nummer 3 • 2021 • middenbouw
Maakt je wereld groter
WAAR BL IJFT DE KOME E T?
en Teken e edicht strip-g Ken je deze moppen al?
Gorgel Bobba:
‘Met Melle kan ik fijn praten, zeg-maar’
Welkom r in Lequ! Voo t kinderen me leeshonger...
Letterpret
vier woorden? Wat voor verhaal kun jij verzinnen met deze maakt Zo werkt het: verzamel wat vrienden. Iedereen en een kort verhaal met deze woorden. Er mog ook andere woorden bij, maar deze vier woorden móet je gebruiken. Wie verzint het mooiste of vreemdste mini-verhaal? Schrijf het verhaal op of doe het uit je hoofd.
Je kunt grappige dingen doen met taal. Let maar op. Ik vind
PAPILLON veel mooier
Overal anders
Een kat is in he t Engels ‘cat’. In het Noors he et dit beest een ‘katt’ en in het Frans een ‘chat’. Lekker m akkelijk! Maar het woord voo r ‘vlinder’ is in veel Europese landen juist he el verschillend. K ijk maar: butterfly schmetterlin g papillon mariposa farfalla
Wist je dat er o ok een soort p asta is die farfalle he et? Raad maa r waar die op lijkt!
Wist je dat…
• heel veel honden Luna heten? Ook Max, Bo en Diesel staan in de top 10 van namen voor honden. • maar weinig dieren twee letters in hun naam hebben? ‘Os’ is er één van. Weet jij er nog een? • sommige dieren juist een superlange naam hebben? Probeer ‘roestbuikberghoningkruiper’ maar eens snel uit te spreken…
Niet gek hè, voor zo’n klein vogeltje!
antwoord: bij
ROESTBUIKBERGHONINGKRUIPER
snateren – neusaap – keutels – poedel
Tekst: Silke Polhuijs, Vette teksten | Illustraties: Ontwerphaven, Foto’s: Shutterstock.com
Engeland Duitsland Frankrijk Spanje Italië
2
Mini-verhaal
Rara… raad het beest ! Laat je hersens maar eens kraken. Kijk goed naar deze plaatjes. Welk dier bedoelen we?
Fantasiedieren Wedden dat jij nog nooit een grote kwistige winkelpoot tegen het lijf bent gelopen? Of een grasgarnaal? Of een schurfsluiper? Dit zijn namelijk dieren die kinderboekenschrijver Roald Dahl heeft verzonnen. Ze komen voor in zijn boek De Grote Vriendelijke Reus. Als deze dieren echt bestonden, hoe zagen ze er dan uit, denk jij? Kies er één en teken hem op een blaadje. 3
Uit het boek
De Gorgels Jochem Myjer
Met tekeningen van Rick de Haas
Melle ontdekt een geheim: er bestaan kleine vreemde wezentjes die kinderen beschermen. Ze heten Gorgels. En Melles Gorgel heet Bobba.
M
Luisteren kan ook! >
4
‘Bobba wil eerst even helemaal naar jouw knie kijken,’ zei hij. Melle keek hem verbaasd aan. Hij had vanmiddag na school een buizerd zien vliegen. Een grote roofvogel. Terwijl hij naar de buizerd hoog in de lucht keek, was hij tegen een muur op gelopen. De schaafwond op zijn knie was weer een beetje opengegaan. ‘Hoe weet jij dat nou, Bobba?’ vroeg Melle verbaasd. Bobba lachte. ‘Wij Gorgels kunnen dat, zeg maar, voelen bij kinderen,’ zei hij geheimzinnig. Melle duwde de deken van zijn been af.
Melle zag een klein traantje in Bobba’s ooghoek Bobba pakte uit zijn schapenwollen jas een leren zakje. Er zat een soort bruine klei in. Hij smeerde heel voorzichtig wat van de bruine klei op de wond. ‘Morgen zit er weer helemaal een korstje op jouw knie,’ zei Bobba. ‘Bobba, je bent net een tovenaar!’ zei Melle. De kleine Gorgel glom van trots. ‘Wat kunnen Gorgels allemaal nog meer?’
eteen na het avondeten rende Melle naar boven. ‘Ik ga slapen,’ riep hij. Papa keek mama verbaasd aan. ‘Wat is er toch met Melle aan de hand?’ zei hij. ‘Ik denk dat hij aan het groeien is. Daar word je erg moe van,’ zei mama. Melle deed de gordijnen dicht en sprong in zijn bed. Na enkele minuten zag hij Bobba met zijn stok uit een lade van zijn bureau kruipen. ‘Hallo, Bobba,’ fluisterde Melle. Bobba lachte. Hij schudde met zijn hand de vinger van Melle. 5
Uit het boek ‘Wij Gorgels kunnen dat, zeg maar, voelen bij kinderen,’ zei hij geheimzinnig Bobba vertelde dat hij als kind al Waakgorgel wilde worden. Zijn vader was ook Waakgorgel geweest. En zijn opa ook. Als er geen R in de maand zat, kwam zijn papa altijd naar huis. Dan leerde hij de kleine Bobba stokvechten. Hij speelde ook verstoppertje met hem. Jezelf goed kunnen verstoppen is heel belangrijk voor Gorgels. Toen Bobba over zijn ouders vertelde, zag Melle een klein traantje in zijn ooghoek. Het was nu pas oktobeR. In mei zal Bobba zijn ouders pas weer zien, bedacht Melle. Dat was de eerste maand zonder de letter R. ‘Ik ga jou eens helemaal leren stokvechten,’ zei Bobba tegen Melle. Hij veegde snel de traan weg. Melle stapte uit bed. Dat was wel heel stoer.
6
Hij pakte een lange pen van zijn bureau. Bobba zwiepte met zijn stok. Melle deed hem na. In het begin was het heel moeilijk. Maar het ging steeds beter. Na een uur oefenen zei Bobba: ‘Melle, jij bent helemaal moe. Jij moet morgen naar school. En ik ga nu over jou waken, zeg maar.’ Melle stribbelde nog even tegen. Maar toen Bobba weer zo geheimzinnig begon te zoemen was hij binnen een minuut weg. Hij droomde dat Bobba hem een kus op zijn neus gaf en naast zijn hoofd op zijn kussen ging zitten. Misschien was dat ook wel zo.
7
Interview
Hoe is het om een Waakgorgel te zijn?
‘Heel veel Mensenkinderen letten nu, zeg-maar, extra op of ze ons zien’
‘Van Minigorgelsaf-aan wilde ik dit worden’ Bobba heeft een belangrijke taak: Melle beschermen. Elke nacht houdt hij valse Brutelaars op afstand, terwijl Melle slaapt. Wat vindt hij van zijn werk? Lequ! vraagt het aan de dappere Waakgorgel.
‘Grote mensen hebben geen fantasie’ Kinderen kunnen Gorgels niet zien, maar Melle wel! Hoe vind je dat? ‘Ik geniet er helemaal van, zegmaar. Hij is mijn vriend en het is leuk om samen te werken, omdat je samen verder komt, zeg-maar. Ook kunnen we fijn praten, of-nietof-wel. Als hij iets goed doet, zeg 8
ik ‘Porroporroguggelbam!’ en dan begint hij te stralen en daar geniet ik helemaal weer van.’ Gorgels spreken Gorgeltaal én mensentaal. Hoe hebben jullie dat geleerd? ‘Gorgels is onze eerste taal. Maar als een Mensenkind in zijn slaap praat, is het handig om te begrijpen wat hij zegt. Dankzij de opa van de Kleine Krulman spreken we de Mensentaal best goed, of-niet-of-wel.’ Als je mensentaal praat, zeg je wel rare dingen, zoals ‘of-niet-of-wel’. Waarom doe je dat? ‘Als jullie Mensentaal praten, gebruiken jullie vaak geen woorden als ‘Zeg-maar’, of ‘Of-niet-of-wel’. Ik vind dat een fout in de Mensentaal,
Tekst: Govrien Oldenburger & Jochem Myer | Illustraties: Rick de Haas
Als Waakgorgel is het jouw taak om kinderen te beschermen. Wat vind je van die baan? ‘Het is, zeg-maar, de mooiste en meest dankbare baan ter wereld, of-niet-of-wel. Van Minigorgels-afaan heb ik dit willen worden, net als mijn opa en overgrootvader.’
zeg-maar. Het Gorgels is daar veel beter in. Vandaar dat wij die woorden, zeg-maar, zelf toevoegen.’ Hoe blijf jij zo fit en gespierd? Zijn er sportscholen voor Gorgels? ‘Ik flits de hele nacht hè! Ik klim op daken en oefen veel met de Waakgorgels in de straat. Jukko, de Waakgorgel van Melles buurjongen, is mijn beste vriend. Vlak voordat de zon opkomt, bespreken we onze Waaknacht. En trouwens, met Waakgorgel Belia kan ik ook goed oefenen. Zij is voor helemaal niets en niemand bang!’
Als ze ons zouden kunnen zien, wat gelukkig niet kan, zouden ze ons opsluiten en helemaal bestuderen, of-ja-of-nee. SSSSSS. Als ik aan ze denk, ga ik al sissen.’ Wat vind je ervan dat Melles vader een boek maakt over de Gorgels? ‘In het begin best moeilijk, of-nietof-wel. Heel veel Mensenkinderen letten nu, zeg-maar, extra op of ze ons zien als ze gaan slapen. Aan de andere kant is het helemaal stoer. Op het eiland is er laatst een baby-Gorgel naar mij vernoemd. Toen heb ik wel stiekem porroporroguggelbam tegen mezelf gezegd.’
Waarom ga jij sissen van volwassenen? ‘Grote Mensen hebben geen fantasie en willen altijd alles verklaren wat ze niet begrijpen. 9
Uit het boek
Als je
Wat moet een wezen uit de ruimte weten over onze plan eet? Je ontdekt het in dit boek.
naar de
aarde komt Sophie Blackall
Beste bezoeker uit de ruimte, Als je naar de aarde komt, moet je een paar dingen weten.
Ik vlieg niet!
Sommige vogels kunnen zwemmen, lopen én vliegen. Dus als ik mocht kiezen, zou ik een vogel willen zijn.
Vertaald door Hans & Monique Hagen
10
11
Lequ! heeft ! ook een website
NOG NIET UITGELEZEN? Ga dan naar de website
Een filter om makkelijk het juiste boek te vinden.
www.lequ.nl. Met:
Samenvattingen van kinderboeken
Voor de leerkracht:
Audiofragmenten van kinderboeken
Leeskracht met artikelen over het plezier van lezen
Wil je het beste van Lequ in je mailbox? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief: www.lequ.nl/ nieuwsbrief
Like ons op Facebook en je mist nooit meer de laatste nieuwtjes rondom nieuwe kinderboeken.
‘Ik lees het d liefst liggeink’ op mijn bu k? En leukste boe w u jo is t a W ! liefst? Lequ t e h je s e le hoe je kinderen . ie r d n a a t e vroeg h
rdam Leukste Tara (7 jaar) uit Amste uïns en lachende boek: Springende ping lingsboek, omdat hyena’s Dit is mijn lieve t er grappige je er van leert én omda s dat stokstaartjes dingen in staan. Zoal n en worstelen wedstrijdjes hardlope enen paren, eet doen. En als schorpio mannetje op! het vrouwtje soms het
Zo lezen w
ij
Emme (8 jaar) uit Lent Leukste boek: De Gorgels Ik vind boeken leuk waarin je avonturen kunt beleven, zoals Dummy de mummie. De Gorgels is heel leuk en spannend. Het gaat over Melle en Bobba en de Grijze Gorgel. Maar ik ga niet te veel verklappen. Lees het zelf maar, veel plezier!
Tilburg Siem (7 jaar) uit leuk aan corn Ik vind alles op P ob B k: oe b e Leukst rt. Ik lees eten wat er gebeu w s d ee st il w ik t lezen, ob Popcorn gaa B k. ui b ijn m p o het liefst liggend wordt. Hij ie een mannetje d el rr ko is a m n g. over ee an heel chagrijni d t rd o w en er heeft altijd hong . corn vind ik lekker op p En . ig p p ra g Dat is
Op Instagram vind je elke dag inspiratie om lekker te lezen en nog veel meer leuks.
Wil jij o ok met je le in Lequ! ukste b Stuur ee oek? n mail n a
lequ@th
iememe
ar ulenhoff .nl.
13
Zien
n e n e k e T r o o l F t e m
TIMS STRIPTIP STRIPTIP TIMS
Welke stripboeken móet je lezen? Tim (10) kan het weten. Hij is de baas van het blad Jump. Jump staat vol met strips voor kinderen. En die kiest Tim uit! Zelf houdt hij vooral van grappige strips, zoals Lucky Luke.
Floor de Goede is illustrator. Samen met schrijver Edward van de Vendel maakt hij kinderboeken. Zoals De Zombietrein en andere stripgedichten. Hoe doet-ie dat toch? Hoe maak jij een stripgedicht? ‘Eerst lees ik Edwards gedicht heel goed. Vaak krijg ik dan al beelden in mijn hoofd, en die ga ik schetsen. Een strip is een soort film. Je tekent hem plaatje voor plaatje. Als alles klopt ga ik echt beginnen met tekenen.’
Wat zijn jouw tekentips? ‘Je moet meteen aan een figuurtje kunnen zien hoe hij zich voelt. Die emoties kun je afkijken van mensen. Het helpt natuurlijk ook om veel strips te lezen en vaak te tekenen. En kijk tekenfilms!’ 14
Tekst: Govrien Oldenburger | Illustraties Floor de Goede
Hoe kies je de voorkant van het boek? ‘De voorkant verandert soms nog. Op die van De Zombietrein stonden eerst monsters en zombies. Dat vond de uitgeverij te eng, dus dat moest anders. Maar als je goed kijkt zie je er nog steeds drie zombie-dingen op staan!’
Tim tipt: Bollie & Billie 5 – Billie en de bellen ‘Ik ben dol op grappige strips. En deze strips over het jongetje Bollie en zijn hond Billie zijn dat zeker! Naast Billie heeft Bollie ook een schildpad, Caroline. De strip is makkelijk te lezen. Er staat niet zoveel tekst in. Dat komt misschien ook omdat dieren niet kunnen praten. Eén waarschuwing: als je deze strip leest, wil je zelf ook een huisdier.’ 15
Uit het boek
Beste Broers Jowi Schmitz
Met tekeningen van Chuck Groenink
Raf en Robbie, twee broertjes van 9 en 5, verhuizen met hun ouders vanuit de drukke stad naar de boerderij van hun opa en oma. Hun ouders hebben weinig tijd voor ze. Ondertussen werkt opa aan een bijzonder project.
‘De oude muziek golft tussen de appelbomen door’
W
Luisteren kan ook! >
16
e hebben op het platje achter de boerderij een fik gestookt in een enorme vuurbak. De storm is er nog niet. Oma heeft deeg gemaakt en Robbie en ik zijn chef broodjes. Er staat heel veel drinken en eten op tafel en niemand zegt hoeveel chips we mogen. Mama zit steeds
op haar telefoon te kijken, waar papa is weet ik niet. Het is al best laat en toch nog een beetje licht, dat komt omdat het lente is. Overmorgen is het maandag, dan begint de nieuwe school. Ik wil er niet aan denken. Robbie en ik steken om beurten deeg in het vuur. Als we net de eerste broodjes af hebben, komt opa aanlopen met twee koffers en een hoge klaptafel. Op de klaptafel zet hij de dikste koffer en als de
koffer opengaat blijkt het een platenspeler te zijn. In de ander koffer zitten een soort geplette zwarte borden, die breken als je ze laat vallen. Het zijn bakelieten platen. Natuurlijk laten we niets vallen. De muziek is klassiek, en klinkt nóg ouder omdat de naald over de plaat heen golft. Ik denk niet dat ik ooit ergens anders dan hier dit soort oude muziek heb gehoord. Hij past hier goed, golft tussen de appelbomen door, iets verder het grasveld over, naar de driepoot met een staaf eraan. Een sterrenkijker! Opa loopt ernaartoe en kijkt door de lens. Robbie, oma en ik komen om hem heen staan terwijl uit de platenspeler nog 17
Uit het boek ‘Jullie opa wil op tijd zijn als de komeet komt’
‘Het is nog veel te licht om sterren te zien’
steeds die oude muziek klinkt. Ik wil door de kijker kijken, maar opa gaat niet opzij. Dus kijk ik naar de lucht, het is toch nog veel te licht om sterren te zien. ‘Hij is aan het controleren,’ legt oma uit. ‘De sterren?’ vraagt Robbie. In de stad zijn ze best zeldzaam, sterren. ‘De komeet,’ zegt oma. Ze leunt vrij zwaar op mij. Ik doe alsof ik er niks van merk. Ze geeft opa een stukje net door ons gebakken brood. Hij eet zonder te stoppen met kijken.
18
‘Jullie opa wil op tijd zijn als de komeet komt. Daarom is hij al een paar maanden in het bos een houten toren aan het bouwen,’ zegt oma. ‘Iedere nacht, daar gaat hij klaarstaan. Om hallo te zeggen.’ Ik knik, mama had al over die toren verteld. ‘Jullie gekke opa,’ zei ze. Maar de plek vond ze mooi, een open veldje, middenin het bos, omringd door braamstruiken. ‘Waarom werkt hij ’s nachts?’ vraagt Robbie. ‘In de nacht zit meer rek,’ bromt opa zonder op te kijken. Oma loopt terug naar het platje waar mama nog steeds naar haar telefoon zit te kijken. Ik volg haar, oma hijgt een beetje. ‘Waar dan?’ Hoor ik Robbie achter me aan opa vragen. ‘Opa? Waar is dat rek dan?’ 19
Gedichten
r u u t a Puur N Hans & Monique Hagen
Weet jij hoe een merel eruitziet? En hoe hij klinkt? Vind je zijn lied treurig of word je er juist vrolijk van? Lees het gedicht hardop voor.
20
In de lente bloeit alles op. Je ziet weer vlinders, hommels, bijen. Ze vliegen van bloem naar bloem. Je kunt ze ook een kamertje in een hotel aanbieden. Maar hoe moeten ze dat betalen?
Mijn insectenhotel Welkom kriebelbeestje, wriemeldiertje, fladderaar. Welkom kleine gasten, mijn hotel is klaar. Mooie, ruime kamers. Prachtig uitzicht op de gracht. En dat voor een druppeltje nectar per nacht.
Natuurgedichten
Merel Ik lig lekker in mijn bed. Er is alweer een dag voorbij. Buiten fluit een zwarte vogel, in de boom vlak bij mijn raam. Een mooi, maar treurig afscheidslied. Morgen is er weer een dag. Weet die vogel dat soms niet?
Hotel boeken
Met merels Lees het gedicht nog een keer, maar nu met zingende merels op de achtergrond. Klinkt het mooier met een achtergrondkoor? Ga je anders lezen?
De gedichten staan in Een krekel in mijn slaapzak – 24 mooie gedichten over de natuur. De dichter, Suzanne Weterings, hoopt dat je door haar gedichten beter naar de natuur gaat kijken en luisteren. Annette Fienieg is een echte natuurtekenaar. Ze tekent planten en dieren heel precies na. Ze lijken net echt, maar altijd een beetje mooier en feestelijker. 21
Uit het boek
Ik weet een mop!
Hoe stop een koe je in de koelkas t?
Erik van Os en Elle van Lieshout Mack van Gageldonk
De juf: ‘Ik vind dit echt niet ’ grappig!
Illustraties: Lars Deltrap, Hugo van Look, Marieke Nelissen, Claudia Verhelst
Een grappig boek vol met de leukste moppen .
er Wie komt t e niet op h feestje?
Luisteren kan ook! >
22
23
Wie zijn die rare snuiters nu weer? Herken jij de 8 plaatjes uit dit tijdschrift?
Zoeken maar!
Poeh... Nog niet zo makkelijk!