Issuu

Inspiratiegids micro-avonturen Avontuur begint waar het landschap spreekt

De strandschommel in “Palendorp”, in Petten aan zee, Nederland. Een kunstwerk van 160 palen die het silhouet vormen van de voormalige kerk en een tiental huisjes. Het verbeeldt de roerige geschiedenis van het dorp en het gevecht tegen de zee. Bron: Mini Expedities en www.schommelpalendorp.nl. 2

Inhoud INTRO 4 Waarom deze gids? 5 Wat willen we bereiken? 5 Voor wie is deze gids bedoeld? 5 VAN PLEK NAAR VERHAAL, VAN VERHAAL NAAR BELEVING Waarom micro-avonturen? Meer dan een activiteit Wat maakt een micro-avontuur zo bijzonder?

DE BOUWSTENEN VAN EEN STERK ONTWERP 1. Wie neem je mee op avontuur? 2. Vertrek vanuit het DNA van de plek 3. Vertaal naar een verhaal 4. Geef het vorm 5. Deel het verhaal 6. Blijf leren

8 10 14 22 30 34 38

INSPIRERENDE VOORBEELDEN

7 7 7

Stel je voor: je stapt een landschap binnen dat je al kent, maar vandaag beleef je het anders. Je voelt de wind, hoort verhalen die in de bomen fluisteren, ontdekt een detail dat je nooit eerder zag. Dat is de kracht van een micro-avontuur – klein in schaal, groots in beleving. Met deze inspiratiegids willen we jou en andere initiatiefnemers uitdagen om die magie mogelijk te maken. Niet door grote ingrepen, maar door slimme ideeën die mensen dichter bij natuur en landschap brengen. Microavonturen geven plekken een nieuwe laag van betekenis, ze prikkelen nieuwsgierigheid en nodigen uit tot verwondering. Ze maken van een gewone dag iets bijzonders.

Waarom doen we dit? Omdat we geloven dat beleving de sleutel is tot verbondenheid. Wie een landschap écht ervaart, gaat er zorgzaam mee om. Micro-avonturen zijn een antwoord op de groeiende vraag naar authentieke natuurervaringen, zonder dat we het landschap overbelasten of vervlakken. Ze creëren ruimte voor ontmoeting, creativiteit en inclusiviteit. Deze gids is er voor iedereen die wil meebouwen aan die beleving. Je vindt hier ideeën, methodieken en voorbeelden om zelf aan de slag te gaan. Laat je inspireren, experimenteer, en ontdek hoe jouw plek kan uitgroeien tot een bron van avontuur.

Ga mee op pad. Het landschap wacht op jouw verhaal.

WAAROM DEZE GIDS?

VOOR WIE IS DEZE GIDS BEDOELD?

De behoefte aan natuurbeleving groeit. Mensen zoeken naar rust, authenticiteit en verbinding met hun omgeving. Tegelijk willen we vermijden dat deze zoektocht leidt tot overbelasting van kwetsbare gebieden of oppervlakkige “picture perfect locaties” zonder verhaal. Micro-avonturen bieden een antwoord: ze versterken de band tussen mens en landschap, stimuleren verwondering en respect en dragen bij aan duurzame recreatie.

Deze gids richt zich tot iedereen die een rol speelt in het ontwikkelen van belevingsaanbod in natuur en landschap, zoals landschapsbeheerders en natuurorganisaties, lokale besturen, toeristische partners, initiatiefnemers, creatieve makers, educatieve en inclusieve organisaties. Samen kunnen we micro-avonturen inzetten om het landschap op een betekenisvolle manier te laten spreken: voor bezoekers, bewoners én de natuur zelf.

WAT WILLEN WE BEREIKEN? We willen inspireren: tonen hoe micro-avonturen kunnen bijdragen aan natuurbeleving en landschapsidentiteit. We willen ondersteunen: in deze gids reiken we een praktische methodiek en voorbeelden aan om zelf aan de slag te gaan. We willen vooral ook verbinden: samenwerking stimuleren tussen beheerders, lokale gemeenschappen en partners. 5

Een micro-avontuur is een kleine, verrassende ervaring die je laat spelen en ontdekken vanuit het landschap – eenvoudig, toegankelijk en met betekenis.

VAN PLEK NAAR VERHAAL, VAN VERHAAL NAAR BELEVING Waarom micro-avonturen? Toerisme Vlaanderen wil via micro-avonturen kleinschalige, toegankelijke en duurzame natuurbelevingen dicht bij huis stimuleren, waarbij de nadruk ligt op het versterken van de band met het Vlaamse landschap en natuur. Micro-avonturen zijn een antwoord op de groeiende behoefte aan authenticiteit en natuurverbinding. Ze brengen mensen dichter bij het landschap, zonder dat we het overbelasten of vervlakken. Het gaat niet om grootschalige ingrepen, maar om slimme, betekenisvolle ervaringen die nieuwsgierigheid prikkelen en respect voor natuur versterken. Ze enten zich in het DNA van de natuur en landschappen in Vlaanderen.

Meer dan een activiteit Micro-avonturen zijn geen doel op zich. Ze laden een groter verhaal op: de geschiedenis van een plek, de waarde van natuur, de identiteit van het landschap. Ze leiden bezoekers naar plekken met voldoende draagkracht en kunnen een bezoek verlengen of verdiepen.

Wat maakt een micro-avontuur zo bijzonder? Een micro-avontuur draait om beleving. Het kent een grote diversiteit aan vormen en ervaringen, het kan een kort, spontaan moment zijn dat je dag doorbreekt of een activiteit die een weekenduitstap verrijkt. Het is prettig, analoog, laagdrempelig en betekenisvol verankerd in de eigenheid van het landschap. Inclusie is een uitgangspunt: zoveel mogelijk mensen kunnen meedoen. 7

De bouwstenen van een sterk ontwerp STAP VOOR STAP, VAN PLEK NAAR BELEVING MET HET MICRO-AVONTURENKOMPAS Een micro-avontuur begint niet bij een bord of een route, maar bij een idee. En dat idee groeit uit het landschap zelf. Stel je voor: je staat op een plek en vraagt je af: wat maakt deze plek bijzonder? Welke verhalen liggen hier verborgen en welke wil ik vertellen? Wie wil ik hier uitnodigen? Dat is het startpunt van jouw ontwerp. Dit stappenplan wijst je de weg om micro-avonturen doelgericht vorm te geven. Ontdek alle praktische tips en inspirerende ideeën om zelf aan de slag te gaan. Gebruik deze gids als bron van inspiratie, als handig hulpmiddel of als checklist tijdens jouw hele proces.

Vertrek vanuit het DNA van de plek

Geef het vorm

Blijf leren

Wie neem je mee op avontuur?

Vertaal naar een verhaal

Deel het verhaal

Natuurleerpad Tabloo, Dessel. Een ontwerp van Wondering i.s.m. Secchi-Vigano.

WIE NEEM JE MEE OP AVONTUUR? Wie betrek je bij het ontwerpen van een micro-avontuur? Hoe organiseer je een co-creatief ontwerpproces? Wie wil je straks meenemen op dit avontuur? Gezinnen, kinderen, lokale bewoners, bezoekers van verder weg? Maak persona’s en denk vanaf het begin na over

inclusiviteit. Niet alles kan overal voor iedereen toegankelijk zijn, maar door slim te ontwerpen en helder te communiceren, vergroot je de kans dat zoveel mogelijk mensen kunnen meedoen.

Een sterk micro-avontuur ontstaat niet in isolatie. Het vraagt om samenwerking. Hoe beter je die coalitie organiseert, hoe groter de kans dat het avontuur duurzaam en gedragen wordt. Een multidisciplinair team zorgt bovendien voor kwaliteit en meerwaarde.

Hoe partners betrekken? • Start vroeg: nodig partners uit vanaf de eerste ideeënfase. Zo zijn ze betrokken en kunnen ze hun expertise inbrengen. Denk aan co-creatie om in te zetten op de betrokkenheid van lokale actoren (eigenaarschap/ambassadeurschap). • Maak verwachtingen duidelijk: werk gezamenlijk aan een missie. Wat is het doel van het project? Welke rol speelt elke partner? Een gezamenlijk fundament en transparantie voorkomen misverstanden. • Zoek gedeelde waarden en maak van tegenstanders bondgenoten: leg de nadruk op wat jullie bindt: natuurbeleving, inclusie, duurzaamheid.

Breng belanghebbenden in kaart Identificeer wie invloed heeft en wie betrokken is. Maak een schema van betrokken partijen (stakeholdermapping), met invloed en interesse als assen. Zo zie je snel wie je actief betrekt, wie je informeert en waar kansen voor samenwerking liggen. Dit voorkomt verrassingen en geeft richting aan je aanpak.

Invloed / mate van beslissingsrecht van stakeholder

Van idee naar gedragen avontuur

BEÏNVLOEDER

SLEUTELFIGUUR

zoveel mogelijk informeren met relevante info, tevreden houden

grondig en goed informeren, samenwerken, nauw contact

GEÏNTERESSEERDE TOESCHOUWER monitoren, minimale inspanning

naar verwachtingen peilen en hieraan tegemoet komen, informeren en luisteren

Interesse van stakeholder

Rollen verdelen onder diverse partners • Coördinator, trekker, initiatiefnemer: bewaakt het proces en de planning. • Inhoudelijke experts: brengen kennis over landschap, natuur en toegankelijkheid. Denk ook aan gidsen, de heemkundige kring, vrijwilligers, bewoners, het Regionaal Landschap, Natuurpunt, ... • Doelgroepenorganisaties: bieden inzicht omtrent noden van toekomstige gebruikers, zoals de jeugdbeweging, de seniorenraad, leerkrachten, ... • Creatieve partners: zorgen voor storytelling, unieke beleving en creatieve vormgeving ervan.

Tips voor draagvlak en communicatie in het ontwerpproces • Vertel het verhaal: leg uit waarom het micro-avontuur waarde toevoegt voor natuur, bezoekers én gemeenschap. • Gebruik visuele middelen: schetsen, moodboards en voorbeelden maken het idee tastbaar. • Blijf communiceren: updates en feedbackmomenten houden partners betrokken. • Vier successen samen: een openingsevenement of persmoment versterkt het gevoel van eigenaarschap.

• Communicatiepartners: helpen om het avontuur bekend te maken. Een communicatie-ambtenaar kan hierbij helpen. • Beheerpartners: nemen verantwoordelijkheid voor onderhoud en opvolging na realisatie. • Sponsors: dragen bij aan de financiële haalbaarheid van het micro-avontuur • Eigenaar: zorg dat de eigenaar van de grond van in het begin betrokken en akkoord is met de plannen. 13

Untitled #158, landart van Aeneas Wilder bij het Klooster van Colen in Tongeren-Borgloon. Het betreden van het kunstwerk is een contemplatieve ervaring die doet denken aan een kloosterwandeling, waarbij het werk volgens Wilder fungeert als een lens om gedachten en emoties te focussen tegen het decor van het landschap van Kerniel.

VERTREK VANUIT HET DNA VAN DE PLEK Luister eerst naar wat de plek zelf vertelt. Elk landschap draagt lagen van tijd en betekenis: vormen, sporen, verhalen die in aarde en mensen leven. Ontdek die stille hints – van oude kaarten tot lokale herinneringen – en laat ze de basis vormen van jouw ontwerp. Hoe dieper je de eigenheid van de plek begrijpt, hoe sterker je

avontuur wortelt in authenticiteit. Zo ontstaat een beleving die niet zomaar geplaatst is, maar groeit uit het landschap zelf.

Wat maakt mijn landschap bijzonder? Ga op zoek naar wat je landschap of plek uniek maakt: opvallende kenmerken, sterke verhalen, bijzondere plekken en lokale troeven. Ontdek de elementen die jouw landschap onderscheiden en gebruik ze als bouwstenen voor een krachtig concept.

Grafische weergave van typerende landschappelijke bouwstenen in Vlaanderen, Beeldtaal Open Ruimte Vlaanderen, OMGEVING 16

Haal inspiratie uit fysieke kenmerken van het landschap De fysieke kenmerken van je omgeving vormen de bouwstenen van je micro-avontuur. Denk aan een mijnterril, rivier, moeras, bos of duinen. Gebruik deze unieke elementen om een avontuur te creëren dat verankerd is in het karakter van het landschap.

Deze ‘Kugelbahn’ langs een wandelroute in de Zwitserse bergen speelt prachtig in op het aanwezige reliëf.

Ontdek deze bouwstenen door het terrein op te gaan of door bestaande kaarten te raadplegen zoals reliëfkaarten, overstromingsgevoelige kaarten, bodemkaarten, historische kaarten, luchtfoto’s, ...

INSPIREREND VOORBEELD: EEN KNIKKERBAAN IN OBERIBERG IN ZWITSERLAND

Oude kaarten verschaffen onschatbare informatie over de geschiedenis van het landschap en het landgebruik. Beeld: stafkaart uit 1873, Historical Open Street Map.

Haal inspiratie uit bestaande bronnen of studies Veel landschappen zijn al uitgebreid in kaart gebracht. Denk aan landschapsbiografieën die vertellen hoe een gebied zich door de wisselwerking tussen mens en natuur door de tijd heen heeft ontwikkeld. Ze onthullen de ontstaansgeschiedenis, vroegere activiteiten en unieke kenmerken. Dit zijn waardevolle vertrekpunten voor een micro-avontuur of nieuw verhaal. Vaak bestaan er ook landschapsvisies, beheerplannen of toeristische ontwikkelingsplannen. Lees je eerst in en bouw verder op bestaande kennis zodat je niet van nul moet beginnen.

Interessante bronnen of voorbeelden • Landschapsbiografieeën van onder meer de Vlaamse Parken • Regionale landschappen: ambassadeurs van het Vlaamse landschap, met een uitgebreide kennis over de unieke kantjes van de streek en een sterk lokaal netwerk. • Beheerplannen van natuurdomeinen 18

• Erfgoedbeheerplannen • Een lokale heemkundige kring

Breng het landschap zelf grondig in kaart Heb je tijd en middelen? Ga dan zelf aan de slag met een grondige analyse van het landschap. Breng belangrijke en waardevolle kenmerken in kaart. Zo werd in de landschapsvisie voor de Kempense Heuvelrug bijvoorbeeld een relictenkaart opgemaakt, die historische en nog waar te nemen landschappelijkhe elementen heeft geïnventariseerd. Deze aanpak vraagt expertise, maar levert goed onderbouwde kennis op over het landschap en de plek waarop je ingrijpt. Dit is essentieel om op passende wijze in te spelen op de eigenheid van het gebied.

Relictenkaart (ca. 10.000 v. Chr - 1960 n. Chr.) INSPIREREND VOORBEELD: RAADPLEEG EEN RELICTENKAART geomorfologie

lijnvormige elementen

bouwkundig erfgoed

oorlogserfgoed

heuvelrug en stuifduincomplex

rivier

religieus erfgoed

posities FLAK stelling

paraboolduin

houtkant ancien régime

oude hoeve

(vermoedelijke) bomkraters

slibafzettingen (fluviatiel)

hoofdweg sinds ancien régime

stadspoort, kasteel of landhuis

veen

weg sinds ancien régime

brug

donk

hooiweg sinds ancien régime

lakenhal

turf- en moerasijzerertswinning

steilrand

verlaten tracé ancien régime

(verdwenen) molen

(vermoedelijke) leem- of zandputten

(mogelijke laatglaciale geul/meander

bundel karresporen

industrieel erfgoed

De relictenkaart van de Kempense Heuvelrug onthult oude landduinen die zich uitstrekken over Retie, Kasterlee en Herentals (ca. 10 000 v.C. - 1960 n.C.). Ze visualiseert de kern van de Heuvelrug: een 15 km lange rug met duinen en heuvels die getuigen van een ver verleden en toont hoe historische landvormen vandaag nog het landschap bepalen. Kaart: Strootman Landschapsarchitecten, uit de Landschapsvisie en toeristisch ontwikkelingsplan Kempense Heuvelrug. holle weg

vroege bewoningssporen

toerisme en recreatie

gedempte waterlopen

vindplaats steentijd

weg sinds 1777-1850

vindplaats metaaltijden

weg sinds 1850-1870

Celtic fieldcomplex

vindplaats Romeinse tijd

weg sinds 1870-1930

vindplaats middeleeuwen

weg sinds 1930-1960

historische recreatiehotspots

loopgraven

grondstofwinning

zandgroeve

bosbouwrelicten gracht ter bestrijding dennenmoorder

natuur

(beschermde) natuurgebieden

spoorweg

grondgebruik

opgeheven spoorweg

plaggendek (oude akkerbodems)

houtkant sinds 1777-1960

hooi- en weiland sinds ancien régime

bomenrij

bos sinds ancien régime

bos sinds 1777-1900 bos sinds 1900-1960

heide sinds ancien régime

moeras sinds ancien régime open water

historische stads- of dorpskern

Bouwelhoeve

Stand oktober 2020

0,5

1,5

2km

Bevraag gebruikers, vrijwilligers of medewerkers

Kleur buiten de lijntjes Verken andere werelden: kunst, speelgoed, spellen, enz. Ze kunnen verrassende inspiratiebronnen zijn. Ook het immateriële erfgoed van een plek kan een bijzonder vertrekpunt zijn. Kijk wat er al is en vanuit een nieuwe invalshoek. Vertaal die creatieve belevingen naar unieke ervaringen in de natuur. Zo maak je jouw micro-avontuur echt bijzonder!

Voorbeeld van een fictieve mental map ter inspiratie. Afbeelding gegenereerd met Midjourney

Geen tijd voor een uitgebreid onderzoek? Er zijn ook laagdrempelige manieren om inzicht te krijgen in de bouwstenen van het landschap. Betrek bezoekers, buren, vrijwilligers of medewerkers: vraag hen welke elementen het landschap voor hen uniek maken en welke verhalen er leven. Laat mensen niet alleen vertellen, maar ook tekenen. Een eenvoudige mental map onthult wat zij zien als kenmerkend: welke plekken, vormen of lijnen verschijnen op papier? Zo verzamel je waardevolle input zonder complexe analyses.

Het vanzelfsprekende in een landschap kan een pefecte aanleiding vormen voor een fijn spel en je zo uitdagen het landschap op een andere manier te beleven. Hier in de vorm van een ‘bosmemory’.

INSPIREREND VOORBEELD: VLOTKAMPEREN DILSEN-STOKKEM Koppel verschillende micro-avonturen in RivierPark Maasvallei aan elkaar door te overnachten op een kampeervlot.

Kijk verder dan de plek zelf Onderzoek hoe jouw locatie zich verhoudt tot het grotere geheel: in welk geografisch gebied ligt ze, wat zijn de regiogrenzen? Breng ook micro-avonturen in de buurt in kaart. Wat bestaat er al en waar liggen koppelkansen? Door avonturen slim te verbinden, kan je een netwerk creëren dat bezoekers langer boeit en het verhaal van het landschap versterkt.

Benut de kracht van je team

Je hebt in de eerste stap een mix van expertises verzameld. Zet die nu slim in. Betrek inhoudelijke experten, doelgroepen en partners en schakel de juiste kennis op het juiste moment in. Zo til je je micro-avontuur naar een hoger niveau.

Ontwerpschets van de onthaalplek van het Rendierjagerspad in natuurgebied de Teut in Zonhoven, door OVERLANT landschapsarchitecten i.s.m. Fugzia. © Claar

VERTAAL NAAR EEN VERHAAL Nu komt het creatieve deel. Hoe maak je van die plek een ervaring die prikkelt? Storytelling is de sleutel: welk verhaal wil je vertellen? Voeg zintuiglijke elementen toe, iets om te voelen, te horen, te ruiken

en denk na over duurzaamheid. Het concept moet niet alleen aantrekkelijk zijn, maar ook respectvol omgaan met natuur en draagkracht.

Een goed idee is één ding, maar om het concreet te maken heb je tools nodig. Deze leidraad biedt praktische hulpmiddelen om je ontwerpproces te versnellen en te versterken. Laat je inspireren door bestaande kennis en voorbeelden, zoals ideeën en praktijkvoorbeelden op Avonturen.be, ‘Reizen naar Morgen’: een visie op duurzame beleving, ‘Te gast in het landschap’: inspiratiegids voor duurzame natuurbeleving van Toerisme Vlaanderen en Alastair Humphreys’ boek ‘Micro-adventures’. Trek je vuile laarzen aan en ga zelf op expeditie om je micro-avontuur vorm te geven. Ga het terrein op, kijk, test, evalueer.

Creatieve partners aan zet Indien creatieve partners werden betrokken, zijn zij nu aan zet. Met hun expertise transformeren ze de gedefinieerde randvoorwaarden en landschappelijke bouwstenen om tot een micro-avontuur op maat. Besteed bijzondere aandacht aan storytelling en experience design. Bij storytelling wordt verhalen en emoties doelgericht ingezet om een plek betekenis te geven en mensen eraan te verbinden. Bij experience design wordt een totaalervaring ontworpen waarbij alle elementen: 24

ruimte, zintuigelijke prikkels, sfeer en interactie bewust worden vormgegeven om een coherente en impactvolle ervaring te creëren.

Conceptfiches Om het denken ontwerpproces te vergemakkelijken hebben we binnen deze inspiratiegids conceptfiches als sjabloonvoorbeelden ontwikkeld. Deze fiches ondersteunen je bij de ontwikkeling van je micro-avontuur concept: wat moet je micro-avontuur teweegbrengen? Waarop en op wie wil je inspelen? Wie zijn je partners? Welk verhaal wil je vertellen? De conceptfiches zijn jouw creatieve toolkit: een bron van ideeën, een handige checklist én een voorbeeld om mee aan de slag te gaan. Gebruik ze om bestaande ervaringen om te vormen tot iets dat perfect past bij jouw plek. De conceptfiches zijn terug te vinden in bijlage. Je vindt ook een lege fiche die je kan helpen bij het ontwerp van jouw avontuur.

INSPIREREND VOORBEELD: BE-NL KAMPIOENSCHAP STEENTJES KEILEN IN DE MAASVALLEI

Vanaf 2026 wordt op de oevers van de Maasvallei het Belgisch-Nederlands Kampioenschap Steentjes Keilen georganiseerd door Rivierpark Maasvallei. Het evenement legt de link met de typische grindoevers in de Maasvallei. Steentjes keilen is een eeuwenoude traditie, die in Schotland zelfs een nationale sport is. Iedereen mag drie pogingen wagen om de verste sprong over het water te maken. Daarnaast is er de ludieke Maasdörpekemp, waarin dorpen strijden om eeuwige roem.

Wil je zeker zijn dat je niets over het hoofd ziet? Volgende checks helpen je om de belangrijkste principes vanaf het begin mee te nemen: • Inclusie: ga creatief aan de slag met toegankelijkheid, communicatie en evenwaardige alternatieven zodat niet alleen een specifieke doelgroep, maar een bredere groep wordt uitgenodigd om een plek vanuit een andere hoek of op een andere manier te beleven. • Duurzaamheid: respecteer de draagkracht van het landschap en kies voor slimme oplossingen. Sta ook stil bij een lange levensduur van de ingreep. • Storytelling: zorg dat je avontuur een verhaal laat beleven dat de plek betekenis geeft. Creëer interacties die emoties oproepen en een blijvende indruk achterlaten. • Natuurpositieve aanpak: draag positief bij aan de omgeving door binnen het ontwerp van je micro-avontuur bijvoorbeeld te stimuleren om bij te dragen aan de natuur: waterkwaliteit testen, opruimacties op de rivier,... • Maak goede keuzes, je moet niet alles willen vertellen.

Voorkom valkuilen, versterk je avontuur Een goed micro-avontuur is doordacht. Deze tips helpen je om valkuilen te vermijden en je ontwerp sterker te maken.

Te populaire plekken zonder verhaal Een plek die enkel populair is omwille van een foto of hype mist diepgang. Micro-avonturen moeten meer bieden dan een mooi beeld: ze moeten een verhaal vertellen dat de plek betekenis geeft. Authenticiteit en context maken het verschil tussen een vluchtige trend en een blijvende ervaring.

Universal design Dit is het ontwerpen van producten, diensten en omgevingen zodat ze voor alle mensen toegankelijk, begrijpelijk en bruikbaar zijn, ongeacht leeftijd, vaardigheden of beperkingen, zonder dat er aanpassingen of gespecialiseerde oplossingen nodig zijn. Dit bredere concept, dat verder gaat dan alleen toegankelijkheid, bevordert sociale inclusie en vermindert de noodzaak voor individuele aanpassingen. Toegankelijkheid hoeft niet altijd te betekenen dat alles verhard wordt. Denk 26

creatief: voorzie in hulpmiddelen, denk aan alternatieve routes, het betrekken van zintuigen en verschaf duidelijke en betrouwbare informatie. Kleine ingrepen kunnen al een groot verschil maken. Toon aan dat inclusie en natuurbehoud hand in hand kunnen gaan.

Copy-paste vermijden: authenticiteit behouden Inspiratie is goed, kopiëren niet. Denk aan de zoveelste uitkijktoren of Virtual Reality Experience. Elk landschap heeft een eigen verhaal en karakter. Gebruik bestaande ideeën als vertrekpunt, maar vertaal ze naar de eigenheid van jouw plek. Zo blijft het avontuur uniek en geloofwaardig.

Zet aan tot actie Een micro-avontuur draait om actie, niet om kant-enklare oplossingen. Voorzie geen vlot, maar geef materialen om er zelf één te bouwen en de rivier over te steken. Laat bezoekers hout sprokkelen voor hun kampvuur of hun eigen appelsap persen. De magie zit in het maken, proberen en ervaren, niet in het krijgen.

INSPIREREND VOORBEELD: ZANCADAS SOBRE RUEDAS (REGIÓN DE MURCIA, SPANJE)

Deze vogelkijkhut in Nederland is geen gewone hut. De ervaring start al op weg ernaartoe: een tunnel van gerecycleerde materialen leidt je naar een houten ei op een zandplaat, geïnspireerd door het nest van de Grote Stern. Het ontwerp is circulair en tijdelijk, zodat mens en natuur elkaar ontmoeten zonder het ecosysteem te belasten. Duurzaamheid en creativiteit komen hier samen! Een ontwerp van RO&AD architecten.

In de regio Murcia maakt het project Zancadas sobre Ruedas onverharde natuurpaden toegankelijk voor iedereen. Met speciale eenwielige stoelen (joëlette) kunnen mensen met mobiliteitsbeperkingen samen met vrijwilligers genieten van beschermde natuurgebieden. Het initiatief verbindt inclusie, welzijn en natuurbehoud en laat zien hoe samenwerking grenzen verlegt zonder het landschap te belasten.

INSPIREREND VOORBEELD: VOGELKIJKHUT TIJ IN HARINGVLIET

Doorgedreven thematisering van het landschap Het is verleidelijk een plek volledig te thematiseren, maar let op voor ‘Disneyficatie’ waarbij een overdosis decor, bordjes en kunstmatige elementen de natuurlijke beleving verdringen. Een landschap is krachtig door zijn eigen verhaal en sfeer. Kies voor subtiele ingrepen die versterken in plaats van overstemmen, zodat bezoekers écht verbinding voelen met de plek, niet met een opgelegd thema. Let daarnaast op voor ingrepen die natuur reduceren tot een product: verplichte consumptie bij horecapunten, betaalde toegang tot gebieden, souvenirwinkels of commerciële events midden in kwetsbare landschappen. Zulke praktijken beperken inclusie en zetten druk op ecosystemen. Kies voor belevingen die verbinden. Natuur is een gemeenschappelijk goed, geen handelswaar. Lokaal ondernemen kan zeker aangemoedigd worden, maar altijd met respect voor de plek.

Een te veilige en gecontroleerde omgeving Te veilige en volledig gecontroleerde omgevingen halen de spanning uit een micro-avontuur. Zoek de balans: veiligheid is belangrijk, maar laat ook ruimte voor ontdekking en kleine risico’s. Enkele voorbeelden zijn het toelaten van wildere stukjes groen, waterzones of speelterreinen niet omheinen, diversiteit in verhardingen voorzien, routes en activiteiten niet te veel voorkauwen, het gebruik van avontuurlijke materialen en objecten zoals boomstammen, stenen, heuvels, enz.

Beleving boven entertainment Micro-avonturen gaan over beleving, niet over spektakel. Ze nodigen uit tot verwondering, reflectie en verbinding met de plek. Denk aan sereniteit bij een oorlogssite: een ervaring die respect en begrip oproept, niet een attractie die louter entertaint. Kies voor ingrepen die verdiepen, verhalen, stilteplekken, subtiele interacties, zodat bezoekers niet alleen iets doen, maar écht iets voelen en begrijpen. Tip: Authenticiteit, inclusie en respect voor het landschap zijn de rode draad. Als je die drie bewaakt, vermijd je de meeste valkuilen.

INSPIREREND VOORBEELD: HET VLINDERPAD IN KALMTHOUT

Bij The Outsider bouw je samen een echt vlot en gaat ermee het water op. Na een korte instructie leer je knoop- en sjortechnieken, waarna je in team een stevig vlot construeert. Klaar? Dan volgt een avontuurlijke tocht vol grappige en uitdagende opdrachten, een ervaring vol samenwerking, spanning en plezier.

Het blindengeleidepad Vlinder in de Kalmthoutse Heide is een korte, toegankelijke wandeling speciaal ontworpen voor blinden en slechtzienden. Aan de hand van voelbare plattegronden en een gratis app ontdek je via audio-informatie zeven infopunten langs bomen, planten, heide en een ven. Het pad is goed begaanbaar en blijft ook voor ziende bezoekers een mooie natuurervaring. © Dedicon.nl

Afbeelding gegenereerd met Midjourney

INSPIREREND VOORBEELD: BOUW ZELF JE VLOT!

Troldhedestien in Kolding, Denemarken, een postindustrieel park met beleving op maat van iedereen. Een ontwerp van LYTT Architecture. 30

GEEF HET VORM

Van idee naar realisatie. Kies materialen die passen bij het landschap, werk aan toegankelijkheid en bewaak het budget. Denk aan details die het verschil maken: een zitplek op de juiste plaats, een subtiele markering, een uitnodigende tekst.

Partners en samenwerkingen Het creatieve denken studiewerk zit erop, nu is het tijd om de schop in het zand te steken. Verdeel de taken duidelijk: wie neemt welke rol op zich? Schakel indien nodig een aannemer in of kies voor uitvoering in eigen beheer. Betrek partners zoals het Regionaal Landschap, Natuurpunt en andere om je te helpen bij zaken zoals aanplant, regelgeving en een duurzame aanpak en beheer. Door dergelijke partners vroeg te betrekken, kun je vanaf het begin gemakkelijker inzetten op een duurzaam beheer. Samen maak je van plannen werkelijkheid en breng je jouw micro-avontuur tot leven!

Financiering Soms ligt het budget al klaar, soms komt het pas wanneer er een helder idee op tafel ligt. Onderzoek welke subsidies beschikbaar zijn en of de gemeente kan bijdragen. Daarnaast is het interessant om aan lokale ondernemers te denken. Zij zijn bij uitstek gastheren van de plek en kunnen vaak reeds basisvoorzieningen zoals toiletten, parking, eten- en drankenservice, enz. aanbieden.

Wees creatief: een verdienmodel kan ervoor zorgen dat je investering zichzelf terugverdient. Overweeg bijvoorbeeld een gratis basiservaring en extra belevingslagen tegen betaling, zoals het huren van een spelbox, luisterapparatuur of een gids. Zo combineer je betaalbaarheid met mogelijkheden om je project duurzaam te financieren!

Zorg voor duurzaam onderhoud Een micro-avontuur blijft alleen sterk als het goed onderhouden wordt. Plan regelmatig onderhoud in om de kwaliteit en beleving te garanderen én de duurzaamheid te bewaren. Neem dit mee in je budget en bepaal wie het uitvoert: doe je het zelf of werk je samen met een externe partner? Kan je eventueel vrijwilligers of ambassadeurs inschakelen? Zo blijft jouw avontuur niet alleen mooi, maar ook betrouwbaar voor elke bezoeker. Een mooi voorbeeld zijn de tuintjes aan de huizen van Bokrijk. De buurt mag de opbrengst van de tuintjes houden, op voorwaarde dat ze deze onderhouden en aanleggen zoals ze dat vroeger deden, zodat de bezoeker deze ervaring meekrijgt.

INSPIREREND VOORBEELD: STOKKENMANROUTE DOOR HET BOS VAN KATTEVENNEN

INSPIREREND VOORBEELD: ONTDEK VLAANDEREN VANOP HET WATER

De Stokkenmanroute in Kattevennen leidt 4,2 km langs indrukwekkende houten figuren: mysterieuze stokkenmannen, ontworpen door NU architectuuratelier en Kab. Mathilde Geens. Ze brengen een fantasierijk verhaal tot leven en laten je anders kijken naar bos, natuur en zelfs de kosmos.

Dankzij Peddelsport Vlaanderen en partners zoals Vlaamse Waterweg en Vlaamse Milieumaatschappij zijn nieuwe peddelroutes uitgestippeld. Maandenlang verkenden ze rivieren en kanalen om veilige instapplaatsen, toegankelijke uitstapzones en kwetsbare natuurgebieden in kaart te brengen. Met kajak of kano kan je op verschillende plekken het water op voor een avontuurlijke tocht, van de rust genieten, verborgen parels ontdekken en Vlaanderen vanuit een uniek perspectief beleven. Wil je actief bijdragen aan een schonere omgeving terwijl je peddelt? Doe mee met de Paddle Cleanup, ideaal voor teambuildings en verenigingen.

De wandeling kan op drie manieren: als spontane ontdekkingstocht, met een luisterverhaal via app of publicatie, of als educatieve ervaring met een begeleidend spel voor scholen. Zelfs de wegwijzers doen mee als kleine stokkenmannetjes die je verder leiden.

Afbeelding gegenereerd met Midjourney

Bewegwijzering op maat van kinderen voegt een extra dimensie toe aan een wandeling. 34

DEEL HET VERHAAL Hoe zorg je ervoor dat je verhaal leesbaar is, afgestemd op je doelgroep? Het verhaal van een micro-avontuur leeft verder dan alleen de plek. Hoe maak je het aantrekkelijk? Denk aan communicatie en marketing, maar ook

5 aan partners die het verhaal mee uitdragen. Een goed avontuur is iets waar mensen over vertellen – online én offline.

Waar promoot ik mijn micro-avontuur? Maak reclame via verschillende kanalen, online én offline. Gebruik bestaande websites van jezelf of partners of maak een nieuwe website, zet sociale media in, werk met brochures, lokale kranten en pers. Schakel ook lokale ambassadeurs in om je verhaal krachtig te verspreiden.

Zet je micro-avontuur in de kijker Naast reclame via verschillende kanalen kan je het avontuur extra in de kijker zetten met een kick-off event, een concert, een diner of een andere beleving. Zo wek je nieuwsgierigheid, betrek je je publiek en geef je je micro-avontuur een vliegende start.

Schakel de hulp van partners in Maak gebruik van professionele partners zoals Toerisme Vlaanderen, lokale toeristische diensten en doelgroepenorganisaties. Je kunt de promotie ook uitbesteden aan gespecialiseerde bureaus of influencers die een gerichte marketingcampagne opzetten. Zo vergroot je je bereik en zet je jouw micro-avontuur krachtig in de kijker. 36

Welke informatie geef ik mee? Geef altijd duidelijke praktische info mee. Vertel wat mensen mogen verwachten van de beleving, hoe toegankelijk en bereikbaar de plek is en of het gratis of betalend is. Voeg ook tips toe over gepaste kleding, de duurtijd van het avontuur en voor welke leeftijd het geschikt is. Denk daarnaast aan zaken zoals veiligheid (bijvoorbeeld risico’s of noodnummers), voorzieningen (aangepaste toiletten, horeca, parkeergelegenheid), bereikbaarheid met het openbaar vervoer of de fiets en een eventuele reservatie of inschrijving. Schakel de hulp in van doelgroepenorganisaties en partners omtrent welke informatie beschikbaar moet zijn. Communicatie in het landschap vraagt om zorgvuldigheid: stem je boodschap af op de draagkracht van de plek, zodat je geen overrompeling van bezoekers veroorzaakt. Wanneer een plek niet toegankelijk is, leg je uit waarom: bijvoorbeeld om een kwetsbare plantensoort te beschermen of tijdens het broedseizoen. Denk bovendien na over hoe je deze informatie op de locatie zelf duidelijk en aantrekkelijk overbrengt.

INSPIREREND VOORBEELD: PARKRANGERS ALS LOKALE AMBASSADEURS, IN WORKSHOPS, AVONTUREN EN GIDSBEURTEN!

Wil je het Nationaal Park Hoge Kempen écht beleven? Ga mee met een Ranger! Zij kennen het gebied door en door en nemen je mee naar de mooiste plekken. Onderweg hoor je verhalen over natuur, landschap en dieren. Kies uit activiteiten zoals een Smakenwandeling, waarbij je de natuur proeft, of ‘Nationaal Park in een Notendop’, een ideale kennismaking. Er is voor iedereen iets, ook activiteiten voor mensen met een beperking.

Waterevent Dobbero in de Leiestreek. Initiatief en samenwerking tussen VZW Toersime Leiestreek, de provincie West-Vlaanderen en Tankkd. 38

BLIJF LEREN

Het avontuur stopt niet bij de lancering. Verzamel feedback, kijk hoe mensen het beleven, en gebruik die inzichten om verder te groeien. Zet in op onderhoud en nazorg. Elk micro-avontuur is een stap in een groter verhaal - jouw landschap dat steeds opnieuw ontdekt wordt.

Verzamelen van feedback Ook na de start van je micro-avontuur is het waardevol om te ontdekken hoe het beleefd wordt. Vraag actief feedback: via een gastenboek, je website, een korte enquête… elke stem telt! Luister naar wat bezoekers ervaren. Wat werkt goed? Waar kan het beter? Gebruik die inzichten om bij te sturen en je avontuur nóg sterker te maken. Je kan veel leren uit de feedback van je avonturiers. Feedback is geen eindpunt, maar brandstof voor groei!

Ga met feedback aan de slag Zet positieve reviews in de kijker. Deel enthousiaste ervaringen op je website en in je communicatie. Geen betere reclame dan échte verhalen van bezoekers. Maak het melden van problemen eenvoudig en duidelijk. Voorzie een contactformulier of een vaste contactpersoon waar bezoekers problemen kunnen doorgeven, bijvoorbeeld wanneer er iets stuk is gegaan. Zo reageer je snel, hou je de communicatie sereen en zorg je dat de juiste informatie meteen bij jou terechtkomt. Bedank ook steeds voor deze feedback. Tip: Beschouw deze stappen niet als een strakke checklist, maar als een kompas. Elk avontuur is uniek. Laat ruimte voor creativiteit, samenwerking en verrassing.

INSPIREREND VOORBEELD: EEN GASTENBOEK VOL WAARDEVOLLE FEEDBACK

In het Rubenshuis worden ervaringen en feedback verzameld in een gastenboek. Het gastenboek geeft inzicht in wat door bezoekers wordt geapprecieerd en bijblijft.

Inspirerende voorbeelden Op de volgende pagina’s vind je een aantal inspirerende voorbeelden van micro-avonturen in binnen- en buitenland. Met enkele beknopte gegevens, zoals de methodiek voor het ontwikkelen van een micro‑avontuur, een raming van het budget en mogelijke partnerschappen, geven we je graag een eerste houvast om je eigen avontuur vorm te geven.

Beelden die je naar buiten lokken! Van links naar rechts, eerst boven dan onder: Picknickkast, Packraften in Damme, ravotten in Prinsenpark Retie, Tranendreef ontworpen door Dré Wapenaar, Op stap met een MaasVerkenner, RivierPark Maasvallei. Blotevoetenpad

HET LAND VAN DE SLAPENDE REUS

Even je energie aflaten! 44

A Giant Sculpture, de slapende reus, van Gijs Van Vaerenbergh

DNA VAN DE PLEK (WAAR?) PLAATS Provinciaal domein de Hoge Mouw op de Kempense Heuvelrug, Kasterlee. LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Zandvlakten, duinen, heide, sprookjesachtige bomen en uitgestrekte dennenbossen. VERHAAL Op de Kempense Heuvelrug leeft de mythe van een reus die, langgerekt over de heuvels, vredig onder het zand zou slapen. Het golvende reliëf, gevormd door duinen, heide en bossen, inspireerde al eeuwenlang verhalen over mythische figuren. Omdat de stuifduinen door begroeiing zijn vastgezet, lijkt het alsof de reus stil blijft liggen onder zijn natuurlijke deken. Deze legende geeft het landschap zijn betoverende karakter en vormt de basis voor figuren en verhalen die bezoekers vandaag nog steeds begeleiden.

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

BELEVING/AVONTUUR • Afwisselend landschap met avontuurlijke routes • Ontdekkingsmomenten onderweg: speelzones, uitzichtpunten, reuzenhoofd, enz.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Opmaak landschapsvisie en toeristisch ontwikkelingsplan Kempense Heuvelrug, die als basis dienden voor ingrepen zoals de sculptuur van de slapende reus.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN • Breed publiek, extra leuk voor kinderen. • Speciaal rollerpad en picknicktafel voor rolstoelgebruikers en kinderwagens. • Speciale wandeling voor dove of slecht horende kinderen. • Betalende activiteiten (toegankelijk met beperkt budget via Iedereen Verdient Vakantie).

SAMENWERKING EN FINANCIERING Toerisme Vlaanderen, het Agentschap Onroerend Erfgoed, Provincie Antwerpen, Kempen, Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete, Kasterlee. Creatieve partners: Strootman landschapsarchitecten, Bailleul, Gijs Van Vaerenbergh. Met steun van Toerisme Vlaanderen, Platteland Plus (middelen van Vlaanderen en Provincie Antwerpen) en LEADER. Realisatie in 2021.

DUUR VAN DE ERVARING Uren - hele dag gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

ONDERHOUD EN BEHEER Zandvlakten, duinen, heide, sprookjesachtige bomen en uitgestrekte dennenbossen. COMMUNICATIE Via brochures, website, kaartjes, instagram, ... VERZAMELEN FEEDBACK Via Toerisme Kasterlee, online reviews, ...

MEER INFO via Toerisme Kasterlee of kempenseheuvelrug.be/slapende-reus 45

HET WATERORGEL

Het Waterorgel door Roberta Gigante in het Visserijpark in Gent

DNA VAN DE PLEK (WAAR?) PLAATS Visserijpark Gent LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Het industriële watergerelateerde verleden. VERHAAL In het Gentse Visserijpark staat een bijzonder kunstwerk: het waterorgel van Roberta Gigante. Het verwijst naar het industriële verleden, toen watermolens in de 18e eeuw voor het ‘rommelende water’ zorgden. Het interactieve orgel ligt deels in het park, deels in de Visserijvaart. Stap op de juiste stenen en sensoren wekken luchtbellen en kabbelende klanken tot leven: een speelse echo van het historische Rommelwater.

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

BELEVING/AVONTUUR Je maakt zelf muziek door op de stenen te gaan staan. Dit activeert sensoren, die vervolgens luchtbellen en brubbelende geluiden voortbrengen.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Samenwerking met Italiaanse kunstenares Roberta Gigante, gebouwd met gerecupereerde boordstenen van Stad Gent.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN • Voor iedereen.

€€€

SAMENWERKING EN FINANCIERING

• Het kunstwerk is rolstoeltoegankelijk, maar bediening ervan is moeilijker vanuit rolstoel.

Gerealiseerd (zonder subsidies) in 2014. Een samenwerking van Stad Gent, Hans Druart en Roberta Gigante.

DUUR VAN DE ERVARING Enkele minuten, zo lang je wil. Het waterorgel is actief tijdens de lente en zomer.

ONDERHOUD EN BEHEER Stad Gent.

gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door

COMMUNICATIE Website Stad Gent en cultuur.stad.gent VERZAMELEN FEEDBACK Via Gentinfo (mail en contactformulier).

begeleid

Aanwijsputten, Beernem

EXPEDITIE BULSKAMPVELD

Spiraal op Expeditie Menas in Aalter 48

Expeditie Kruiskerke

DNA VAN DE PLEK (WAAR?)

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

PLAATS 5 Expedities in het Landschapspark Bulskampveld: Provinciedomein Bulskampveld in Beernem, Sint-Pietersveld in Wingene, Kruiskerke in (Ruiselede) Wingene, Nieuwenhovebos in Oostkamp en Domein Menas in Aalter.

BELEVING/AVONTUUR Klauteren, balanceren, voelen, ruiken, springen, puzzelen; zintuiglijke en fysieke uitdagingen maken wandelen levendig.

ONTWERPPROCES/METHODIEK In opdracht van Westtoer ontwikkelde, ontwierp en realiseerde Bureau Niche vijf expedities, met robuuste, natuurlijke installaties en bewegwijzering met gekleurde stiertjes die verwijzen naar de betekenis van Bulskampveld (‘veld van de stieren’).

LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Loofbossen, vennen, graslanden, waterpartijen, dieren uit het bos en cultuurhistorische relicten (bijv. Sint-Pietersveld) als natuurlijke en speelse context. VERHAAL Expeditie Bulskampveld is een reeks avontuurlijke wandelroutes in het Landschapspark Bulskampveld. Ze nodigen gezinnen en natuurliefhebbers uit om via speelnatuur, zintuiglijke raadsels en hindernissen het bos op een andere manier te beleven. Elke expeditie heeft een eigen thema: dieren, archeologie, zintuigen, cultuurhistorie en innerlijke balans. Langs zelfgeleide, bewegwijzerde lusroutes (2-3 km) worden wandelaars verrast door uitdagende objecten of opdrachten. De nadruk ligt steeds op doen en ervaren.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN • Gericht op kinderen (4–12 jaar), maar de uitdagingen kunnen door alle leeftijden worden aangegaan. • Eén parcours op het provinciedomein is toegankelijk voor rolstoelen en buggy’s; andere routes bieden uitdagender terrein. DUUR VAN DE ERVARING Ontdekkingstocht van ±2–3 km; duur ca. 1–2 uur. gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ Gefinancierd via het Europese Leaderprogramma Midden-West-Vlaanderen (2019– 2023), met steun en cofinanciering van Westtoer, de Provincie West-Vlaanderen en de betrokken gemeenten, in samenwerking met Natuur & Bos en Evara. COMMUNICATIE Via Provincie West-Vlaanderen, Brugse Ommeland, Westtoer, lokale toeristische diensten en natuursites. VERZAMELEN FEEDBACK Feedback volgt via eenvoudige meldingen (email of website), opmerkingen op sociale media en gebruiksstatistieken. Aanpassingen worden gedaan door Westtoer i.s.m. de gemeenten en de provincie West-Vlaanderen. 49

PAALKAMPEREN

Bivakzone Steenbergveld in Oud-Heverlee 50

DNA VAN DE PLEK (WAAR?) PLAATS Verspreid in Vlaanderen. LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Overnachten in de Vlaamse natuur. VERHAAL In België is wildkamperen niet toegestaan, maar verspreid in de natuur liggen verschillende bivakzones: eenvoudige overnachtingsplekken die enkel te voet of per fiets bereikbaar zijn. Deze zones bieden de mogelijkheid om in alle rust onder de sterren te slapen, doorgaans in een eigen tent en zonder luxe. Stilte en respect voor de omgeving zijn er essentieel, en bezoekers worden geacht de plek netjes achter te laten. Sommige zones beschikken over basisvoorzieningen, zoals een waterpunt, een schuilplek of een vuurkring. Een bivakzone is geen camping: auto’s, groepen en comfortvoorzieningen zijn er afwezig, en verantwoordelijkheid voor een zorgvuldige omgang met de plek ligt volledig bij de gebruiker.

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

BELEVING/AVONTUUR Basic is het uitgangspunt: afhankelijk van de locatie vind je een ecotoilet, zitbank, vuurkorf, waterpomp, platform of schuilplaats.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Inspirate uit het Nederlandse ‘paalkamperen’, op initiatief van ANB, lokale besturen of privé-initiatieven.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN Wandelaars, fietsers, families, natuurliefhebbers. Niet voor grote groepen. Enkel bereikbaar te voet, per fiets of te paard. Rolstoeltoegankelijkheid verschilt per locatie.

SAMENWERKING EN FINANCIERING

DUUR VAN DE ERVARING Maximaal 48u. Voor de meeste bivakzones is reservatie vereist. gratis reservatie vereist: afhankelijk van de locatie vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

€€€ Subsidies vanuit de Europese Unie, Vlaanderen en de provincies. De initiatiefnemers zijn een mix van overheidsinstanties zoals het Agentschap Natuur en Bos en regionale landschappen, die samenwerken met organisaties zoals bivakzone.be (een vrijwilligersinitiatief), regionale initiatieven, lokale besturen, recreatie-beheerders, ... COMMUNICATIE Communicatie van de partners, met een overzicht op bivakzone.be. VERZAMELEN FEEDBACK Het gedrag van bivakkeerders is essentieel voor het slagen van een bivakzone. Op de website wordt uitdrukkelijk opgeroepen tot feedback vanuit gebruikers, zowel over routevoorstellen als kwaliteits- of terreinwijzigingen.

WADLOPEN

Wadlopen bij zonsondergang 52

Wadlopen in Lauwersoog

DNA VAN DE PLEK (WAAR?) PLAATS Het Waddengebied langs de noordkust van Nederland, tussen het vasteland en de Waddeneilanden. LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Dynamisch getijdenlandschap met slikken, zandplaten, geulen, kwelders en een horizon van eilanden. VERHAAL Langs de Waddenkust in het noorden van Nederland kun je bij laagwater een unieke ervaring beleven: wadlopen. Samen met een gids trek je over de bodem van de zee en geniet je van de oorverdovende stilte in de Waddenzee, UNESCO Werelderfgoed. Het is een actieve en bewuste manier om de natuur van dit dynamische gebied te ervaren: een landschap van slik, zand en getijden dat je een gevoel van vrijheid en verbondenheid geeft. Verbindt deelnemers met het levende getijdenlandschap via een narratief over ontstaan, ecologie en cultuurhistorie, aangevuld met zintuiglijke momenten (stilte, slik, horizon) en lokale verhalen.

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

BELEVING/AVONTUUR Het zuigende slik onder je voeten, de zilte geur van zeewier, de wind op je huid, de horizon die oneindig lijkt, en het ritme van het water dat terugkeert. Je wandelt over de bodem van de zee tijdens laagtij.

Veilige wandelroutes uitgestippeld door een erkende wadloopgids. Elke gids volgt een uitgebreide 2-jarige opleiding.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN Avontuurlijke natuurliefhebbers, sportieve wandelaars en educatieve groepen die interesse hebben in ecologie, landschap en fysieke uitdaging.

ONTWERPPROCES/METHODIEK

Er werden geen ruimtelijke of materiële ingrepen gedaan in functie van deze beleving. Het avontuur krijgt vorm onder (verplichte) begeleiding van een erkende wadloopgids. SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€

Er worden aangepaste vakanties georganiseerd voor mensen met een verstandelijke beperking. Er worden ook tochten aangeboden voor scholen en beginnende wandelaars.

Een samenwerking van lokale wadloopaanbieders, de Wadden-vereniging en NGO’s, verschillende outdoor- en vakantiepartners, maritieme samenwerking, overheden.

DUUR VAN DE ERVARING Gemiddeld 2 tot 4 uur, afhankelijk van route, getijden en groepssamenstelling.

COMMUNICATIE Wadlopen wordt in de markt gezet als een unieke, avontuurlijke en duurzame natuurbeleving in het UNESCO-Werelderfgoed Waddenzee, gepromoot via toeristische platforms, sociale media, educatieve samenwerkingen en online boekingssystemen.

gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

VERZAMELEN FEEDBACK Veel wadlooporganisaties vragen mondelinge feedback aan deelnemers of via een kort evaluatieformulier bij terugkomst. 53

De knikkerbaan in actie

KUGELBAHN De wonderlijke knikkerbaan begeleid je op je wandeling

DNA VAN DE PLEK (WAAR?)

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

PLAATS Dünnbachpad bij Zilshausen, in het RheinHunsrück-Kreis (Rheinland-Pfalz) in Duitsland.

BELEVING/AVONTUUR Rollen van houten knikkers, tactiele manipulatie en klankervaringen via stations; uitzicht over landschap.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Lokaal hout, eenvoudige werken, beperkte infrastructuur en minimale ecologische impact. Materialen als stammen en schroeven afkomstig van het omringende bosgebied.

LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Een speels traject ingebed in een bosrijk beekdal, waar reliëf, loofbos, open plekken en de Dünnbach samen een natuurlijke coulisse vormen voor houten knikkerbanen. VERHAAL Langs de Dünnbach-route in het wandelgebied van Rhein-Hunsrück-Kreis (Rheinland-Pfalz) ligt een speels en interactief pad van zo’n 400 meter: een houten knikkerbaan die in 2017 werd gerealiseerd door de lokale gemeenschap onder leiding van de gemeente Zilshausen. Het project verbindt uitzichten rustpunten en laat het reliëf en de natuurlijke elementen de hoofdrol spelen. Onderweg kunnen kinderen én volwassenen hun knikker door bochten, hindernissen en klankstations laten racen, met prachtige vergezichten over de vallei. Centraal staat de combinatie van natuurbeleving en spel. Nadruk ligt op het speelse karakter, natuurbeleving en het feit dat het de “langste knikkerbaan van Rheinland-Pfalz” is.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN • Voor een breed publiek. • 1 euro per bal (contant betalen). • Route moeilijk toegankelijk voor buggy of rolstoel. DUUR VAN DE ERVARING Gemiddeld 1 tot 2 uur. gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ Financiering: gemeenschapsinitiatief, met bijdragen van lokale fondsen en bezoekers inkomsten via knikkerautomaten (1 euro per knikker). Kosten beperkt door lokale materialen en inzet van vrijwilligers. Ontwikkeld door lokale gemeenschap onder aansturing van gemeente Zilshausen en tot stand gekomen dankzij inzet van lokale vrijwilligers, in samenwerking met het gemeentebestuur en toerisme-initiatieven. ONDERHOUD EN BEHEER Vrijwilligers en gemeente zorgen voor onderhoud (paden, knikkerbanen, automaten) en voor veiligheidscontroles, vooral van de constructies en automaten. COMMUNICATIE De communicatie gebeurt voornamelijk via lokale toeristische kanalen, sociale media. 55

KLEINE NETEMOMENTJES

Prinsenpark Retie Olens Broek

DNA VAN DE PLEK (WAAR?) PLAATS Vallei van de Kleine Nete (Dessel–Lier). LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Rivierlandschap met bossen, weiden en dorpsranden; speels geïntegreerd in paden, waterpartijen en vergezichten. VERHAAL Kleine Netemomentjes zijn meer dan 30 speelse onthaal-, rust- en beleefpunten langs een 44 km lang traject tussen Dessel en Lier. Met dit project maken elf gemeenten, drie ondernemers en toeristische partners de vallei toegankelijker, duurzamer en avontuurlijker. Infoborden bieden verhalen over water, landschap, folklore en toeristische tips; sommige locaties refereren aan lokale legendes zoals het ‘Ruige Ridderpad’. gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

CONCEPT (WAT?) BELEVING/AVONTUUR Combinatie van relax (ligzetels, picknickweides) en avontuur (touwhangbrug, kindroutes). Speelsheid is een constante rode draad. ONTWERPEN VOOR IEDEREEN Wandelaars, fietsers, families, natuur- en cultuurliefhebbers. DUUR VAN DE ERVARING cultuurliefhebbers. PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

ONTWERPPROCES/METHODIEK Het project is voortgekomen uit een gezamenlijke landschapsanalyse en co-creatie met gemeenten, toeristische partners en ondernemers, met strategische locaties geselecteerd op natuurwaarde, toegankelijkheid en spreiding. Kleine, duurzame ingrepen met grote belevingswaarde zijn harmonieus geïntegreerd in het landschap, met duurzaam meubilair, robuuste houten structuren, toegankelijke paden en herkenbare infoborden.

SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ Totaalbudget €1 244 000, waarvan €736 000 gesubsidieerd door Toerisme Vlaanderen (‘Vlaanderen, Natuurlijk’ relanceoproep); publieke cofinanciering door provincie en gemeenten. Gerealiseerd in 2023 - 2025. Provincie Antwerpen, Toerisme Provincie Antwerpen, Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete, elf gemeenten, drie ondernemers, gefaciliteerd door Toerisme Vlaanderen. COMMUNICATIE Toerisme Vlaanderen-nieuws, Toerisme Provincie Antwerpen en websites (DeKleineNete.be), lokale pers, sociale media, promotievideo, enz. VERZAMELEN FEEDBACK Feedback wordt verzameld via lokale toeristische diensten (feedbackformulieren, sociale media). Doorontwikkeling: Deelprojecten (zoals meerdaagse wandelingen) volgen het toeristisch onthaalplan van 2021 en de ecologische draagkracht van de vallei.

PICKNICKKASTEN IN DE LEIESTREEK

DNA VAN DE PLEK (WAAR?)

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

PLAATS Verspreid over idyllische, vaak verscholen natuurplekken in de Leiestreek.

BELEVING/AVONTUUR Je krijgt een totaalervaring door de prikkels van het landschap en het lekkers in je picknick.

LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Een combinatie van kleinschalige natuur en cultureel erfgoed.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN Voor iedereen. De picknickkasten staan op openbare, goed bereikbare plekken. Zelfbediening via toegangscode zorgt voor gebruiksgemak.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Strategisch gekozen: verborgen, natuurlijke plekken die een rustige, authentieke beleving bieden. Locaties zoals bosranden en rivieroevers versterken de intimiteit en verbinding met landschap.

VERHAAL Op idyllische plekjes in de Leiestreek wacht een unieke ervaring: een heerlijke lunch midden in de natuur, samengesteld door lokale ondernemers. Deze samenwerking tussen lokale besturen en gepassioneerde streekproducenten laat wandelaars genieten van pure smaken op verscholen locaties. Een moment van rust, smaak en beleving, waar landschap en gastronomie elkaar ontmoeten. Elk pakket gevuld met streekproducten rechtstreeks van boer of hoeve: een verhaal van lokale gastronomie in de natuur. De kasten leggen de link tussen landschap, lokale productie en duurzaamheid.

DUUR VAN DE ERVARING Een uur. Een picknick reserveren kan van eind mei tot eind september. gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

De koelkasten zijn ecologisch ontworpen: ze koelen op een natuurlijke manier, met groendak of vlasisolatie. SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ Een samenwerking van lokale gemeenten, lokale ondernemers, streekproducenten en Toerisme Leiestreek vzw. ONDERHOUD EN BEHEER Provincie Antwerpen, Gemeente Kasterlee, Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete. COMMUNICATIE Promotie via toerisme-leiestreek.be, gemeenten en productenten. VERZAMELEN FEEDBACK Mogelijk opvolging via partner-ondernemers en toerismedienst.

STEENMANNETJESROUTE

Steenmannetjes langs de route. 60

Steenmannetjes bouwen langs de route.

DNA VAN DE PLEK (WAAR?) PLAATS Thorpark, Genk, Nationaal Park Hoge Kempen, Limburg. LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Het reliëf, de fysieke eigenschap van de plek en link met de aanwezige materialen (stenen). VERHAAL In het Thorpark in Genk, onderdeel van Nationaal Park Hoge Kempen, ontdek je een speelse en interactieve manier om het landschap te beleven. Dit initiatief, opgezet in 2013 en vernieuwd in 2021 door de gemeente Genk en het Nationaal Park, nodigt bezoekers uit om letterlijk hun steentje bij te dragen: voeg een steen toe aan de stapels of maak je eigen steenmannetje als teken van verbondenheid met de plek. Met ‘Steentje’, een fictieve gids, krijg je onderweg leuke weetjes over natuur en erfgoed, waardoor wandelen niet alleen ontdekken is, maar ook creatief meedoen. Ze verwijzen naar oude tradities van landschapsmarkering en nodigen bezoekers uit om hun steentje bij te dragen op weg naar de top van de terril, een speels symbool van verbondenheid.

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

BELEVING/AVONTUUR Geen kunstmatige elementen: gebruik van gevonden, natuurlijke stenen, lokaal en duurzaam.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Uitstippeling van een wandelroute met stapelbare stenen, die wandelaars begeleiden, aangevuld met een interactieve app.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN • Voor iedereen.

Steenmannetjes zijn eenvoudig en gemaakt van natuurlijke materialen, zodat ze minimale visuele impact hebben en perfect passen in het industrieel-natuurhistorische decor.

• De route is kort (2-4 km) en toegankelijk voor kinderwagens en rolstoelen. DUUR VAN DE ERVARING 30-60 min. gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ De Steenmannetjesroute werd gerealiseerd met steun van EFRO, Provincie Limburg, Stad Genk, Toerisme Vlaanderen en lokale partners, (financiering en onderhoud). Samenwerking met Visit Limburg, NP Hoge Kempen, Genk, ... COMMUNICATIE Via sociale media, vermelding op website en wandelkaarten. Via de ErfgoedApp ontdek je het verhaal van Steentje. VERZAMELEN FEEDBACK Foto’s via sociale media, gastenboek bij het startpunt, monitoring van routegebruik.

Struinen in Maasuiterwaarden 62

Struinen in de Gelderse Poort

DNA VAN DE PLEK (WAAR?)

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

PLAATS Riviergebieden (Maas, Waal, IJssel), uiterwaarden, natuurreservaten zoals Millingerwaard, Biesbosch, Ooijpolder, duinen, enz.

BELEVING/AVONTUUR Vrij bewegen door ongerepte natuur, onverwachte ontmoetingen met dieren, oversteken via struinpaden en soms door ondiep water.

LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Zandvlakten, duinen, heide, sprookjesachtige bomen en uitgestrekte dennenbossen.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN • Voor een breed publiek.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Gebieden worden ingericht met minimale infrastructuur en duidelijke toegangspunten. Bewegwijzering is beperkt; bezoekers krijgen vrijheid om eigen routes te kiezen.

Struinen mag in specifiek afgebakende zones met specifieke regels: niet tijdens broedseizoen, struinen beperkt tot bepaalde vegetaties zoals bijvoorbeeld wel op de zandvlakte, maar niet in het bos, toegankelijk bij laagwater, ... VERHAAL Struinen is het vrij rondzwerven door natuurgebieden zonder vaste paden, waarbij je zelf je route kiest. Het is een micro-avontuur dat rust, ontdekking en een vleugje avontuur combineert. In Nederland vind je tal van struingebieden langs rivieren, uiterwaarden en natuurreservaten. Ook aan de Vlaamse oever van RivierPark Maasvallei kan je struinen. Het concept benadrukt het gevoel van vrijheid en verbondenheid met het dynamische landschap, waar water, wind en seizoenen het decor vormen.

• Niet altijd geschikt voor rolstoelen of kinderwagens door ruig terrein; wel laagdrempelig en gratis toegankelijk. DUUR VAN DE ERVARING Korte wandelingen tot dagtochten (2–15 km). gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ Gratis toegankelijk; kosten in terreinbeheer en natuurontwikkeling, vaak gefinancierd door Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en provincies. Een samenwerking tussen provincies, waterschappen, natuurorganisaties. COMMUNICATIE Promotie via websites, social media en blogs. Foto’s benadrukken avontuur, rust en natuurbeleving. VERZAMELEN FEEDBACK Feedback via bezoekersaantallen, sociale media en meldpunten van terreinbeheerders; monitoring van natuurimpact en draagkracht.

BUSHCRAFTWEEKEND

Samen koken op het winterbushcraftweekend

Leer zelf vuur maken op het bushcraftweekend

DNA VAN DE PLEK (WAAR?) PLAATS Meerdaalwoud, De Kluis in Oud-Heverlee (Nationaal Park Hoge Kempen voor sommige edities). LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Dicht loofbos, open campingsites, kampvuurplekken en natuurlijke shelters vormen de fysieke context waar de activiteiten plaatsvinden. Natuurlijke materialen zoals hout, bijlen, twijgen en wilde planten staan centraal. De inrichting is robuust, tijdelijk en ecologisch, passend bij bushcraftprincipes. VERHAAL Natuurpunt organiseert jaarlijks een bushcraftweekend via de Natuuracademie, in samenwerking met Bushcraft Belgium. Dit meerdaagse avontuur biedt een intensieve natuurbeleving waarin je leert (over) leven in en met de natuur en klassieke bushcraftvaardigheden ontwikkelt, met een diepere verbondenheid met het bos. Sessies zoals vuur maken zonder lucifer, hutten bouwen en koken uit het bos slaan de brug tussen oeroude overlevingsvaardigheden en het moderne leven.

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

BELEVING/AVONTUUR De ervaring is avontuurlijk en uitdagend: vuur maken zonder lucifers, shelters bouwen, koken met wilde ingrediënten en oriëntatie in het bos. Deze activiteiten prikkelen nieuwsgierigheid, dagen uit tot creativiteit en geven een gevoel van zelfredzaamheid en verbondenheid met de natuur.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Het bushcraftweekend steunt op ervaringsleren: in kleine groepen en met expertbegeleiding leren deelnemers al doende. Via een praktische, stapsgewijze aanpak met ruimte voor oefening en reflectie beklijven kennis en vaardigheden.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN Voor avontuurlijke natuurliefhebbers van jong tot oud, inclusief families met kinderen (vanaf 4–18 jaar wordt een apart programma aangeboden), studenten en volwassenen. Verschillende prijsformules maken deelname financieel toegankelijk. DUUR VAN DE ERVARING Een weekend van vrijdagavond tot zondagmiddag (meestal 2,5 dag, soms voorafgegaan door 1–2-daagse meesterklassen). gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ Natuuracademie Natuurpunt, Bushcraft Belgium, vrijwilligers, lokale instanties voor terreinbeheer. COMMUNICATIE Aangekondigd via Natuuracademie- en Natuurpunt-websites, nieuwsbrief, sociale media en Bushcraft Belgium-kanalen. Lokale pers en radio plaatsen verslagen over deelnemers en sfeer. VERZAMELEN FEEDBACK Deelnemers geven feedback via het inschrijvingsplatform, de nieuwsbrief en tijdens het event in directe uitwisseling met begeleiders en via sessie-evaluaties. Media- en persverslagen (HLN, VRT) bieden een externe terugblik op ervaringen en impact.

Heerlijk ontwaken in je boomtent 66

DROMEN IN DE BOMEN

Slapen in een boomtent

DNA VAN DE PLEK (WAAR?) PLAATS Tranendreef, Tongeren-Borgloon in Limburg. LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Dicht beboste heuvels en natuurlijke stilte. Robuuste Tree Tents, stevige boomverankering, ecologisch verantwoord en minimalistisch. Inplanting aan de rand van de boskern, nabij dorpskern, makkelijk weg te nemen, tijdelijke constructie. VERHAAL ”Word één met het bos”: slapen tussen de bomen als symbool van vrijheid en verbondenheid met de natuur. Slapen in de bomen is een unieke outdoorervaring waarbij je overnacht in een tent hoog tussen de boomkruinen. Het combineert avontuur, natuurbeleving en comfort op een bijzondere locatie.

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

BELEVING/AVONTUUR Overnachten hoog in de bomen, wiegend in de wind, met zicht op sterren en bosleven.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Ontwerp van Dré Wapenaar. De tenten nodigen uit tot verblijf of bieden beschutting. De daaruit voortvloeiende sociale interactie vormt een essentieel uitgangspunt in het werk van de kunstenaar.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN • Voor koppels, families en avontuurlijke reizigers die een originele overnachting zoeken. • Niet geschikt voor rolstoelgebruikers door ligging en constructie. DUUR VAN DE ERVARING 1 nacht (optioneel meerdere). gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ Een project van Visit Limburg. COMMUNICATIE Aantrekkelijk gemaakt via website, sociale media en foto’s van hangende tenten in het groen. Storytelling rond avontuur, natuur en duurzaamheid versterkt de beleving. VERZAMELEN FEEDBACK Feedback wordt verzameld via online reviews, boekingsplatform en sociale media. Klantreacties worden gebruikt om comfort en veiligheid te verbeteren.

Een toertocht in de natuur 68

Een river cleanup in Mechelen,

DNA VAN DE PLEK (WAAR?)

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

PLAATS Waterlopen in Vlaanderen — van natuurgebieden tot stadskanalen

BELEVING/AVONTUUR Peddelen over vaak onbekende waterroutes, kilometers vreten, natuur ontdekken, af en toe spanning bij beroepsvaart of getijden.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Peddelsport Vlaanderen ging onder meer samen met Westtoer en gemeentes het water op om op zorgvuldige wijze routes uit te stippelen: waar kan je makkelijk het water in en uit, waar bevinden zich kwetsbare zones, enz.

LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Rietoevers, stille rivieren, verborgen meanders, stadsgezichten en landelijke panoramas. De routes werden met zorg uitgestippeld en mijden kwetsbare gebieden. Toegang tot water daar waar dit reeds mogelijk is, geen ad hoc inplanting van steigertjes. VERHAAL Stap in een kano of kajak en glijd geruisloos over stille wateren. Tijdens een dagtocht, weekend- of meerdaagse peddeltocht doorkruis je verborgen natuurgebiedjes en charmante stadswateren, luister je naar ruisend riet en vogelgezang, geniet je van panoramische uitzichten en verleg je je grenzen op sportieve toertochten met tot 30–40 km. Onderweg pauzeer je voor een picknick én verrassend gezelschap aan land. Een tocht vertelt het verhaal van verborgen waterwegen, lokale natuur en cultuur. Onderweg ontmoet je andere peddelaars, ontdek je onbekende locaties en beleef je rijkere waterbeleving dan bij klassieke recreatie.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN Iedereen van families tot sportievelingen, gratis met je eigen kajak of via georganiseerde tochten. Toertochten variëren in moeilijkheid; kortere routes starten vanaf beginnersniveau, langere ritten vragen conditie en vaardigheid. Familievriendelijk, met randactiviteiten voor niet-peddelaars. DUUR VAN DE ERVARING Van enkele uren tot 30–40 km dagtochten; weekend- of meerdaagse trips mogelijk. gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ Een samenwerking van Peddelsport Vlaanderen, Sport Vlaanderen, lokale clubs, gemeentelijke en toeristische diensten. COMMUNICATIE Peddelsport Vlaanderen-website, agenda, nieuwsbrief, sociale media, lokale clubs en persverslagen (zoals over kajakken op de Demer). VERZAMELEN FEEDBACK Via online reviews, clubfora en sociale media. Federatie en clubs volgen deelnamecijfers via inschrijvingslijsten; bij grotere projecten (zoals Zenneroute) wordt gebruik gemonitord en zwerfvuilactie gekoppeld.

KAMPIOENSCHAP STEENTJES KEILEN

Iedereen kan meedoen, oefening baart kunst 70

DNA VAN DE PLEK (WAAR?)

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

PLAATS Langs de Maasoevers in RivierPark Maasvallei (Limburg), een grensoverschrijdend natuurgebied met riviernatuur en pittoreske dorpen.

BELEVING/AVONTUUR Competitie en spel in een natuurlijke setting. De winnaar mag naar het WK in Schotland!

ONTWERPPROCES/METHODIEK Geïnspireerd door het Wereldkampioenschap in Schotland en de aanwezigheid van de afgeplatte rivierstenen langs de oevers van de Maas.

LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN De Maas, platte rivierstenen, eenvoudige infrastructuur aan de waterkant. VERHAAL Op de oevers van de Maas in het grensoverschrijdende RivierPark Maasvallei wordt het Belgisch-Nederlands kampioenschap steentjes keilen georganiseerd, een speels, verbindend micro-avontuur waarbij deelnemers stenen zo ver mogelijk laten stuiteren over het water en tegelijk symbolisch aandacht vragen voor een gezonde rivier. Stone Skimming, ook wel steentjes ketsen, keilen, sjmieten of schuifelen, is in Schotland al jaren een nationale sport. Het spel grijpt terug op een eeuwenoude traditie en benadrukt de verbondenheid met de rivier. Tegelijk vormt het evenement een podium om aandacht te vragen voor waterkwaliteit en riviernatuur.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN • Voor families, dorpsbewoners en recreanten; laagdrempelig en geschikt voor alle leeftijden. DUUR VAN DE ERVARING Een dag. gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

SAMENWERKING EN FINANCIERING

€€€ Een samenwerking van RivierPark Maasvallei, Regionaal Landschap Kempen & Maasland, lokale gemeenten. Mogelijk dankzij het Interreg Vlaanderen-Nederland project ‘Grenzeloos Landschapstoerisme’, met de steun van Europa.. COMMUNICATIE Via website, sociale media, pers, focus op traditie, plezier en natuurbeleving. VERZAMELEN FEEDBACK Feedback via inschrijvingsplatform en online.

Het wandelpad is goed toegankelijk

TROLDHEDESTIEN

Troldhedestien vanuit de lucht

Overnachten aan het water

DNA VAN DE PLEK (WAAR?) PLAATS Midden-Jutland, Denemarken, gerealiseerd in 2018-2021. LANDSCHAPPELIJKE BOUWSTENEN Voormalige spoorlijn, open heide, bos, beekdalen en historische relicten zoals oude bruggen en spoorconstructies. VERHAAL Troldhedestien is een landschappelijk wandelpad in Midden-Jutland, Denemarken, dat natuur, cultuurhistorie en speelse beleving combineert. Troldhedestien, genoemd naar de oude spoorlijn. Langs het pad vind je schuilplaatsen, zitplekken, watertappunten, fietsenrekken en vuurplaatsen, harmonieus geïntegreerd in het landschap. De houten constructies, soms op palen, bieden rust- en overnachtingsplekken met minimale milieu-impact. Het pad vertelt het verhaal van de oude spoorlijn en de natuur die het terugwint, met elementen die herinneren aan treinen en beweging.

CONCEPT (WAT?)

PRAKTISCHE UITWERKING (HOE?)

BELEVING/AVONTUUR Speelse installaties zoals klimelementen, uitkijkpunten en interactieve rustplekken maken van een gewone wandeling een ontdekkingstocht. Mogelijkheid om te overnachten in shelters.

ONTWERPPROCES/METHODIEK Het ontwerp vertrekt vanuit het bestaande tracé en voegt subtiele ingrepen toe: rustpunten, speelobjecten en informatie geïntegreerd in het landschap.

ONTWERPEN VOOR IEDEREEN • Voor iedereen.

SAMENWERKING EN FINANCIERING

• Toegankelijk voor verschillende leeftijden en niveaus; de paden zijn grotendeels vlak en geschikt voor kinderwagens en rolstoelen. DUUR VAN DE ERVARING Afhankelijk van gekozen traject (tot 40 km, opdeelbaar in etappes). gratis reservatie vereist vrij toegankelijk, het hele jaar door begeleid

€€€ Investeringsbedrag: 13 miljoen, gefinancierd door de lokale overheid en fondsen. Een samenwerking tussen LYTT Landskab, gemeente Herning, lokale natuur- en cultuurorganisaties. COMMUNICATIE Promotie via toeristische websites, sociale media en erfgoedcampagnes. Beelden van het pad en het verhaal rond de spoorhistorie versterken de aantrekkingskracht. VERZAMELEN FEEDBACK Feedback via bezoekersaantallen, lokale toeristische monitoring en sociale media-reacties.

Een micro-avontuur is meer dan een plek – het is een ervaring die je deelt, versterkt en verder draagt.

Graag meer aanvullende info?

COLOFON VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Leen Gysen, Toerisme Vlaanderen, Grasmarkt 61, 1000 Brussel

Op de website van Toerisme Vlaanderen vind je relevante aanvullende info die je kan helpen bij het ontwikkelen van je micro-avontuur, zoals over de subsidiemogelijkheden en verschillende doelgroepenorganisaties.

D/2026/5635/10

INTERESSANTE BRONNEN

OMGEVING cv Uitbreidingstraat 390 bus 1 2600 Berchem

• Universal Design of ontwerpen voor iedereen | Vlaanderen.be • Nieuwe online toolkit: Toegankelijkheid | Toerisme Vlaanderen • Hulpmiddelen: Onbeperkt buiten XL, leveranciers. • Eindverslag ‘Revalideren in het bos’ • Lokaal ambassadeurschap | Toerisme Vlaanderen • Subsidiedatabank | VLAIO • www.inverde.be/opleidingen

WETTELIJK DEPOT IN SAMENWERKING MET

MEER INFORMATIE nature@visitflanders.com www.toerismevlaanderen.be COPYRIGHTS Alle rechten voorbehouden. Behoudens de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, op welk wijze ook, zonder de voorafgaande en schriftelijke toestemming van de uitgever. 75