WERKBOEK FINANCIEEL NIVEAU 3&4
InBusiness Financieel Dit boek is onderdeel van InBusiness, een modulaire methode voor mbo economie. Een breed aanbod van leereenheden dekt alle onderwerpen voor de commerciële en financiële opleidingen. In de serie InBusiness Financieel worden leereenheden aangeboden voor dekking van het kwalificatiedossier Financieel administratieve beroepen.
Bewezen didactiek De methode InBusiness is ontwikkeld door ervaren auteurs, die in de leereenheden een duidelijke verbinding leggen tussen theorie en praktijk. De didactische opbouw van elke leereenheid is gebaseerd op het bewezen effectieve zes-leerfasen model: 1 Introductie 2 Theorie 3 Verwerking 4 Toepassing 5 Evaluatie/zelftoets 6 Toetsing De methode is compleet en van hoge kwaliteit. InBusiness is samen met docenten ontwikkeld, inhoudelijk sterk, prettig leesbaar, visueel aantrekkelijk en voldoet aan de eisen van de kwalificatiedossiers en aan de exameneisen. Digitaal, boeken of blended InBusiness Financieel is leverbaar op papier, volledig digitaal en als combinatie van beide (blended). De theorieboeken geven een heldere uitleg over de verschillende onderwerpen. Bij het theorieboek wordt een basislicentie geleverd, met extra theorie en opdrachten aangeboden in de interactieve digitale leeromgeving eDition. De werkboeken bevatten oriëntatievragen, kennisvragen, routineopgaven, praktijktaken en een integrale casus. Als docent kun je bovendien een keuze maken uit het totale aanbod leereenheden van InBusiness en die samenstellen tot een boek OpMaat. Digitaal is de methode beschikbaar voor scholen als Totaallicentie (volledig digitaal) of als Verwerkingslicentie (opdrachten digitaal, theorie op papier) in de interactieve leeromgeving eDition. InBusiness bevat leereenheden die geschikt zijn voor de kwalificaties: - Financieel administratief medewerker (crebo: 25139) - Bedrijfsadministrateur (crebo: 25138) - Junior assistent-accountant (crebo: 25140)
Elementaire kennis bedrijfsadministratie 1 WERKBOEK
Elementaire kennis bedrijfsadministratie 1 bevat twaalf leereenheden die de belangrijkste onderdelen van de boekhoudkundige cyclus behandelen. Centraal staat het leren van de boekingsregels, maar ook geld onderweg, subadministraties, dagboeken en collectieve journaalposten komen aan bod.
Elementaire kennis bedrijfsadministratie 1
Auteur: Gerard van Heeswijk Eindredactie: Pieter Mijnster
9 789006 521900
Master_Financieel_A4 EKBA-werk.indd All Pages
2/06/20 09:45
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 4
2/06/20 09:35
Elementaire kennis bedrijfsadministratie 1
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 1
2/06/20 09:35
Colofon Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl ISBN 9789006521900 1e druk, 1e oplage, 2020 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2020
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.
Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 2
2/06/20 09:35
Voorwoord Het middelbaar beroepsonderwijs verandert voortdurend onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen en in het bijzonder door de eisen die de beroepspraktijk aan de opleidingen stelt. Daartoe behoren nieuwe kwalificatiedossiers, maar ook ontwikkelingen zoals een breed eerste jaar voor economie opleidingen. Voor die opleidingen brengt ThiemeMeulenhoff nu de modulaire economie methode InBusiness uit: • Als vervolg op de methode BV in Balans voor de financiële beroepsopleidingen, is er nu InBusiness Financieel. • Als vervolg op de methode Rendement voor de commerciële beroepsopleidingen is er nu InBusiness Commercieel. InBusiness is opgebouwd uit een groot aantal leereenheden, die op drie verschillende manieren aangeboden worden: • Als hoofdstukken in een standaardboek met een vaste volgorde over één vakgebied of hoofdonderwerp; • Als hoofdstukken in een door de docent zelf samen te stellen Boek Opmaat, desgewenst met verschillende onderwerpen commercieel en financieel, in een zelf te bepalen volgorde; • Als complete leereenheden in de interactieve digitale leeromgeving eDition met directe feedback en resultatenoverzicht. Deze bevat de volledige theorie en alle opdrachten, zeer geschikt voor meer zelfstandig werken door studenten en voor afstandsonderwijs. De methode InBusiness is ontwikkeld door ervaren auteurs, die in de leereenheden een duidelijke verbinding leggen tussen theorie en praktijk. De didactische opbouw van elke leereenheid is gebaseerd op het zes-leerfasen model: Introductie, Theorie, Verwerking, Toepassing, Evaluatie/zelftoets, Toetsing. LET OP: Bij dit standaardboek behoort een basislicentie voor toegang tot de digitale leeromgeving eDition. Iconen helpen je daarbij op weg. Hiermee word je verwezen naar de digitale leeromgeving eDition, waar je de volgende onderdelen vindt die behoren tot de standaardinhoud van elke leereenheid van InBusiness Financieel: • Extra opdrachten (zoals extra kennisvragen, routineopgaven, praktijktaken en/of integrale casus) • Test je kennis en inzicht • Samenvattingsopdracht Hiermee worden theorie en opdrachten aangeduid, die extra aandacht vragen en belangrijk zijn voor je. De serie InBusiness is met de grootste zorg ontwikkeld. Wij hopen dat je met plezier met InBusiness werkt. Wanneer je vragen of suggesties hebt, neem dan contact met ons op. De auteurs en uitgever
3
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 3
2/06/20 09:35
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 4
2/06/20 09:35
Inhoudsopgave
Voorwoord
1
EKBA01 De balans opmaken 9 Aan de slag met ‘De balans opmaken’ 9 Oriëntatievragen 10 Kennisvragen 11 Routineopgaven 15 Praktijktaken 24 Integrale casus (online) 27 Samenvattingsopdracht (online) 27 Extra opgaven voor EKBA01 (online) 27 Evaluatie & Reflectie 28 Checklist 28 Test je kennis en inzicht (online) 28 Reflecteer op je werkzaamheden 28
2
EKBA02 Boekingsdocumenten verwerken 31 31 Aan de slag met ‘Boekingsdocumenten verwerken’ Oriëntatievragen 32 Kennisvragen 33 Routineopgaven 37 Praktijktaken 50 Integrale casus (online) 58 Samenvattingsopdracht (online) 58 Extra opgaven voor EKBA02 (online) 58 Evaluatie & Reflectie 59 Checklist 59 Test je kennis en inzicht (online) 59 Reflecteer op je werkzaamheden 59
3
EKBA03 Het grootboek bijhouden 61 Aan de slag met ‘Het grootboek bijhouden’ 61 Oriëntatievragen 62 Kennisvragen 63 Routineopgaven 67 Praktijktaken 78 Integrale casus (online) 89 Samenvattingsopdracht (online) 96 Extra opgaven voor EKBA03 (online) 96 Evaluatie & Reflectie 97 Checklist 97 Test je kennis en inzicht (online) 97 Reflecteer op je werkzaamheden 97
3
5
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 5
2/06/20 09:35
4
EKBA04 Opbrengsten, kosten en privé boeken 99 Aan de slag met ‘Opbrengsten, kosten en privé boeken’ 99 Oriëntatievragen 100 Kennisvragen 101 Routineopgaven 106 Praktijktaken 113 Integrale casus 117 Samenvattingsopdracht (online) 131 Extra opgaven voor EKBA04 (online) 131 Evaluatie & Reflectie 132 Checklist 132 Test je kennis en inzicht (online) 132 Reflecteer op je werkzaamheden 132
5
EKBA05 Journaliseren 135 Aan de slag met ‘Journaliseren’ 135 Oriëntatievragen 136 Kennisvragen 137 Routineopgaven 141 Praktijktaken 158 Integrale casus 171 Samenvattingsopdracht (online) 180 Extra opgaven voor EKBA05 (online) 180 Evaluatie & Reflectie 181 Checklist 181 Test je kennis en inzicht (online) 181 Reflecteer op je werkzaamheden 181
6
EKBA06 Kolommenbalans maken 183 Aan de slag met ‘Kolommenbalans maken 183 Oriëntatievragen 184 Kennisvragen 185 Routineopgaven 192 Praktijktaken 201 Integrale casus 208 Samenvattingsopdracht (online) 217 Extra opgaven voor EKBA06 (online) 217 Evaluatie & Reflectie 218 Checklist 218 Test je kennis en inzicht (online) 218 Reflecteer op je werkzaamheden 218
6
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 6
2/06/20 09:35
7
EKBA07 Omzetbelasting boeken en aangifte ob doen 221 Aan de slag met ‘Omzetbelasting boeken en aangifte ob doen’ 221 Oriëntatievragen 222 Kennisvragen 223 Routineopgaven 230 Praktijktaken 241 Integrale casus 244 Samenvattingsopdracht (online) 248 Extra opgaven voor EKBA07 (online) 248 Evaluatie & Reflectie 249 Checklist 249 Test je kennis en inzicht (online) 249 Reflecteer op je werkzaamheden 250
8
EKBA08 Creditnota's, kortingen en toeslagen boeken 251 Aan de slag met ‘Creditnota's, kortingen en toeslagen boeken’ 251 Oriëntatievragen 252 Kennisvragen 253 Routineopgaven 258 Praktijktaken 277 Integrale casus 284 Samenvattingsopdracht (online) 290 Extra opgaven voor EKBA08 (online) 290 Evaluatie & Reflectie 291 Checklist 291 Test je kennis en inzicht (online) 291 Reflecteer op je werkzaamheden 291
9
EKBA09 Geld onderweg boeken 293 Aan de slag met ‘Geld onderweg boeken’ 293 Oriëntatievragen 294 Kennisvragen 295 Routineopgaven 300 Praktijktaken 310 Integrale casus 315 Samenvattingsopdracht (online) 320 Extra opgaven voor EKBA09 (online) 320 Evaluatie & Reflectie 321 Checklist 321 Test je kennis en inzicht (online) 321 Reflecteer op je werkzaamheden 321
7
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 7
2/06/20 09:35
10 EKBA10 Subadministraties bijhouden
323 Aan de slag met ‘Subadministraties bijhouden’ 323 Oriëntatievragen 324 Kennisvragen 325 Routineopgaven 329 Praktijktaken 339 Integrale casus (online) 343 Samenvattingsopdracht (online) 343 Extra opgaven voor EKBA10 (online) 343 Evaluatie & Reflectie 344 Checklist 344 Test je kennis en inzicht (online) 344 Reflecteer op je werkzaamheden 344
11 EKBA11 Dagboeken bijhouden en collectieve journaalposten maken
347 Aan de slag met ‘Dagboeken bijhouden en collectieve journaalposten maken’ 347 Oriëntatievragen 348 Kennisvragen 349 Routineopgaven 354 Praktijktaken 359 Integrale casus (online) 365 Samenvattingsopdracht (online) 365 Extra opgaven voor EKBA11 (online) 365 Evaluatie & Reflectie 366 Checklist 366 Test je kennis en inzicht (online) 366 Reflecteer op je werkzaamheden 366
12 EKBA12 Archiveren
369 Aan de slag met ‘Archiveren’ 369 Oriëntatievragen 370 Kennisvragen 371 Routineopgaven 378 Praktijktaken 384 Integrale casus 386 Samenvattingsopdracht (online) 390 Extra opgaven voor EKBA12 (online) 390 Evaluatie & Reflectie 391 Checklist 391 Test je kennis en inzicht (online) 391 Reflecteer op je werkzaamheden 391
8
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 8
2/06/20 09:35
OPDRACHTEN EKBA01
1
Aan de slag met ‘De balans opmaken’
De balans opmaken 1 Administratie en boekhouding 2 De balans 3 Liquiditeitsbalans
Leerdoelen Na deze leereenheid kan ik: Kennis: • de begrippen balans, liquiditeitsbalans, bezittingen, vlottende activa, vaste activa, langlopende schulden, kortlopende schulden en eigen vermogen omschrijven. • verschillende namen geven voor hetzelfde begrip (activa, passiva). • de meest voorkomende begrippen in en vanuit het Engels vertalen. Begrip: • uitleggen dat een balans altijd in evenwicht is. • toelichten dat bezittingen zijn gefinancierd met eigen vermogen, langlopende en kortlopende schulden. • het verschil tussen administratie en boekhouding aangeven. Vaardigheid: • een eenvoudige liquiditeitsbalans van een onderneming samenstellen.
9
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 9
2/06/20 09:35
EKBA01
De balans opmaken
Oriëntatievragen Wat weet je al over de balans? De volgende vragen zijn bedoeld als introductie op de inhoud van De balans opmaken en geschikt om klassikaal te bespreken.
1
Balans In de financiële administratie komt het begrip ‘balans’ vaak ter sprake. Wat denk jij dat er met “balans” wordt bedoeld?
2
Balans aflezen Iedere onderneming stelt balansen samen. Wat denk je dat je op een balans kunt aflezen?
3
In balans Wat moet er volgens jou in een bedrijf ‘in balans’ zijn?
4
Inventaris(eren) Wat zal inventaris of inventariseren met een balans te maken (kunnen) hebben?
10
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 10
2/06/20 09:35
Kennisvragen
Kennisvragen Neem de inhoud van De balans opmaken goed door. Beantwoord daarna de vragen.
1
Administratie en boekhouding 1
De 4 V's Wat is de juiste volgorde van de 4 V's voor het bijhouden van een administratie? Verwerken gegevens Vastleggen gegevens Verzamelen gegevens Verstrekken informatie
2
Begrip Welk begrip hoort niet in dit rijtje thuis? ◯ huishoudboekje ◯ verjaardagskalender ◯ boodschappenlijstje ◯ mailtje van je vriendin
3
De 4 V's Leg uit waarom het begrip dat je bij de vorige vraag koos niet in het rijtje thuishoort.
4
Boekhouding Aan de 4 V's voeg je voor het begrip boekhouding toe: ABC. Omschrijf het begrip boekhouding. Vul hiervoor de letters aan. A= B= C=
5
Informatie uit de boekhouding Waar komt de informatie uit de boekhouding uiteindelijk in terecht?
11
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 11
2/06/20 09:35
EKBA01
6
De balans opmaken
Jaarrekening Welk van de onderstaande onderdelen vind je niet in een jaarrekening terug? ◯ Een inventarislijst ◯ Een balans ◯ Een winst-en-verliesrekening ◯ Een toelichting
7
Leren boekhouden Maak de volgende zinnen volledig. • Tegenwoordig gebruikt bijna elke onderneming een soft-
.
• De enige manier om het vak boekhouden te leren, is als . • Het is nodig dat je leert begrijpen wat er allemaal op een .
2
De balans 8
Financieren Uitspraak 1: Met een hypothecaire lening kun je een bedrijfsgebouw financieren. Uitspraak 2: De voorraad goederen kan gedeeltelijk door debiteuren worden gefinancierd. Welke uitspraak over financieren is juist? ◯ Uitspraak 1 is juist, uitspraak 2 is onjuist. ◯ Uitspraak 1 is onjuist, uitspraak 2 is juist. ◯ Beide uitspraken zijn juist. ◯ Beide uitspraken zijn onjuist.
9
Onderdelen van de balans Maak de juiste letter-cijfercombinaties van de begrippen met de daarbij behorende omschrijving. Let op! Eén combinatie is niet mogelijk! Hypothecaire lening
•
•
Lening met een onroerende zaak als onderpand
Crediteuren
•
•
Leveranciers aan wie een onderneming nog geld verschuldigd is, omdat deze onderneming goederen of diensten op rekening heeft geleverd
Rekening-courant
•
•
Overzicht van bezittingen en schulden van een onderneming op een bepaald moment
Debiteuren
•
•
Rekening bij een bank, waarbij een onderneming zowel een tegoed als schuld kan hebben. Deze rekening gebruikt de onderneming voor de dagelijkse ontvangsten en uitgaven.
12
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 12
2/06/20 09:35
Kennisvragen
3
Liquiditeitsbalans 10
Kasgeld Waar zet je het kasgeld op een liquiditeitsbalans onder? ◯ De vaste activa ◯ De liquide middelen ◯ De vlottende activa ◯ Nergens, want het is al liquide.
11
Liquiditeitsbalans Vul de lege cellen van de tabel over de liquiditeitsbalans in. Begrip
Omschrijving
Balans
Activa Door de eigenaar in de onderneming geïnvesteerd vermogen Systematisch verzamelen, vastleggen, en verwerken van financiële gegevens met als doel daarmee informatie te verstrekken
12
Vaste activa en langlopende schulden Zijn de volgende uitspraken over vaste activa en langlopende schulden juist of onjuist?
13
Juist
Onjuist
Uitspraak 1: Vaste activa gaan meer dan een jaar mee.
◯
◯
Uitspraak 2: Langdurige schulden hebben een looptijd van meer dan een jaar.
◯
◯
Begrippen koppelen Koppel de juiste vertalingen aan de begrippen. Kortlopende schulden
•
•
Accounts payable
Crediteuren
•
•
Current liabilities
Eigen vermogen
•
•
Equity
Voorraden
•
•
Inventories
13
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 13
2/06/20 09:35
EKBA01
14
De balans opmaken
Begrippen koppelen Koppel de juiste vertalingen aan de begrippen. Fixed assets
•
•
Balans
Accounts receivable
•
•
Debiteuren
Balance sheet
•
•
Liquide middelen
Liquid assets
•
•
Vaste activa
Kijk je antwoorden na voordat je verdergaat met de routineopgaven. Klop bij onduidelijkheden bij je docent aan en vraag om uitleg.
14
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 14
2/06/20 09:35
Routineopgaven
Routineopgaven Lees de opgaven steeds aandachtig door zodat je begrijpt wat er van je wordt verwacht wordt. Sla bij twijfel de praktijkvoorbeelden er nog een keer op na of vraag informatie aan je docent.
2
De balans
R 1
Beginbalans Gegeven Faiza Aarab heeft de laatste jaren flink gespaard om een eigen zaak te kunnen beginnen. Met wat hulp van haar familie heeft ze op 1 juni 2022 een bedrag van € 175.000 bij elkaar gespaard. Dat is voldoende om haar wensen in vervulling te laten gaan. Op 1 juni 2022 staat van het gespaarde bedrag € 173.500 op haar bankrekening. Ze heeft € 1.500 als contant geld in kas. Faiza heeft inmiddels een bedrijfspand gehuurd, zodat ze niet zelf een gebouw moet kopen. Gevraagd
a Stel de beginbalans per 1 juni 2022 voor Faiza Aarab samen. Debet
Balans Faiza Aarab per 1 juni 2022
Credit
Gegeven Faiza schaft op 10 juni 2022 inventaris voor haar zaak aan voor een totaalbedrag van € 45.000. Ze betaalt alles direct vanaf haar bankrekening. Gevraagd
b Stel de balans samen per 10 juni 2022. Debet
Balans Faiza Aarab per 10 juni 2022
Credit
15
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 15
2/06/20 09:35
EKBA01
De balans opmaken Gegeven Faiza schaft op 20 juni 2022 goederen voor in haar zaak aan voor een totaalbedrag van € 150.000. Ze betaalt hiervan € 110.000 door directe betaling vanaf haar bankrekening. Voor € 40.000 krijgt ze van haar leveranciers goederen op rekening geleverd. Gevraagd
c Stel de balans samen per 20 juni 2022. Debet
Balans Faiza Aarab per 20 juni 2022
Credit
Gegeven Op 30 juni 2022 is een oom bereid tegen gunstige voorwaarden aan Faiza een 1% Lening te verstrekken van € 8.000. Ze ontvangt het bedrag direct op haar bankrekening. Faiza is nu in staat om ook een tweedehands bestelauto aan te schaffen voor € 12.000. Ze betaalt de auto direct vanaf haar bankrekening. Gevraagd
d Stel de balans samen per 30 juni 2022 waarna Faiza echt op 1 juli 2022 kan beginnen als ondernemer. Debet
Balans Faiza Aarab per 30 juni 2022
Credit
e Leg uit waarom Crediteuren aan de creditzijde van de balans staan.
16
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 16
2/06/20 09:35
Routineopgaven Gegeven Als je het eigen vermogen van Faiza op 1 juni met 30 juni vergeljkt, dan blijkt het eigen vermogen niet te zijn toe-, maar ook niet te zijn afgenomen.
f Leg uit waarom eigen vermogen nog steeds op € 175.000 staat.
R 2
Bezittingen of schulden? Geef van de volgende zaken aan of het bezittingen of schulden zijn.
R 3
Bezitting
Schuld
Voorraad goederen
◯
◯
3% Hypothecaire lening
◯
◯
Tegoed van een klant
◯
◯
Kas
◯
◯
Openstaande rekening bij een leverancier
◯
◯
Bestelauto van de zaak
◯
◯
Banktegoed
◯
◯
Kortlopende lening bij de bank
◯
◯
Eigen vermogen en balans Gegeven Gert Jaspers start op 1 maart 2022 een winkel in autoaccessoires. Hij beschikt op 1 maart over de volgende gegevens. • Er is een winkelpand aangeschaft voor € 250.000. Op onderpand hiervan is een 2% hypothecaire lening afgesloten voor 80% van de aanschafwaarde van het winkelpand. • Gert heeft een voorraad autoaccessoires van € 60.000 aangeschaft. De helft van deze voorraad is door de leverancier op krediet geleverd, de rest is contant betaald. • Het aanwezige kasgeld is € 500. • De waarde van de inventaris bedraagt € 25.000. • De ING heeft een rekening-courantkrediet verstrekt waarvan Gert op 1 maart voor € 17.000 gebruikmaakt.
17
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 17
2/06/20 09:35
EKBA01
De balans opmaken Gevraagd
a Bereken het bedrag dat Gert Jaspers op 1 maart 2022 in zijn zaak heeft geïnvesteerd. Berekening eigen vermogen per 1 maart 2022 Bezittingen
Totaal bezittingen Schulden
Totaal schulden Eigen vermogen
b Geef een ander woord voor 'Bezittingen'. c Geef een ander woord voor 'Eigen vermogen' en 'Schulden'.
d Stel de balans voor Gert Jaspers per 1 maart 2022 samen. Debet Balans per 1 maar 2022
Credit
e Welke van de vier onderstaande uitspraken is onjuist? ◯ Met de passiva financiert de onderneming de aanwezige activa. ◯ De passiva staan aan de creditzijde van de balans. ◯ Het eigen vermogen kun je berekenen door het totaalbedrag aan schulden te verminderen met het totaalbedrag aan bezittingen. ◯ Debiteuren reken je tot de vlottende activa.
18
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 18
2/06/20 09:35
Routineopgaven
R 4
Bezittingen, schulden en eigen vermogen Gegeven Handelsonderneming Pinto heeft op 1 juni 2022 de volgende bezittingen en schulden. • De waarde van het gebouw is € 350.000. Hierop rust nog een 3,5% hypothecaire lening van 70% van de aanschafwaarde van het gebouw. • De waarde van de bedrijfsauto’s is in totaal € 82.000. • De waarde van de inventaris bedraagt € 13.200. • Van afnemers is € 57.400 te vorderen, terwijl van leveranciers € 36.100 krediet is ontvangen. • De waarde van de voorraad goederen bedraagt € 103.200. • De schuld aan SNS bank bedraagt € 90.200. • Het tegoed bij de ING bedraagt € 11.100, terwijl er voor € 1.750 aan kasgeld aanwezig is. Gevraagd
a Bereken het eigen vermogen dat in onderneming Pinto is geïnvesteerd op 1 juni 2022. Berekening eigen vermogen per 1 juni 2022 Bezittingen
Totaal bezittingen Schulden
Totaal schulden Eigen vermogen
19
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 19
2/06/20 09:35
EKBA01
De balans opmaken
b Stel de balans samen voor handelsonderneming Pinto per 1 juni 2022. Debet Balans per 1 juni 2022
Credit
c Leg uit waarom een balans altijd ‘in balans’ moet zijn.
3 R 5
Liquiditeitsbalans Liquiditeitsbalans 1 Gegeven Op 1 januari 2022 zijn de volgende gegevens bekend over de handelsonderneming van John van Ballegooijen. • De waarde van de voorraad goederen bedraagt € 95.000. • De waarde van het gebouw waar de onderneming over beschikt, is € 400.000. Hierop rust nog een 4,5% hypothecaire lening van € 140.000. • De waarde van de inventaris bedraagt € 24.000. • Aan afnemers is voor € 60.500 aan krediet verstrekt, terwijl de schuld aan leveranciers € 35.800 bedraagt. • Aan contant geld is € 800 aanwezig. • Het tegoed bij de Rabobank bedraagt € 83.400.
20
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 20
2/06/20 09:35
Routineopgaven Gevraagd
a Bereken het totaal aan bezittingen op 1 januari 2022 voor John van Ballegooijen. Berekening totaal benodigd vermogen per 1 januari 2022 Bezittingen
Totaal bezittingen
b Waarom is het totaal aan bezittingen gelijk aan het totaal benodigd vermogen van een onderneming?
c Stel de liquiditeitsbalans samen voor handelsonderneming Van Ballegooijen per 1 juni 2022. Let op dat je de juiste groepen in de juiste volgorde plaatst in de liquiditeitsbalans. Debet
Balans per 1 januari 2022
Vaste activa
Credit
Eigen vermogen
Langlopende schulden
Vlottende activa Kortlopende schulden
Totaal
Totaal
21
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 21
2/06/20 09:35
EKBA01
De balans opmaken Uitspraak 1: Aan de debetzijde van een balans vind je het eigen vermogen en vlottende activa. Uitspraak 2: Het eigen vermogen heeft de ondernemer in de onderneming gestoken, dus kun je daarmee betalen.
d Welke uitspraak over het eigen vermogen is juist? ◯ ◯ ◯ ◯
R 6
Uitspraak 1 is juist, uitspraak 2 is onjuist. Uitspraak 2 is juist, uitspraak 1 is onjuist. Beide uitspraken zijn juist. Beide uitspraken zijn onjuist.
Liquiditeitsbalans 2 Gegeven Ahmet Karahan werkt al een aantal jaar bij een importeur van mediterrane levensmiddelen. Hij wil graag een eigen zaak beginnen: Medifood. Ahmet bezit € 25.000 spaargeld. Dit spaargeld brengt hij volledig in de zaak in. Zijn vader is bereid hem een lening van € 20.000 te verstrekken. Ahmet wil investeren in: • • • •
winkelinventaris € 5.000 bestelwagen € 18.000 goederenvoorraad € 50.000 kasgeld € 2.000
Als het geld dat Ahmet heeft gespaard, samen met de lening van zijn vader niet voldoende is voor deze investering, kan Ahmet van de bank een lening krijgen tot maximaal 75% van de goederenvoorraad. Zijn goederenvoorraad dient daarbij als onderpand. De winkel wordt gehuurd. Gevraagd
a Bereken het bedrag dat Ahmet van de bank moet lenen om op 1 januari 2022 zijn handelsonderneming te kunnen starten.
22
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 22
2/06/20 09:35
 Routineopgaven
b Stel voor Ahmet de liquiditeitsbalans samen per 1 januari 2022. Opmerking: Ahmet wil de lening bij de bank nog dit jaar aflossen. Debet
Balans van A. Karahan per 1 januari 2022
Vaste activa
Credit
Eigen vermogen Langlopende schulden
Vlottende activa
Kortlopende schulden
Totaal
Totaal
Heb je fouten waarvan je niet begrijpt wat je verkeerd hebt gedaan, vraag dan aan je docent om uitleg.
23
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 23
2/06/20 09:35
EKBA01
De balans opmaken
Praktijktaken De praktijktaken zijn wat lastiger dan de routineopgaven. Het is dus zeker nu van belang dat je goed leest. Een foutje is zo gemaakt en dat kan beslist niet in de financiële administratie.
T 1
Liquiditeitsbalans samenstellen 1 Bereken het eigen vermogen en stel de liquiditeitsbalans samen voor drogisterij De Vergulde Vijzel. Gegeven Michelle Dekkers is eigenaresse van drogisterij De Vergulde Vijzel. Michelle heeft op 1 juni 2022 gegevens verzameld voor het samenstellen van een balans per 1 juni 2022. Deze gegevens zien er als volgt uit. Winkelpand en magazijn
€
280.000
Kasgeld
€
7.434
Voorraad goederen
€
66.240
Vorderingen op afnemers
€
4.925
Winkel- en magazijninventaris
€
47.000
Rekening-courantschuld bij de ING-bank
€
13.689
4% Hypothecaire lening
€
195.000
Bestelauto
€
23.800
Schulden aan leveranciers:
€
39.250
Gevraagd
a Bereken het eigen vermogen voor De Vergulde Vijzel per 1 juni 2022. Berekening eigen vermogen per 1 juni 2022 Bezittingen
Totaal bezittingen Schulden
Totaal schulden Eigen vermogen per 1 juni 2022
24
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 24
2/06/20 09:35
Praktijktaken
b Stel aan de hand van de gegevens per 1 juni 2022 de liquiditeitsbalans samen voor drogisterij De Vergulde Vijzel per die datum. Debet
Balans van drogisterij De Vergulde Vijzel per 1 juni 2022
Vaste activa
Credit
Eigen vermogen
Langlopende schulden
Vlottende activa
T 2
Kortlopende schulden
Liquiditeitsbalans samenstellen 2 Bereken voor De Beeldenboerderij het benodigde eigen vermogen en stel de liquiditeitsbalans samen. Gegeven Gert-Jan Brinks wil op 1 maart 2022 starten met De Beeldenboerderij, een handel in tuinbeelden. De situatie voor Gert-Jan ziet er op die datum als volgt uit. • Hij heeft een bedrijfsgebouw aangeschaft voor € 235.000. Op onderpand hiervan heeft hij een 2,5% hypothecaire lening afgesloten voor 80% van de aankoopsom van het pand. • Hij heeft een voorraad tuinbeelden ter waarde van € 35.800 aangeschaft. Van deze voorraad is 60% door de leveranciers op krediet geleverd, de rest is contant betaald. • De waarde van de inventaris bedraagt € 18.600. Hiervan is voor een bedrag van € 5.800 op rekening geleverd, het restant is contant betaald. • Het aanwezige kasgeld is € 2.000. • Met de ING is een overeenkomst afgesloten voor een rekening-courantkrediet van maximaal € 50.000. Gert-Jan heeft hiervan voor € 16.400 gebruikgemaakt.
25
Elementaire-kennis-bedrijfsadministratie-1_Werk.indb 25
2/06/20 09:35
WERKBOEK FINANCIEEL NIVEAU 3&4
InBusiness Financieel Dit boek is onderdeel van InBusiness, een modulaire methode voor mbo economie. Een breed aanbod van leereenheden dekt alle onderwerpen voor de commerciële en financiële opleidingen. In de serie InBusiness Financieel worden leereenheden aangeboden voor dekking van het kwalificatiedossier Financieel administratieve beroepen.
Bewezen didactiek De methode InBusiness is ontwikkeld door ervaren auteurs, die in de leereenheden een duidelijke verbinding leggen tussen theorie en praktijk. De didactische opbouw van elke leereenheid is gebaseerd op het bewezen effectieve zes-leerfasen model: 1 Introductie 2 Theorie 3 Verwerking 4 Toepassing 5 Evaluatie/zelftoets 6 Toetsing De methode is compleet en van hoge kwaliteit. InBusiness is samen met docenten ontwikkeld, inhoudelijk sterk, prettig leesbaar, visueel aantrekkelijk en voldoet aan de eisen van de kwalificatiedossiers en aan de exameneisen. Digitaal, boeken of blended InBusiness Financieel is leverbaar op papier, volledig digitaal en als combinatie van beide (blended). De theorieboeken geven een heldere uitleg over de verschillende onderwerpen. Bij het theorieboek wordt een basislicentie geleverd, met extra theorie en opdrachten aangeboden in de interactieve digitale leeromgeving eDition. De werkboeken bevatten oriëntatievragen, kennisvragen, routineopgaven, praktijktaken en een integrale casus. Als docent kun je bovendien een keuze maken uit het totale aanbod leereenheden van InBusiness en die samenstellen tot een boek OpMaat. Digitaal is de methode beschikbaar voor scholen als Totaallicentie (volledig digitaal) of als Verwerkingslicentie (opdrachten digitaal, theorie op papier) in de interactieve leeromgeving eDition. InBusiness bevat leereenheden die geschikt zijn voor de kwalificaties: - Financieel administratief medewerker (crebo: 25139) - Bedrijfsadministrateur (crebo: 25138) - Junior assistent-accountant (crebo: 25140)
Elementaire kennis bedrijfsadministratie 1 WERKBOEK
Elementaire kennis bedrijfsadministratie 1 bevat twaalf leereenheden die de belangrijkste onderdelen van de boekhoudkundige cyclus behandelen. Centraal staat het leren van de boekingsregels, maar ook geld onderweg, subadministraties, dagboeken en collectieve journaalposten komen aan bod.
Elementaire kennis bedrijfsadministratie 1
Auteur: Gerard van Heeswijk Eindredactie: Pieter Mijnster
9 789006 521900
Master_Financieel_A4 EKBA-werk.indd All Pages
2/06/20 09:45