Taal groep 7-8
Puzzelen met zinsdelen
Werkboek
Ajodakt
z
Ajodact Z-Taal groep 7-8 Puzzelen met zinsdelen.indd 1-2
12/06/19 14:15
Puzzelen met zinsdelen
Taal
Naam:_____________________ Groep:_____
De volgende doelen komen aan bod in dit boek: Ik weet wat zinsdelen zijn en ik weet hoe ik een zin kan ontleden in
□
zinsdelen.
□ Ik weet wat de persoonsvorm is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat het werkwoordelijk gezegde is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat het lijdend voorwerp is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat het naamwoordelijk gezegde is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat het voorzetselvoorwerp is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat de bijwoordelijke bepaling is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat de bijvoeglijke bepaling is en kan deze aanwijzen in een zin.
Hallo, Leuk dat je aan de slag gaat met dit oefenboekje. Je kunt de oefeningen zelfstandig maken maar als je er niet uitkomt, kun je hulp vragen aan je juf of meester. De antwoorden vind je op deze website: www.zelfstandig-werken.nl. Overleg met je juf of meester wanneer je de antwoorden gaat bekijken. Veel succes met het maken van de oefeningen! Deze titel maakt onderdeel uit van de vernieuwde serie Z-oefenboekjes van ThiemeMeulenhoff.
Ajodact Z-Taal groep 7-8 Puzzelen met zinsdelen.indd 4
12/06/19 14:15
Puzzelen met zinsdelen Werkboek
Puzzelen_met_zinsdelen_Gr7-8.indd 1
12/06/19 13:57
Colofon Auteurs Ofkje Teekens en Eva den Boogert Illustraties Kre–add/Marcel Westervoorde, Alphen a/d Rijn Omslagontwerp Eduardo Media Opmaak PPMP Prepress, Wolvega
Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978 90 06 84086 5 Tweede druk, eerste oplage 2019 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2006 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie– en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting–pro. nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.
Deze uitgave is volledig CO2–neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®–keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
Puzzelen_met_zinsdelen_Gr7-8.indd 2
12/06/19 13:57
Inhoud Introductie aan de leerling 3 Oefening 1 Oefening 2 Oefening 3 Oefening 4 Oefening 5 Oefening 6 Oefening 7 Oefening 8 Oefening 9 Oefening 10 Oefening 11 Oefening 12 Oefening 13
zinsdelen 4 persoonsvorm 5 werkwoordelijk gezegde 7 onderwerp 9 onderwerp 11 lijdend voorwerp 12 lijdend voorwerp 14 meewerkend voorwerp 16 meewerkend voorwerp 18 naamwoordelijk gezegde 20 voorzetselvoorwerp 22 bijwoordelijke bepaling 24 bijvoeglijke bepaling 26
Puzzelmix 1 persoonsvorm en werkwoordelijk gezegde 28 Puzzelmix 2 persoonsvorm en werkwoordelijk gezegde 30 Puzzelmix 3 persoonsvorm, werkwoordelijk gezegde en onderwerp 32 Puzzelmix 4 onderwerp en lijdend voorwerp 35 Puzzelmix 5 lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp 37 Puzzelmix 6 werkwoordelijk gezegde en naamwoordelijk gezegde 39 Puzzelmix 7 werkwoordelijk gezegde en naamwoordelijk gezegde 41 Puzzelmix 8 meewerkend voorwerp en bijwoordelijke bepaling 43 Puzzelmix 9 voorzetselvoorwerp en bijwoordelijke bepaling 45 Puzzelmix 10 bijwoordelijke bepaling en bijvoeglijke bepaling 47 Puzzelverzamelmix 1 Puzzelverzamelmix 2 Puzzelverzamelmix 3 Puzzelverzamelmix 4 Puzzelverzamelmix 5 Puzzelverzamelmix 6
50 52 54 56 58 60
Theorie zinsdelen 62 Theorie persoonsvorm 63 Theorie werkwoordelijk gezegde 64 Theorie onderwerp 65 Theorie lijdend voorwerp 65 Theorie meewerkend voorwerp 66 Theorie naamwoordelijk gezegde 67 Theorie voorzetselvoorwerp 68 Theorie bijwoordelijke bepaling 69 Theorie bijvoeglijke bepaling 70
3
Puzzelen_met_zinsdelen_Gr7-8.indd 3
12/06/19 13:57
Oefening 1
zinsdelen
Weet je nog? (voor uitgebreide uitleg zie pagina 62) Zinsdelen kun je vinden door de zin in een andere volgorde te zetten. De woorden of groepjes woorden die dan bij elkaar blijven staan, noem je een zinsdeel.
Voorbeelden: • De leuke jongen | mag | morgen | meedoen | met het darttoernooi. • Mag | de leuke jongen | morgen | meedoen | met het darttoernooi? • Morgen | mag | de leuke jongen | meedoen | met het darttoernooi. • Met het darttoernooi | mag | de leuke jongen | morgen | meedoen. Zet achter elk zinsdeel een verticale streep. 1 Bij het voetballen is de ruit in de achterkamer gebroken. 2 In de vakantie ga ik elke dag zwemmen in het zwembad. 3 De kat vangt in de tuin een vogeltje. 4 In de kinderkamer ligt de baby te slapen. 5 De kinderen uit de derde klas moeten hard werken om goede cijfers te halen. 6 Gisteren in het park zag ik een grote hond met lange haren en een korte staart. 7 Het kleine huisje met bloemetjes op het balkon is van mijn oma. 8 De agent gaf me met een lach op zijn gezicht een bekeuring. 9 Vanmorgen lag de krant van de buren bij ons in de brievenbus. 10 De visser vangt met zijn nieuwe hengel een grote snoek. 11 De zeilboot is gisteren op de Grevelingen omgeslagen. 12 De mountainbiker is met zijn gezicht in de modder gevallen. 13 Waarom ben jij gisteren om half drie niet op tijd op je afspraak gekomen? 14 Ik kom je bezoeken omdat je al een tijd op bed ligt. 15 Wil jij voortaan de badkamer opruimen als je gedoucht hebt?
4
Puzzelen_met_zinsdelen_Gr7-8.indd 4
12/06/19 13:57
Oefening 2
persoonsvorm
Weet je nog? (voor uitgebreide uitleg zie pagina 63) • Als je de zin vragend maakt, komt de persoonsvorm vooraan te staan. • Als je de zin verandert van tijd, verandert de persoonsvorm. • Als je de zin in het enkelvoud of meervoud zet, verandert de persoonsvorm mee.
Voorbeelden: • Ik ga naar huis → Ga ik naar huis? • Ik ga naar huis → Ik ging naar huis. • Ik ga naar huis → Wij gaan naar huis. Benoem de persoonsvorm (pv) en vul die in op de stippellijn. 1
Vincent ging gisteren naar de film.
pv =
2
Bettina zwemt naar de overkant.
pv =
3
Je moeder moet meteen komen!
pv =
4
Heeft prinses Maxima het gebouw geopend?
pv =
5
Morgen ga ik met de hond naar het strand.
pv =
6
Waar was jij vorige week?
pv =
5
Puzzelen_met_zinsdelen_Gr7-8.indd 5
12/06/19 13:57
7 In het zwembad ging hij kopje onder.
pv =
8 Wanneer begint je voetbaltraining?
pv =
9 De computer is weer vastgelopen.
pv =
10 De voorkant van het huis wordt volgende week geschilderd.
pv =
11 Mijn vriendje is drie keer op vakantie geweest.
pv =
12 Heb je nou al een tv op je kamer?
pv =
13 De bakker in het dorp heeft een prijs gekregen.
pv =
14 Ik wil niks meer met dat gezeur te maken hebben.
pv =
15 De fietser botste tegen een stilstaande auto.
pv =
6
Puzzelen_met_zinsdelen_Gr7-8.indd 6
12/06/19 13:57
Puzzelen met zinsdelen
Taal
Naam:_____________________ Groep:_____
De volgende doelen komen aan bod in dit boek: Ik weet wat zinsdelen zijn en ik weet hoe ik een zin kan ontleden in
□
zinsdelen.
□ Ik weet wat de persoonsvorm is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat het werkwoordelijk gezegde is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat het lijdend voorwerp is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat het naamwoordelijk gezegde is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat het voorzetselvoorwerp is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat de bijwoordelijke bepaling is en kan deze aanwijzen in een zin. □ Ik weet wat de bijvoeglijke bepaling is en kan deze aanwijzen in een zin.
Hallo, Leuk dat je aan de slag gaat met dit oefenboekje. Je kunt de oefeningen zelfstandig maken maar als je er niet uitkomt, kun je hulp vragen aan je juf of meester. De antwoorden vind je op deze website: www.zelfstandig-werken.nl. Overleg met je juf of meester wanneer je de antwoorden gaat bekijken. Veel succes met het maken van de oefeningen! Deze titel maakt onderdeel uit van de vernieuwde serie Z-oefenboekjes van ThiemeMeulenhoff.
Ajodact Z-Taal groep 7-8 Puzzelen met zinsdelen.indd 4
12/06/19 14:15
Taal groep 7-8
Puzzelen met zinsdelen
Werkboek
Ajodakt
z
Ajodact Z-Taal groep 7-8 Puzzelen met zinsdelen.indd 1-2
12/06/19 14:15