MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW
STER 2 NAAM
Chew Chew Chew Zing een swingend nummer: plop!
Lucky
Zing en speel een geluksnummer
Chew Chew Chew: wat ga je doen? Wat kun je al? Ik kan in een groep zingen. Ik kan verschillende onderdelen van een lied los oefenen.
Wat weet je al? Ik weet wat een motief is. Ik ken de begrippen couplet en refrein.
Wat ga je doen? Je leert de plop-sound en de juiste zangtechniek voor Chew Chew Chew (Your Bubblegum). Je zingt het nummer Chew Chew Chew (Your Bubblegum) in wisselzang. Je hoort een ‘call’ (motief) en zingt een ‘response’ (herhaling).
“The only thing better than singing is more singing.” Ella Fitzgerald deed niets liever dan zingen. Ze kon ieder instrument nadoen met haar stem. Ze won dertien Grammy’s, nam tweehonderd albums op en verkocht er ruim veertig miljoen. Toch maakte Ella ook heel verdrietige dingen mee. Nadat haar moeder en stiefvader kort na elkaar stierven, leefde ze op straat. Ze zong op talentenjachten om te overleven. Drummer en bandleider Chick Webb hoorde haar zingen en was zo onder de indruk dat ze mocht zingen in zijn jazzorkest. Samen met Chick Webb schreef ze Chew Chew Chew (Your Bubblegum).
2
Chew Chew Chew (Your Bubblegum) Ella Fitzgerald
Refrein (2x) Chew chew chew, chew your bubblegum Chew chew chew, chew your bubblegum Chew chew chew, chew your bubblegum Chew chew chew, baby Couplet 1 First you pop, then you stop The gum gets big and round Blow your troubles ’way like bubbles When you hear that funny little PLOP! Refrein Chew chew chew, chew your bubblegum Chew chew chew, chew your bubblegum Chew chew chew, chew your bubblegum Chew chew chew, chew your bubblegum Couplet 2 (jongens) Listen sis, you’re having fun Chewing on your bubblegum Give us some and we shall see Just what fills your heart with glee Couplet 3 (meisjes) Boys, you’re right I’m having fun Chewing on my bubblegum Bubblegum it makes me sing Here, chew some to make you swing! Refrein (allen) Chew chew chew, chew your bubblegum Chew chew chew, chew your bubblegum Chew chew chew, chew your bubblegum Chew chew chew, chew your bubblegum
Intro • Chew Chew Chew
3
Voorbereiden
Je gaat je stem opwarmen en je oefent de ademhaling. Je ontdekt wat een ‘call-and-response’ is. Je oefent het plop-geluid en je oefent de ‘overdrive’ stemtechniek.
Luisteren Chew Chew Chew (Your Bubblegum) – Ella Fitzgerald weten Een melodisch motief is een klein, herkenbaar stukje muziek met verschillende toonhoogtes, kenmerkend voor het stuk.
1 a Luister naar het fragment: Ella zingt een melodisch motief. Wat is juist? TIP Aan de noten hieronder kun je het ook zien. Het is een stijgend melodisch motief. Het is een dalend melodisch motief.
b &b C
1
Ϫ
Chew
j œ œ chew
2
œ
chew
j œ œ
j œ œ œ œ
chew your bub - ble - gum
In dit fragment zingt ze het motief hetzelfde (herhaling) en net wat anders: een variatie.
b Vul op de stippellijnen in wat je hoort. Kies uit: herhaling of variatie. Chew chew chew, chew your bubblegum: motief Chew chew chew, chew your bubblegum: Chew chew chew, chew your bubblegum: Chew chew chew, chew your bubblegum: weten Een variatie is een herhaling die een klein beetje anders is.
4
Who Let the Dogs Out – Baha Men
Je hoort het begin van Who Let the Dogs Out van Baha Men. Je hoort een ‘call-and-response’.
2 a De call is gegeven. Wat is de response? Luister goed en
schrijf de response helemaal op.
Call: Who let the dogs out? Response:
b Hoe vaak hoor de je response in zijn geheel?
weten Een call-and-response is een muzikaal gesprek, waarbij de tweede zin (response) een reactie is op de eerste (call). Soms is de response een imitatie, soms een variatie.
Stompin’ at the Savoy – Ella Fitzgerald Ella Fitzgerald kon ieder instrument met haar stem nadoen. Ze improviseerde met klanken, dat heet ‘scatten’.
3 a Luister naar een fragment van Stompin’ at the Savoy van Ella Fitzgerald. Welk instrument hoor je voordat Ella gaat scatten? Trombone. Contrabas. Drums. Trompet. b Noem drie klanken die Ella gebruikt bij het improviseren.
Groovin’ High – Al Jarreau 4 Je hoort Al Jarreau scatten. Op welke twee instrumenten lijkt zijn improvisatie?
Trompet.
Trombone.
Contrabas.
Drums.
weten Scatten is met de stem improviseren op scatwoorden. Scatwoorden zijn betekenisloze klanken die soms klinken als een instrument.
>>
Intro • Chew Chew Chew
5
Oefenen A Oefen het plop-geluid Tuit je lippen. Steek je vinger met de zachte kant in je wang en plop! Oefen met beide wangen. De ene kant plopt soms beter dan de andere. TIP Wanneer je je andere hand om je plop-wang doet, versterk je het plop-geluid. B Warm je stem op Als je gaat voetballen loop je warm, als je gaat zingen warm je je stem op. Zing het refrein van Chew Chew Chew Chew (Your Bubblegum), telkens een halve toon hoger. Refrein Chew
chew
chew,
chew
your
bubblegum
Chew
chew
chew,
chew
your
bubblegum
Chew
chew
chew,
chew
your
bubblegum
Chew
chew
chew,
baby
Zing het nog een keer en voel waar jij graag ademhaalt. Schrijf op die plek(ken) een V tussen de woorden in de tekst van het refrein hierboven. C Oefen de ‘overdrive’ stemtechniek Zing: ‘Olé, olé, olé, olééé!’ zoals je in het stadion zou zingen. G7
4 &4 œ O
C
Ϫ -
lé,
j œ œ
o - lé,
œ
œ
o - lé,
œ
o -
˙™
lééé!
Luister naar het jongenscouplet in het origineel. Zing met het stemgebruik van de ‘olé’-oefening het jongenscouplet (zie de songtekst op pagina 3).
checklist • voorbereiden Kun je ‘call-and-response’ omschrijven en herkennen in een opname? Kun je het plop-geluid maken? Kun je met overdrive (de ‘stadiontechniek’) zingen? Welke zangoefening uit Oefenen wil je zeker doen voor de uitvoering van Chew Chew Chew (Your Bubblegum) en waarom?
6
Uitvoeren
Zingen: hou je vinger in de aanslag, want het is tijd voor de plop! Je gaat Chew Chew Chew (Your Bubblegum) zingen. Improviseren: je hebt geluisterd naar anderen, nu is het jouw beurt! Let’s respond to the call!
Zingen Instuderen 1 Warm je stem op met de zangoefeningen uit Voorbereiden. 2 Zing het lied en begin met het gezamenlijke gedeelte. 3 Oefen eerst met z’n allen het jongensgedeelte, daarna de jongens apart. 4 Oefen daarna het meisjesgedeelte, eerst met z’n allen en dan de meisjes apart. 5 Oefen het einde. 6 Verdeel de klas in tweeën: jongens aan de ene kant, meisjes aan de andere kant. 7 Voer nu het hele nummer uit. Zangtips Zing licht. Dan swing je meer. Spreek de tekst duidelijk uit. Maak geen overdreven grote bewegingen met je mond, maar zing actief. Jongens: denk aan de stadiontechniek. Zing het jongensgedeelte stoer en vrolijk. Meisjes: zing pittig, licht en vrolijk. ‘Here, chew some’ in het meisjescouplet kun je eventueel roepen. Denk aan de plop! Bereid hem in gedachten voor zodat je op tijd stopt en ook weer begint met zingen. Extra Maak een scène van het liedje. Bedenk hoe het liedje er in een film uit zou kunnen zien en speel het. Wie staat waar? Wil je er bewegingen bij maken? Wat is de expressie op je gezicht en in je lichaam? Wat is de sfeer tussen de jongens en meisjes? Verdeel de klas in twee groepen en zing het refrein in wisselzang. De laatste zin zing je samen: Groep 1: Chew chew chew, chew your bubblegum Groep 2: Chew chew chew, chew your bubblegum Groep 1: Chew chew chew, chew your bubblegum Samen: Chew chew chew, baby
checklist • zingen Heb je je stem opgewarmd? Heb je de ademhalingstekens bij de hand? Weet je wanneer je de stadiontechniek moet gebruiken (en wanneer niet)?
>>
Intro • Chew Chew Chew
7
Improviseren Je gaat een call-and-response-improvisatie doen met het jongenscouplet en met het meisjescouplet: zing de eerste en derde zin (call) en improviseer de tweede en vierde zin (response). Call: Listen sis, you’re having fun Response: ... Call: Give us some and we shall see Response: ... Call: Boys, you’re right I’m having fun Response: ... Call: Bubblegum it makes me sing Response ... Aanpak 1 Deze hele opdracht zing je altijd met de mixer mee. Zet de zang uit. 2 Persoon 1 zingt de calls en persoon 2 zingt ze na (response). 3 Doe dit een aantal keren en wissel een paar keer van rol. 4 Verzin nu kleine veranderingen, bijvoorbeeld op het laatste woord van de call. Experimenteer met variaties in: melodie (toonhoogte); ritme (timing); woorden; klanken. 5 Laat de tekst helemaal los en gebruik alleen scatklanken, zoals Ella Fitzgerald. 6 Wissel regelmatig van rol.
8
Improviseertips Durf te oefenen. Het is niet erg, maar zelfs goed om fouten te maken. Zo ontdek je wat wel en niet bij je past. En wat je bijvoorbeeld leuk, grappig of verfrissend vindt. Belangrijk: iedereen in de klas heeft de taak om te zorgen dat de ander zich op z’n gemak voelt. Durf ‘gek’ te klinken. Voel je vrij. Imiteer instrumenten. Zo ontstaan de leukste ideeën. Wat je zingt hoeft niet mooi te zijn. Een instrument klinkt ook niet altijd mooi; een scheurende gitaar bijvoorbeeld, kan fantastisch klinken. Luister naar je klasgenoten. Door goed naar anderen te luisteren, krijg je zelf vaak nieuwe ideeën. Extra Iedereen verzint een manier waarop hij de ander zich op z’n gemak kan laten voelen. Oefen dit met z’n allen. Bespreek met elkaar: hoe voelde het nu? Improviseer zowel de call als de response. Laat de response echt een antwoord zijn op de call. Laat de leukste variatie van jouw duo aan de klas horen als call. De klas zingt het na als response.
checklist • improviseren Voel je je op je gemak? Zorg je dat klasgenoten zich op hun gemak voelen? Durf je te experimenteren? Luister je naar anderen? Heb je verschillende variaties geprobeerd? Melodisch/ritmisch/woorden/klanken?
Aantekeningen
Intro • Chew Chew Chew
9
Lucky: wat ga je doen? Wat kun je al? Ik kan de piano, gitaar, basgitaar en drums herkennen in een nummer. Ik kan de tonen a – b – c – d – e – f – g vinden op de witte toetsen van het keyboard.
Jason Mraz en Colbie Caillat zijn Amerikaanse singer-songwriters: ze schrijven en zingen hun eigen muziek. Jason Mraz ontdekte de muziek van Colbie Caillat online en nodigde haar uit om samen een duet te schrijven. Colbie Caillat wilde dat graag, want ze is fan van Jason Mraz. Ze schreven Lucky via e-mail, samen met songwriter Timothy Fagan. Dat ging zo: Jason stuurde zijn idee naar Colbie. Colbie en Timothy schreven daarna de coupletten voor Colbie. Hun platenlabels zagen de samenwerking niet zitten, maar Jason en Collie namen het nummer toch op. Gelukkig maar, want Lucky werd een hit en ze wonnen een Grammy award.
10
Wat weet je al? Ik weet wat een couplet en een refrein zijn. Ik weet wat een melodisch motief is.
Wat ga je doen? Je speelt met de tekst van Lucky. Je oefent een melodisch motief. Je leert wat een pre-chorus is. Je zingt het duet Lucky. Je speelt een tegenmelodie bij het refrein.
Lucky Jason Mraz & Colbie Caillat
Couplet 1 (jongens) Do you hear me talking to you? Across the water, across the deep blue ocean Under the open sky, oh my, baby I’m trying Couplet 2 (meisjes) Boy, I hear you in my dreams I feel your whisper across the sea I keep you with me in my heart You make it easier when life gets hard Refrein (samen) Lucky I’m in love with my best friend Lucky to have been where I have been Lucky to be coming home again, oeeeh (kort) Pre-chorus (samen) They don’t know how long it takes Waiting for a love like this Everytime we say goodbye I wish we had one more kiss I’ll wait for you, I promise you, I will
Refrein (samen) Lucky I’m in love with my best friend Lucky to have been where I have been Lucky to be coming home again Lucky we’re in love in every way Lucky to have stayed where we have stayed Lucky to be coming home someday Couplet 3 (jongens) And so I’m sailing through the sea To an island where we’ll meet You’ll hear the music fill the air I’ll put a flower in your hair Couplet 4 (meisjes) Though the breezes through the trees Move so pretty you’re all I see As the world keeps spinning round You hold me right here right now Refrein (samen) Lucky I’m in love with my best friend Lucky to have been where I have been Lucky to be coming home again Lucky we’re in love in every way Lucky to have stayed where we have stayed Lucky to be coming home someday, oeeeh (lang)
Intro • Lucky
11
Voorbereiden
Je gaat aan de slag met de tekst van Lucky. Je luistert naar de begeleiding en vergelijkt die met twee nummers in een andere stijl. En je oefent een regel uit Lucky en warmt zo je stem op.
Luisteren Lucky – Jason Mraz / Colbie Caillat 1 a Spreek de volgende tekst: Do you hear me talking to you? Spreek de tekst op verschillende manieren uit, bijvoorbeeld: boos, arrogant, verlegen of verdrietig. Benadruk verschillende woorden, bijvoorbeeld: Do you hear me talking to you! Kunnen je klasgenoten horen wat je uitdrukt?
b Luister naar het eerste couplet van Lucky. Waarom vraagt de zanger: Do you hear me talking to you? Hij voelt zich genegeerd. Hij is ver weg en vraagt zich af of zijn vriendin hem hoort praten. Hij is aan de telefoon en krijgt opeens geen reactie meer.
c Luister naar het tweede couplet. Wat antwoordt de zangeres? Sorry, ik was even ergens anders mee bezig. Jongen, ik hoor je in mijn dromen. Sorry, ik reed door een tunnel.
Killer Queen – Queen weten Een akkoord is een samenklank van drie of meer tonen.
2 a Luister eerst naar het begin van Lucky. De gitaar speelt op iedere tel een akkoord. Luister daarna naar Killer Queen van Queen. Welk instrument speelt in Killer Queen op iedere tel een akkoord? Gitaar. Piano. Basgitaar.
Papa Was a Rolling Stone – Marcus Miller b Welk instrument speelt in Papa Was a Rolling Stone op iedere tel? Bas.
12
Orgel.
Drums.
Oefenen Je warmt je stem op en bereidt het spelen voor door te zingen met bewegingen. A Warm je stem op Zing de oefening.
4 &4
B¨
Œ
bœ
bœ
Deep
&
B
œ
Deep
bw
o - cean
sky
G©7
Œ
B
C©‹
#˙ ™
#œ
blue
C‹
˙™
œ
blue
Œ
œ
G7
Œ
C
w
o - cean
∑ ∑
enzovoort (telkens een halve toon hoger)
sky
B Bereid het spelen voor met bewegingen
4 &4
1
5
A‹7
1
A‹7
&
w
love,
D‹7
∑
2
2 3 4 Beweging 6
œ œ œ œ
Luck - y
I'm in
D‹7
7
œ œ œ œ
luck - y
I'm
in
G
w
love.
3
G7
4
w
love,
C
C/B
œ œ œ œ
luck - y
I'm in
∑
8
1
2 3 Beweging
4
Kijk naar de oefenvideo. De muzikanten bewegen tijdens de vier tellen rust in maat 1 en maat 8. Tel die rusten hardop mee: 1 – 2 – 3 – 4. Verzin nu zelf vier bewegingen, één voor iedere tel rust. Je kunt bijvoorbeeld handsignalen verzinnen, bij iedere tel een denkbeeldige traptrede op- of aflopen, met een groep of de hele de klas een wave maken enzovoort. Zing nu de regel. Voeg jullie bewegingen in maat 1 en 8 toe.
checklist • voorbereiden Kun je een zin met verschillende emoties en intenties uitspreken? Is je stem goed opgewarmd? Heb je de rusten goed meegeteld? Wanneer iets spannend, gek of nieuw voor je was: lukte het je toch door te gaan en mee te doen? Zo nee, wat deed je dan? En zo ja, hoe ging dat?
Intro Intro •• Ho Lucky Hey
13
Uitvoeren
Alles wat je geoefend hebt ga je nu uitvoeren! Zingen: je gaat Lucky zingen als duet. Spelen: je speelt een tegenmelodie bij het refrein.
Zingen Bekijk de tekst. Je ziet couplet, refrein en pre-chorus staan. Je weet al wat een couplet en een refrein is. ‘Chorus’ is het Engelse woord voor refrein. weten Een pre-chorus is een onderdeel van een lied dat toewerkt naar het refrein. Instuderen 1 Luister naar de opname en lees de tekst mee. 2 Warm je stem op met de inzingoefening uit Voorbereiden. 3 Zing het refrein en het pre-chorus. 4 Zing daarna de coupletten. Iedereen zingt eerst alle coupletten. Zo leer je het stuk goed kennen en weet je waar het over gaat. 5 Zing daarna onderverdeeld in jongens en meisjes. Zangtips Leer de tekst uit je hoofd. Zo kun je je goed inleven in de tekst. Lucky bevat veel natuurbeelden, bijvoorbeeld: de diepe blauwe oceaan, de lucht, een tropisch eiland. Zie deze beelden voor je wanneer je erover zingt. Wanneer je niet zingt, luister je heel aandachtig. In het refrein zing je een melodisch motief op ‘oe’. Zing dat stukje met veel gevoel: dat stukje drukt uit wat met woorden niet te zeggen is. Zing ontspannen en niet te hard. Als het ontspannen voelt, is het relaxed om naar te luisteren. Dat past bij de stijl van het lied. EXTRA Zing de ‘oe’ tweestemmig. Eerst kort (vier maten na het eerste refrein), dan lang (de hele regel met herhaling na het laatste refrein). 2 4 j j & 4 œœ ™™ œ œœ ™™ œ œœ ™™ œj œœ œœ œœ œ œ œ
1
Oe,
3
œœ ™™ œœj ˙ ˙ oe.
checklist • zingen Ken je de tekst van jouw onderdeel uit je hoofd? Zie je alle beelden voor je tijdens het zingen? Voel je de emotie van het nummer tijdens het zingen? Luister je aandachtig naar andere leerlingen? Zing je ontspannen?
14
4
5
w w
™™ ˙˙ Oe.
˙˙
6
w w
Spelen Je gaat bij het refrein een tegenmelodie spelen. weten Een tegenmelodie (of tegenstem) is een melodie die tegen de hoofdmelodie in gaat. Hij heeft een ander ritme en een andere melodie. Toch klinkt het goed samen.
4 &4
1
5
A‹7
1
A‹7
&
w a
D‹7
∑
2
2 3 Beweging
4
6
3
œ
œ
œ
f
e
d
D‹7
œ d
œ c
7
œ a
œ b
œ a
G
w g
G7
4
w b
C
C/B
œ
œ
e
d
œ
œ
c
b
∑
8
1
2 3 Beweging
™™ 4
Instuderen 1 Luister naar het speelstuk. Je hebt dit bij Voorbereiden als oefening al gezongen. Luister nu naar het fragment uit Lucky. Hoor je de partij hierin? Het klinkt als een klokkenspel. Nu ga je het zelf spelen! 2 Zoek de noten op je instrument en speel ze met de oefenvideo mee. 3 Speel het stuk nu met de mixer mee. 4 Voeg nu de bewegingen die je bij Oefenen gemaakt hebt toe. Let op: begin op tijd met spelen. Musiceertips Tel de rusten mee (1 – 2 – 3 – 4) in maat 1 en maat 8 en maak de bewegingen erbij. Tel de hele noot in maat 3 en maat 7 hardop mee tijdens het oefenen: 1 – 2 – 3 – 4, net als bij de rusten. Heb je gemerkt dat het een motiefje van twee maten is, dat steeds een toon lager herhaald wordt? Dit maakt het veel makkelijker te onthouden! Wanneer je een lange noot speelt (maat 3, 5 en 7), kijk dan alvast vooruit naar de volgende noot. Zo ben je altijd op tijd met de volgende inzet. Wanneer je het speelstuk herhaalt, heb je dus twee hele maten rust: de laatste en vervolgens weer de eerste maat: acht tellen in totaal. Maak de bewegingen dus twee keer. EXTRA Verdeel de klas in groepen en speel het nummer terwijl een deel van de klas zingt en een ander deel speelt. Maak een dans met de klas van jullie zelf verzonnen bewegingen tijdens de rusten. checklist • spelen Kun je de melodie zonder haperen spelen? Weet je de lengte van de rusten en lange noten en kun je ze tellen tijdens het spelen? Kun je de tegenmelodie spelen terwijl er bij gezongen wordt?
Intro Intro •• Ho Lucky Hey
15
Presenteren De presentatie Dit ga ik presenteren: Ik zing Chew Chew Chew (Your Bubblegum). Ik zing met de hele klas / in wisselzang. Ik improviseer responses bij Chew Chew Chew (Your Bubblegum). Ik zing Lucky. Ik zing met de hele klas / in wisselzang. Ik speel de tegenmelodie van Lucky. Dit doe ik met / zonder bewegingen.
Ik heb de volgende extra dingen voorbereid voor de presentatie. Chew Chew Chew (Your Bubblegum): Ik heb een scène gemaakt. Ik zing ook het refrein in wisselzang. Ik improviseer ook de calls. Ik zing mijn eigen calls voor de hele klas, de klas doet de responses. Lucky: Ik zing de oe’s tweestemmig. Ik speel de tegenmelodie terwijl de rest van de klas zingt. Ik heb een dans van de bewegingen gemaakt. Iets anders:
Bij mijn presentatie ga ik speciaal letten op:
Volgorde / vorm:
Taakverdeling:
16
Beoordelen Chew Chew Chew (Your Bubblegum) Voorbereiden
Ik kon een goed plop-geluid maken: ja / meestal / soms / nee. Ik kon in overdrive (de stadiontechniek) zingen? ja / moeizaam / nee.
Uitvoeren Ik kon in wisselzang zingen en ik wist wanneer ik aan de beurt was: altijd / meestal wel / soms niet / vaak niet. Ik gebruikte mijn stem op een manier die past bij het lied en die prettig voelt: makkelijk / met enige moeite / moeilijk / niet. Ik hoorde een call en gaf op het juiste moment een response: altijd / meestal wel / soms niet / vaak niet. Ik luisterde naar de begeleiding en hoorde wat daarbij past: makkelijk / met enige moeite / moeilijk / niet. Variëren en uitproberen vond ik: leuk / een uitdaging / moeilijk / eng. Ik zorgde ervoor dat iedereen zich op z’n gemak voelde: natuurlijk / een beetje / niet aan gedacht.
Lucky Voorbereiden Ik luisterde geconcentreerd naar de fragmenten: altijd / meestal wel / soms niet / vaak niet. Het opwarmen van mijn stem vond ik: leuk / fijn / oké / niet zo fijn.
Uitvoeren Ik weet waar het nummer over gaat en ik zag het voor me als ik zong: goed / redelijk / een beetje / niet. Ik kende mijn speelpartij en ik kon de rusten juist tellen: goed / redelijk / een beetje / niet. Ook wanneer ik niet zong of speelde was ik geconcentreerd: vaak / soms / heel af en toe / niet. Ik gebruikte beweging om mij te helpen bij het voelen van rusten: makkelijk / met enige moeite / moeilijk / niet.
Noem één idee of opmerking van een klasgenoot of je docent, waar je echt iets aan gehad hebt bij een opdracht.
Op welke manier(en) heb jij ervoor gezorgd dat de lessen soepel verliepen?
Van wie vond je de presentatie heel erg goed? Waarom?
Intro • Chew Chew Chew / Lucky
17
Begrippen Bekende begrippen Couplet Onderdeel van een lied waarbij de melodie telkens hetzelfde is, maar de tekst verandert. Motief Een klein, herkenbaar stukje melodie of ritme, kenmerkend voor het stuk. Refrein Onderdeel van een lied dat steeds terugkomt met dezelfde tekst en melodie. Het refrein zing je meestal het snelst mee.
Nieuwe begrippen Omschrijf in je eigen woorden: Melodisch motief
Variatie
Call-and-response
Scatten
Akkoord
Pre-chorus
Tegenmelodie
18
Colofon Symbolen
audio
video
duo-opdracht
mixer
oefenvideo
groepsopdracht
Redactie Op schrift, Enschede Vormgeving Maura van Wermeskerken, Apeldoorn Illustratieverantwoording Notenschrift: Ruth van de Putte Foto’s omslag: Getty Images/Hulton Archive, Amu Sussman Foto’s binnenwerk: The Library of Congress/William P. Gottlieb Collection; Getty Images/Jon Super, Paul Bergen, Getty Images Entertainment, Anwar Hussein; Shutterstock/Rawpixel.com, gosphotodesign, Elena Schweitzer, Vibrant Image Studio, Alfaguarilla, Levchenko Ilia, Jiri Hera Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978 90 06 69121 4 Vierde druk, eerste oplage, 2018 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2018 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden. Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
Intro • Ho Hey / Brabant
19
MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW
Intro muziek voor de onderbouw vmbo(t)/havo/vwo In deze nieuwe editie van Intro staat het muzikale leerproces van leerlingen centraal: samen zingen en spelen, componeren, improviseren en luisteren. Modulaire opbouw biedt keuzevrijheid Muziekstuk als uitgangspunt van elke module Differentiatiemogelijkheden binnen elke module Leerlijn gebaseerd op muzikale vaardigheden en op eigenaarschap van het leerproces: samenwerken, reflecteren, creatieve oplossingen vinden 100% digitaal of als mix te gebruiken met digitaal materiaal en papieren modules 100% digitaal
mix boeken + digitaal
leerling
Intro onderbouw online
Combinatiepakketten: Intro onderbouw online + 8 papieren modules
docent
Intro onderbouw online docent
WWW.THIEMEMEULENHOFF.NL/INTRO
Auteurs Liesbeth Kooymans Ruth van de Putte Joost Overmars