met de geur van koffie? Zet dan een timer op je koffiezetapparaat. Scheelt je ’s ochtends ook weer tijd.
7
Zorg voor frisse lucht in je slaapkamer. Ventileren is sowieso het devies. Planten helpen je bovendien de lucht te zuiveren. Wat dacht je van klimop en aloë vera? En je weet het: hangen is het nieuwe staan.
8
Go feng shui! Positioneer het bed zo dat het hoofdeinde tegen een raamloze muur staat en je vanaf beide kanten in kunt stappen. Symmetrie dus. Creëer zo veel mogelijk rust. Oftewel: alles wat naar werk riekt, mag je de slaapkamer uit bonjouren.
Stimuleer de bloedsomloop en prikkel je voeten met een voetmassagematje. Lekker ontspannend!
LevenWonen magazine 26
Pensioentest
Wat weet jij over jouw pensioen? Wat is nu de officiële pensioenleeftijd, de leeftijd dus waarop je recht krijgt op een AOW-uitkering van de overheid? a. 65 jaar b. 66 jaar en 4 maanden c. 67 jaar en 6 maanden d. 70 jaar Is er een website waar je kunt zien hoeveel pensioen je tot nu toe hebt opgebouwd? a. Ja, op www.pensioengat.nl b. Ja, op www.belastingdienst.nl c. Ja, op www.mijnpensioenoverzicht.nl d. Nee, zo’n website bestaat niet
Biedt elke werkgever in Nederland aan zijn werknemers een pensioenregeling aan? a. ja b. nee
Bekijk de antwoorden op: Levenwonen.nl/pensioentest
Hoe hoog is een AOW-uitkering voor samenwonenden (netto, na 1 juli 2020)? a. € 1.270,67 b. € 1.201,42 c. € 870,03 d. € 822,62
Oplossing woordzoeker vorige editie: VERHUISKOSTEN
LevenWonen magazine 27
Belangrijke financiĂŤle beslissingen vragen om de beste adviseurs
WWW.SEH.NL De Erkend Financieel Adviseur: als je ĂŠcht goed advies wilt Bij de Stichting Erkend Hypotheekadviseur (SEH) zijn ruim 7.000 financieel adviseurs aangesloten. De stichting is opgericht in 1998 om goed financieel advies aan de consument te waarborgen. Adviseurs die bij SEH zijn aangesloten, volgen jaarlijks extra opleidingen en moeten aan strengere eisen voldoen dan de wet aan hen stelt. Alleen adviseurs die aan deze eisen voldoen, mogen het SEH-keurmerk dragen. LevenWonen magazine 28