Jerome Powell stelt Wall Street teleur Fed plant volgend jaar maar twee renteverlagingen, en geen vier BELEGGEN P18
Big pharma stopt er big money in Beleven op AI geïnspireerde medicijnen hun grote doorbraak in 2025?
Veelbelovende technologie De nieuwste obsessie van beleggers: kwantumaandelen
DE VERDIEPING P6-7
VOORAAN P4
19
donderdag 19 december 2024 www.tijd.be
‘Het debacle bij Proximus is een illustratie van hoe de overheid jaren op te veel borden tegelijk probeerde te schaken’
Fusie met FrieslandCampina Belgisch Milcobel gaat op in zuivelreus met 14 miljard euro omzet ONDERNEMEN P13
COMMENTAAR P2
Dagblad, 55ste jaargang nr. 249 - BEL €3,70 LUX €4,20 NL €4,70
Rechtszaak afkopen kost gemiddeld 817.000 euro Twee monsterdossiers trekken bedrag fors naar boven STÉPHANIE ROMANS
E
en rechtszaak afkopen bij justitie kost gemiddeld 148.000 euro, blijkt uit een analyse van de ruim 500 dossiers die tussen 2019 en 2022 afgeklopt werden. Als daar ook twee grote uitschieters bijgeteld worden waarbij miljoenen betaald werden, is dat zelfs gemiddeld 817.000 euro. De cijfers over de zogeheten verruimde minnelijke schikking komen uit een audit van de Hoge Raad voor de Justitie (HRJ), waarin de toepassing van de ‘afkoopwet’ onderzocht werd. Elk jaar sluit justitie gemiddeld met 128 verdachten een deal om een proces af te kopen. Van de 15 parketten in ons land maakten er 14 gebruik van het systeem tussen 2019 en 2022, al zijn de onderlinge verschillen groot. Zo sloot het parket van Waals-
Brabant in die vier jaar geen enkele deal. Oost-Vlaanderen was de koploper met 95 dossiers. De Vlaamse parketten gebruikten de schikkingen vaker dan de Waalse. In een paar gevallen ging het om fel gemediatiseerde dossiers, zoals Operatie Zero. Daarin sloot het federaal parket een deal met tien verdachten in het dossier rond fraude in het Belgische voetbal - onder wie Vincent Mannaert en Bart Verhaeghe voor Club Brugge en Michel Louwagie voor AA Gent. Niet elk dossier komt in aanmerking. De wet is vooral bedoeld voor fiscale misdrijven, geweld- of zedenzaken kunnen niet afgekocht worden.
Weg uit achterkamertjes De HRJ onderzocht de periode van 2019 tot 2022, maar de afkoopwet bestaat al sinds 2011. Vroeger bleef meestal geheim wie een deal sloot
en voor welk bedrag, tenzij afspraken uitlekten in de pers. Het leidde tot verwijten van klassenjustitie. De federale regering besloot vorig jaar de deals uit de sfeer van achterkamerpolitiek te trekken, door verruimde minnelijke schikkingen voortaan in een openbare zitting te laten bekrachtigen. De Tijd onthulde in 2022 samen met het internationaal consortium van onderzoeksjournalisten ICIJ dat de procedure sinds 2011 al meer dan 1.500 keer was toegepast, voor een totaalbedrag van 1,085 miljard euro. In de vier jaar die de HRJaudit behandelt, ging het om 512 dossiers en een totaalbedrag van 727 miljoen. Dat valt uiteen in de som voor het afkopen van de strafvervolging (ruim 418 miljoen) en de ‘overige kosten’, zoals de terugbetaling van een vermogensvoordeel of een openstaande schuld aan de fiscus (308 miljoen).
De wet kwam er om de werklast van het gerecht te verminderen, maar volgens een audit is de impact ‘niet significant’.
2022. HSBC betaalde bijna 300 miljoen euro in 2019 - de grootste schikking ooit - en UBS sloot een minnelijke schikking van bijna 50 miljoen in 2021. Zonder die uitschieters loopt het gemiddelde ‘afkoopbedrag’ terug naar 148.000 euro.
Beter dan niets Gemiddeld kost het 817.000 euro om een proces af te kopen, zonder rekening te houden met de overige kosten. Al kan dat bedrag per dossier enorm variëren. ‘De som varieert van enkele honderden euro’s tot miljoenen euro’s per dossier’, aldus het rapport. De miljoenendeals van de banken HSBC en UBS met justitie, beide met het parket van Brussel, trekken het gemiddelde fors omhoog. De twee dossiers zijn volgens de HRJ goed voor 80 procent van de afkoopbedragen tussen 2019 en
De afkoopwet werd ingevoerd om de werklast van het gerecht te verminderen en de doorlooptijd van strafzaken terug te dringen. De HRJ oordeelt echter dat een totaal van 512 deals in vier jaar te beperkt is om een groot verschil te maken en acht de invloed van de procedure op de werklast ‘niet significant’. Toch zijn de meeste magistraten volgens de HRJ tevreden over het instrument. Ze geven aan dat de procedure een uitkomst kan zijn in zaken die anders dreigen te
verjaren of waarin het niet zeker is dat het parket zal winnen. Na een schikking is er ook geen risico meer op een proces in hoger beroep. Ruim een kwart van de bevraagde rechters en bijna de helft van de parketmagistraten vinden dat een verruimde minnelijke schikking ook in de fase van hoger beroep mogelijk zou moeten zijn. Sinds 2016 sluit de wet die optie expliciet uit, maar vooral in oude dossiers achten sommige magistraten een schikking toch opportuun. Als een zaak al te lang aansleept en dreigt te verjaren, is het beter dan niets, is de redenering. De keerzijde daarvan is dat het beklaagden zou kunnen aanmoedigen de uitslag van een rechtszaak in eerste aanleg af te wachten en pas een deal te overwegen als de uitspraak hen niet bevalt.
ADVERTENTIE
Kia EV3 integreert high-end luxe in nieuwe compact SUV Ontdek waarom de EV3 koploper wordt voor fleetbeheerders in het compact SUV-segment op P9
Een initiatief van