DIT BOEK IS VAN:
PRAKTIJKBOEK 2 VMBO
BEELDENDE VORMGEVING VOOR DE ONDERBOUW
PRAKTIJKBOEK 2 VMBO
BEELDENDE VORMGEVING VOOR DE ONDERBOUW M a ri na Lankeste r Fe mke Noorl ander A n nel ot So m b o gaard Vincent van Wo e rkom
E indredac ti e: M a ri na Lankeste r
Arti Beeldende vormgeving bestaat uit: vmbo
vmbo-t/hv
praktijkboek 1 vmbo praktijkboek 2 vmbo
kunstboek vmbo-t/hv praktijkboek vmbo-t/hv Docentenondersteuning via www.arti-online.nl
vormgeving
Ontwerpbureau NEO, Velp
beeldresearch
Zwiebelfisch beeld & tekst, Arnhem
illustratieverantwoording vrije tekeningen
Annelot Sombogaard, Heelsum
Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff is dé educatieve mediaspecialist en levert educatieve oplossingen voor het Primair Onderwijs, Voortgezet Onderwijs, Middelbaar Beroepsonderwijs en Hoger Onderwijs. Deze oplossingen worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met de onderwijsmarkt en dragen bij aan verbeterde leeropbrengsten en individuele talentontwikkeling. ThiemeMeulenhoff haalt het beste uit élke leerling. Meer informatie over ThiemeMeulenhoff en een overzicht van onze educatieve oplossingen: www.thiememeulenhoff.nl of via de Klantenservice 088 800 20 15 ISBN 978 90 06 48428 1 Eerste druk, vijfde oplage, 2013 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2009 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.
Deze uitgave is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw voor het gebruikte papier op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
Inhoudsopgave
Zo werk je met dit boek
1] In de verte • Landschap
4
1 De horizon lokt... 2 Zonder zon geen kleur
5 6 8
Opdrachten 3 Kijk eens 4 2D Landschap met verrassing 5 3D Zwemparadijs 6 BV Pop-up 7 Tot slot
10 12 16 21 27
2] Allemaal dingen • Design
1 Alles vraagt vorm 2 Voorwerpen in de maak
29 30 32
Opdrachten 3 Kijk eens 4 2D Je eigen logo 5 3D Die zit 6 BV Prototype 7 Tot slot
34 36 41 46 51
3] Er was eens... • Figuurstukken
1 Verhalen vertellen 2 Figuurstuk in de maak
53 54 56
Opdrachten 3 Kijk eens 4 2D Het feest is begonnen 5 3D Circus 6 BV Mens en dier 7 Tot slot
58 60 64 68 75
4] Kort & krachtig
77
Begrippen
1 Lijn 2 Vorm 3 Kleur 4 Compositie 5 Licht 6 Ruimte 7 Textuur
99 100 103 108 115 119 122 126
Register
127
k e o B it D t e m e J k r e W o z Dit is jouw praktijkboek voor Arti Beeldende Vormgeving met de opdrachten voor leerjaar 2. In dit boek staan 5 hoofdstukken. Hoofdstuk 1 tot en met 3 zijn thema’s. Hoofdstuk 4 bestaat uit korte opdrachten en in Begrippen worden moeilijke woorden uitgelegd.
Hoofdstuk 1 tot en met 3 In thema 1, 2 en 3 vind je de volgende onderdelen:
Lezen
In de eerste twee paragrafen lees je over het thema.
Belangrijke woorden staan op een gekleurd vlak.
Kijken In Kijk eens ga je goed naar kunstwerken kijken. Doen
Dan zijn er drie verschillende doe-opdrachten waarin je zelf aan de slag gaat.
2D
Je maakt een plat werkstuk, bijvoorbeeld tekenen of schilderen.
3D
Je maakt een ruimtelijk werkstuk, bijvoorbeeld kleien of met hout werken.
BV
Je maakt een werkstuk dat plat en ruimtelijk is, bijvoorbeeld een popup-kaart.
In de opdrachten kom je telkens deze dingen in dezelfde volgorde tegen:
Wat ga je doen
Je begint met een tekstje over de opdracht. Daaronder lees je wat je gaat maken.
Voorbereiden
Als je weet wat je gaat doen, ga je je eerst voorbereiden. In Waar moet jouw werkstuk aan voldoen lees je waar je docent op gaat letten.
In een gekleurd vlak staan de belangrijkste punten opgesomd.
Aan de slag En dan ga je aan de slag. In verschillende stappen 1 2 3 maak je je werkstuk. Tussendoor laat je dingen aan je docent zien. Die kan dan zeggen of je goed bezig bent. Als dat zo is, krijg je akkoord. Zo niet, dan overleg je met je docent wat nog beter kan. Check Voordat je docent je werkstuk beoordeelt, kun je je werkstuk ook zelf beoordelen. Daarvoor geef je antwoord op verschillende vragen. Hoe meer bolletjes je inkleurt, hoe tevredener je bent. o o o o o o o o o o o o o Terugkijken Tot slot is de opdracht waarmee je het thema afsluit. Je kijkt dan terug op wat je gedaan hebt.
Hoofdstuk 4
E DOCENT ... BEOORDELING DOOR J hoofdstuk werkte ... van hoe je aan dit
Cijfer / omschrijving
... van je werkstukken Opmerkingen:
Hoofdstuk 4 Kort & krachtig bestaat uit twintig korte opdrachten. Je kunt die opdrachten maken als je nog tijd over hebt. Of misschien zegt je docent wel welke opdrachten je uit dit hoofdstuk mag maken.
Begrippen In het laatste hoofdstuk Begrippen staan moeilijke woorden en begrippen over beeldende vormgeving uitgelegd. De begrippen uit leerjaar 1 worden kort herhaald. De nieuwe begrippen worden uitgebreid uitgelegd. Je herkent de nieuwe begrippen aan de bruine kleur. Veel plezier met het werken in dit boek! De auteurs
4
1
E T R E V E D IN L a n d sc h a p
KT... 1 DE HORIZON LO EN KLEUR 2 ZONDER ZON GE OPDRACHTEN 3 KIJK EENS T VERRASSING 4 LANDSCHAP ME 5 ZWEMPARADIJS 6 POP-UP 7 TOT SLOT
6 8 10 12 16 21 27
1 De horizon lokt ... Buiten is het landschap. Verlaat je huis. Zoek de grens op van je woonplaats en kijk om je heen. Wat zie je?
Misschien zie je wel akkers en weiden. Daarboven de lucht, soms staalblauw, andere keren donker, met vele wolken. Of de zee. In de verte lijkt het alsof de golven de lucht raken. Je ogen lijken een streep te zien tussen lucht en land of tussen lucht en water: de horizon.
... of niet Ooit was het landschap zo dat je overal de horizon kon zien. Zo zijn er altijd al rivierlandschappen en zeegezichten geweest. En ook weidegezichten, boslandschappen en berglandschappen. Maar de mens heeft het oude landschap op veel plaatsen veranderd. Er zijn hele steden gebouwd. Met huizen, flats, torens, bruggen, vuilnisbelten, industriegebieden. De horizon is achter al deze gebouwen verdwenen. Kijk maar naar de afbeelding van een miljoenenstad. Daarin lijkt voor de horizon geen plaats meer te zijn. Maar al deze veranderingen hebben wel weer een nieuw landschap opgeleverd: een stadsgezicht. Het landschap is dus ook wat de mens er door de eeuwen heen van heeft gemaakt. Over dat landschap, zijn schoonheid maar ook de lelijkheid, gaat dit thema.
Een landschap is een afbeelding van een stuk land, stad, rivier of zee.
6
De aarde is steengoed De aarde is zelf een groot kunstenaar. Kijk maar eens goed om je heen. Soms zie je dat de aarde zelf ook heel spannende landschappen heeft gemaakt. Zoals het landschap met de twee rotsblokken. Knap zoals die in evenwicht blijven.
De aarde inspireert Het woeste landschap inspireert veel kunstenaars. Zo kwam Richard Long op het idee om voor even het landschap te veranderen. Hij legde in een verlaten steenwoestijn een kring van stenen neer. Door deze kring kijk je met meer aandacht naar de vormen en de kleuren van de woestijn. Kijk maar eens goed naar de verschillende kleuren. Het is allemaal bruinig. Maar de stenen lijken donkerder bruin dan de andere stenen en de ondergrond. Al die kleuren zitten dicht bij elkaar. Als je dit verschil in kleuren zou schilderen, noem je dat kleurtinten. De landschappen van Long zijn tijdelijk. Na wat regen en wind zijn ze weer weg. Het enige wat hij overhoudt, is een foto.
Marinus Boezem pakte het anders aan. Hij stopte de Mont Blanc en nog wat meer bergen in een rond doosje. In de deksel beeldde hij de sterrenhemel af. Deksel dicht en je steekt een enorm groot deel van de aarde gewoon in je zak.
Woorden om te weten berglandschap horizon kleurtinten
rivierlandschap stadsgezicht zeegezicht
7