nummer 3 • bovenbouw • 2021
Maakt je wereld groter
AS C U L E I K MAR niet van houdt D R A A D N A ST
van k c a r t Vette a & Jolijn il Djam Spreek jij chocola?
I N T E RV
IEW M
ET NIN A ‘Werke n bij he : t Ministe rie van Oplossi ngen is elke ke er ande rs!’
Welkom r in Lequ! Voo t kinderen me leeshonger...
Tataal!
335 woorden onthouden binnen 15 minuten. Dat wereldrecord staat op naam van de Indiase Prateek Yadav. Hij kreeg een kwartiertje de tijd om een lange lijst met losse woorden te
Hé! PSSST! Kom eens!
Rara-rebus
Lukt het jou om deze rebus op te
bestuderen. Daarna moest hij in 30 minuten zoveel mogelijk van die woorden opnoemen. Prateek had er dus 335 onthouden. Wow! Heb jij ook zo’n megabrein? Kijk 5 minuten naar dit woordenlijstje. Leg Lequ! daarna weg. Hoeveel woorden heb jij onthouden? aap – boterham – kerstboom – tent – schommel – paprika – televisie – stripboek – hamer –
Tekst: Silke Polhuis, Vette Teksten | Illustraties: Ontwerphaven, Foto: Shutterstock
“Psss, kom eens dat n poes heet om dat een poes ee el rige dieren al he mensen deze ha r a eluidje ‘pssss’ na lang met het g dat . De eerste keer zich toe lokken de in opschreef, was iemand ‘poes’ echt . Of het woord zestiende eeuw Dat t? s vandaan kom van dit ge-pss elijk . ‘Poes’ lijkt nam weet niemand nde ze uid van een bla ook op het gel al en poezen ook o d n ze la b En kat. eeuwenlang…
2
30 seconden. Hoeveel woorden Kun jij tegen een beetje spanning? raadt je teamgenoot binnen de tijd? Speel dan een potje ‘30 seconden’ - Let op: je mag niet zeggen waar het met je vrienden. woord op rijmt. En je mag ook niet - Maak eerst een woordenlijst, kijk een deel van het woord noemen. naar het voorbeeld voor ideeën. Een voorbeeld van een lijstje: - Maak tweetallen. - Als een tweetal aan de beurt is, zeester tafeltennis omschrijft de ene persoon een afwasborstel pizzeria woord. De ander moet het raden. Londen pleister Je mag ook uitbeelden. Jullie hebben
Taal: dat is toch gewoon een verzameling woorden die samen zinnen maken? Klopt. Maar wist je dat je ook veel bijzondere dingen met taal kunt doen?
Psss, poes!hier!” Er is een kans
Megabrein
Razendsnel raden
-D
lossen?
WOR=E dje.
een blaa Schrijf het woord op
Ik heb toch echt een
APENKOP!
-E -D
D=B
Wist je d
• e r elk jaar naiet..u.
we woorde n in het woord enboek kom en? ‘Quaggam ossel’ bijvo orbeeld. De mosselsoort ze bestaat al lang, maar kwam erin toen er stee ds meer qu gamossels agkwamen in Nederland • e r veel scheldw . oorden best dierennam aan met en? Wat da cht je van ‘apenkop’, ‘geitenbreie r’ of ‘luizenbol’? Ken jij er ook een? • je zinnen kunt maken met woorden die met de zelfde lette r beginnen Kijk maar: ‘K ? atten kakke n kromme keutels’.
tafel – schoolplein
3
t
Boekfragmen
Het is een wonder dat haar hoofd niet uit elkaar barst
Spreek je chocola? Cas Lester Wanneer Nadima bij brugklasser Jaz op school komt worden ze meteen vriendinnen. Er is alleen één probleempje: ze spreken elkaars taal niet. Daar laat Jaz zich niet door tegenhouden. Met behulp van de emoji’s op haar telefoon nodigt ze Nadia uit bij haar te komen eten.
Luisteren kan ook! >
4
Beeld: Shutterstock | Vertaling: Sofia Engelsman | Omslagtekening: Kate Forrester
Z
odra we op mijn kamer waren, begonnen we te giechelen. Toen wilde Nadima per se ‘Wat is, alsjeblieft?’ spelen met alle dingen in mijn kamer. Dus stond ik daar een half uur als een soort pratend woordenboek, zo van: ‘Bed… kussen… sprei… kast… bureau… stoel… poster… boeken… kleren… gymschoenen… gordijnen…’ terwijl zij wees en elk woord nadrukkelijk herhaalde. Echt, ze is net een spons, als het om woorden gaat. Het is een wonder dat haar hoofd niet uit elkaar barst. Toen besloot ze dat ik Koerdisch moest leren! Ja, hoor! ‘Ik leer jou!’ zei ze. ‘Nee!’ zei ik.
‘Ja!’ hield ze vol. ‘Waarom moet ik Koerdisch leren?’ vroeg ik lachend. ‘Want ik ga echt niet naar…’ Ik stokte, want ik wist natuurlijk helemaal niet waar ze vandaan kwam. ‘Eh… jouw land,’ zei ik maar. Toen vroeg ik: ‘Zeg Nadima, waar kom je eigenlijk vandaan?’ Ze schudde haar hoofd. Ik dacht dat ze me misschien niet had begrepen. Dus vroeg ik het nog eens, maar dan langzamer, en op een andere manier. ‘Waar – was – je – huis?’ Maar ze haalde haar schouders op en schudde haar hoofd weer. Ik gaf het op. Dus speelden we weer ‘Wat is, alsjeblieft?’ met alle dingen in mijn kamer. Maar dan in het Koerdisch, en net een beetje anders. Daarmee bedoel ik dat Nadima, elke keer als ik een Koerdisch woord probeerde te herhalen, in lachen uitbarstte. Leuk, hoor! Fijne vriendin… Toen riep mama naar boven dat het eten klaar was. Chaos in de keuken, dus. Zoals gewoonlijk kwamen De Broers binnenstormen als een
kudde op hol geslagen neushoorns (maar met veel langere benen en zonder hoorns, uiteraard). Gus ging als eerste zitten, waardoor Matt er niet meer bij kon. ‘Opzij!’ commandeerde Matt, die hem wegduwde en half over hem heen naar zijn eigen plek klauterde. Dan nam, zoals meestal, de korte route onder de tafel door naar zijn stoel. ‘O!’ riep Nadima verbaasd uit, toen hij naast haar opdook. ‘Sorry!’ zei hij opgewekt, voordat hij op zijn stoel neerplofte. Mama negeerde de herrie, maar Nadima keek geschokt. Ik schaamde me diep. Bij haar thuis hadden ze duidelijk veel betere manieren. ‘Ik hoop dat je van pizza houdt,’ zei mama, die ondertussen een paar flinke exemplaren op tafel zette. ‘Mmmm. Pizza, ja!’ straalde Nadima. Het was echt heel gek, welke Engelse woorden Nadima allemaal kende. Al is ‘pizza’ natuurlijk Italiaans, nu ik erover nadenk. Of is het Amerikaans? Wie weet?
5
t
Boekfragmen
Mama stond erop dat we met Nadima praatten. ‘Nadima, dit zijn Dan, Gus en Matt,’ zei ze, wijzend naar De Broers. Nadima keek lichtelijk paniekerig en trok een grimas. Niet zo gek, want de jongens lijken nogal op elkaar. Zelfs mensen die ons goed kennen, zoals de ouders van Lil, halen ze door elkaar. Dus kreeg ik het briljante idee om hun
‘Jongens, toe nou! Geef dat meisje een kans!’ smeekte ze namen op post-its te schrijven en die op hun voorhoofd te plakken (zoals bij dat spelletje waarbij je moet raden welke beroemdheid je zogenaamd bent). En natuurlijk vonden de jongens het toen supergrappig om de briefjes te verwisselen. Gus plakte de post-it van Matt op Dans voorhoofd en die van Dan op Matts voorhoofd. ‘Hé, dat is de mijne!’ riep Matt. Hij griste het papiertje van Gus’ voorhoofd en plakte het op zijn eigen voorhoofd.
6
‘Nee, deze is van jou, Matt!’ zei Gus, en hij plakte Dans post-it weer op Matt. Nadima keek verbijsterd toe. ‘Nee, die is van mij,’ zei Dan, en hij graaide het briefje met Gus erop van Matts hoofd. Inmiddels hadden ze allemaal de verkeerde naam op hun voorhoofd. ‘Dit helpt dus echt niet!’ jammerde ik. Mama rolde met haar ogen. ‘Jongens, toe nou! Geef dat meisje een kans!’ smeekte ze. Maar toen pakte Dan een nieuwe post-it, schreef er ‘idioot’ op en plakte het op mijn voorhoofd. ‘Hé!’ Ik griste het blokje met post-its uit zijn handen, schreef ‘randdebiel’ op een nieuw briefje en plakte dat op hem. Althans, ik dacht dat ik dat had opgeschreven. ‘Wat is ‘randdeibel’?’ proestte Dan. ‘Dat is niet grappig, Dan,’ zei mama, met een waarschuwende blik. ‘Je hebt gelijk, mam,’ zei Gus. ‘”Randdeibel” is helemaal niet grappig. Maar “poepenscheter” wel!’ Alweer proestte Dan het uit. ‘Goh, lekker volwassen!’ zei ik. Mama keek naar Nadima en rolde met haar ogen. ‘Zucht… jongens…’ zei ze.
Mama keek me verbaasd aan en barstte toen in lachen uit ‘Ja! Zucht… jongens…’ Nadima grinnikte. Mama keek me verbaasd aan en barstte toen in lachen uit. ‘Dat heb ik haar geleerd!’ riep ik. ‘Op de dag dat we elkaar leerden kennen!’ ‘Heel goed, want dat zul je nog vaak nodig hebben’ zei mama lachend. Waarop De Broers natuurlijk luid begonnen te protesteren. Nadima zat daar maar te grijnzen. Ze was duidelijk erg tevreden met zichzelf omdat ze een grapje had gemaakt. Toen de boel weer een beetje bedaard was, wendde mama zich tot Nadima en
vroeg: ‘En, waar kom je vandaan?’ Nadima’s lach maakte meteen plaats voor een frons. Ze gaf geen antwoord. Dus pakte Gus de computer van de andere kant van de tafel en opende een wereldkaart. Hij wilde gewoon helpen.
7
Vette track DU R F T
Zing jij graag mee met je favoriete nummers? Dan is het natuurlijk wel zo leuk om te weten wat je eigenlijk zingt! Deze keer: Durf te dromen van Djamila en Jolijn uit de film Misfit 3 De finale.
Voel jij het ook? Die energie There’s no stopping it Just catch the feeling, start the dreaming Merk jij het ook? Die jaloezie Schud het van je af beter Forget the haters, wij zijn VOORREFREIN
rgen, Vraag me niet naar mo want ik heb geen plan n, Maak me nu geen zorge ja we zien het dan! Nananana Hey! REFREIN
Als je van binnen schijnt dig Heb je geen spotlight no Durf te dromen Nananana Hey! t Want als de zon verdwijn n En de wolken kome Durf te dromen Nananana Hey!
8
t altijd een n ieuw stukje te is? Het verte kst lt een nieuw deel van he verhaal. De t meeste liedje s hebben ee paar couple n tten. • Veel numm ers maar één refrein hebb Dat deel wo en? rdt vaker he rh aald, op dezelfde me lodie. Dit lie dje heeft nie één, maar tw t ee refreinen ! • Een voorre frein je verte lt wat je mo weten om h et et refrein te begrijpen? • ‘Misfit’ buit enbeentje b etekent in h Engels? In d et e Misfit-film s speelt Djam Julia, die va ila n Amerika n aar Nederla verhuist. Op nd school word t ze gezien a een ‘misfit’. ls
EN
REFREIN 2
Er is niets dat moet (Hey!) En alles is goed (Hey!) Alles is goed ja Alles is goed Er is niets dat moet (Hey!) En alles is goed ja Durf te dromen Nananana
Over Djamila
e Nederlandse Djamila (29) is een van de grootst jamila heeft meer YouTubers. Haar kanaal MeisjeD werkt vanuit Texas, dan een miljoen volgers! Djamila films, zoals de waar ze woont. Ook acteert ze in nog muziek! In Misfit-reeks. En dan maakt ze ook uit. Voor Misfit 2017 kwam haar eerste album Girl men, samen met 3 De finale schreef ze Durf te dro Maarten ten Hove. Joachim Vermeulen Windsant en
COUPLET 2
Hoor jij het ook? Die melodie There’s no stopping it Turn it on and sing along yeah Zie jij het ook? Die harmonie Dit is voor iedereen So come together, come together
Te So kst: G Wi ngte ovr nd ks ien sa t: D O nt, l j Ma ami denb ar la V urg ten er e ten hoe r | Fo Ho f, Jo to: ve ach Mi im sfit/ Ve Sp rm len eu di len d |
COUPLET 1
E D RO M
Wist je dat … • Een couple
BRUG
Wie naar de sterren rijkt Wie zelf z’n lie dje schrijft Die leeft de fantasie En kent de m elodie Nee volgen heeft geen zi n Wij gaan er tegenin Ik leef de fa ntasie Ik ken de me lodie Oh yeah yea h yeah
Herhaling voorrefrein Herhaling refrein Herhaling refrein 2
Djamila
Herhaling re frein Herhaling re frein 2
9
t
Boekfragmen
1939-1945
’s Nachts kwamen ze boven water en openden de aanval
Toen het oorlog was Denk jij dat je best veel weet over de Tweede Wereldoorlog? Dan moet je dit boek toch lezen. In korte teksten lees je over dieren, wapens, gevechten en nog veel meer. De foto’s en tekeningen laten zien hoe het echt was in de oorlog.
Foto: U.S. Coast Guard
Annemiek de Groot, Roos Jans, Juul Lelieveld, Liesbeth Rosendaal Met tekeningen van Irene Goede
Als een Duitse onderzeeër zo’n konvooi tegenkwam, seinde hij zijn positie door aan andere U-boten met een geheime code, de Enigmacode. De U-boten kwamen dan aanvaren en samen omsingelden ze de schepen. ’s Nachts kwamen ze boven water en openden de aanval. Honderden schepen zonken op deze manier en duizenden mensen kwamen om het leven door de Duitse duikboten. De aanvallen van de U-boten stopten door het kraken van de Enigmacode in 1943. Toen de geallieerden de code kenden, was het makkelijk de U-boten op te sporen en te laten zinken.
n naar de stwachten kijke Amerikaanse ku De U-boot . een dieptebom ontploffing van gd en di ha sc be ze bom raakte door de Daar werd hij . en m ko er at moest boven w en. or marineschep beschoten do
U-BOTEN
Luisteren kan ook! >
10
Op zee was het Duitse leger lange tijd de baas. Dat kwam door hun duikboten, die ook wel U-boten worden genoemd. U is de afkorting van Untersee, of onderzee. De U-boten schoten op alle schepen van de vijand, ook als daar burgers op zaten of als het handelsschepen waren. Veel landen kregen hierdoor geen spullen meer, omdat de schepen waren gezonken voor ze de haven bereikten. Al snel gingen deze goederenschepen in groepen varen en kregen ze bescherming van oorlogsschepen. Zo’n groep schepen noem je een konvooi. Maar de nazi’s bedachten daar iets op.
11
Markie: d n slo r e v
S . . E . I. .V H
b it
k oe
ge
uu tit s n rI
Eers r o o tV
Heksen die je opvreten, een brief die naar de koning moet, opgroeien in een roversbende: wat er in je favoriete kinderboek gebeurt, vergeet je nooit meer. Welk boek verslond jij vroeger? We vragen het aan Markie Lucas!
teklas Schurken
Markie Lucas over H.I.V.E.S.
Tekst: Govrien Oldenburger | Foto's: Shody Careman
H o
D
Verslonden
Je ke n van T t hem ikTok
Over Markie Luca
s
12
Woont in: Dri ebergen Mooie boeken : de Kippenve l-reeks, De Griezelbus en alles van Paul van Loon
‘Ik ben nooit zo’n lezer geweest, maar sinds kort wel. En ik merk dat ik het steeds leuker vind. Voor mijn werk zit ik heel vaak op mijn telefoon, en nu door Covid-19 al helemaal. Verder kun je bijna niets anders meer doen, behalve lezen dus! Het geeft me rust, vooral voor het slapengaan. Ik houd vooral van avonturenboeken, omdat die niet zo standaard zijn. Het mooie is ook dat je je helemaal kunt inbeelden hoe alles eruitziet in zo’n fantasieverhaal.’
School voor schurken ‘Als kind las ik ook niet veel, maar H.I.V.E.S. vond ik geweldig. Mijn buurjongen gaf het aan me toen ik een jaar of twaalf was. Het boek is me altijd bijgebleven. Het gaat over Otto, die de premier wil laten aftreden. Hij vindt een robot uit waarmee hij gedachtes kan controleren, en zet de premier daarmee voor gek. Daardoor moet hij naar een geheime school, waar kinderen leren hoe ze een schurk worden. Samen met zijn vrienden probeert hij te ontsnappen, maar dat gaat helemaal mis.’
Voor alles een oplossing ‘Otto is superslim en weet overal een oplossing voor. Alles gelijk willen oplossen herkende ik wel. Als ik iets verkeerds deed, wilde ik ook meteen weten hoe het beter kon.
‘Van een telefoon word je niet slimmer, van een boek wel’
Over H.I.V.E.S., Hoger Instituut voor Eersteklas Schurken
H.I.V.E.S. is een supergehe ime school, die verborgen is in een vul kaan. Kinderen leren er stiekem om topcriminelen te worden! Alleen kinderen die al zijn opgevallen door een of andere schurkenstreek wo rden er toegelaten. Otto Malpense (13) is een crimineel genie. Hij wo rdt uitgekozen om naar H.I.V.E.S. te gaan, samen met de slimste en spo rtiefste kinderen ter wereld. In dit eerste boek uit de H.I.V.E.S.-reeks van Mark Walden ontdekt Otto dat niet alles is wat het lijkt op zijn school.
13
Verslonden
Boekfragmen
t
Het Ministerie van Oplossingen Sanne Rooseboom Met tekeningen van Mark Janssen
Markie Lucas leest voor uit H.I.V.E.S. Nog steeds vind ik het belangrijk om problemen snel op te lossen. Ruzies bijvoorbeeld! Ik weet nog dat ik het boek niet zo eng vond als De Griezelbus, maar het is wel spannend. Het begint nog normaal, maar op het laatst wordt het heel raar en verrassend.’
Slim door een boek ‘Ik heb veel van het boek geleerd. Er stonden best veel moeilijke woorden in die ik nog niet kende. Ik vroeg dan aan mijn vader wat ze betekenden en hij legde het uit. Ik vind dat kinderen meer moeten lezen dan dat ik vroeger deed. Als je nooit leest, word je er ook niet goed in. Iedereen zit steeds vaker op zijn telefoon, maar dat is eerder een verslaving. Door boeken te lezen leer je je fantasie gebruiken, en ga je anders over dingen denken. Van je telefoon word je niet slimmer, van een boek wel merk ik.’
14
‘Daar hebben we geen tijd voor,’ zei Shelby ongerust terwijl ze op haar horloge keek. ‘Nou, dan zullen we maar tijd moeten maken,’ antwoordde Otto, en hij pakte een schroevendraaier aan van Laura. ‘Ik weet een betere oplossing,’ zei Brein kalm. Zijn gekrompen hoofd zwol op tot het zo groot was als een normaal mensenhoofd en zijn nietsziende ogen gingen dicht. Toen hij ze weer opendeed, lagen er twee griezelig echte ogen in de eerst nog lege kassen. Het zag er heel bizar uit.
Nina’s vader is postbode. Op een dag neemt hij een brief mee naar huis die is gericht aan het mysterieuze Ministerie van Oplossingen. De brief blijkt van de 9-jarige Ruben te zijn, die gepest wordt op school. Nina besluit hem samen met haar beste vriendin, Alfa, te gaan helpen.
Z
‘Als je nooit leest word je er ook niet goed in’ Luisteren kan ook! >
e luisterden nog wat muziek en aten chips. ‘Wat ik nog niet snap,’ zei Nina na een tijdje, ‘is dat je een brief hebt gestuurd aan een ministerie dat niemand kent.’ Ze had er veel over nagedacht de afgelopen dagen. Ze had het zelfs aan de juf gevraagd, die gelijk alle ministeries op het bord had geschreven. Voor verkeer, onderwijs, voor het buitenland. Maar niet van oplossingen. ‘Ik kende het ook niet,’ zei Alfa. ‘En online is helemaal niks te vinden.’ ‘Nee, ik check het heel vaak maar ik vind nooit iets,’ zei Ruben. ‘Ze deden hun werk
15
t
Boekfragmen
‘Ze deden hun werk altijd in het geheim’
16
Illustraties: Julia Sarda
altijd in het geheim. Maar juist via de post zou het moeten lukken, vroeger wel tenminste. Bij de post wisten ze waar die brieven heen moesten.’ Hij ging heel recht zitten en leek een stuk ouder dan negen. ‘Het was een echt ministerie. Het zat in een geheime kelder in Den Haag. Ze waren de hele dag bezig om problemen op te lossen van mensen die ze niet kenden.’ ‘Bijzonder,’ zei Nina. ‘En die problemen kregen ze via de post?’ Ruben schudde zijn hoofd. ‘Nee, dat was maar één manier. Ze luisterden heel veel af, gewoon op straat als mensen klaagden terwijl ze op de bus wachtten, of ze vroegen het aan huisartsen en schooljuffen en aan de pastoor van de kerk.’ Nina en Alfa keken elkaar even aan. ‘Maar Ruben, denk je écht dat het Ministerie van Oplossingen bestond?’ vroeg Nina. ‘Kan het niet zijn dat iemand het heeft bedacht?
Je buurvrouw, toch?’ Ruben schudde zijn hoofd. ‘Nee joh. Die verzint dat echt niet.’ ‘Ken je haar goed?’ vroeg Nina. Ruben knikte. ‘Heel goed. Mijn ouders zijn vaak aan het werk en dan ga ik naar mevrouw Vis. Ik heb mijn eigen sleutel van haar huis.’ Hij pakte zijn bril van zijn neus en begon met zijn mouw het glas te poetsen. ‘Is ze dan misschien heel erg oud?’ vroeg Alfa. ‘Ze is best heel oud,’ zei Ruben. ‘Zo best heel oud dat ze gekke dingen gaat zeggen?’ vroeg Alfa. Weer schudde Ruben zijn hoofd. ‘Ze is mega-oud. Maar ze is niet in de war. En zelfs als je in de war bent, kun je niet zoiets groots als het Ministerie bedenken. En al die boeken zeker zelf volschrijven!’ ‘Welke boeken?’ Nina nam nog wat chips. ‘Haar huis staat helemaal vol met de boeken van het Ministerie,’ zei Ruben en hij zette zijn bril weer op. ‘Oude boeken, waarin de mensen die er werkten alle
zaken hebben opgeschreven die ze hadden opgelost.’ ‘Em die heb je geziem?’ vroeg Nina met volle mond. ‘Ja, ze staan in de woonkamer, ik blader er wel eens doorheen. Het is heel spannend. Zaken van honderdtwintig jaar geleden.’ ‘Is ze zo oud!?’ Alfa viel bijna om. ‘Nee!’ riep Ruben. ‘Ze heeft het archief. Dat betekent dat ze alle boeken heeft die ooit van het Ministerie waren. Toen het ophield te bestaan, mocht zij ze hebben.’ ‘Maar als je wist dat het niet meer bestond, waarom stuurde je dan toch die brief?’ vroeg Nina. Ruben haalde zijn schouders op en zag er weer uit als een jongetje van negen. ‘Ik dacht, misschien bestaat het in het geheim nog steeds. Dat ze dat niet verteld hebben aan de buurvrouw, maar dat ze nog wel problemen oplossen.’ ‘Niet dus,’ zei Alfa. ‘Wat voor problemen losten ze op dan?’ vroeg Nina. Ze vond het nu toch wel heel stoer klinken, dat ministerie. Ruben stond op. ‘Als je geen baan had of te weinig geld of je wilde een vriendin omdat je eenzaam was, dan regelde het
‘Zelfs als je in de war bent, kun je niet zoiets groots als het Ministerie bedenken!’ Ministerie dat stiekem voor je. Of als je gepest werd.’ ‘Hoe kan het nou dat ik er nog nooit van heb gehoord!’ riep Nina. ‘Zoiets gaafs. Tot wanneer bestond het, volgens je buurvrouw?’ ‘Dat weet ik niet meer, best lang geleden. Weet je wie dat weet?’ Nina en Alfa keken Ruben vragend aan. ‘De buurvrouw! Kom, we gaan naar haar toe.’ ‘Wat?’ zei Alfa. ‘Nu? Maar het is avond en misschien is ze er niet of ze heeft bezoek en we storen en dan wordt iedereen boos!’ Ruben lachte. ‘Ze heeft nooit bezoek. We kunnen echt gewoon langsgaan en het is pas halfvijf.’ ‘Leuk!’ zei Nina. ‘Het coolste feest van de stad is nu nog cooler. Chips, muziek en een buurvrouw die heel oud is.’ ‘En blind,’ zei Ruben. Nina knikte. ‘Oké. Heel oud én blind.’
17
Interview
Nina richtte het Ministerie van Oplossingen op
‘Werken voor het Ministerie is elke keer anders’
‘Het is een puzzel om te bedenken hoe we iemand kunnen helpen’ Samen met haar vrienden wil Nina een nieuw Ministerie van Oplossingen oprichten. Maar dat gaat nog niet zo makkelijk. Er gelden superstrenge regels, en je krijgt er nog vijanden bij ook!
18
Om een Ministerie van Oplossingen te beginnen moet je je aan strenge regels houden. Welke vind je het lastigst? ‘De regel dat alles stiekem moet gebeuren! Daardoor mag ik dus niks aan mijn ouders vertellen, en de mensen die we helpen mogen het ook niet weten. Pffff. Ook de regel dat het Ministerie iedereen helpt, zelfs onaardige mensen, vind ik lastig.’
Tekst: Govrien Oldenburger | Illustraties: Mark Janssen
Op een dag neemt je vader een brief mee naar huis. ‘Voor het Ministerie van Oplossingen’ staat erop. Waarom pik jij die brief? ‘Ik pik hem niet! Ik leen hem. Ik maak hem héél voorzichtig open en later plak ik hem weer dicht. Mijn vader is postbode en ik wil niet dat zijn baas denkt dat hij een brief is kwijtgeraakt.’ Hij is van ene Ruben, die schrijft dat hij wordt gepest. Waarom besluiten jij en je beste vriendin Alfa hem te gaan helpen? ‘Die pestkop klinkt zó stom. Ze zegt dat Ruben een ‘negatief aura’ heeft, dat is een soort laagje energie om hem heen dat niemand kan zien. Ja, daar kan hij zich dus niet tegen verdedigen! En ze nodigt iedereen uit de klas uit voor haar verjaardag, behalve Ruben. Zo gemeen.’
Jij verandert erg snel van gedachten. Zo wilde je eerst rockster worden en toen ineens Spaanse. Is het niet moeilijk om je aandacht bij één ding te houden, zoals zo’n Ministerie? ‘Nee, want werken voor het Ministerie is elke keer anders. Het is een soort puzzel om te bedenken hoe we iemand kunnen helpen. Ik heb met een rockster gemaild, maar ben ook naar een woonboot geweest.’ Het oude Ministerie had ook vijanden: de Zilvermannen. Hun oprichter vond dat mensen hun eigen problemen maar moesten oplossen. Heeft hij daar een punt? ‘Nee. Zilvermannen zijn stom. Als mensen een probleem hebben, is dat niet altijd hun eigen schuld. En zelfs als dat wel een beetje zo is, dan nog kunnen ze wel wat hulp gebruiken. Want dan worden ze gelukkiger en dat is goed.’ Als ambtenaar van het Ministerie krijg je er meteen vijanden bij. Krijg je het daar niet doodsbenauwd van? ‘Het is vooral onhandig. Je moet de hele tijd opletten of er geen Zilverman achter je aankomt. En daardoor moet alles nog
geheimer gebeuren. Jack, het hoofd van de Nederlandse Zilvermannen, is supergemeen. Hij wil dat ons werk stopt en hij denkt dat hij dat wel even voor elkaar krijgt omdat we kinderen zijn. Ha. Niet dus.’ Ik werk niet bij een Ministerie van Oplossingen. Kan ik ook mensen helpen? ‘Het helpt wel dat wij mevrouw Vis hebben, en de boeken van het oude Ministerie met alle zaken en oplossingen van vroeger. Maar zonder kan het ook. Alfa en ik hebben Ruben geholpen toen we nog niet eens wisten wat het Ministerie was. Je moet niet zomaar bij mensen aanbellen zoals wij, maar je kunt best af en toe iets aardigs doen voor iemand. Anoniem of niet.’
19
Beeldtaal
TIMS STRIPTIP
n e n e k Te r o o l F t me
Welke stripboeken móet je lezen? Tim (10) kan het weten! Hij is de hoofdredacteur van het blad Jump, dat vol staat met strips voor kinderen. Tim kiest elk nummer de leukste en beste strips. Zelf houdt hij vooral van grappige strips. Zijn favoriet? Lucky Luke.
Floor de Goede is illustrator. Samen met schrijver Edward van de Vendel maakt hij kinderboeken. Zoals De Zombietrein en andere stripgedichten. Hoe doet-ie dat toch?
Tim tipt: Dino’s 5
Hoe maak jij een stripgedicht?
Hoe kiezen jullie de voorkant van een boek? ‘De voorkant verandert soms nog. Op De Zombietrein stonden eerst monsters en zombies. Maar de uitgeverij was bang dat dat te eng was, dus dat moest anders. Ik zoek dan wel een beetje de grens op. Als je goed kijkt zie je nog steeds drie zombiedingen staan!’
Heb jij tekentips?
Tekst: Govrien Oldenburger | Illustraties Floor de Goede
‘Eerst lees ik Edwards gedichten goed. Vaak krijg ik dan al beelden in mijn hoofd, en die ga ik schetsen. Een strip is een soort film, die je plaatje voor plaatje tekent. Als alles klopt, werk ik m’n schetsen uit. Het leuke aan stripgedichten is dat je elk gedicht een andere stijl kunt geven.’
‘Een van mijn stripfavorieten is de Dino’s-reeks van Plumeri en Bloz. Deze strip laat verbazingwekkende dinosaurussen zien. Van de Caihong, een kleine dinosaurus met regenboogveren, tot de Patagotitan, een kolos met een lange nek. De strip is zo knap getekend, het lijkt net echt! En de weetjes zijn erg grappig en leerzaam. Zeg dat maar tegen je ouders, en je hebt er zo een stripboek bij!’
‘Je moet meteen aan een figuurtje zien hoe hij zich voelt. Die emoties kun je afkijken van mensen. Het helpt ook om veel strips te lezen, vaak te tekenen en films te kijken! En als je een boom wil tekenen, ga dan naar buiten en bestudeer een échte boom. Maak daarna je eigen versie, met je fantasie. Ga geen boom googelen en een plaatje natekenen.’
20
21
t
Boekfragmen
Dylan Haegens, Marit Brugman, Rick Vermeulen
Dylan Haegens STRIPBOEK 2
22
Met tekeningen van Rick Vermeulen, Shanna Koudijs, Jenny Caris, Pieter Rongen, Lizette van der Waal, Jaimie Giesbers
YouTuber Dylan Haegens maakte een nieuw stripboek. Met heel veel grappige strips voor alle fans van Dylan , Marit, Teun en Rick.
23
t s e t o r P Hans & Monique Hagen
Ben al maanden ver van huis Kijk elke avond naar de hemel En als ik mijn ogen sluit Droom ik van toekomst en verleden Ik ga het redden ma zeg het maar niet tegen pa Dat ze verdrinken voor Lampedusa
Beeld: Shutterstock (linkerpagina), Annemarie van Haeringen (rechterpagina) | Lampedusa is een lied van Christophe Maé. Diggy Dex heeft het vertaald/bewerkt uit het Frans.
Er zijn veel gedichten en liedjes over onrecht en over dingen die misgaan in de wereld. Een protestlied kan je aan het denken zetten. Lampedusa bijvoorbeeld: Diggy Dex zingt over een bootvluchteling die het eiland Lampedusa probeert te bereiken. Bekijk het liedje op YouTube
Minder geluk?
Poëzie
In maart zijn de verkiezingen. De nieuwe regering beslist wat er de komende jaren verandert in ons land. Komt er meer geld voor onderwijs, natuur, kunst, nieuwe huizen...? Wij leven in een rijk land, maar er is nooit genoeg geld om iedereen zijn zin te geven. Zorgen we vooral voor onszelf, of ook voor anderen die minder geluk hebben dan wij? Op dit moment zijn er over de hele wereld 80 miljoen mensen op de vlucht. Onvoorstelbaar veel. Maar door het gedicht Mensen met koffers begrijp je ineens dat die 80 miljoen mensen allemaal hun eigen verhaal hebben, hun eigen verdriet.
Mensen met koffers Mensen met koffers gaan over de wereld, van oorlog naar vrede, van honger naar brood. Vaak zijn ze niet welkom, dan moeten ze terug: van voedsel naar honger, van leven naar dood. Mensen met koffers, ze reizen per vliegtuig, ze reizen per ezel, per trein of per vlot. Ze vluchten voor machthebbers en hun soldaten, voor beul of tiran, of een andere God. De geur van het gras dat je grootvader maaide, het wuivende graan dat je vader eens zaaide. Het kleine verdriet dat je moeder steeds suste, haar haar dat zo kriebelde als ze je kuste. Dat alles was thuis, dat alles en meer. Dat alles en alles, dat alles nooit weer. Mensen met koffers gaan over de wereld. Altijd op de vlucht naar de volgende grens. Ze vluchten voor tovenaars, reuzen en heksen, voor duivel en draak, die vermomd gaan als mens.
Uit: Mensen met koffers door Sjoerd Kuyper en Annemarie van Haeringen. Annemarie maakte prachtige portretten bij dit gedicht. Als je de kinderen in het boek aankijkt, begrijp je meteen dat ze onze hulp nodig hebben.
24
25
‘Met een dik ekker boek kun je l lang doen’
Lequ! heeft ! ook een website
NOG NIET UITGELEZEN? Ga dan naar de website
Een filter om makkelijk het juiste boek te vinden.
www.lequ.nl. Met:
Samenvattingen van kinderboeken
Voor de leerkracht:
Audiofragmenten van kinderboeken
En elingsboek? v e li w u jo Wat is qu! et liefst? Le h je s e le r e wanne eren . an drie kind a t e h g e ro v
Leeskracht met artikelen over het plezier van lezen
Wil je het beste van Lequ in je mailbox? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief: www.lequ.nl/ nieuwsbrief
Like ons op Facebook en je mist nooit meer de laatste nieuwtjes rondom nieuwe kinderboeken.
Zo lezen wij
Janne (11 jaar) uit Lent Leukste boek: Het Ministerie van Oplossingen Ik lees graag ’s avonds. Of in de zomer, buiten in het gras. Ik houd van Harry Potter, want dat is heel spannend. Het zijn dikke boeken dus je kan er lekker lang mee doen. Het Ministerie van Oplossingen is spannend en het leest alsof het echt gebeurt.
sterdam Merlijn (9 jaar) uit Am tter en de Orde van Leukste boek: Harry Po n heel erg fan van de Feniks (deel 5) Ik be bij deel 5. De boeken Harry Potter. Ik ben nu Ik lees het liefst voor worden steeds enger. n het einde van een het slapen gaan. Allee s ik liever overdag, Harry Potter-boek lee echt niet meer anders kan ik slapen.
Tilburg n Wybe (9 jaar) uit t Wolfskind Leze Dagobert en he om O : ek bo e st t Leuk het liefst langui y. Als ik lees, dan is niet mijn hobb appig. En oom agobert is heel gr D om O . nk ba op de l. Ik moest tijd de pechvoge al is j hi t an w k, Donald oo ik, Kwek en Kwak lachen omdat Kw dden gevonden het Wolfskind ha obert, en die en niet oom Dag worden. Het is wilde er rijk mee te lezen. ook spannend om
Op Instagram vind je elke dag inspiratie om lekker te lezen en nog veel meer leuks.
Wil jij o ok met je li in Lequ! eveling Stuur da sboek? n een m
lequ@th
27
iememe
ail naar ulenhoff .n
l.
27
Scenario: Christophe Cazenove / Tekeningen: Philippe Larbier / Vertaling: Diana de Esch / Lettering: Peter Beemsterboer