CÁC CHÂM NGÔN
CỦA VUA
CÁC CHÂM NGÔN CỦA VUA SOLOMON
CÁC CHÂM NGÔN CỦA VUA SOLOMON
CÁC CHÂM NGÔN CỦA VUA SOLOMON
Lời giới thiệu
Sách Châm Ngôn là bộ tuyển tập về những lời giáo huấn đạo đức và tôn giáo thuộc thể loại cách ngôn và tục ngữ. Đa số chúng liên quan đến
những vấn đề thực tế hàng ngày. Sách bắt đầu với lời nhắc nhở rằng: “Sự kính sợ Thượng Đế là khởi đầu sự tri thức” (1:7); sau đó sách tiếp tục giáo huấn chẳng những về các vấn đề đạo đức tôn giáo, mà còn về
những vấn đề thông thường và cách cư xử đúng đắn.
Nhiều câu châm ngôn ngắn gọn bày tỏ những ý nghĩa sâu sắc của
các giáo sư Do Thái thời xưa về cách xử thế của một người khôn ngoan. Có một số câu liên hệ đến mối quan hệ gia đình, những câu khác nói về mối quan hệ xã giao trong xã hội và những vấn đề liên quan khác. Những phẩm chất được đề cao như sự khiêm nhường, kiên nhẫn, kính trọng người nghèo và lòng trung thành.
Bố cục
Lời ca ngợi về sự khôn ngoan (1:1 – 9:18)
Các châm ngôn của vua Sa-lô-môn (10:1 – 29:27)
Lời giáo huấn của A-su-rơ (30:1-33)
Những giáo huấn khác (31:1-31)
Châm Ngôn 1
Lời mở đầu: Mục đích và chủ đề
1Châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, vua Israel:
2Để học biết sự khôn ngoan và lời khuyên dạy,
Để hiểu rõ những lời thông sáng,
3Để nhận lãnh lời khuyên dạy sáng suốt,
Để sống ngay thẳng, công minh và chính trực;
4Giúp cho người đơn sơ trở nên khôn khéo, Người trẻ tuổi thêm tri thức và thận trọng.
5Người khôn ngoan sẽ nghe và tăng thêm kiến thức,
Người hiểu biết sẽ tìm được lời hướng dẫn,
6Để hiểu biết châm ngôn, ẩn dụ,
Lời nói của người khôn ngoan và câu đố bí ẩn của họ.
7Kính sợ Thượng Đế là khởi đầu tri thức, Còn kẻ ngu muội xem thường sự khôn ngoan và lời khuyên dạy.
8Hỡi con ta, hãy nghe lời khuyên dạy của cha,
Đừng từ bỏ khuôn phép của mẹ con;
9Vì những lời ấy sẽ như một vòng hoa xinh đẹp trên
đầu con,
Như dây chuyền trang sức cho cổ của con.
Khuyên tránh bọn gian ác
10Hỡi con ta, nếu bọn người tội lỗi quyến rũ,
Con đừng nghe theo.
11Nếu chúng nói: “Hãy đến với chúng tôi, để mai
phục làm đổ máu người,
Rình rập để vô cớ làm hại người vô tội;
12Chúng ta sẽ nuốt sống chúng như
âm phủ,
Và nuốt nguyên vẹn như những kẻ đi
xuống mồ mả;
13Chúng ta sẽ được các thứ của báu,
Nhà chúng ta sẽ đầy của cướp;
14Chúng ta hãy bắt thăm chia phần
với nhau,
Tất cả chúng ta sẽ có chung một túi bạc.”
15Hỡi con ta, đừng đi theo con
đường của chúng,
Hãy giữ chân con khỏi lối đi của chúng,
16Vì chúng nhanh chân chạy đến điều ác,
Vội vàng làm đổ máu người.
17Thật là luống công khi giăng lưới
Trước mặt các loài chim;
18Nhưng chúng mai phục để làm đổ máu chính mình, Rình
rập hại mạng sống mình.
19Đó là số phận của những kẻ tham lợi bất nghĩa;
Lợi ấy cướp đi mạng sống của kẻ được nó.
Tiếng gọi của sự khôn ngoan
20Sự khôn ngoan kêu lớn tiếng ngoài đường phố,
Cất tiếng vang dội nơi quảng trường;
21Sự khôn ngoan kêu la ồn ào ở đầu đường; Phát biểu nơi lối vào cổng thành rằng:
22“Hỡi kẻ khờ dại, các ngươi yêu mến sự khờ dại cho đến bao giờ?
Kẻ nhạo báng sẽ ưa sự nhạo báng
Và kẻ ngu dại sẽ ghét tri thức cho đến chừng nào?
23Hãy trở lại nghe lời ta sửa dạy,
Nầy, ta sẽ đổ thần linh ta trên
các ngươi;
Khiến các ngươi hiểu biết lời ta dạy.
24Vì ta kêu gọi mà các ngươi không chịu lắng nghe, Ta giơ tay ra lại chẳng có ai quan tâm;
25Nhưng các ngươi đã
bỏ hết lời ta khuyên dạy, Không chịu nhận lời quở trách
của ta;
26Nên ta sẽ cười lúc các ngươi gặp tai ương, Và chế giễu khi các ngươi kinh hãi;
27Khi nỗi kinh hoàng xảy đến thình lình như gió bão, Tai ương ập đến như bão tố cuồng phong,
Và sự ngặt nghèo, cùng khốn giáng trên các ngươi.
28Bấy giờ chúng sẽ kêu cầu ta, nhưng ta không đáp
lời;
Sáng sớm chúng sẽ tìm ta, nhưng không gặp được.
29Chính vì chúng ghét tri thức,
Không chọn sự kính sợ Thượng Đế,
30Cũng không muốn theo sự khuyên dạy ta, Và chê bai các lời ta quở trách;
31Vì vậy, chúng phải gánh hậu quả việc mình làm, Và chuốc lấy mọi điều mình toan tính.
32Vì sự bội nghịch của kẻ ngu dốt sẽ giết chúng, Và sự yên ổn của kẻ dại dột sẽ làm hại chúng.
33Nhưng ai chịu nghe ta hẳn sẽ sống an lành,
Sẽ được an toàn, không sợ tai họa nào.”
Châm ngôn của Sa-lô-môn,
con trai Đa-vít, vua Israel:
Để học biết sự khôn ngoan và
lời khuyên dạy, Để hiểu rõ những
lời thông sáng,
Để nhận lãnh lời khuyên dạy
sáng suốt,
Để sống ngay thẳng, công minh và chính trực;
Châm Ngôn 2
Ích lợi của sự khôn ngoan
1Hỡi con ta, nếu con tiếp nhận lời ta dạy
Và trân trọng tuân giữ các điều răn của ta,
2Lắng tai nghe điều khôn ngoan,
Hướng lòng con về sự thông sáng;
3Phải, nếu con cầu xin sự
thông sáng
Và cất tiếng khẩn nài sự hiểu biết,
4Nếu con tìm nó như tìm tiền
bạc,
Kiếm nó như kiếm báu vật kín giấu,
5Bấy giờ con sẽ hiểu biết sự
kính sợ Thượng Đế
Và tìm được tri thức về Đức Chúa Trời.
6Vì Thượng Đế ban cho sự khôn ngoan; Từ miệng Ngài ra điều tri thức và thông sáng.
7Ngài dành sự khôn ngoan thật cho người ngay thẳng;
Ngài là thuẫn đỡ cho người sống chính trực,
8Để bảo vệ con đường của người công chính
Và giữ gìn các lối của thánh đồ Ngài.
9Bấy giờ con sẽ hiểu biết sự công chính và công minh
Sự chính trực và mọi đường lối tốt đẹp.