THEORIEBOEK NIVEAU 4
Kennis Bedrijfsadministratie 2
financiele beroepen
GERARD VAN HEESWIJK STEF STIENSTRA PIETER MIJNSTER
Kennis Bedrijfsadministratie 2
Gerard van Heeswijk Stef Stienstra Pieter Mijnster
Colofon Auteurs Gerard van Heeswijk Stef Stienstra
Redactie Pieter Mijnster
Vormgeving Studio Fraaj, Rotterdam
Omslag Studio Fraaj, Rotterdam
Opmaak Imago Mediabuilders, Amersfoort
Tekeningen Tiekstra Media, Groningen
Fotografie Hollandse Hoogte / Berlinda van Dam, Truus van Gog Shutterstock / RRA79, Andreas G. Karelias, Henryk Sadura, Monkey Business Images, Art Konovalov, Alexmillos
Over Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt ontwikkelt zich zich van vaneducatieve educatieveuitgeverij uitgeverijtot toteen een learning design company. We brengen content, leerontwerp en learning design company. We brengen content, leerontwerp entechnotechlogie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen nologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroploszijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van singen zijn Zo wekunnen een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren onderwijs. we samen beter recht doen aan de verschillen tusvan lerenden onderwijs.enZoscholen kunnenenwe samen beter dat recht doen aan de verschillen sen ervoor zorgen leren steeds persoonlijker, tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persooneffectiever en efficiënter wordt. lijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen.
Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978 9006 64093 9 Eerste druk, eerste oplage, 2016 ISBN 978 9006 64093 9 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, Eerste druk, eerste oplage, 2016 2016 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden ver© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2016 veelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, Alle rechten door voorbehouden. Niets uit dezeofuitgave mag worden vermechanisch, fotokopieën, opnamen, enig andere manier, zonder veelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, Voor zover het maken van kopieën uit dezeofuitgave is toegestaan mechanisch, door fotokopieën, opnamen, enig andere manier, op zonder grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j°van hetde Besluit van 23 augustus voorafgaande schriftelijke toestemming uitgever. 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting PublicaVoorenzover het maken van Organisatie kopieën uit (PRO), deze uitgave toegestaan op tieReproductierechten Postbusis3060, 2130 KB grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel Auteurswet) dient men zich tot de uitgever wenden.PublicaVoor wettelijk16verschuldigde vergoedingen te voldoen aanteStichting meer over het gebruik van muziek, en het3060, maken vanKB tie- eninformatie Reproductierechten Organisatie (PRO),film Postbus 2130 kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens (artikel 16 Auteurswet) dient men zich de uitgever te wenden. Voor de wettelijke bepalingen. Degenen dietot desondanks menen zekere rechmeer overgelden, het gebruik van muziek, en uitgever het maken van ten te informatie kunnen doen kunnen zich alsnogfilm tot de wenden. kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl.
De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens
Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. de wettelijke bepalingen. Degenen desondanks menen zekere ® Het voor deze uitgave gebruikte papier is die voorzien van het FSC -keurmerk. rechten te kunnen doen gelden, kunnen zichwijze alsnog tot de uitgever Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde heeft plaatsgevonden.
wenden. ®
Deze uitgave is voorzien van het FSC -keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw voor het gebruikte papier op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
Voorwoord Het middelbaar beroepsonderwijs verandert voortdurend onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen en in het bijzonder door de eisen die de beroepspraktijk aan de opleidingen stelt. Met het verschijnen van het nieuwe kwalificatiedossier 2015 introduceert ThiemeMeulenhoff de volledig herziene methode BV in Balans. De herziene methode sluit, binnen de kaders van dit kwalificatiedossier, aan op de toetsmatrijzen van de SPL. Drie belangrijke kenmerken van BV in Balans zijn: • Dé methode voor ondersteunend leren of u nu klassikaal met de studenten aan de slag wilt of de studenten meer zelfstandig wilt laten werken. • Sterk didactisch concept. De methode houdt rekening met de verschillende leerstijlen van studenten en verschillende onderwijsstijlen van docenten. • Grote verscheidenheid aan leermiddelen. De theorieboeken en de werkboeken bieden een groot scala aan materiaal voor de studenten om mee te oefenen. De hoofdstukken van het theorieboek kennen de volgende structuur: • Een inleiding met een schema dat een overzicht geeft van de inhoud van het hoofdstuk. De inleiding bevat ook steeds een uitdaging voor de student. Doel van deze uitdaging is de student zich bewust te laten worden dat er een gemis aan kennis en vaardigheden is en dat met de inhoud van dit hoofdstuk dit gemis wordt opgevuld. • De leerstof van het hoofdstuk is verdeeld in paragrafen. De heldere voorbeelden helpen bij het verwerken van de stof. • Een begrippenlijst met daarbij tussen haakjes voor de belangrijkste begrippen de Engelse benaming. • Een checklist aan het eind van het hoofdstuk waarmee de student kan nagaan of hij de inhoud van het hoofdstuk heeft begrepen en kan toepassen. De checklist eindigt met de uitdagende vraag van de inleiding, waarvoor de student nu over de benodigde kennis en vaardigheden beschikt om deze aan te gaan!
• Om de leesbaarheid te vergemakkelijken is de tekst voorzien van margewoorden. De serie BV in Balans is met de grootste zorg ontwikkeld. Wij hopen dat u met plezier werkt met BV in Balans. Meer informatie over BV in Balans vindt u op onze methodesite: www.bvinbalans.nl. Wanneer u vragen of suggesties heeft, dan kunt u contact met ons opnemen.
De auteurs en uitgever
Inhoudsopgave 1
2
3
Winst-en-verliesrekening op korte termijn 7 Inleiding 8 1.1 Het doel van de permanence 10 1.2 De winst-en-verliesrekening in staffelvorm 11 1.3 Rubriek 9 13 Begrippenlijst 31 Checklist 32 Bijzondere btw-regelingen 33 Inleiding 34 2.1 Verleggingsregeling btw in Nederland 36 2.2 Zakelijke auto voor privégebruik 44 2.3 Privéauto voor zakelijk gebruik 48 2.4 Kleine-ondernemersregeling (KOR) 49 2.5 Grootboekrekeningen en btw 52 2.6 Verbandscontrole btw 55 Begrippenlijst 64 Checklist 65 Specifieke boekingen bij de vof, cv en bv 67 Inleiding 68 3.1 Het eigen vermogen bij de vennootschap onder firma (vof) 70 3.2 De privérekeningen bij een vof 74 3.3 De jaarafsluiting en winstverdeling bij een vof 75 3.4 Het eigen vermogen bij een commanditaire vennootschap (cv) 80 3.5 De winstverdeling bij de commanditaire vennootschap 83 3.6 Het aandelenkapitaal bij een besloten vennootschap 84 3.7 De winstverdeling bij een bv 89 Begrippenlijst 95 Checklist 97
Werkprogramma voor de financiële administratie 99 Inleiding 100 4.1 Aan het werk voor Hotel Middelgraaf bv 102 4.2 Het werkprogramma voor de financiële administratie 4.3 Een jaarrekening samenstellen 129 Begrippenlijst 153 Checklist 159 Register 161
4
103
1 1 Winst-enverliesrekening op korte termijn
KENNIS BEDRIJFSADMINISTRATIE 2
Inleiding Ondernemen betekent risico’s nemen. Maar die risico’s moeten wel zo beperkt mogelijk blijven. Om deze reden willen ondernemers regelmatig over financiële informatie beschikken. Een belangrijk overzicht daarvoor vormt een winst-en-verliesrekening. Zo’n winst-enverliesrekening geeft inzicht in bedrijfskosten (rubriek 4), verkoopopbrengst (rubriek 8) en incidentele resultaten (rubriek 9). Je kunt eenvoudig op korte termijn een winst-en-verliesrekening samenstellen door het periodiek overboeken van de resultaten uit rubriek 4 en 8 naar rubriek 9. In rubriek 4 gebruik je daarvoor de rekening 4999 Overboekingsrekening voor het overboeken van de bedrijfskosten. In rubriek 8 gebruik je de rekening 8999 Overboekingsrekening om het verkoopresultaat naar rubriek 9 over te boeken. Op deze manier gebruik je rubriek 9 elke periode precies waar ze voor dient, namelijk voor het samenstellen van de winst-en-verliesrekening. In dit hoofdstuk leer je hoe je gedurende een boekjaar na een periode de winst-en-verliesrekening samenstelt.
De uitdaging Stel de periodieke winst-en-verliesrekening samen door de bedrijfskosten uit rubriek 4 en de verkoopopbrengsten uit rubriek 8 over te boeken naar rubriek 9. Bereken vervolgens samen met de incidentele resultaten de nettowinst en boek die als resultaat van het lopende boekjaar over naar onze 0… rekening.
Een pittige opdracht, zeker als je niet exact weet hoe je de overboekingsrekeningen in rubriek 4 en 8 moet gebruiken, maar na dit hoofdstuk lukt het je vast.
1 8
HOOFDSTUK 1 Winst-en-verliesrekening op korte termijn
Winst-en-verliesrekening op korte termijn Rubriek 4
Rubriek 8
Bedrijfskosten 4999
Overboekingsrekening
8999
Overboekingsrekening
Verkoopopbrengst
Rubriek 9
Incidentele resultaten
Winst-en-verliesrekening
Nettowinst
Resutaat lopend boekjaar
1
Neem de voorbeelden in dit hoofdstuk aandachtig door en probeer het gebruik van de overboekingsrekeningen te begrijpen. Kijk ook goed welke (voorafgaande) journaalposten je na een periode moet maken voor het bepalen van de periodieke nettowinst.
1 9
KENNIS BEDRIJFSADMINISTRATIE 2
1.1
Het doel van de permanence
Je hebt al eerder kennisgemaakt met het toepassen van de permanence op de kosten en opbrengsten. Het is de hoogste tijd om nog eens stil te staan bij het uiteindelijke doel van de toepassing van die permanence.
Het uiteindelijke doel van de toepassing van de permanence is het op korte termijn kunnen samenstellen van een winst-en-verliesrekening.
winst-en-verliesrekening op korte termijn
Er is sprake van een winst-en-verliesrekening op korte termijn als je meerdere keren per jaar een resultatenoverzicht opstelt. Je kunt een winst-en-verliesrekening bijvoorbeeld per maand of kwartaal samenstellen. Je gebruikt daarvoor in de financiële administratie zuivere rekeningen. Het saldo van een zuivere grootboekrekening gaat naar: • de balans (rekening van bezit of rekening van schuld), of naar • de winst-en-verliesrekening (kostenrekening of opbrengstenrekening). Door het gebruik van zuivere rekeningen ben je in staat om zeer snel na afloop van een periode aan de hand van de bijgewerkte grootboekrekeningen een winst-en-verliesrekening gereed te hebben. Om de winst-en-verliesrekening samen te stellen, kun je gebruikmaken van de indeling in rubrieken volgens het decimale rekeningenstelsel. In dat rekeningenstelsel bevatten alleen de rubrieken 4, 8 en 9 kosten- en opbrengstenrekeningen. Uitsluitend deze rekeningen komen op de winst-en-verliesrekening. Alle rekeningen in deze rubrieken kun je aan het eind van een periode, bijvoorbeeld een maand, bij het samenstellen van de kolommenbalans naar de winst-en-verliesrekening brengen. In dit hoofdstuk leer je hoe je rubriek 9 kunt gebruiken om aan het eind van een periode de winst-en-verliesrekening samen te stellen. In de volgende paragraaf zie je hoe een winst-en-verliesrekening meestal wordt gepubliceerd.
1 10
HOOFDSTUK 1 Winst-en-verliesrekening op korte termijn
1.2 De winst-en-verliesrekening in staffelvorm Ondernemingen presenteren in een jaarrekening de winst-enverliesrekening meestal in de staffelvorm, ofwel de verticale opstelling.
1
Voorbeeld 1 Gegeven Onderneming Maasstede past de permanence toe met resultaatbepaling per maand. Op de gedeeltelijke saldibalans komen op 31 januari 2018 de volgende rekeningen in rubriek 4, 8 en 9 voor. Nummer en naam grootboekrekening
Saldibalans per 31 januari 2018 Debet
Credit
4000 Loonkosten
€
12.500
4200 Huurkosten
€
2.500
4300 Afschrijvingskosten
€
1.850
4400 Autokosten
€
1.560
4500 Verzekeringskosten
€
480
4600 Onderhoudskosten
€
1.300
4700 Energiekosten
€
645
4800 Belastingen
€
180
4900 Overige kosten
€
730
8000 Inkoopwaarde verkopen
€
243.700
8300 Rabatten en kortingen
€
3.200
€
550
8400 Opbrengst verkopen 9300 Incidentele winsten en verliezen 9400 Ontvangen betalingskortingen 9500 Verleende betalingskortingen
€
268
9600 Financieringskosten
€
2.400
€
365.000
€
195
Gevraagd Stel de winst-en-verliesrekening per 31 januari 2018 samen in staffelvorm.
1 11
KENNIS BEDRIJFSADMINISTRATIE 2
Uitwerking De winst-en-verliesrekening in staffelvorm ziet er voor onderneming Maasstede als volgt uit.
1
Winst-en-verliesrekening Maasstede januari 2018 Opbrengst verkopen
€ 365.000-
Af: Rabatten en kortingen
€
Netto-omzet
€ 361.800-
Inkoopwaarde verkopen
€ 243.700-
Brutowinst
€ 118.100-
3.200-
Bedrijfskosten Loonkosten
€
12.500
Huurkosten
€
2.500
Afschrijvingskosten
€
1.850
Autokosten
€
1.560
Verzekeringskosten
€
480
Onderhoudskosten
€
1.300
Energiekosten
€
645
Belastingen
€
180
Overige kosten
€
730
Totale bedrijfskosten
netto-omzet
€
21.745-
€
96.355-
Overige resultaten
€
3.023-
Nettowinst
€
93.332-
De opbrengst verkopen of omzet verminderd met rabatten en kortingen noem je de netto-omzet. Je kunt ook een verkorte versie van deze winst-en-verliesrekening maken, waarbij je de specificatie van de bedrijfskosten weglaat.
1 12
HOOFDSTUK 1 Winst-en-verliesrekening op korte termijn
Opbrengst verkopen
€ 365.000-
Af: Rabatten en kortingen
€
Netto-omzet
€ 361.800-
Inkoopwaarde verkopen
€ 243.700-
Brutowinst
€ 118.100-
Af: Bedrijfskosten
€
21.745-
€
96.355-
3.200-
Overige resultaten
€
3.023-
Nettowinst
€
93.332-
In plaats van brutowinst spreek je ook wel over het verkoopresultaat of het transactieresultaat. Het verkoopresultaat of transactieresultaat is het resultaat dat is behaald met de verkooptransacties. Het bestaat uit de opbrengst van de verkopen (= omzet) verminderd met de rabatten en kortingen en de inkoopwaarde van de verkopen en alle overige verkoopkosten uit rubriek 8.
1.3 Rubriek 9 1.3.1
De winst-en-verliesrekening op korte termijn samenstellen
Het komt regelmatig voor dat een onderneming rubriek 9 gebruikt voor het samenstellen van de winst-en-verliesrekening. Naast grootboekrekeningen met overige resultaten (bijvoorbeeld de rekening 9300 Incidentele winsten en verliezen) voeg je dan aan rubriek 9 de volgende rekeningen toe: • 9000 Bedrijfskosten; • 9800 Verkoopresultaat (of transactieresultaat). Vanuit rubriek 4 boek je aan het eind van een periode de bedrijfskosten over naar de rekening 9000 Bedrijfskosten. Op dezelfde manier boek je aan het eind van een periode het saldo van de rekeningen uit rubriek 8 over naar de rekening 9800 Verkoopresultaat. Deze overboekingen vinden in rubriek 4 en 8 plaats via speciale overboekingsrekeningen: • 4999 Overboekingsrekening (rubriek 4) • 8999 Overboekingsrekening (rubriek 8)
1 13
verkoopresultaat transactieresultaat
KENNIS BEDRIJFSADMINISTRATIE 2
1
In rubriek 9 kom je ook een rekening 9999 Overboekingsrekening tegen, die je straks nodig hebt.
Je zult zien dat het verschil uitmaakt voor welke periode van het jaar je op deze manier de winst-en-verliesrekening in rubriek 9 samenstelt. Voor de eerste periode van een jaar (de maand januari of het eerste kwartaal) is het eenvoudiger dan voor elke volgende periode in een jaar. Daarom kijk je allereerst naar de meest eenvoudige situatie bij het samenstellen van de winst-en-verliesrekening, bijvoorbeeld de maand januari van een jaar. Daarna leer je hoe je het samenstellen van de winst-en-verliesrekening in elke volgende periode van een jaar aanpakt.
1.3.2
1
De winst-en-verliesrekening van de eerste periode van een boekjaar
Voorbeeld 2 Gegeven Onderneming ISense past de permanence toe met maandelijkse resultaatbepaling. De saldibalans van ISense ziet er op 31 januari 2018 als volgt uit.
1 14
HOOFDSTUK 1 Winst-en-verliesrekening op korte termijn
Nummer en naam grootboekrekening
Saldibalans per 31-1-2018
0…- 0…
……………….
0490
Resultaat lopend boekjaar
Debet
Credit
…………..
…………….
……………….
…………..
…………..
rubriek 0 t/m rubriek 2
…………..
…………..
4000
Loonkosten
€
37.900
4200
Interestkosten
€
1.350
4300
Afschrijvingskosten gebouwen
€
800
4310
Afschrijvingskosten auto's
€
1.100
4320
Afschrijvingskosten inventaris
€
760
4400
Autokosten
€
1.690
4450
Verzekeringskosten
€
870
4500
Onderhoudskosten
€
1.060
4700
Energiekosten
€
1.490
4800
Belastingen
€
480
4900
Overige kosten
€
2.940
4999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 4
€
50.440
0…- 2…
……………….
…………..
…………..
rubriek 7
…………….
…………….
8000
Inkoopwaarde verkopen
€
8400
Opbrengst verkopen
8999
Overboekingsrekening
7…- 7…
€
Subtotaal rubriek 8
220.600
220.600
€
310.500
€
310.500
9000
Bedrijfskosten
9300
Incidentele winsten en verliezen
€
800
9400
Ontvangen betalingskortingen
€
280
9500
Kasverschillen
9800
Verkoopresultaat €
1.080
9999
€
10
Overboekingsrekening €
Subtotaal rubriek 9
1 15
10
KENNIS BEDRIJFSADMINISTRATIE 2
1
In deze saldibalans zijn de balansrekeningen in de rubrieken 0, 1, 2 en 7 zonder waarden opgenomen. Daardoor kun je je concentreren op de rubrieken die nodig zijn bij het samenstellen van de winst-enverliesrekening. Wel zie je in rubriek 0 de rekening 0490 Resultaat lopend boekjaar staan; voorlopig nog zonder saldo.
Gevraagd a Boek de bedrijfskosten over de maand januari 2018 uit rubriek 4 over naar rubriek 9. b Verwerk de overboeking van de bedrijfskosten in de gedeeltelijke kolommenbalans. Werk de kolommenbalans voor zover mogelijk bij. c Boek het verkoopresultaat over de maand januari 2018 uit rubriek 8 over naar rubriek 9. d Verwerk de overboeking van het verkoopresultaat in de gedeeltelijke kolommenbalans. Werk de kolommenbalans voor zover mogelijk bij. e Boek de nettowinst over de maand januari 2018 uit rubriek 9 over naar rubriek 0. f Verwerk de overboeking van de nettowinst in de gedeeltelijke kolommenbalans. Werk de kolommenbalans voor zover mogelijk bij. g Stel de verkorte winst-en-verliesrekening over de maand januari 2018 samen. Uitwerking a In rubriek 4 crediteer je voor de overboeking van de bedrijfskosten naar rubriek 9 de speciale rekening 4999 Overboekingsrekening. Het valt hierbij op dat de overboekingen niet plaatsvinden vanaf de afzonderlijke kostenrekeningen in rubriek 4. Zo voorkom je dat aan het eind van een maand het saldo van elke kostenrekening op nul staat. De saldi van deze afzonderlijke rekeningen blijven zo behouden, zodat later in het jaar op deze rekeningen de cumulatieve kosten zichtbaar blijven. Als je bijvoorbeeld in de maand juni wilt weten hoeveel de totale loonkosten tot en met juni zijn, dan kun je dat nog steeds zien op de rekening 4000 Loonkosten. De totale bedrijfskosten over de maand januari 2018 bedragen â‚Ź 50.440. Dit bedrag boek je vanuit rubriek 4 over naar de rekening in rubriek 9: 9000 Bedrijfskosten.
1 16
HOOFDSTUK 1 Winst-en-verliesrekening op korte termijn
De (voorafgaande) journaalpost van deze overboeking van rubriek 4 naar rubriek 9 is: €
9000 Bedrijfskosten Aan
50.440 €
4999 Overboekingsrekening
50.440
b Je plaatst de journaalpost in de kolom voorafgaande journaalposten. Daarna kun je voor rubriek 4 de winst-en-verliesrekening invullen. In rubriek 9 kun je nu de rekening 9000 Bedrijfskosten bijwerken. Na overboeking bedrijfskosten van rubriek 4 → 9
Saldibalans per 31-01-2018 Debet
0… - 0… … 0490
Voorafgaande journaalposten
Credit
Debet
…
…
…
…
…
…
Credit
Balans per 31-01-2018
W-&-V-rek. januari 2018 Debet
Credit
Debet
Credit
Resultaat lopend boekjaar
0… - 2… … Rubriek 0 t/m rubriek 2
4000
Loonkosten
€ 37.900
€ 37.900
4200
Interestkosten
€
1.350
€
4300
Afschrijvingskosten gebouwen
€
800
€
800
4310
Afschrijvingskosten auto's
€
1.100
€
1.100
4320
Afschrijvingskosten inventaris
€
760
€
760
4400
Autokosten
€
1.690
€
1.690
4450
Verzekeringskosten
€
870
€
870
4500
Onderhoudskosten
€
1.060
€
1.060
4700
Energiekosten
€
1.490
€
1.490
4800
Belastingen
€
480
€
480
4900
Overige kosten
€
2.940
€
2.940
4999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 4
€
7… - 7… … Rubriek 7
8000
Inkoopwaarde verkopen
8400
Opbrengst verkopen
8999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 8
9000
Bedrijfskosten
9300
Incidentele winsten en verliezen
9400
Ontvangen betalingskortingen
9500
Kasverschillen
9800
Verkoopresultaat
9999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 9
…
€ 50.440
1.350
50.440
€ 50.440 € 50.440 € 50.440
…
…
…
…
…
…
…
…
€ 220.600 € 310.500
€ 220.600 € 310.500
€ 50.440 €
800
€
280
€
10
€
10 €
1.080
€ 50.440
…
1 17
…
KENNIS BEDRIJFSADMINISTRATIE 2
c Je kunt in rubriek 8 het verkoopresultaat berekenen: €
310.500
Inkoopwaarde verkopen
€
220.600
Verkoopresultaat
€
89.900
Opbrengst verkopen
In rubriek 9 crediteer je de rekening 9800 Verkoopresultaat voor € 89.900. Daartegenover debiteer je in rubriek 8 voor de overboeking van het verkoopresultaat naar rubriek 9 de speciale rekening 8999 Overboekingsrekening. De (voorafgaande) journaalpost van deze overboeking van rubriek 8 naar rubriek 9 is:
Aan
8999 Overboekingsrekening
€
9800 Verkoopresultaat
€
89.900 89.900
d Je plaatst de journaalpost in de kolom voorafgaande journaalposten. Daarna kun je voor rubriek 8 de winst-en-verliesrekening invullen. In rubriek 9 kun je nu de rekening 9800 Verkoopresultaat bijwerken.
1 18
HOOFDSTUK 1 Winst-en-verliesrekening op korte termijn
Na overboeking verkoopresultaat van rubriek 8 → 9
Saldibalans per 31-01-2018 Debet
0… - 0… … 0490
Voorafgaande journaalposten
Credit
Debet
…
…
…
…
…
…
Credit
Balans per 31-01-2018
W-&-V-rek. januari 2018 Debet
Credit
Debet
Credit
Resultaat lopend boekjaar
0… - 2… … Rubriek 0 t/m rubriek 2
4000
Loonkosten
€ 37.900
€ 37.900
4200
Interestkosten
€
1.350
€
4300
Afschrijvingskosten gebouwen
€
800
€
800
4310
Afschrijvingskosten auto's
€
1.100
€
1.100
4320
Afschrijvingskosten inventaris
€
760
€
760
4400
Autokosten
€
1.690
€
1.690
4450
Verzekeringskosten
€
870
€
870
4500
Onderhoudskosten
€
1.060
€
1.060
4700
Energiekosten
€
1.490
€
1.490
4800
Belastingen
€
480
€
480
4900
Overige kosten
€
2.940
€
2.940
4999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 4
€ …
…
…
…
…
…
…
…
…
Rubriek 7
Inkoopwaarde verkopen
8400
Opbrengst verkopen
8999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 8
9000
Bedrijfskosten
9300
Incidentele winsten en verliezen
9400
Ontvangen betalingskortingen
9500
Kasverschillen
9800
Verkoopresultaat
9999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 9
€ 50.440
50.440
€ 50.440
7… - 7… …
8000
1.350
€ 50.440 € 50.440
€ 220.600
€ 220.600
€ 310.500
€ 310.500 € 89.900
€ 89.900 € 310.500 € 310.500
€ 220.600 € 310.500
€ 50.440
€
€
800
€
280
€ 50.440
10 €
€
10 €
€ 89.900
89.900
…
1.080
…
e Nu je het verkoopresultaat, de bedrijfskosten en alle overige resultaten in rubriek 9 hebt staan, kun je in rubriek 9 de nettowinst berekenen. €
Verkoopresultaat
89.900
Bedrijfskosten
€
50.440
Verkoopresultaat
€
39.460
Bij: overige resultaten (€ 800 + € 280 − € 10)
€
1.070
Nettowinst
€
40.530
1 19
KENNIS BEDRIJFSADMINISTRATIE 2
De nettowinst komt uiteindelijk bij het Eigen vermogen. Het is gebruikelijk gedurende het boekjaar dit resultaat tijdelijk te boeken op een rekening in rubriek 0 met bijvoorbeeld de naam 0490 Resultaat lopend boekjaar. De rekening 0490 Winstsaldo lopend boekjaar crediteer je voor de nettowinst. Daartegenover debiteer je in rubriek 9 voor de overboeking van de nettowinst naar rubriek 0 de speciale rekening 9999 Overboekingsrekening. De (voorafgaande) journaalpost van deze overboeking van rubriek 9 naar rubriek 0 is: 9999 Overboekingsrekening Aan
0490 Winstsaldo lopend boekjaar
1 20
â‚Ź
40.530 â‚Ź
40.530
HOOFDSTUK 1 Winst-en-verliesrekening op korte termijn
f Je plaatst de journaalpost in de kolom voorafgaande journaalposten. Daarna kun je rubriek 9 helemaal bijwerken. Ten slotte noteer je op de balans credit bij de rekening 0490 Resultaat lopend boekjaar de nettowinst van januari van € 40.530. Na overboeking nettowinst van rubriek 9 → 0
Saldibalans per 31-01-2018 Debet
0… - 0… … 0490
Voorafgaande journaalposten
Credit
Debet
…
…
…
…
…
…
Credit
Resultaat lopend boekjaar
€
0… - 2… … Rubriek 0 t/m rubriek 2
Debet
Credit
Loonkosten
€ 37.900
€ 37.900
Interestkosten
€
1.350
€
4300
Afschrijvingskosten gebouwen
€
800
€
800
4310
Afschrijvingskosten auto's
€
1.100
€
1.100
4320
Afschrijvingskosten inventaris
€
760
€
760
4400
Autokosten
€
1.690
€
1.690
4450
Verzekeringskosten
€
870
€
870
4500
Onderhoudskosten
€
1.060
€
1.060
4700
Energiekosten
€
1.490
€
1.490
4800
Belastingen
€
480
€
480
4900
Overige kosten
€
2.940
€
2.940
4999
Overboekingsrekening
Inkoopwaarde verkopen Opbrengst verkopen
8999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 8
1.350
€
50.440
€ 50.440 €
50.440
50.440
…
…
…
…
…
…
…
…
…
Rubriek 7
8400
€ 220.600
€ 220.600 € 310.500
€ 310.500 €
€ 89.900
89.900
€ 220.600 € 310.500
€ 310.500 € 310.500
9000
Bedrijfskosten
9300
Incidentele winsten en verliezen
€
800
€
800
9400
Ontvangen betalingskortingen
€
280
€
280
9500
Kasverschillen
9800
Verkoopresultaat
€
89.900
9999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 9
40.530
€ 50.440
7… - 7… …
8000
Credit
€
4200
€
Debet
40.530
4000
Subtotaal rubriek 4
Balans per 31-01-2018
W-&-V-rek. januari 2018
€
€
€ 50.440
50.440
€
10 € €
€
10 €
40.530
10
89.900 € 40.530 € 90.980
1.080
1 21
90.980
KENNIS BEDRIJFSADMINISTRATIE 2
g De verkorte winst-en-verliesrekening over de maand januari 2018 ziet er nu als volgt uit. Opbrengst verkopen
€
310.500
Inkoopwaarde verkopen
€
220.600
Brutowinst
€
89.900
Af: Bedrijfskosten
€
50.440
€
39.460
Overige resultaten
€
1.070
Nettowinst
€
40.530
1.3.3
1
De winst-en-verliesrekening van iedere volgende periode van een boekjaar
Voorbeeld 2 (vervolg) Gegeven Zie voorbeeld 2. De gedeeltelijke saldibalans van ISense ziet er op 28 februari 2018 als volgt uit.
1 22
HOOFDSTUK 1 Winst-en-verliesrekening op korte termijn
1 23
KENNIS BEDRIJFSADMINISTRATIE 2
Gevraagd a Boek de bedrijfskosten over de maand februari 2018 uit rubriek 4 over naar rubriek 9. b Verwerk de overboeking van de bedrijfskosten in de gedeeltelijke kolommenbalans. Werk de kolommenbalans voor zover mogelijk bij. c Boek het verkoopresultaat over de maand februari 2018 uit rubriek 8 over naar rubriek 9. d Verwerk de overboeking van het verkoopresultaat in de gedeeltelijke kolommenbalans. Werk de kolommenbalans voor zover mogelijk bij. e Boek de nettowinst over de maand februari 2018 uit rubriek 9 over naar rubriek 0. f Verwerk de overboeking van de nettowinst in de gedeeltelijke kolommenbalans. Werk de kolommenbalans voor zover mogelijk bij. g Stel de verkorte winst-en-verliesrekening tot en met de maand februari 2018 samen. Uitwerking a Je moet er nu rekening mee houden dat er over de maand januari 2018 al een overboeking van de bedrijfskosten van rubriek 4 naar rubriek 9 heeft plaatsgevonden. Je ziet op de saldibalans per 28 februari 2018 daarom ook een creditbedrag op de rekening 4999 Overboekingsrekening staan van € 50.440. Dit bedrag vind je ook al debet op de saldibalans bij de rekening 9000 Bedrijfskosten staan. Je mag alleen de bedrijfskosten van de maand februari overboeken. Die kun je als volgt berekenen: Totale bedrijfskosten tot en met februari 2018 (zie debet subtotaal rubriek 4)
€
100.230
Af: al overgeboekte bedrijfskosten januari naar rubriek 9 (Zie creditbedrag rekening 4999 Overboekingsrekening)
€
50.440
Bedrijfskosten februari 2018
€
49.790
De journaalpost van de overboeking naar rubriek 9 is: €
9000 Bedrijfskosten Aan
4999 Overboekingsrekening
1 24
49.790 €
49.790
HOOFDSTUK 1 Winst-en-verliesrekening op korte termijn
b Het enige verschil ten opzichte van de maand januari 2018 vind je bij de rekeningen 4999 Overboekingsrekening en 9000 Bedrijfskosten. Daar staan nu al bedragen in de saldibalans die je moet meenemen naar de winst-en-verliesrekening. Na overboeking rubriek 4 → 9
Saldibalans per 28-02-2018 Debet
0… - 0… … 0490
Credit
Resultaat lopend boekjaar
Debet
Credit
€ …
Debet
Credit
Debet
Credit
40.530
€
40.530
…
…
Rubriek 0 t/m rubriek 2
4000
Loonkosten
€ 76.400
€ 76.400
4200
Interestkosten
€
2.700
€
2.700
4300
Afschrijvingskosten gebouwen
€
1.600
€
1.600
4310
Afschrijvingskosten auto's
€
2.200
€
2.200
4320
Afschrijvingskosten inventaris
€
1.520
€
1.520
4400
Autokosten
€
3.100
€
3.100
4450
Verzekeringskosten
€
1.740
€
1.740
4500
Onderhoudskosten
€
2.120
€
2.120
4700
Energiekosten
€
3.050
€
3.050
4800
Belastingen
€
960
€
960
4900
Overige kosten
€
4.840
€
4.840
4999
Overboekingsrekening Subtotaal rubriek 4
Balans per 28-02-2018
W-&-V-rek. februari 2018
…
…
0… - 2… …
Voorafgaande journaalposten
€ 50.440
€
€ 100.230 € 50.440
7… - 7… … Rubriek 7
€ 100.230
49.790
€ 100.230 € 100.230
…
…
…
…
…
…
…
…
8000
Inkoopwaarde verkopen
8400
Opbrengst verkopen
8999
Overboekingsrekening
€ 89.900
Subtotaal rubriek 8
€ 511.050 € 604.700
9000
Bedrijfskosten
€ 50.440
9300
Incidentele winsten en verliezen
9400
Ontvangen betalingskortingen
9500
Kasverschillen
9800
Verkoopresultaat
9999
Overboekingsrekening
€ 40.530
Subtotaal rubriek 9
€ 90.980 € 91.175
€ 421.950 € 604.700
€
…
€ €
800
€
475
49.790
…
€ 100.230
10 € 89.900
…
1 25
…
BV in Balans – De ondersteunende methode voor praktijkleren Deze uitgave Kennis Bedrijfsadministratie 2 maakt deel uit van de serie BV in Balans. In deze serie zijn leermiddelen ontwikkeld op basis van het kwalificatiedossier voor de Financieel administratieve beroepen zoals dat geldt vanaf augustus 2016. Kennis Bedrijfsadministratie 2 biedt als aanvulling op de SPL-toetstermen en om te voldoen aan het Kwalificatiedossier 2016 leerstof voor de bedrijfsadministrateur en de junior assistent-accountant. Het betreft winst-en-verliesrekening op korte termijn, bijzondere btw-regelingen en de boekhoudkundige verwerking van bijzondere btw-regelingen, zoals de auto van de zaak en de verleggingsregeling. Afsluitend wordt ingegaan op het werkprogramma voor de financiële administratie. Ondersteunend leren De methode BV in Balans biedt de gelegenheid om zelfstandig of klassikaal aan de slag te gaan met het aanleren van ondersteunende kennis nodig voor het uitvoeren van kerntaken binnen het financiële werkveld. Didactisch doordacht De methode BV in Balans houdt nadrukkelijk rekening met leerstijlen van studenten en onderwijsstijlen van docenten. De student wordt uitgenodigd om op een eigen manier de leerstof en opdrachten te verwerken, waarbij één doel voorop staat: ‘voorbereiden op een beroep in het financiële werkveld’. Diversiteit aan leermiddelen De herziene serie BV in Balans bestaat uit theorieboeken en (leer)werkboeken, die binnen de kaders van het kwalificatiedossier, aansluiten op de toetsmatrijzen van SPL. De theorieboeken geven een heldere uitleg van de vakinhouden, verduidelijkt met voorbeelden. De werkboeken starten met oriënterende vragen en kennisvragen. Met routineopdrachten, praktijktaken en een integrale casus krijgt de student de kans om de vaardigheden, nodig voor het uitvoeren van kerntaken, eigen te maken. BV in Balans is geschreven voor de kwalificaties: - Financieel administratief medewerker (Profiel 1: B1-K1 t/m K3 = basisdeel) - Bedrijfsadministrateur (Profiel 2: basisdeel, aangevuld met P2-K1) - Junior assistent-accountant (Profiel 3: basisdeel, aangevuld met P3-K1)
9 789006 640939