Skip to main content

1_9788490533543

Page 1

FRASEOLOGÍA JURÍDICA LATINA

Términos, expresiones y brocardos utilizados en las sentencias de los Tribunales 2ª Edición

ENRIQUE GÓMEZ ROYO JOSÉ MARÍA ESPINOSA ISACH AMPARO MONTAÑANA CASANÍ MARÍA DEL CARMEN LÁZARO GUILLAMÓN JOSÉ MIGUEL PIQUER MARÍ

Valencia, 2014


Copyright ® 2014 Todos los derechos reservados. Ni la totalidad ni parte de este libro puede reproducirse o transmitirse por ningún procedimiento electrónico o mecánico, incluyendo fotocopia, grabación magnética, o cualquier almacenamiento de información y sistema de recuperación sin permiso escrito de los autores y del editor. En caso de erratas y actualizaciones, la Editorial Tirant lo Blanch publicará la pertinente corrección en la página web www.tirant.com (http://www.tirant.com).

©

ENRIQUE GÓMEZ ROYO JOSÉ MARÍA ESPINOSA ISACH AMPARO MONTAÑANA CASANÍ MARÍA DEL CARMEN LÁZARO GUILLAMÓN JOSÉ MIGUEL PIQUER MARÍ

© TIRANT LO BLANCH EDITA: TIRANT LO BLANCH C/ Artes Gráficas, 14 - 46010 - Valencia TELFS.: 96/361 00 48 - 50 FAX: 96/369 41 51 Email:tlb@tirant.com http://www.tirant.com Librería virtual: http://www.tirant.es ISBN: 978-84-9053-354-3 MAQUETA: PMc Media Si tiene alguna queja o sugerencia envíenos un mail a: atencioncliente@tirant.com. En caso de no ser atendida su sugerencia por favor lea en www.tirant.net/index.php/empresa/políticas-de-empresa nuestro Procedimiento de quejas.


ÍNDICE Siglas..................................................................................................................... 37 Prólogo.................................................................................................................. 39 A contrario............................................................................................................ 43 A contrario sensu................................................................................................... 43 A fortiori............................................................................................................... 43 A minore ad maius................................................................................................ 43 A non domino....................................................................................................... 43 A pari.................................................................................................................... 44 A posteriori........................................................................................................... 44 A potiori............................................................................................................... 44 A priori................................................................................................................. 44 A quo.................................................................................................................... 44 A sensu contrario................................................................................................... 44 Ab extra................................................................................................................. 44 Ab initio................................................................................................................ 44 Ab intestato........................................................................................................... 44 Ab libitum............................................................................................................. 45 Aberratio............................................................................................................... 45 Aberratio ictus....................................................................................................... 45 Abrogatio.............................................................................................................. 45 Absentia longa et mors aequiparantur.................................................................... 45 Absolutio ab actione.............................................................................................. 45 Absolutio ab instantia............................................................................................ 45 Absolutio rebus sic stantibus.................................................................................. 45 Abusus.................................................................................................................. 45 Accessio possessionis.............................................................................................. 45 Accesorium cedit principali................................................................................... 46 Accessorium sequitur principale............................................................................ 46 Accidentalia negotii............................................................................................... 46 Acción aquiliana.................................................................................................... 46 Accipiens............................................................................................................... 46 Acta publica probantia per ipsas............................................................................ 47 Actio..................................................................................................................... 47 Actio ad exhibendum............................................................................................ 47 Actio aestimatoria.................................................................................................. 47 Actio communi dividundo.................................................................................... 47 Actio confessoria................................................................................................... 47 Actio de dolo......................................................................................................... 47 Actio de pastu pecoris............................................................................................ 47


8

Ă?NDICE

Actio de pauperie.................................................................................................. 48 Actio doli.............................................................................................................. 48 Actio ex stipulatu.................................................................................................. 48 Actio finium regundorum...................................................................................... 48 Actio hereditatis petitio......................................................................................... 48 Actio iudicati......................................................................................................... 48 Actio libera in causa.............................................................................................. 48 Actio negatoria...................................................................................................... 49 Actio Pauliana....................................................................................................... 49 Actio personalis moritur cum persona................................................................... 49 Actio Publiciana.................................................................................................... 49 Actio quanti minoris............................................................................................. 49 Actio redhibitoria.................................................................................................. 49 Actio spolii............................................................................................................ 50 Actio venditi.......................................................................................................... 50 Actiones liberae in causa........................................................................................ 50 Actiones nondum natae non praescribuntur.......................................................... 50 Actiones nondum natae nondum praescribuntur................................................... 50 Actiones sunt suppositorum.................................................................................. 50 Actiones in rem..................................................................................................... 50 Actiones in rem verso............................................................................................ 50 Actor..................................................................................................................... 51 Actor rei forum sequitur........................................................................................ 51 Actore non probante, reus absolvitur..................................................................... 51 Actori incumbit probatio....................................................................................... 51 Actus contrarius.................................................................................................... 51 Ad absurdum......................................................................................................... 52 Ad aedificandum................................................................................................... 52 Ad causam............................................................................................................. 52 Ad cautelam.......................................................................................................... 52 Ad diem................................................................................................................ 52 Ad edificandum..................................................................................................... 52 Ad essentiam......................................................................................................... 52 Ad finem............................................................................................................... 52 Ad hoc.................................................................................................................. 52 Ad hominem......................................................................................................... 52 Ad honorem.......................................................................................................... 53 Ad impossibilia...................................................................................................... 53 Ad impossibilia nemo tenetur................................................................................ 53 Ad iudicem............................................................................................................ 53 Ad latere................................................................................................................ 53 Ad libitum............................................................................................................. 53 Ad litem................................................................................................................ 53 Ad litteram............................................................................................................ 53 Ad modum............................................................................................................ 53


Ă?NDICE

9

Ad naturam........................................................................................................... 54 Ad normam iuris................................................................................................... 54 Ad nutum............................................................................................................. 54 Ad pedem litterae.................................................................................................. 54 Ad perpetuam memoriam..................................................................................... 54 Ad pompam vel ostentationem.............................................................................. 54 Ad probationem.................................................................................................... 54 Ad quem............................................................................................................... 54 Ad rem.................................................................................................................. 55 Ad solemnitatem................................................................................................... 55 Ad substantiam..................................................................................................... 55 Ad sustinenda onera matrimonii............................................................................ 55 Ad sustinenda oneri matrimonii............................................................................ 55 Ad usucapionem.................................................................................................... 55 Ad usum............................................................................................................... 56 Ad usum quotidianum.......................................................................................... 56 Ad valorem............................................................................................................ 56 Ad verbum............................................................................................................ 56 Adfines inter se non sunt adfines........................................................................... 56 Adfinitas in coniuge superstite non deletur............................................................ 56 Adiectio dominii per continuationem possessionis temporis lege definiti............... 56 Adiectus solutionis causa....................................................................................... 56 Adlatere................................................................................................................. 57 Adoptio imitatur natura........................................................................................ 57 Adversus factum suum quis venire non potest....................................................... 57 Advocatorum error litigantibus non nocet............................................................. 57 Aequitas................................................................................................................ 57 Aequitas in dubio praevalet................................................................................... 57 Aestimatio............................................................................................................. 57 Aestimatio libertatis ad infinitum extenditur......................................................... 58 Aestimatio rei........................................................................................................ 58 Affectio maritalis................................................................................................... 58 Affectio societatis................................................................................................... 58 Affectus coniugalis................................................................................................. 58 Agere..................................................................................................................... 58 Agere licere............................................................................................................ 58 Alienatio in fraudem creditorum........................................................................... 58 Alienare................................................................................................................. 58 Alieno iure............................................................................................................ 59 Alieno nomine...................................................................................................... 59 Alienus.................................................................................................................. 59 Aliquid datum, aliquid retentum........................................................................... 59 Aliquid novi.......................................................................................................... 59 Aliud pro alio........................................................................................................ 60 Allegata et probata................................................................................................. 60


10

Ă?NDICE

Alligata et probata................................................................................................. 60 Alter ego................................................................................................................ 60 Alteri stipulari nemo potest................................................................................... 60 Alterum non laedere.............................................................................................. 60 Altius non tollendi................................................................................................ 60 Alveus derelictus.................................................................................................... 60 Ambiguum............................................................................................................ 61 Ambulatoria est voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum..................... 61 Analogia iuris........................................................................................................ 61 Analogia legis........................................................................................................ 61 Anatocismo........................................................................................................... 61 Animus................................................................................................................. 61 Animus accipiendi................................................................................................. 62 Animus aliena negotia gerendi............................................................................... 62 Animus calumniandi............................................................................................. 62 Animus contrahendi.............................................................................................. 62 Animus debitoris................................................................................................... 62 Animus decipiendi................................................................................................ 63 Animus derelinquendi........................................................................................... 63 Animus detinendi.................................................................................................. 63 Animus diffamandi................................................................................................ 63 Animus domini..................................................................................................... 63 Animus dominii.................................................................................................... 63 Animus dominio................................................................................................... 64 Animus donandi.................................................................................................... 64 Animus fraudandi................................................................................................. 64 Animus furandi..................................................................................................... 64 Animus heredis...................................................................................................... 64 Animus iniuriandi................................................................................................. 64 Animus laedendi................................................................................................... 64 Animus lucrandi.................................................................................................... 64 Animus lucri faciendi causa................................................................................... 65 Animus lucri faciendi gratia................................................................................... 65 Animus necandi.................................................................................................... 65 Animus nocendi.................................................................................................... 65 Animus novandi.................................................................................................... 65 Animus occidendi................................................................................................. 65 Animus possidendi................................................................................................ 65 Animus rem sibi habendi....................................................................................... 66 Animus revertendi................................................................................................. 66 Animus societatis................................................................................................... 66 Animus solvendi.................................................................................................... 66 Animus spoliandi.................................................................................................. 66 Animus testandi.................................................................................................... 66 Animus transferendi et accipendi domini.............................................................. 66


Ă?NDICE

11

Appellata est autem mutui datio ab eo, quod de meo tuum fit; et ideo si non fiat tuum, non nascitur obligatio....................................................................................... 66 Apud acta.............................................................................................................. 67 Arbitrium merum.................................................................................................. 67 Argumentum......................................................................................................... 67 Argumentum a contrario....................................................................................... 67 Argumentum a simili............................................................................................ 67 Artifex spondet peritiam artis................................................................................ 67 Auctor................................................................................................................... 68 Auctor regit actum................................................................................................ 68 Auctoritas.............................................................................................................. 68 Auctoritas rerum similiter iudicatarum.................................................................. 68 Audi alteram partem............................................................................................. 68 Audiatur et altera pars........................................................................................... 69 Beneficium divisionis............................................................................................ 69 Beneficium excussionis.......................................................................................... 69 Beneficium legis non debet esse capciosum............................................................ 69 Bis ...................................................................................................................... 69 Bis de eadem re agere non licet.............................................................................. 69 Bis in eadem re ne sit actio.................................................................................... 69 Bona fidei indicio.................................................................................................. 70 Bonae fidei iudicia................................................................................................. 70 Bona fides............................................................................................................. 70 Bona non sunt nisi deducta aere alieno.................................................................. 70 Bona vacantia........................................................................................................ 71 Bonorum possessio................................................................................................ 71 Bonus pater familias.............................................................................................. 71 Casus.................................................................................................................... 71 Casus fortuitus...................................................................................................... 72 Causa.................................................................................................................... 72 Causa credendi...................................................................................................... 72 Causa data causa non secuta.................................................................................. 72 Causa debendi....................................................................................................... 72 Causa donandi...................................................................................................... 73 Causa mortis......................................................................................................... 73 Causa obligationis................................................................................................. 73 Causa petendi........................................................................................................ 73 Causa simulandi.................................................................................................... 73 Causa solvendi...................................................................................................... 74 Causa traditionis................................................................................................... 74 Cautio................................................................................................................... 74 Cautio damni infecti............................................................................................. 74 Cautio iudicatum solvi.......................................................................................... 74


12

Ă?NDICE

Certae rei vel causae tutor dari non potest, quia personae, non causae vel rei datur 74 Certum est an et quantum debetur........................................................................ 74 Certus................................................................................................................... 74 Certus an incertus quando..................................................................................... 75 Certus an et certus quando.................................................................................... 75 Cessio.................................................................................................................... 75 Cessio bonorum.................................................................................................... 75 Cessio pro soluto................................................................................................... 76 Cessio pro solvendo............................................................................................... 76 Ceteris paribus...................................................................................................... 76 Cfr. ...................................................................................................................... 76 Circa..................................................................................................................... 76 Circa personam..................................................................................................... 76 Circa rem(res)....................................................................................................... 76 Civiliter agere........................................................................................................ 76 Clausula ad cautelam............................................................................................. 76 Coacta voluntas, sed voluntas................................................................................ 77 Colorem habet, substantiam alteram..................................................................... 77 Colorem habet, substantiam vero nullam.............................................................. 77 Commodum......................................................................................................... 77 Communi dividundo............................................................................................ 77 Communio ercto non cito..................................................................................... 77 Communio incidens.............................................................................................. 78 Communio pro diviso........................................................................................... 78 Communio pro indiviso........................................................................................ 78 Communis............................................................................................................ 78 Communis opinio................................................................................................. 78 Compensatio est debiti et crediti inter se contributio............................................. 79 Compensatio lucri cum damno............................................................................. 79 Conceptus pro iam nato habetur quotiens de eius commodis agitur...................... 79 Condicio............................................................................................................... 79 Condicio facti....................................................................................................... 79 Condicio iuris....................................................................................................... 79 Condicio par creditorum....................................................................................... 80 Condicio sine qua non.......................................................................................... 80 Condictio.............................................................................................................. 80 Condictio causa data causa non secuta.................................................................. 80 Condictio indebiti................................................................................................. 80 Condictio iuris...................................................................................................... 80 Condictio ob causam datorum.............................................................................. 80 Condictio ob iniustam causam.............................................................................. 80 Condictio ob turpem causam................................................................................ 81 Condictio sine causa.............................................................................................. 81 Conditio facti........................................................................................................ 81 Condominium...................................................................................................... 81


Ă?NDICE

13

Confer................................................................................................................... 81 Confessio.............................................................................................................. 81 Confessus pro convicto habetur............................................................................. 81 Confessus pro iudicato habetur............................................................................. 82 Consensus............................................................................................................. 82 Consensus facit nuptias......................................................................................... 82 Consilium fraudis.................................................................................................. 82 Constitutum......................................................................................................... 82 Constitutum possessorium.................................................................................... 82 Consuetudo.......................................................................................................... 83 Consuetudo delinquendi....................................................................................... 83 Contemplatio domini............................................................................................ 83 Continuatio possessionis....................................................................................... 83 Contra bonos mores.............................................................................................. 83 Contra fideicomissum semper est in dubio judicatum .......................................... 83 Contra ius............................................................................................................. 83 Contra legem........................................................................................................ 83 Contra naturam.................................................................................................... 84 Contra rationem.................................................................................................... 84 Contra non valentem agere, non currit praescriptio............................................... 84 Contra proferentem............................................................................................... 84 Contra tabula........................................................................................................ 84 Contradictio in adiecto......................................................................................... 84 Contradictio in terminis........................................................................................ 85 Contraria voluntas................................................................................................. 85 Contrarius consensus............................................................................................. 85 Contrectatio rei..................................................................................................... 85 Conventio............................................................................................................. 85 Coram loqui.......................................................................................................... 85 Coram populo....................................................................................................... 86 Corpus delicti........................................................................................................ 86 Corpus Iuris.......................................................................................................... 86 Corpus Iuris Civilis............................................................................................... 86 Creditoris.............................................................................................................. 86 Cui prodest scelus, is fecit...................................................................................... 86 Cuius commoda eius incommoda......................................................................... 86 Cuius est commodum eius est periculum.............................................................. 87 Culpa.................................................................................................................... 87 Culpa debitoris...................................................................................................... 87 Culpa ex ignorantia............................................................................................... 87 Culpa ex lascivia.................................................................................................... 87 Culpa in abstracto................................................................................................. 87 Culpa in concreto.................................................................................................. 87 Culpa in contrahendo........................................................................................... 87 Culpa in educando................................................................................................ 88


14

Ă?NDICE

Culpa in eligendo.................................................................................................. 88 Culpa in vigilando................................................................................................. 88 Culpa lata.............................................................................................................. 88 Culpa lata dolo aequiparatur................................................................................. 88 Culpa lata dolo equiparatur................................................................................... 88 Culpa levis............................................................................................................ 88 Culpa levissima..................................................................................................... 88 Cum debitor voluerit............................................................................................. 89 Cum laude............................................................................................................ 89 Cum venditor fundi in lege ita caverit................................................................... 89 Cum viribus.......................................................................................................... 89 Cur debetur aut cur pactetur................................................................................. 90 Curator................................................................................................................. 90 Curator ad litem.................................................................................................... 90 Curator ventris...................................................................................................... 90 Custodiam praestare.............................................................................................. 90 D. ...................................................................................................................... 91 Da mihi factum..................................................................................................... 91 Da mihi factum, dabo tibi ius............................................................................... 91 Damnum emergens............................................................................................... 91 Dare...................................................................................................................... 92 Do ut des.............................................................................................................. 92 Do ut facias........................................................................................................... 92 Datio in solutum................................................................................................... 92 Datio pro soluto.................................................................................................... 92 Datio rei................................................................................................................ 92 De auditu.............................................................................................................. 92 De cuius................................................................................................................ 92 De eadem re non bis sit actio................................................................................. 92 De eo quod supererit............................................................................................. 93 De facto................................................................................................................ 93 De iure.................................................................................................................. 93 De lege data.......................................................................................................... 93 De lege ferenda...................................................................................................... 93 De visu.................................................................................................................. 93 Debitor debitoris................................................................................................... 94 Deceptus............................................................................................................... 94 Deductio............................................................................................................... 94 Deductio usufrutu................................................................................................. 94 Deducto ususfructu............................................................................................... 94 Delegata potestas non delegatur............................................................................ 94 Delegatio............................................................................................................... 94 Delegatio promittendi........................................................................................... 95 Delictum............................................................................................................... 95


Ă?NDICE

15

Delicta propia....................................................................................................... 95 Delicta propria...................................................................................................... 95 Demonstratio........................................................................................................ 95 Denegatio actionis................................................................................................. 95 Derelictio.............................................................................................................. 96 Desiderata............................................................................................................. 96 Desuetudo............................................................................................................. 96 Dicta et promissa.................................................................................................. 96 Dictatum rectae rationes........................................................................................ 96 Dies....................................................................................................................... 96 Dies certus............................................................................................................ 96 Dies incertus......................................................................................................... 96 Dies a quo............................................................................................................. 97 Dies a quo non computatur in termino................................................................. 97 Dies ad quem........................................................................................................ 97 Dies interpellat pro homine................................................................................... 97 Dies solutionis....................................................................................................... 98 Digesta.................................................................................................................. 98 Diligenter.............................................................................................................. 98 Diligenter fines mandati custodiendi sunt............................................................. 98 Diligentia.............................................................................................................. 98 Diligentia quam in suis......................................................................................... 98 Dolo in contrahendo............................................................................................. 98 Do ut des.............................................................................................................. 99 Do ut facias........................................................................................................... 99 Dolus bonus.......................................................................................................... 99 Dolus causam dans................................................................................................ 99 Dolus in re ipsa..................................................................................................... 99 Dolus incidens...................................................................................................... 99 Dolus malus.......................................................................................................... 100 Dolus praesens...................................................................................................... 100 Dominus............................................................................................................... 100 Dominus negotii................................................................................................... 100 Dominus soli......................................................................................................... 100 Donatio ante nuptias............................................................................................. 100 Donatio propter nuptias........................................................................................ 100 Donatio quaedam a defuncto relicta et ab herede praestanda................................. 101 Donatum.............................................................................................................. 101 Duorum vel plurium in idem placitus consensus................................................... 101 Dura lex, sed lex.................................................................................................... 101 Editio actionis....................................................................................................... 101 Ei incumbit probatio qui dicit non qui negat........................................................ 101 Eiusdem generis et eadem bonitate........................................................................ 102 Eiusdem generis et qualitatis................................................................................. 102


16

Ă?NDICE

Electa una via non datur recursus ad aliam............................................................ 102 Emptio perfecta, periculum est emptoris............................................................... 102 Emptio rei speratae................................................................................................ 102 Emptio spei........................................................................................................... 102 Emptio tollit locatum............................................................................................ 103 Emptio-venditio.................................................................................................... 103 Emptori quidem fundi necesse non est stare colonum, cui prior dominus locavit, nisi ea lege emit............................................................................................... 103 Ercto non cito....................................................................................................... 103 Erga omnes........................................................................................................... 103 Errantis nulla esse voluntas.................................................................................... 104 Error..................................................................................................................... 104 Error calculi.......................................................................................................... 104 Error computationis.............................................................................................. 104 Error communis facit ius....................................................................................... 104 Error computationis.............................................................................................. 104 Error facti.............................................................................................................. 104 Error in corpore.................................................................................................... 104 Error in iudicando................................................................................................. 105 Error in negotio..................................................................................................... 105 Error in nomine.................................................................................................... 105 Error in persona.................................................................................................... 105 Error in qualitate personae.................................................................................... 105 Error in procedendo.............................................................................................. 105 Error in substantia................................................................................................. 105 Error iuris.............................................................................................................. 106 Erroris iura............................................................................................................ 106 Essentialia negotii.................................................................................................. 106 Et alii.................................................................................................................... 106 Eventus damni...................................................................................................... 106 Ex abundantia....................................................................................................... 106 Ex abundantia gratia............................................................................................. 106 Ex abundantia gratiae............................................................................................ 106 Ex aequo............................................................................................................... 106 Ex aequo et bono.................................................................................................. 107 Ex bono et aequo.................................................................................................. 107 Ex capite falsi........................................................................................................ 107 Ex capite novorum................................................................................................ 107 Ex cathedra........................................................................................................... 107 Ex causa................................................................................................................ 108 Ex contractu.......................................................................................................... 108 Ex debito............................................................................................................... 108 Ex definitione........................................................................................................ 108 Ex delicto.............................................................................................................. 108 Ex duobus vel pluribus lateribus............................................................................ 108


Ă?NDICE

17

Ex facto oritur ius.................................................................................................. 108 Ex fide bona.......................................................................................................... 109 Ex gratia................................................................................................................ 109 Ex iniuria ius nom oritur....................................................................................... 109 Ex iure credito....................................................................................................... 109 Ex iure dominii..................................................................................................... 109 Ex iure dominio.................................................................................................... 109 Ex iure hereditatis.................................................................................................. 109 Ex iure proprio...................................................................................................... 109 Ex iure succesionis................................................................................................. 109 Ex lege................................................................................................................... 109 Ex nihilo............................................................................................................... 109 Ex novo................................................................................................................. 110 Ex nunc................................................................................................................. 110 Ex officio............................................................................................................... 110 Ex pignore percepti fructus imputantur in debitum............................................... 110 Ex post facto......................................................................................................... 110 Ex professo............................................................................................................ 110 Ex quo.................................................................................................................. 110 Ex quo tempore..................................................................................................... 111 Ex re...................................................................................................................... 111 Ex recepto............................................................................................................. 111 Ex testamento........................................................................................................ 111 Ex tunc................................................................................................................. 111 Ex uno latere......................................................................................................... 111 Ex verbis................................................................................................................ 111 Exceptio................................................................................................................ 111 Exceptio doli......................................................................................................... 112 Exceptio iusti dominii........................................................................................... 112 Exceptio litis pendentis.......................................................................................... 112 Execeptio litis per transactionem finitae................................................................. 112 Exceptio non adimpleti contractus........................................................................ 112 Exceptio pacti........................................................................................................ 112 Exceptio pacti conventi......................................................................................... 112 Exceptio plurium concubentium........................................................................... 113 Exceptio plurium litisconsortium.......................................................................... 113 Exceptio rei in iudicium deductae......................................................................... 113 Exceptio rei iudicatae............................................................................................ 113 Exceptio rei venditae et traditae............................................................................. 113 Exceptione rei iudicate affinis ad modum est exceptio litis pendentis..................... 113 Excessus mandati................................................................................................... 114 Excusatio non petita.............................................................................................. 114 Excusatio non petita, accusatio manifesta.............................................................. 114 Exequatur.............................................................................................................. 114 Expleto ultimo die................................................................................................. 114


18

Ă?NDICE

Expressio unius est exclusio alterius....................................................................... 114 Expromissio.......................................................................................................... 114 Extra commercium................................................................................................ 115 Extra legem........................................................................................................... 115 Extra patrimonium................................................................................................ 115 Extra petita............................................................................................................ 115 Facere.................................................................................................................... 115 Facere in alieno..................................................................................................... 115 Facere in suo......................................................................................................... 116 Facio ut des........................................................................................................... 116 Facio ut facias........................................................................................................ 116 Facta concludentia................................................................................................. 116 Facta praeterita...................................................................................................... 116 Facta pro infectis haberi non possunt.................................................................... 116 Factum cuique suum, non adversario nocere debet................................................ 116 Factum infectum................................................................................................... 116 Factum infectum fieri nequit................................................................................. 116 Facultas agendi...................................................................................................... 117 Facultas solutionis................................................................................................. 117 Falsitas non punitur quae non solum non nocuit sed nec erat apta nocere............. 117 Falsum est quidquid in veritate non est sed pro vero adseveratur........................... 117 Falsus procurator................................................................................................... 117 Favor..................................................................................................................... 117 Favor actoris.......................................................................................................... 117 Favor actus............................................................................................................ 117 Favor creditoris...................................................................................................... 117 Favor debitoris...................................................................................................... 118 Favor filii............................................................................................................... 118 Favor iuris............................................................................................................. 118 Favor legis............................................................................................................. 118 Favor libertatis....................................................................................................... 118 Favor locationis..................................................................................................... 118 Favor matrimonii.................................................................................................. 119 Favor minoris........................................................................................................ 119 Favor negotii......................................................................................................... 119 Favor rei................................................................................................................ 119 Favor testamenti.................................................................................................... 119 Favorabilia amplianda, odiosa restringenda............................................................ 119 Favorabilia sunt amplianda.................................................................................... 120 Ficta confessio....................................................................................................... 120 Ficta possessio....................................................................................................... 120 Fictio iuris............................................................................................................. 120 Fictio legis............................................................................................................. 120 Fideicomissum...................................................................................................... 121


Ă?NDICE

19

Fideicomissum familiae relictum........................................................................... 121 Fideicomissum de aliquid supererit........................................................................ 121 Fideicommissum de eo quod supererit................................................................... 121 Fideiussio.............................................................................................................. 121 Fideiussor.............................................................................................................. 121 Fides...................................................................................................................... 122 Fideussores, quotquot erunt numero, singuli in solidum obligantur...................... 122 Fiducia cum amico................................................................................................ 122 Fiducia cum creditore............................................................................................ 123 Finis operantis....................................................................................................... 123 Finis operis............................................................................................................ 123 Finis regundorum.................................................................................................. 123 Fiscus.................................................................................................................... 123 Fisco semper locuplex............................................................................................ 123 Fiscus usuras non dat, sed ipse accipit.................................................................... 124 Fiscus usuras non debet......................................................................................... 124 Forma ad probationem.......................................................................................... 124 Forma ad substantiam........................................................................................... 124 Forma dat esse rei.................................................................................................. 124 Forum................................................................................................................... 124 Forum commissi delicti......................................................................................... 124 Forum delicti commissi......................................................................................... 124 Forum destinatae solutionis................................................................................... 125 Forum domicilii.................................................................................................... 125 Forum executionis................................................................................................. 125 Forum praeventionis............................................................................................. 125 Forum rei.............................................................................................................. 125 Forum rei sitae...................................................................................................... 125 Frangente fidem, fides non est servanda................................................................. 125 Fraudem legis........................................................................................................ 125 Fraus..................................................................................................................... 125 Fraus alterius......................................................................................................... 125 Fraus creditoris...................................................................................................... 125 Fraus creditorum................................................................................................... 126 Fraus hominis........................................................................................................ 126 Fraus legis.............................................................................................................. 126 Fraus nemini prodest............................................................................................. 126 Fraus nunquam praesumitur................................................................................. 126 Fraus omnia corrumpit.......................................................................................... 126 Fructus.................................................................................................................. 126 Fructus fundi......................................................................................................... 127 Fructus pendens.................................................................................................... 127 Fructus pendet...................................................................................................... 127 Frui....................................................................................................................... 127 Fumus boni iuris................................................................................................... 127


20

Ă?NDICE

Fundus qui servit................................................................................................... 127 Furtum.................................................................................................................. 127 Furtum est contrectatio rei fraudulosa lucri faciendi gratia vel ipsius rei vel etiam usus eius possessionisve................................................................................... 127 Furtum parvum..................................................................................................... 127 Furtum possessionis.............................................................................................. 127 Furtum rei............................................................................................................. 127 Furtum usus.......................................................................................................... 128 Generalia specialibus non derogant....................................................................... 129 Generalia specialibus non derogat.......................................................................... 129 Generaliter sancimus, quemadmodum in mandatoribus statutum est, ut contestatione contra unum ex his facta alter non liberetur, ita et in fideiussoribus observari......................................................................................................... 129 Generi per speciem derogatur; specialia generalibus derogant................................ 129 Generi per speciem derogatur; specialia generalibus non derogant......................... 129 Genus.................................................................................................................... 130 Genus limitatum................................................................................................... 130 Habeas corpus....................................................................................................... 130 Habeas data........................................................................................................... 131 Habere licere......................................................................................................... 131 Habitatio............................................................................................................... 131 Hereditas iacens.................................................................................................... 131 Hereditas iacet....................................................................................................... 131 Hereditatis petitio................................................................................................. 131 Heres fiduciarius................................................................................................... 131 Hic et nunc........................................................................................................... 131 Hominis................................................................................................................ 132 Honeste vivere....................................................................................................... 132 Honor .................................................................................................................. 132 Honor matrimonii................................................................................................ 132 Honoris causa........................................................................................................ 132 Honos................................................................................................................... 132 Ibi emolumentum ubi onus................................................................................... 133 Ibidem.................................................................................................................. 133 Id quod interest..................................................................................................... 133 Idem..................................................................................................................... 133 Idem debitum....................................................................................................... 134 Idem est non habere actionem et habere inanem................................................... 134 Ideo compensatio necessaria est, quia interest nostra potius non solvere quam soluto repetere....................................................................................................... 134 Ignorantia facti...................................................................................................... 134 Ignorantia iuris...................................................................................................... 134


Ă?NDICE

21

Ignorantia iuris non excusat................................................................................... 134 Ignorantia legis non excusat................................................................................... 135 Ille qui non praevidet quod praevidere debuit, in culpa est.................................... 135 Immissio............................................................................................................... 135 Immisio in re aliena............................................................................................... 135 Immisiones in alienum.......................................................................................... 135 Immittere in alieno................................................................................................ 135 Imperitia culpae adnumeratur............................................................................... 135 Imperitia culpae ennumeratur............................................................................... 135 Immissiones in alienum......................................................................................... 136 Impossibilium nulla obligatio est........................................................................... 136 In absentia............................................................................................................. 136 In aeternum.......................................................................................................... 136 In ambiguis contra stipulatorem............................................................................ 136 In argumentum trahi nequeunt quae propter necessitatem aliquando sunt concessa.................................................................................................................... 136 In articulo mortis.................................................................................................. 136 In bonis habere...................................................................................................... 136 In bonum.............................................................................................................. 137 In claris non fit interpretatio.................................................................................. 137 In conventionibus contrahentium voluntatem potius, quam verba spectari placuit 137 In dubiis melior est condicio possidentis............................................................... 137 In dubio contra fideicommissum........................................................................... 137 In dubio mitius..................................................................................................... 137 In dubio pro operario............................................................................................ 138 In dubio pro possessore......................................................................................... 138 In dubio pro reo.................................................................................................... 138 In dubio semper contra fideicomissum.................................................................. 138 In exceptione reus fit actor.................................................................................... 138 In extenso.............................................................................................................. 138 In extremis............................................................................................................ 138 In facultate non datur praescriptio......................................................................... 139 In facultativis non datur praescriptio..................................................................... 139 In flagranti............................................................................................................ 139 In fraganti............................................................................................................. 139 In fraudem legis..................................................................................................... 139 In fraudem legis agere............................................................................................ 139 In id quod interest................................................................................................. 139 In illiquidis non fiat mora...................................................................................... 139 In lege Aquilia etiam culpa levissima venit............................................................. 139 In pari turpitudinis causa melior est condicio possidentis...................................... 140 In pari causa turpitudinis, melior est condicio possidentis..................................... 140 In pari turpitudinis causa, melior est condicio possidentis..................................... 140 In quam rem converti debeat fideicommissum, ut memori testatoris alio et licito genere celebretur............................................................................................. 140


22

Ă?NDICE

Inaudita altera parte.............................................................................................. 141 Incendia plerumque fiunt culpa inhabitantium..................................................... 141 Incivile est tota lege perspecta, una aliqua particula eius proposita iudicare vel respondere........................................................................................................... 141 Indebitum............................................................................................................. 141 Indebiti solutio...................................................................................................... 141 Indebitum ex persona............................................................................................ 141 Indebitum ex re..................................................................................................... 141 Infans conceptus pro nato habetur quoties de commmodis eius agitur.................. 142 Infra petitio........................................................................................................... 142 Infra petitionem.................................................................................................... 142 Iniuria................................................................................................................... 142 Iniuria ex affectu facientis consistit........................................................................ 142 Iniuriarum aestimatio non ad id tempus, quo iudicatur, sed ad id, quo facta est.... 142 Instantis vel futuri periculi causa mentis trepidatio................................................ 142 Inter alia................................................................................................................ 142 Interdictum demolitorium.................................................................................... 142 Intra legem............................................................................................................ 143 Intra vires hereditatis............................................................................................. 143 Intuitu personae.................................................................................................... 143 Invito beneficium non datur.................................................................................. 143 Ipso facto.............................................................................................................. 143 Ipso iure................................................................................................................ 143 Item...................................................................................................................... 143 Iudex..................................................................................................................... 143 Iudex iudicare debet secumdum allegata et probata............................................... 144 Iura in re aliena..................................................................................................... 144 Iura novit curia...................................................................................................... 144 Iura servitutis........................................................................................................ 144 Iure conditi........................................................................................................... 144 Iure condito.......................................................................................................... 144 Iure condendo....................................................................................................... 144 Iure naturae aequum est, neminem cum alterius detrimento et iniuria fieri locupletiorem............................................................................................................. 144 Iure proprietatis..................................................................................................... 145 Iuris et de iure....................................................................................................... 145 Iuris tantum.......................................................................................................... 145 Ius ....................................................................................................................... 145 Ius abutendi.......................................................................................................... 145 Ius acquae ducendae per fundum alienum............................................................. 146 Ius ad bellum......................................................................................................... 146 Ius ad rem............................................................................................................. 146 Ius civile................................................................................................................ 146 Ius commune........................................................................................................ 146 Ius dicere............................................................................................................... 146


Ă?NDICE

23

Ius disponendi....................................................................................................... 146 Ius dispositivum.................................................................................................... 147 Ius est ars boni et aequi......................................................................................... 147 Ius est commune praeceptum................................................................................ 147 Ius fruendi............................................................................................................. 147 Ius gentium........................................................................................................... 147 Ius in bello............................................................................................................ 147 Ius in officio.......................................................................................................... 148 Ius in officium....................................................................................................... 148 Ius in re................................................................................................................. 148 Ius in re aliena....................................................................................................... 148 Ius naturale........................................................................................................... 148 Ius post bellum...................................................................................................... 148 Ius privatum.......................................................................................................... 148 Ius prohibendi....................................................................................................... 148 Ius publicum......................................................................................................... 148 Ius puniendi.......................................................................................................... 149 Ius retinendi.......................................................................................................... 149 Ius sanguinis.......................................................................................................... 149 Ius singulare.......................................................................................................... 149 Ius soli................................................................................................................... 149 Ius superveniens.................................................................................................... 150 Ius tollendi............................................................................................................ 150 Ius utendi.............................................................................................................. 150 Ius utendi et abutendi re sua, quatenus iuris ratio patitur...................................... 150 Ius utendi et fruendi.............................................................................................. 150 Ius vendendi.......................................................................................................... 150 Iusta causa traditionis............................................................................................ 151 Iusta causa usucapionis.......................................................................................... 151 Laesio aenormis..................................................................................................... 151 Laesio enormis (aenormis)..................................................................................... 151 Laesio ultra dimidium........................................................................................... 151 Lata culpa dolo comparabitur................................................................................ 152 Latu sensu............................................................................................................. 152 Laudatio actoris..................................................................................................... 152 Laudatio auctoris................................................................................................... 152 Lege data............................................................................................................... 152 Lege ferenda.......................................................................................................... 152 Legem patere quam ipse fecisti.............................................................................. 153 Leges posteriores ad priores pertinent, nisi contrariae sint...................................... 153 Legis actiones........................................................................................................ 153 Legitima portio..................................................................................................... 153 Lex artis................................................................................................................ 153 Lex commisoria..................................................................................................... 153


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
1_9788490533543 by Editorial Tirant Lo Blanch - Issuu