Issuu

je vak leren verstaan

DoorNederlands laat je zien hoe relevant taal is. Niet alleen in het dagelijks leven, maar juist als je straks je diploma op zak hebt en taal het verschil kan maken tussen wel of niet die baan. Tussen fijne en frustrerende vergaderingen. Tussen precies het juiste of juist het verkeerde zeggen tegen die collega, klant, cliënt of patiënt. DoorNederlands focust daarom op jouw toekomst, met thema’s en taken die aansluiten bij jouw beroepspraktijk. Zodat je leert hoe je met Nederlands kunt werken. En hoe de taal voor je kan werken. Dit leerwerkboek gebruik je in combinatie met de online studentomgeving. Je vindt daar niet alleen alle taken uit het boek met interactieve feedback, maar ook de taken op een ander niveau, extra oefeningen voor woordenschat en taalverzorging, zelftoetsen en audio- en videobestanden.

Auteurs: Ruud Alers Martijn Baalman Ineke Brouwer Bert Kaag Koos Mol Susanne Neutkens Jacques van der Pijl Gijs van Raamsdonk Isabelle de Ridder Joke van der Veen Eindredactie: Ruud Alers Rineke Crama

9 789006 078107

MBO_Door_210x297mm_NL&EN_PROEFKATERN_aangeapst.indd All Pages

7/02/19 10:34

Hoe zit DoorNederlands in elkaar? Met DoorNederlands kun je alleen online werken of online met een leerwerkboek. Alles uit je leerwerkboek vind je ook online. Met directe feedback. Maar er is meer: online kun je taken op een ander niveau maken. En extra oefenen met taalverzorging en woordenschat. Of zelftoetsen maken om te kijken of je al klaar bent voor de volgende stap.

THEMA

LANG LEREN LEVEN G

A EG N M EM A E T A ’S

THEMA

SOLLICITEREN

L I N GS E XAM

HT N M M EN E T A

THEMA

L STE

INSTRUCTIES EN PROCEDURES

DoorNederlands focust op jouw toekomst, met thema’s die aansluiten bij de beroepspraktijk.

A GA C O M KLA H E

BE RO T H VOEPS R

KA KTIJ EM A PR ING M

EX AM T H EN E T

A IN M IN

OMGA AN M ET DE D O E LG R O E P

GA LL M O CO H T

THEMA

s p r e ke n

ste

lui

ENTRAIN

ren

NTR

kijke

k ke n

schr

pre

i j ve

lez

AAL EXAM

DoorNederlands focust op je toekomst. Maar voordat je klaar bent voor de beroepspraktijk, moet je examen doen. DoorNederlands bereidt je ook daarop voor. Een apart thema met uitgebreide training voor je centraal examen en instellingsexamen. Met ook nog extra aandacht voor examentraining in de lees- en luistertaken. Zo kom je er wel!

gesp re TA kk A K

lezen

2 F/ 3

K TA A

s c hrijv

B AK E R O E P S- IN T I J KVO R M

TA AK

THEMA

2F/

/3 F 2F

2 F/

ken e r p AK

Alle themaâ€™s zijn op dezelfde manier opgebouwd. Ze bestaan altijd uit vijf taken. Deze taken zijn flexibel. Ze zijn thematisch met elkaar gelinkt, maar je kunt ze ook los van elkaar uitvoeren. In de volgorde die jou het beste past. En op je eigen niveau.

2 F/ 3 F

k i j ke

In h

TA A K

n e n lu is t er en

e t d a g e lij k s l ev en

In de praktijk

Om een taal goed te leren beheersen, moet je â€™m van A tot Z bestuderen en zoveel mogelijk in de praktijk brengen. Je moet veel zelf doen, maar DoorNederlands ondersteunt je in alles wat je doet:

theorie: weet je het niet? Dan zoek je in de theorie op hoe het zit. woordenschat: definities, maar ook uitleg hoe je het beste nieuwe woorden kunt leren taalverzorging: hulp bij grammatica en spelling, zo maak je indruk als je schrijft

Thema 4

Omgaan met collegaâ€™s Zodra je gaat werken (of stage gaat lopen), krijg je te maken met een nieuw fenomeen: collegaâ€™s. Je hebt ze meestal niet zelf uitgekozen, maar je moet wel met ze samenwerken. Dat is een stuk makkelijker als je begrijpt wat ze bedoelen. En als zij jou begrijpen. Als je goed kunt communiceren met elkaar dus. De manier waarop je taal gebruikt, is daarbij nogal belangrijk.

Taak 16 Teksten over je werk lezen en begrijpen Taak 17 Kijken en luisteren in een werkoverleg Taak 18 Een duidelijke overdracht schrijven Taak 19 Spreken tijdens een stand-up Taak 20 Zo voer je een werkoverleg

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

Taak 16

Teksten over je werk lezen en begrijpen Overal heb je collega’s met wie je omgaat: medestudenten op school, collega’s tijdens je stage of in je bijbaan. Als je met elkaar moet samenwerken, is het belangrijk dat je goed met elkaar omgaat. Je komt in situaties terecht waarin je afspraken met elkaar moet maken, maar ook van mening kunt verschillen. Hoe zorg jij ervoor dat je goed met anderen omgaat? Heb jij begrip voor de meningen van je collega’s? En begrijp jij teksten die gaan over samenwerken en omgaan met elkaar?

Introductie

Je kunt teksten over je werk begrijpen door:

• • • • •

formeel en informeel taalgebruik te herkennen in een tekst; verschillende soorten teksten te herkennen; van verschillende manieren van lezen gebruik te maken; een tekst samen te vatten; standpunt en argumenten in een tekst te herkennen.

Theorie die je nodig hebt: 1 4 5 8 9 18 37 43 76 77 78

Communicatie Geven en ontvangen van feedback Manieren van lezen en leesstrategieën Verwerken van informatie Samenvatten en schematiseren Teksten: doel, soort, vorm Onderwerp, deelonderwerpen, hoofdgedachte Standpunt en argumenten Woordenboek en woordraadstrategie Woordenboek gebruiken Schooltaal, algemene beroepstaal en vaktaal

Opdracht 1

Algemene beroepswoorden in deze taak

In deze taak komen de volgende algemene beroepswoorden voor. Zorg ervoor dat je ze begrijpt en kunt gebruiken. Als je de woorden kent, is het gemakkelijker om de taak te maken. Lees de tabel en leer de woorden die je niet kent. Beroepswoord

Betekenis

Voorbeeldzin

het adviesbureau

Een bedrijf waar adviseurs werken. Zij geven raad op bijvoorbeeld technisch, organisatorisch of ﬁnancieel gebied.

Voor dat technische probleem huurde ons bedrijf een adviesbureau in.

de manager

Iemand die leiding geeft op het werk.

Anne, de manager van ons team, heeft afspraken over samenwerking met ons gemaakt.

de ondernemer

Iemand die een eigen bedrijf heeft.

Hij startte als ondernemer al op zijn zestiende met zijn eerste bedrijfje.

de relatie

Iemand van een ander bedrijf waarmee Mijn moeder heeft vanwege haar werk je een zakelijk contact hebt. veel relaties in het buitenland.

de reputatie

Hoe je bekend bent (ook als bedrijf) bij anderen: positief of negatief.

De chef van dat restaurant heeft een geweldig goede reputatie.

In de Woordenlijst algemene beroepswoorden vind je meer woorden die met het beroep te maken hebben.

Opdracht 2

Feedback geven

Esmeralda heeft het idee dat haar leidinggevende haar niet eerlijk behandelt. Ze heeft gelezen wat ze kan doen om de spanning tussen haar en haar baas te verminderen. Vanaf dat moment geeft ze haar leidinggevende op een andere en betere manier feedback, waardoor de samenwerking sterk verbetert. 7

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

1 4

Bekijk hoe een conﬂict besproken kan worden.

2 Wat is volgens jou het belangrijkste verschil tussen de twee manieren waarop Esmeralda in het ﬁlmpje reageert?

3 Aan het eind van het filmpje zie je een samenvattende tekst. Leg in je eigen woorden uit wat er wordt bedoeld met de ‘ik-boodschap’. 4 a Aan het eind van de tekst staat er: “Vragen stellen maakt het conflict ook kleiner.” Wat is een ander woord voor conflict? b Leg uit waarom je in een conflict beter een vraag kunt stellen dan iets zeggen.

In het dagelijks leven Ping: een grappig berichtje van A. Bliep: een lange mail van B. En a-ha: een interessant interview met C. Misschien heb je het niet door, maar je leest de hele dag door teksten. Online en ofﬂine. Formeel - zoals deze studieteksten - en informeel, zoals een whatsappberichtje van je vriend. Welke teksten bekijk je even snel? En welke teksten lees je aandachtig?

Opdracht 3

76 | 77 | 78

Belangrijke woorden in deze taak

In deze taak komen de volgende belangrijke woorden en uitdrukkingen voor. Geef van elk woord of uitdrukking de betekenis en een voorbeeldzin. Woord

Betekenis

Voorbeeldzin

actief afkomstig afstemmen de communicatie het conﬂict dankzij ofﬁcieel onderling

In het dagelijks leven

de samenwerking te woord staan toepassen het type de verhouding volledig vluchtig bekijken zichtbaar

Opdracht 4 1

4 | 43

WhatsApp-gesprek

Lees dit fragment uit de groepsapp van een voetbalteam. 20:40 Chicks

Caroline De wedstreid van komende zaterdagmiddag is superbelangrijk. Als we winnen is de titel heel dichtbij! Zullen we smorgens al verzamelen in de kantine? Met zun alle eten, teamoverleg doen en dan knallen?!! 20:35 Ksenia Me zus Urszula is jarig; smorgens luk niet!

20:37

Eefje Goed idee, maar heb n probleempje. Nacht ervoor net terug van skiĂŤn; heb echt me slaap nodig! 20:37 Jasmina Sorry, doe daar niet aan mee! 20:38

Dortie Ben er bij! 20:38

2 a Hoe vind je dat Jasmina in de groepsapp naar haar medespelers reageert? Geef je mening.

b Vul een van de namen in van het WhatsApp-gesprek en geef daarbij een argument. Mijn reactie op het appje van Caroline zou het meest lijken op die van want

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

3 De trainer-coach van het team zit ook in de groepsapp en leest de reacties. Wat lijkt je de meest passende reactie van de trainer-coach? ‘Geen denken aan! We komen volgens afspraak een uur voor de wedstrijd bij elkaar.’ ‘Jammer van dat appje Caroline! Zoiets regel ik graag zelf.’ ‘Leuk idee van Caro! Samen lunchen zou leuk zijn, maar voel je niet verplicht.’

○ ○ ○

4 Leg uit waarom je jouw antwoord de meest passende reactie vindt.

5 Leg uit waarom in dit WhatsApp-gesprek informele taal wordt gebruikt.

Opdracht 5 1

Manieren van lezen toepassen

5 | 8 | 37 76 | 77

Lees tekst 1 oriënterend.

TIP Als je een tekst oriënterend leest, bekijk je hem vluchtig om erachter te komen of je verder wilt lezen. Je bekijkt de kop, de tussenkop en wat de bron van de tekst is.

TIP Het onderwerp is waar de tekst over gaat; je kunt het vaak in één of enkele woorden omschrijven. De hoofdgedachte is de belangrijkste uitspraak over het onderwerp. Tekst 1

WIE VIA TWITTER MOPPERT OP NS, KRIJGT EEN VRIENDELIJK BERICHTJE VAN ‘KJ’ DE NS HEEFT EEN ‘WEBCARE-TEAM’ VAN 24 MAN DIE KLAGENDE TWITTERAARS TE WOORD STAAN. TEAMLID KJ IS DE ABSOLUTE STER. Eva Oude Elferink NRC 5 augustus 2014 De trein is te laat. Te vol. Te koud. Te warm. Niets zo gangbaar als klagen over de NS. Immers: honderdduizenden mensen herkennen die frustraties. ‘We zijn net als het weer’, zegt Gerjan Vasse, online reputatiemanager voor NS. ‘Veelbesproken.’ Dat ‘veelbesproken’ heeft met de komst van Twitter een nieuwe betekenis aangenomen. Nu wordt het leed à la minute met de rest van de wereld gedeeld. Whiskeringnose: ‘@NS_online hebben jullie de maandagochtend blues op vrijdag met al die storingen?’

In het dagelijks leven

NS_online: ‘@Whiskeringnose We spelen liever een ander deuntje. Iets van Guus Meeuwis ofzo. Hopelijk heb je er niet al te veel last van. KJ’ Bron: www.nrc.nl

2 Noteer de juiste bronvermelding van deze tekst.

3 Markeer in tekst 1 de tussenkop.

4 Vul de zin aan. Het onderwerp van tekst 1 is:

5 Lees tekst 1 nu intensief. 6 Selecteer de woorden uit tekst 1 die je niet (goed) kent. Zoek hierbij de betekenis en bedenk zelf een voorbeeldzin. Noteer het woord, de betekenis en de voorbeeldzin. Woord

Betekenis

Voorbeeldzin

7 Wat is de hoofdgedachte van tekst 1? De NS laat een webcare-team met humor op twitteraars reageren. De NS verzendt zelf tweets met positief nieuws over de NS. Een nieuw team van de NS benadert twitteraars persoonlijk. KJ is de absolute ster in het twitter-team van de NS.

○ ○ ○ ○

8 Vul aan. Tekst 1 is zeer waarschijnlijk interessant voor: wie met de bus naar school of zijn werk gaat. wie met de NS reist. wie nooit met de trein reist. wie op Instagram actief is.

○ ○ ○ ○

9 Lees de cursief gedrukte tekst van tekst 1 intensief en kritisch. Wat is de overeenkomst tussen de NS en het weer volgens Gerjan Vasse? Markeer dat woord in tekst 1.

10 Wat kun je over het taalgebruik van de tweets uit tekst 1 zeggen? Alleen de tweet van @NS online is een voorbeeld van formeel taalgebruik. Alleen de tweet van @Whiskeringnose is een voorbeeld van informeel taalgebruik. Beide tweets zijn voorbeelden van formeel taalgebruik. Beide tweets zijn voorbeelden van informeel taalgebruik.

○ ○ ○ ○

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

11 In het woord reputatiemanager zitten de woorden reputatie en manager. Kijk nog eens naar de lijst Algemene beroepswoorden in deze taak. Omschrijf daarna in je eigen woorden wat de taak van een reputatiemanager is.

Opdracht 6 1

Intensief lezen om te kunnen samenvatten

5 | 37 76 | 77

Tekst 2 is het vervolg van tekst 1. Lees tekst 2 intensief.

TIP Als je een tekst intensief leest, herken je het doel van de tekst en begrijp je de tekst in zijn geheel. Tekst 2 ‘Persoonlijk contact via de telefoon zal altijd blijven bestaan”, zegt Arne Keuning van Upstream, een adviesbureau op het gebied van sociale media. Webcare is vooral nuttig voor het counteren van kleine irritaties. “Over een volle prullenbak zullen mensen niet zo snel naar de klantenservice bellen, maar een post op Twitter is eenvoudig geplaatst”, zegt KJ. “Die laagdrempeligheid

is voor ons een uitdaging.” Voor bedrijven als NS, maar ook banken of telecomaanbieders is webcare de ideale vorm van reputatiemanagement, zegt Keuning. “Er wordt online toch wel over hen gepraat, zo kunnen ze het ten minste een beetje sturen.” Bron: www.nrc.nl

2 Lees de gemarkeerde zin in de tekst nog eens goed. Over welke laagdrempeligheid gaat dit? De laagdrempeligheid van de klantenservice De laagdrempeligheid van KJ De laagdrempeligheid van Twitter De laagdrempeligheid van webcare

○ ○ ○ ○

3 Waarom is webcare volgens Keuning de ideale vorm van reputatiemanagement? Omdat er dan alleen online over je wordt gepraat. Omdat er dan over jouw reactie wordt gepraat. Omdat er dan ten minste online over je wordt gepraat. Omdat er dan ten minste over je wordt gepraat.

○ ○ ○ ○

4 Wat is de hoofdgedachte van deze tekst? Webcare is alleen voor grote bedrijven als de NS nuttig voor het counteren van kleine irritaties. Webcare is een ideale vorm van reputatiemanagement, maar persoonlijk contact via de telefoon blijft gewoon bestaan. Webcare is voor de NS een ideale vorm van reputatiemanagement en daarom is er altijd persoonlijk contact per telefoon. Webcare voorkomt dat er online over je gesproken wordt en is dus voor de NS een ideale vorm van reputatiemanagement.

○ ○ ○ ○

In het dagelijks leven

5 Selecteer de woorden uit tekst 2 die je niet (goed) kent. Zoek hierbij de betekenis en bedenk zelf een voorbeeldzin. Noteer het woord, de betekenis en de voorbeeldzin. Woord

Betekenis

Voorbeeldzin

Opdracht 7 Synoniemen vinden TIP Een synoniem is een ander woord met dezelfde betekenis voor een woord. Bijvoorbeeld: een synoniem voor het huis is de woning, of een synoniem voor beginnen is starten. 1

Zoek van de volgende woorden een synoniem op. absoluut (tekst 1): counteren (tekst 2): frustratie (tekst 1): irritatie (tekst 2):

2 Schrijf met elk synoniem een goede zin.

Opdracht 8

Tekst samenvatten

Lees tekst 1 en 2 nog eens. Vat elke tekst in niet meer dan 25 woorden samen. Tekst 1

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

Tekst 2

Opdracht 9 1

Intensief lezen om je mening te kunnen vormen

5 | 42

Lees tekst 3. Het is de kop van een artikel op internet. Tekst 3

SOCIAL MEDIA IN NEDERLAND 2017: INSTAGRAM & SNAPCHAT FAVORIET ONDER JONGEREN Instagram gaat Twitter voorbij, Facebook, WhatsApp en YouTube groeien gestaag door Bron: www.marketingfacts.nl

Bespreek de volgende vragen met een medestudent. Denk na over de vraag, bepaal je standpunt of mening en wissel die mondeling met elkaar uit.

2 Waar gaat volgens jou het artikel over?

3 Kun je op basis van tekst 3 weten welke mediadienst het grootst is? Leg dit aan elkaar in je eigen woorden uit. Geef ook een argument. 4 Wat denk jij dat bedoeld wordt met ‘onder jongeren’? Wie zijn dat? Geef elkaar je argumenten.

5 De NS is zelf actief op Twitter. Vind je de keuze van NS voor Twitter goed of slecht? Leg uit waarom je dat vindt.

6 Niet iedereen vindt dat WhatsApp in het rijtje van sociale media thuishoort. Wat vind jij? Geef een argument waarom je dat vindt.

3 Opdracht 10 Woord en beeld begrijpen 1

Zoek bij elk van de volgende woorden een passende afbeelding: de communicatie, het conﬂict, de samenwerking.

2 Laat je afbeeldingen aan een medestudent zien zonder het woord erbij te geven. Vraag je medestudent het woord te raden.

In het dagelijks leven

5 Ga naar de digitale leeromgeving â€˘ Maak de zelftoets en bekijk je score. â€˘ Je kunt oefenen met taalverzorging.

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

In de praktijk Als je op je werk langere, belangrijke teksten moet lezen, kan het helpen om die samen te vatten. Zoals het artikel over samenwerken hierna. Zo blijven de belangrijkste punten uit de tekst beter hangen en kun je daar makkelijker met collega’s over praten. Of dat nu bij de kofﬁeautomaat is of tijdens een vergadering.

Wat ga je doen? Je maakt een samenvatting van een artikel over samenwerken en je beoordeelt de samenvatting van een medestudent.

Wat heb je nodig?

• •

De tekst ‘Omgaan met collega’s: tips voor een goede samenwerking en communicatie’. Het Feedbackformulier.

Hoe pak je het aan? Fase 1: lezen

•

• • • •

Lees de tekst eerst oriënterend: – Wat is de bron? – Wie is de auteur? – Wat is het onderwerp en wat zijn de deelonderwerpen van de tekst? Markeer in de tekst de woorden, zinnen of fragmenten die je belangrijk vindt. Staan er in de tekst woorden die je niet (goed) kent? Noteer deze woorden, zoek de betekenis ervan op en zet die achter het woord. Lees de tekst daarna intensief en kritisch. Noteer de hoofdgedachte van de tekst.

Fase 2: samenvatten

• •

Maak op basis van de door jou gemarkeerde delen een samenvatting van de tekst van ongeveer 150 woorden. Lees je samenvatting kritisch door. Pas jouw samenvatting van de tekst aan als dat nodig is.

Fase 3: samenvatting lezen en feedback geven

• •

Lees de samenvatting van deze tekst van een medestudent. Noteer je feedback op die samenvatting in het feedbackformulier.

3 Fase 4: de feedback met elkaar bespreken • Geef elkaar feedback met behulp van het ingevulde feedbackformulier. • Pas jouw samenvatting van de tekst aan als dat nodig is. Na aﬂoop: hoe ging het? a Hoe verliep het feedback geven?

In de praktijk

b Wat ging goed en wat kan een volgende keer beter?

c Wat heb je geleerd en wat neem je dus als leerpunt mee naar je toekomstige werk?

Tekst

OMGAAN MET COLLEGA’S: TIPS VOOR EEN GOEDE SAMENWERKING EN COMMUNICATIE

7 november 2017/0 Reacties/in Samenwerken / Als je gelukkig wil zijn in het leven, is het belangrijk dat je goede relaties onderhoudt met de mensen om je heen. Niet alleen in privésferen, maar zeker ook op de werkvloer! Een goede relatie met je collega’s zorgt ervoor dat je met plezier naar je werk gaat. Natuurlijk heb je ook minder leuke collega’s, hoe ga je daar dan mee om? INFORMEEL VS. FORMEEL COMMUNICEREN MET COLLEGA’S Met name als leidinggevende is de communicatie met je collega’s en teamleden vaak wat formeler: ofﬁciële gesprekken in vergaderruimtes en formeel mailcontact. Onderschat echter niet de kracht van informele communicatie met je collega’s. Informele communicatie is open, gelijkwaardig en mogelijk door alle lagen heen. Zorg er dus voor dat je juist als leidinggevende ook informele communicatie een kans geeft.

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

Maak informele gesprekken daarom ook meer zichtbaar. Zoek gesprekken in de wandelgangen op en ontdek welke collega’s daarin het middelpunt zijn. Waarom inspireren ze en hoe kun je dit ook toepassen op jouw formele en informele communicatie als leidinggevende?

Een goede samenwerking met collega’s door informele communicatie Informele communicatie kan ook zeker bijdragen aan een goede samenwerking en relatie met je collega’s. Je werkt nou eenmaal samen als team, daarom is het belangrijk om elkaar ook als teamspelers te behandelen. Daarbij is het belangrijk om je mede-teamleden ook goed te kennen. Praat met elkaar en niet over elkaar! Roddelen op de werkvloer is een van de grootste boosdoeners in een negatieve werksfeer en staat goed samenwerken ontzettend in de weg. Bespreek feedback dus altijd face to face met je collega’s en niet achter hun rug om. Dit kan ook op informele wijze, maar met respect. Geef aan wat er mis is gegaan en denk actief mee over hoe dit in de toekomst beter kan. Zorg er ook voor dat je met plezier met elkaar praat! Samen lol hebben is ook als collega’s erg belangrijk, dit zorgt voor een open en ﬁjne sfeer op de werkvloer. FORMEEL COMMUNICEREN MET COLLEGA’S: EFFECTIEVE GESPREKKEN EN VERGADERINGEN Onderschat ook niet de kracht van een duidelijke formele communicatie. De belangrijkste basis voor formele communicatie is duidelijkheid. Duidelijke verdeling van taken en verantwoordelijkheden, duidelijk gestelde prioriteiten binnen het team en het duidelijk aangeven van behoeften binnen het team. Wees daarbij ook kritisch over jezelf en ga bij jezelf na of je zelf ook duidelijk communiceert. Lees dus altijd goed je mails na voordat je ze verstuurt en vraag ook altijd na bij collega’s of dat wat je verteld hebt duidelijk is voor hen.

In de praktijk

OMGAAN MET COLLEGA’S ALS TEAMSPELER Een team bouw je niet alleen met anderen, maar een goed team begint bij jezelf. Zorg er dus voor dat je een echte teamspeler bent. Stel het belang van het team boven dat van jezelf. Bijvoorbeeld door: Conflicten en spanningen binnen het team aan te pakken. • Je positief uit te laten over de prestaties van je collega’s. Geef ze geregeld complimenten over hun werk. • Hulp aan je collega’s aan te bieden waar ze dat nodig hebben. • De deskundigheid van je collega’s te respecteren. OMGAAN MET LASTIGE COLLEGA’S Je kunt nog zo je best doen om zelf effectief te communiceren, er zullen altijd ook lastige collega’s zijn die het moeilijk maken een goede relatie met hen op te bouwen. Hoe ga je hier mee om? Bedenk eerst waarom je deze collega lastig vindt. Wat voor gedrag vertoont deze collega en op welke manier gaat hij over jouw grenzen heen? Herken de reactie die zijn gedrag veroorzaakt en ga ook na hoe je deze reactie kan beheersen. Blijf altijd netjes in je communicatie. Laat duidelijk weten waarom je niet gediend bent van het gedrag van jouw collega. Gebruik daarbij heldere termen en zorg ervoor dat je niet aanvallend overkomt. Als bijvoorbeeld een collega je afleidt van je werk met zijn verhalen, geef dat dan op die manier aan. Een reactie als ‘hou je mond nou eens!’ helpt niemand verder. Onderneem ook naar aanleiding van jouw feedback actie. Als deze collega je telkens afleidt met zijn verhalen, geef hem dan een andere mogelijkheid om dit aan jou te vertellen. Nodig deze collega bijvoorbeeld uit om samen te lunchen en op dat moment je bij te praten. Zo zorg je ervoor dat je wel een goede relatie met deze collega onderhoudt, maar je hem wel aanspreekt op zijn gedrag. Bron: 2Peak.nl

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

FEEDBACKFORMULIER Naam:

Geef aan of alle onderdelen van de samenvatting goed zijn verwerkt. In de laatste kolom kun je bij ‘NEE’ je mening kort toelichten. Onderdeel

Verwerkt

Bron van de tekst is vermeld.

JA / NEE

Auteur van de tekst is vermeld.

JA / NEE

Onderwerp van de tekst is duidelijk opgenomen in de samenvatting.

JA / NEE

Hoofdgedachte van de tekst is duidelijk opgenomen in de samenvatting.

JA / NEE

Beschrijving van het onderwerp van de tekst is juist.

JA / NEE

Beschrijving van de hoofdgedachte is juist.

JA / NEE

Toelichting

Examentraining

Examentraining Opdracht 1

Social media in Nederland 2017: Instagram & Snapchat favoriet onder jongeren

Deze tekst komt van internet. Hierbij horen 5 vragen.

SOCIAL MEDIA IN NEDERLAND 2017: INSTAGRAM & SNAPCHAT FAVORIET ONDER JONGEREN INSTAGRAM GAAT TWITTER VOORBIJ, FACEBOOK, WHATSAPP EN YOUTUBE GROEIEN GESTAAG DOOR Danny Oosterveer, Datasexual @DannyOosterveer 23 januari 2017 236818 views Snapchat en Instagram zijn mede door de grote populariteit onder jongeren het afgelopen jaar ďŹ‚ink gegroeid in Nederland. Instagram is op de ranglijst van meest gebruikte social media in Nederland zelfs Twitter gepasseerd. Dat blijkt uit het 'Nationale Social Media Onderzoek 2017' van Newcom Research. Dit grootschalige landelijk onderzoek onder Nederlanders van 15 jaar en ouder is in 2017 voor het zevende jaar op rij gehouden. Het gebruik van Twitter daalde echter niet, het gebruik bleef het afgelopen jaar gelijk. Het gebruik van Facebook groeide door een toename van het aantal ouderen, het aantal jongeren neemt af. INSTAGRAM DUWT TWITTER UIT TOP-5 Het meest gebruikte sociale medium is WhatsApp, dat door 10,9 miljoen Nederlanders gebruikt wordt. De messenger wordt op de voet gevolgd door Facebook, het Amerikaanse sociale netwerk wordt door 10,4 miljoen mensen gebruikt. Beide platformen zijn voor veel Nederlanders dagelijkse kost: maar liefst 7,8 respectievelijk 7,5 miljoen Nederlanders gebruiken dagelijks WhatsApp en Facebook. Die verhouding van dagelijkse, op het totaal aantal gebruikers ligt veel hoger dan bij andere social media. Zo wordt YouTube door 'maar' 1,7 miljoen Nederlanders elke dag gebruikt, hoewel dat wel 31 procent hoger is dan vorig jaar. Ook het dagelijks gebruik van Instagram en LinkedIn groeide ďŹ‚ink, met 41 respectievelijk 33 procent.

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

10,9 miljoen 10,4 miljoen 7,5 miljoen 4,3 miljoen 3,2 miljoen Nederlanders maken gebruik van Instagram, waarvan 1,5 miljoen dagelĳks

Nederlanders maken gebruik van LinkedIn, waarvan 0,4 miljoen dagelĳks

Nederlanders maken gebruik van YouTube, waarvan 1,7 miljoen dagelĳks

Nederlanders maken gebruik van Facebook, waarvan 7,5 miljoen dagelĳks

Nederlanders maken gebruik van Whatsapp, waarvan 7,8 miljoen dagelĳks

Instagram groeide van 2,1 in 2016 naar 3,2 miljoen Nederlanders in 2017. Daarmee passeerde het Twitter, dat net als vorig jaar 2,6 miljoen Nederlanders aan zich weet te binden, en daarmee uit de top-5 verdwijnt. FACEBOOK, WHATSAPP EN YOUTUBE BLIJVEN GROEIEN Het gebruik van Tumblr, Foursquare, WeChat, LinkedIn en ook Twitter is niet noemenswaardig veranderd ten opzichte van vorig jaar. Met name voor Twitter is dat kenmerkend. Zou het dalende gebruik van de afgelopen jaren zijn gestabiliseerd tot de 'vaste kern' van de actieve gebruikers? (De zichtbare dalende lijn in onderstaande graﬁek komt door het feit dat het aantal gebruikers van social media is toegenomen van 94 naar 96 procent van de Nederlanders, en daarmee het aandeel van Twitter iets is gezakt.) SNAPCHAT EN INSTAGRAM POPULAIR ONDER JONGEREN, FACEBOOKGEBRUIK NEEMT AF Pinterest zet haar opmars voort: 2,4 miljoen Nederlanders gebruiken het online prikbord, een groei van 20 procent ten opzichte van vorig jaar. Het aantal dagelijks actieve gebruikers blijft wat achter: 15,9 procent (381.000) van de Nederlandse pinners gebruikt het platform dagelijks. Bron: www.marketingfacts.nl

Wat kun je over het taalgebruik in deze tekst zeggen? Het is een duidelijk voorbeeld van formeel taalgebruik. Het is een mix van formeel en informeel taalgebruik. Het is een voorbeeld van informeel taalgebruik.

○ ○ ○

Examentraining

2 Welke zin over de herkomst van de gegevens in dit artikel is het meest volledig? De gegevens zijn afkomstig uit een grootschalig landelijk onderzoek onder Nederlanders van vijftien jaar en ouder in 2017. De gegevens zijn afkomstig uit een grootschalig landelijk onderzoek onder vijftienjarige Nederlanders. De gegevens zijn afkomstig uit een landelijk onderzoek onder vijftienjarigen in 2017.

○ ○ ○

3 Welk sociaal medium groeide vooral door een toename van het aantal ouderen? Facebook Instagram Snapchat

○ ○ ○

4 Wat is de juiste volgorde van het meest naar het minst aantal dagelijkse gebruikers? Facebook – YouTube – WhatsApp WhatsApp – Facebook – YouTube YouTube – WhatsApp – Facebook

○ ○ ○

5 In de tekst wordt informatie gegeven over het totaalpercentage Nederlanders dat actief is op sociale media. In welk deelonderwerp wordt deze informatie gegeven? Facebook, WhatsApp en YouTube blijven groeien. Instagram duwt Twitter uit top 5. Snapchat en Instagram populair onder jongeren, Facebookgebruik neemt af.

○ ○ ○

Opdracht 2

Ja, maar straks mis ik iets

Het fragment uit deze tekst komt uit een krant. Hierbij horen 3 vragen.

JA, MAAR, STRAKS MIS IK IETS FACEBOOK Na het privacyschandaal rond Cambridge Analytica, zeiden velen: nu is de maat vol. De hashtag #deletefacebook ging hard. Maar écht stoppen blijkt lastig. Facebooken anno 2018, hoe doet de Nederlander dat? Er zijn vijf typen gebruikers. Eén daarvan is de twijfelaar. Romy van der Poel 30 maart 2018 DE TWIJFELENDE VERSLAAFDE De twijfelende verslaafde zou het liefst voor altijd van Facebook verdwijnen. Want, zegt ondernemer Gül Akcaova (25): “Als een app gratis is, ben jij het product.” Niemand is graag het product, al weten we in het geval van Facebook nog steeds niet wat dat nu precies inhoudt. Maar de angst iets te missen weerhoudt de twijfelende verslaafde ervan haar Facebookproﬁel te wissen. Uitnodigingen voor feestjes waarvan je anders het bestaan niet had geweten. Laagdrempelig contact met verre familie die je niet uit het oog wil verliezen. Akcaova: “Dankzij Facebook hoef ik mijn familie in Turkije niet elke keer te bellen.”

Omgaan met collega’s – Teksten over je werk lezen en begrijpen

Maar het data-monster wordt door de twijfelende verslaafde zo min mogelijk gevoed. Een paar jaar geleden checkte Akcaova nog weleens in als ze ergens was. Zo van: ik ben nu op Den Haag Centraal en daarna at ik in deze pizzeria. Daar stopte ze een paar jaar geleden mee. Ze leest de berichten op haar tijdlijn nog wel, maar liket en reageert nog zelden, zodat Facebook zo min mogelijk over haar te weten komt. Want hoe minder Facebook over haar weet, denkt Akcoava, hoe minder gericht ze advertenties kunnen voorschotelen. “Van mij hoeft Facebook niet te voorspellen wat ik wel en niet leuk vind. Ik wil die controle niet uit handen geven.” Al twijfelt Akcaova of haar maatregelen voldoende zijn om haar privacy echt te beschermen. Ze weet nog die keer dat ze met een vriendin op WhatsApp over frappuccino’s praatte. Kreeg ze daarna een Facebook-advertentie van Starbucks of McDonald’s, ze weet het niet meer precies. Maar dat kan toch geen toeval zijn? Toch is vertrekken van Facebook geen optie. “Wat zou ik anders moeten gebruiken? Instagram en WhatsApp zijn óók van Facebook. Je ontkomt er niet meer aan.” Dankzij Facebook hoef ik mijn familie in Turkije niet elke keer te bellen Gül Akcaova (25), de twijfelende verslaafde Bron: www.nrc.nl

Gül Akcaova noemt argumenten om toch op Facebook te blijven. Welk argument hoort daar niet bij? Als ik stop, mis ik allerlei uitnodigingen voor leuke feestjes. Dankzij Facebook heb ik eenvoudig contact met mijn familie. Met een gratis app ben ik het product en dat staat me tegen.

○ ○ ○

2 Wat is de hoofdgedachte in de derde alinea? Een data-monster als Facebook moet je zo min mogelijk voeden. Het is best knap als Facebook voorspelt wat ik wel of niet leuk vind. Je kunt het best stoppen met het lezen van berichten op je tijdlijn.

○ ○ ○

3 ‘Je ontkomt er niet meer aan’ is het standpunt van Gül Akcaova. Wat vind je van de argumenten voor dit standpunt? Deels juist, want andere bruikbare sociale media zijn er eigenlijk niet. Onjuist, want er is niemand die haar die sociale media te gebruiken. Zeer juist, want Instagram en WhatsApp zijn ook van Facebook.

○ ○ ○

Introductie

Taak 17

Kijken en luisteren in een werkoverleg Mensen hebben allemaal hun eigen manier om iets te zeggen. In hun eigen woorden en met hun eigen lichaamstaal. Als je daar goed op let, hóór je niet alleen wát ze zeggen, maar zíe je ook wat ze wíllen zeggen. Dat is heel belangrijke informatie als je iemand beter wilt begrijpen. Bijvoorbeeld omdat je met hem of haar moet samenwerken.

je vak leren verstaan

9 789006 078107

MBO_Door_210x297mm_NL&EN_PROEFKATERN_aangeapst.indd All Pages

7/02/19 10:34