groep 5
Rekenmeesters 3
z Stenvert
Rekenen
9789026224140.indd 1
12-04-18 13:36
Rekenmeesters 3 Werkboek
9789026224140.indd 1
12-04-18 13:36
Rekenmeesters 3
Werkboek COLOFON Auteurs Lidy Groen, Ton van Houtert, Janneke Huizing, Marco Maas, Marcel de Reuver Coördinatie Nico van Beusekom Conceptontwerp omslag: Metamorfose ontwerpers BNO, Deventer binnenwerk: Aigu Ontwerpstudio, Dronten
Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl
Ontwerp omslag: Lasso CS, Eindhoven
ISBN 978 90 262 2414 0 Eerste druk, twaalfde oplage, 2017
Illustraties Ingrid ter Koele
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2010 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.
Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
9789026224140.indd 2
12-04-18 13:36
Inhoud 1 Kamperen
4
2
Er op uit!
6
3
Martijns wasservice
8
4
Een hondenbaan?
10
5
Het jaartje rond
12
6
De roomsoes
14
7
Spelletjes voor zeelui
16
8 Koningsdag
18
9
20
De juf is jarig
10 Heb je even tijd?
22
11 Stipt op tijd
24
12
Hap-Slik-Weg-Game
26
13
Gravin Fleurtje
28
14 Een prachtige speurtocht
30
15 Lukt dit wel?
32
16 Wat een storm!
34
17
De verhuizing
36
18
Waterland
38
19
Ontwerpbureau Indra
40
20 Puzzel maar mee!
42
21
44
Puzzelkristallen
22 De Hoefse Heuvels
46
23
48
Sjoelen
24 Op de camping
50
25
De prijsuitreiking
52
26 Feest in Zeedorp
54
27
IJspret
56
28
De tijdmachine
58
29 De Santa le Cluese
60
30
Pijltjes gooien
62
Hoe ver ben je?
64
9789026224140.indd 3
12-04-18 13:36
Kamperen
1
1 Liene en Emma zijn met hun ouders op camping ‘Actief’. Alle kinderen hebben een knipkaart met camping-euro’s.
Op de kaart staan genoeg camping-euro’s om alle dingen één keer te doen. Dus
camping-euro’s.
2 Wat gaan Liene en Emma doen? Ze besteden € 25,- per dag! Dag 1 toneelspelen +
€ 7,- + €
=€ + gezelschapsspelen +
Dag 2
€ 20,- + € 2,- + €
=€
Dag 3
+ bosspeurtocht
€ 12,- + € 13,- = €
Dag 4
€ 25,- = €
Dag 5 huifkartocht + €
+€
=€
Dag 6 €
+ vogelkooitjes timmeren +€
=€
4 9789026224140.indd 4
12-04-18 13:36
Naam 3 Op zaterdag wordt er gezwommen. Liene en Emma doen een wedstrijd wie het verst onder water kan zwemmen.
Liene haalt 10 meter onder water. Emma zwemt 5 × haar eigen lengte. Wie van hen zwemt het verst ?
Dat is want, pas
4 De laatste dag wil Liene zoveel mogelijk dingen doen voor € 25,-. Wat gaat ze doen en hoeveel euro houdt ze nog over?
5 Ook Emma heeft € 25,-. Ze wil de laatste dag nog een keer met de huifkar mee. Wat kan ze dan verder nog kiezen?
Wat hebben Emma en Liene genoten van hun vakantie! Ze gaan vast sparen voor volgend jaar!
5 9789026224140.indd 5
12-04-18 13:36
Er op uit!
2
1 Kristel is een fanatieke wielrenster. Zodra ze kan, fietst ze de prachtigste routes. Vandaag fietst ze de Hertenroute. De bordjes staan om de 3 km. Schrijf het getal van de Hertenroutebordjes op de borden langs de route, het laagste getal eerst. De letters bij de overblijvende bordjes zet je in het letterblok op de volgende bladzijde.
2 Kristel fietst vandaag de Valkenroute. Daar staan om de 6 km bordjes. Welke bordjes – van klein naar groot – horen er niet op de route? Kleur die en zet de letters in het letterblok op de volgende bladzijde.
6 9789026224140.indd 6
12-04-18 13:36
Naam 3 Kristel schrijft samen met Jeroen een brief naar de gemeente. Ze hebben voor fietsers een nieuwe route bedacht: de Berenroute. De tocht is 56 km lang. De gemeente wil die route echt gaan maken. Om de 7 km komt een paaltje. Kleur de goede paaltjes maar. Zet daarna de letters van de overgebleven paaltjes in het letterblok.
Wat denken Kristel en Jeroen?
W Opgave 1
Opgave 2
Opgave 3
Opgave 4
Opgave 5
4 De Berenroute is zo’n succes dat Kristel en Jeroen nog een route maken. Dat wordt de Leeuwenroute. De bordjes staan daar om de 9 km. Maar een flauwe grappenmaker heeft verkeerde bordjes neergezet. Kleur de goede bordjes en vul weer verder het letterblok in.
5 Jeroen bedenkt de wolventocht van 87 km. Zet in het letterblok de letters die niet bij de 25 km paaltjes horen.
7 9789026224140.indd 7
12-04-18 13:36
Martijns wasservice
3
1 Elke zaterdag verdient Martijn een zakcentje met het wassen van auto’s uit de buurt. Maar komende zaterdag kan hij niet. Zijn vriendje Ashmir neemt het een keertje over. Martijn heeft opgeschreven wat er allemaal moet gebeuren zodat Ashmir niet te laat komt. Kleur de juiste tijd en zet de letters die bij de juiste tijden staan in het letterblok achter elkaar.
1 Ik begin altijd om negen uur met de auto van mevrouw Oldenzaal. 08.00 e 08.30 f 09.00 s 2 Precies een halfuur later ben ik bij meneer Kroon. 09.20 e 09.30 p 09.40 m Zijn auto moet je ook van binnen stofzuigen. Voor dit karweitje heb je 45 minuten nodig. 3 Na dat klusje pauzeer ik altijd een kwartiertje en fiets dan in 5 minuten naar mijn volgende adres: de familie Maas. 10.20 m 10.30 p 10.35 o 4 De familie Maas heeft een busje. Daar ben je een uurtje zoet mee, maar je krijgt er wel lekkere koekjes en limonade. Dan is het 11.20 i 11.00 b 11.35 n 5 Dan houd ik mijn middagpauze tot half 1. 12.30 s 13.30 e 01.30 k 6 Daarna begin ik met de auto van de familie Aanholt. Die is altijd erg smerig. Maar met een goede tuinslang en een warm sopje ben je in zo’n 50 minuten klaar. Dus om 13.10 t 13.15 p 13.20 j 7 Als laatste doe ik de auto van de familie Elk. Leuke mensen, maar met hun vuile wagen ben je drie kwartier bezig. Dan is het
14.00 a 14.05 e 14.15 u
Wat moet Martijn zijn vriend Ashmir meegeven? Een
1
2
3
4
5
6
7
8 9789026224140.indd 8
12-04-18 13:37
Naam 2 In de dagen daarna ziet Ashmir sommige auto’s die hij gewassen heeft. Hoe laat ziet hij die? Kleur die tijden.
1 Ashmir komt op woensdagmiddag om half twee zijn trainer Paul Aanholt tegen. 2 Diezelfde auto ziet Ashmir ook op donderdagavond rond tien over zeven. Nu rijdt lneke Aanholt. 3 Als Ashmir donderdagnacht geluiden hoort, kijkt hij eventjes naar buiten. Hij ziet Marieke Elk. De familie gaat vast op vakantie! Nou, die zijn wel heel vroeg. Het is net vier uur geweest. Oeps, snel terug in bed. 4 Vrijdagochtend kijkt Ashmir verbaasd: Alweer de familie Elk? Pech, ze waren hun tent vergeten. Dan is het al bijna drie uur later. Ronald zit achter het stuur. 5 Als Ashmir even na drie uur uit school komt, ziet hij Jennifer Kroon in hun auto. 6 Ruim een uur later ziet hij dezelfde wagen maar dan bestuurd door John Kroon. Het is bijna half vijf. 7 Zaterdagmiddag ziet hij Martijn de auto van zijn oom Marco Maas wassen. Het is bijna één uur.
Paul
02.30 v
13.30 h
00.30 p
Ineke
07.08 e
19.08 o
08.07 u
Marieke
04.09 r
16.00 e
03.57 k
Ronald
08.14 s
07.06 l
02.57 t
Jennifer
13.00 f
15.03 o
15.28 l
John
15.28 s
16.29 g
16.32 a
Marco
12.57 e
13.57 j
13.06 p
Hoe wist Ashmir die tijden zo precies? Als je de letters bij de juiste tijden achter elkaar zet, lees je het. Inderdaad, hij had net een nieuw
9 9789026224140.indd 9
12-04-18 13:37
Een hondenbaan?
4
1 In het dierenasiel weet oppasser Marco precies in welk hok de honden moeten, maar hij heeft vandaag een dagje vrij. Patricia heeft net de honden uitgelaten, maar in welk hok horen ze ook al weer? Gelukkig heeft Marco een briefje voor haar achtergelaten. Maar het is wel een ingewikkeld briefje. Help Patricia maar even en zet de naam van de juiste hond bij het juiste hok.
1 Renée, het schoothondje, kan er niet tegen als er aan twee kanten van haar een andere hond zit. Daarom zit zij aan één van de twee buitenkanten. Zij zit dus in hok
of
Renée zit in een hok met een even nummer. Renée zit dus in hok 2 Sam, de Deense Dog, blaft altijd naar Renée en zit daarom zo ver mogelijk van haar vandaan. Sam zit dus in hok 3 Johnny, de Golden Retriever, heeft een hok dat 4 hoger is dan dat van Sam. Johnny zit in
+
is hok
4 Annoeska, de poedel, zit naast Zorba, de Bouvier. Dat zijn dus hok hok
en
of
en
5 Miranda’s hok heeft een hoger nummer dan Zorba of Annoeska. Dat is dus Miranda’s hok en Annoeska’s hok opgeteld, zijn samen 7. Dat is hok
en
10 9789026224140.indd 10
12-04-18 13:37
Naam 2 Patricia heeft alle honden op hun plek. Maar nu moet er gegeten worden. Patricia maakt een schema. Als ze dat invult, weet ze wie er wat eet. Vul ‘nee’ in als de hond iets zeker niet lust. En ‘ja’ als je iets zeker weet. aardappels
biefstuk
zangzaad
alles
leverpastei
bonsjo
Renée Annoeska Johnny Sam Zorba
nee
Miranda
nee
• Zorba en Miranda lusten geen zangzaad en leverpastei. • Johnny en Sam lusten dat wel.
• Dat lust Johnny ook. • Sam en Zorba lusten geen bonsjo.
• Eén hondje lust alles.
• Renée en Johnny wel.
• Voor Annoeska moeten boterhammen
• Miranda eet nooit vlees.
met leverpastei gesmeerd worden.
• Zorba is dol op biefstuk.
3 Vul de namen van de honden in op hun etensbakjes.
11 9789026224140.indd 11
12-04-18 13:37
Het jaartje rond
5
1 lnge maakt voor de juf een verjaardagskalender. Ze heeft de namen van de maanden al opgeschreven. Met daarachter hoeveel dagen er in zitten. Nu nog in de goede volgorde zetten! 12
j
januari – 31
a
n
u
a
2
i
31
5
mei – 31 9
juni – 30 december – 31
r
6
juli – 31 10
september – 30 oktober – 31 4
februari – 28
8
november – 30
7
3
augustus – 31
11
april – 30 maart – 31
1
Zet de letters met een getal op de goede plaats in het letterblok. Wat lees je? 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
2 Juf vraagt aan alle kinderen om hun verjaardag op te schrijven. Sommige kinderen halen een grapje uit. Want wanneer zijn ze precies jarig? De juf wil ook weten op welke dag, want in het weekend is er natuurlijk geen school. 1 lsaäk: Op maandag 12 juni ben ik over 14 dagen jarig. Dan is het
.
2 Sharon: Op woensdag 28 maart ben ik na 10 dagen jarig. Dan is het
.
3 Selma: Op vrijdag 13 december ben ik over 3 weken jarig. Dan is het
.
12 9789026224140.indd 12
12-04-18 13:37
Naam 3 Juf plaagt de kinderen lekker terug. 1 Op woensdag 11 juni is Patricia jarig. Ze schreef haar uitnodigingen 15 dagen geleden. Toen was het
.
2 Op maandag 9 februari kreeg Martijn 18 dagen geleden een hamster. Dat was
.
3 Op donderdag 7 mei had Marcel 19 dagen geleden voor het eerst getraind. Op welke dag ging Marcel voor het eerst hockeyen? Op
.
4 Op 28 juni zucht Ashmir: ‘Ik wou dat het twee weken terug was. Toen gingen we op schoolreisje.’ Dat is dus precies 14 dagen geleden. Welke dag is het vandaag?
.
4 Februari is een bijzondere maand. Die telt drie jaar achter elkaar 28 dagen en dan één jaar 29 dagen. Zo’n schrikkeljaar is er dus om de vier jaar. Hoe weet je of een jaar een schrikkeljaar is? Dan moet je naar de laatste 2 cijfers kijken. Als dat getal deelbaar is door 4, dan is het een schrikkeljaar. Vul maar in. 2012 Ja, want 12 : 4 = 3 2008 1773 1754 1904 1460 1652 2024
5 Nu over jezelf! In welk jaar werd jij geboren? Was dat een schrikkeljaar? Ja / nee
want,
13 9789026224140.indd 13
12-04-18 13:37
De roomsoes
6
1 Bakker Gerrit bakt de heerlijkste dingen. Het allerliefst bakt hij appeltaart. Hieronder zie je hoeveel hij van alles in huis heeft. Ga eens na voor hoeveel appeltaarten dat genoeg is.
20 kopjes meel. 5 kopjes is 1 taart dus 20 kopjes : 5 =
taarten
12 lepels suiker 15 eieren 22 appels 350 gram boter
Samen genoeg voor
appeltaarten.
2 De bakker wil een handig schema maken, zodat hij voor ieder aantal appeltaarten kan zien wat hij nodig heeft. Vul het voor hem in.
14 9789026224140.indd 14
12-04-18 13:37
Naam 3 Bakker Gerrit heeft 46 kopjes meel, 12 lepels suiker, 1000 gram boter, 16 eieren en 40 appels. Hoeveel appeltaarten kan hij maken?
En als hij maar 6 eieren had?
4 Elke dag blijven er wel ingrediënten over. Daarvan bakt bakker Gerrit op zaterdag appelkoekjes. Voor 10 appelkoekjes heb je nodig:
Deze week was er over: 9 kopjes meel, 6 lepels suiker, 300 gram boter, 8 eieren en 4 appels. Hoeveel appelkoekjes kan bakker Gerrit daarvan bakken?
appelkoekjes, want
5 Wout zit op Basisschool Merlijn en wil de grootste roomsoes ter wereld maken. Bakker Gerrit wil Wout graag helpen. Hij vraagt aan Wout hoe groot de roomsoes moet worden. ‘Honderd keer zo groot als een gewone roomsoes,’ antwoordt Wout. ‘Tja,’ zegt bakker Gerrit. ‘Zou zo’n roomsoes wel op een tafel passen?’ Wat denk je?
want,
15 9789026224140.indd 15
12-04-18 13:37
Spelletjes voor zeelui
7
1 Kapitein josé en matroos Sjaak spelen in hun vrije uurtjes heel wat spelletjes zeeslag. Wie zou er vandaag winnen? Om daar achter te komen, kun je de opgaven uitrekenen. Kleur elke treffer groen en elke misser rood. Deze vuurt Sjaak af: 10 × 10 =
5×2=
7× 6=
9×6=
4× 5=
7×1=
3× 2=
8×9=
5× 7=
7×7=
7× 9=
10 × 6 =
0× 8=
8×3=
5× 8=
4×8=
6× 8=
8×8=
2× 1=
5×1=
Hiermee schiet José: 10 × 9 =
4× 9=
8× 4=
7× 0=
3× 4=
7× 8=
9× 9=
6× 3=
4× 2=
5 × 10 =
3× 9=
6× 4=
7× 5=
2× 5=
8 × 10 =
5× 5=
9× 7=
6× 7=
6× 8=
10 × 7 =
Deze zeeslag wordt gewonnen door
16 9789026224140.indd 16
12-04-18 13:37
groep 5
Rekenmeesters 3
z Stenvert
Rekenen