Issuu

examen bundel examenbundel.nl

examenbundel 2020 2021

examenbundel vmbo-gt / mavo Nederlands vmbo-gt / mavo Engels vmbo-gt / mavo Duits vmbo-gt / mavo Frans vmbo-gt / mavo Economie vmbo-gt / mavo Maatschappijkunde vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-gt / mavo Aardrijkskunde vmbo-gt / mavo Wiskunde vmbo-gt / mavo Nask 1 vmbo-gt / mavo Nask 2 vmbo-gt / mavo Biologie

samengevat vmbo Nederlands 2F vmbo Rekenen 2F vmbo-kgt Economie vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde vmbo-kgt Wiskunde

Meer dan alleen oefenexamens

Tips, tricks en informatie die jou helpen bij het slagen voor je eindexamen vind je op examenbundel.nl! Nog meer kans op slagen? Volg ons ook op social media. #geenexamenstress

vmbo-kgt Nask 1 vmbo-gt Nask 2 vmbo-kgt Biologie

vmbo-gt Aardrijkskunde

examenidioom + examenbundel + samengevat + zeker slagen! = #geenexamenstress

2020 2021

vmbo-gt/mavo

Aardrijkskunde

examenidioom vmbo Engels vmbo Duits vmbo Frans

zeker slagen ! voor vmbo, havo ĂŠn vwo

EB_vmbo_aardrijkskunde_170x240.indd 1

9 789006 781380

3/06/20 09:17

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 6

30/04/20 15:44

examenbundel.nl

examen bundel Meer dan alleen oefenexamens

2020 2021

vmbo-kgt/mavo

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 1

A.H. Bonsink-Bos R. Rump

Aardrijkskunde

30/04/20 15:44

Colofon Auteurs A.H. Bonsink-Bos R. Rump Vormgeving binnenwerk Maura van Wermeskerken, Apeldoorn Opmaak Crius Group, Hulshout Auteur stappenplan P.M. Leideritz Vormgeving stappenplan OudZuid Ontwerp, Dieren

Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978 90 06 78138 0 Eerste druk, eerste oplage, 2020 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2020 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.

Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 2

22/05/20 09:15

Voorwoord Met deze EXAMENBUNDEL kun je je goed voorbereiden op het centraal examen voor het vak aardrijkskunde op vmbo-niveau. De EXAMENBUNDEL bevat de volgende onderdelen: Informatie: Hier vind je tips voor het maken van het examen en puzzels waarmee je je kennis van de begrippen kunt testen. Ook is in dit deel informatie over de vaardigheden opgenomen. Oriëntatietoets: Heb je deze toets gemaakt? Vul je scores in op www.examenbundel.nl. Nu zie je direct wat je al kent en wat je nog moet leren. Ook zie je welke vragen je in de EXAMENBUNDEL nog moet oefenen en wat je in SAMENGEVAT moet leren. De oriëntatietoets is net zo groot als een examen. Deel 1: Hier zijn oefenvragen voor alle onderwerpen die van belang zijn voor het examen. De oefenvragen zijn voorzien van uitwerkingen met duidelijke uitleg van de antwoorden. Deel 2: In dit deel staan examens met uitwerkingen. In de uitwerkingen vind je uitleg en toelichting bij de antwoorden. Bijlagen: Achter in deze EXAMENBUNDEL vind je tabellen om je ‘cijfer’ te bepalen na het maken van de oefenexamens en een onderwerpregister. Met deze EXAMENBUNDEL kun je oefenen voor het examen in je eigen tijd en je eigen tempo. Oefenen houdt in dat je probeert een opgave eerst zelf te maken. Daarna controleer je jouw antwoorden met de uitwerkingen. Je kunt je vaardigheid om examenopgaven te maken vergroten door het boek SAMENGEVAT te gebruiken. In dat boek wordt de examenstof per onderwerp overzichtelijk gemaakt en uitgelegd. Ook op www.examenbundel.nl kun je op verschillende manieren oefenen om te kijken of je alle examenstof al beheerst. Het centraal examen Aardrijkskunde vmbo 2021 K en GT wordt afgenomen op woensdag 19 mei tussen 9.00 en 11.00 uur. De makers van de EXAMENBUNDEL en SAMENGEVAT wensen je daarbij alvast heel veel succes! Voor reacties, zowel van leerlingen als van docenten, houden wij ons graag aanbevolen. Mail naar vo@thiememeulenhoff.nl. Amersfoort, mei 2020 Opmerkingen Opgaven die gemarkeerd zijn met een ‘ruitje’ zijn alleen bedoeld voor de leerlingen die in de gemengde (g) of theoretische (t) leerweg examen doen. De overheid stelt regels op die betrekking hebben op de specifieke examenonderwerpen, de hulpmiddelen die je tijdens je examen mag gebruiken, duur en datum van je examen, enz. Hoewel deze EXAMENBUNDEL met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is samengesteld, kunnen auteur en uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de aanwijzingen die betrekking hebben op publicaties van de overheid. Het is altijd raadzaam je leraar of onze website www.examenbundel.nl te raadplegen voor actuele informatie die voor jouw examen van belang kan zijn.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 3

22/05/20 09:15

Begin met het stappenplan! Wil je weten hoe je het best leert en oefent met deze EXAMENBUNDEL? Bekijk dan eerst het stappenplan in deel 2b.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 4

26/05/20 07:58

Inhoud 3 Voorwoord 7 Informatie 7 Tips 8 Begrippenpuzzels 11 Vaardigheden in het vak aardrijkskunde

Oriëntatietoets

Examen met uitwerkingen

17 Opgaven

Deel 1

Oefenen op onderwerp

Deel 2a

1 Kaartvaardigheden 51 Opgaven 57 Uitwerkingen

2 Weer en klimaat 63 Opgaven 104 Uitwerkingen 3 Water 118 Opgaven 160 Uitwerkingen 4 Bevolking en ruimte 172 Opgaven 204 Uitwerkingen

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 5

Examen 2019-I 221 Opgaven 244 Uitwerkingen Examen 2019-II 255 Opgaven 286 Uitwerkingen

Deel 2b 299

Stappenplan Bijlagen Cijferbepaling Onderwerpregister

22/05/20 09:15

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 6

30/04/20 15:44

Informatie Tips voor het maken van het examen aardrijkskunde Algemene tips – De voorbereiding is het halve werk. Begin op tijd met het leren en oefenen van de opgaven. Bedenk bij het oefenen iedere keer: wat gaat er goed en wat kan er beter? – Als je tijdens het examen een vraag overslaat om later te beantwoorden, noteer dan de vraag die je overslaat. Zo weet je zeker dat je geen vragen vergeet te maken. Loop ook alle vragen aan het eind nog een keer na. – Het geeft niet wanneer je even niet op een antwoord komt. Gewoon doorgaan met de volgende vraag. – Ga pas weg op het moment dat je tevreden bent met het resultaat. Denk niet te snel dat je het niet kunt. Je weet namelijk vaak meer dan je denkt! Controleer, voor je het examenlokaal verlaat, of je inderdaad op alle vragen een antwoord hebt gegeven. – In Samengevat Aardrijkskunde vmbo vind je een uittreksel van de examenonderwerpen voor aardrijkskunde. Ook vind je in Samengevat een begrippenlijst aan het eind van elk onderwerp. Tips voor de antwoorden die je gaat geven op het examen – Geef antwoord in hele zinnen. – Geef niet meer antwoorden dan er gevraagd worden. Tips voor het examen aardrijkskunde – Een bron wordt nooit zomaar geplaatst. Bekijk bij iedere bron daarom goed de titel, de legenda en de inhoud. – Een belangrijk onderdeel bij aardrijkskunde is kaartvaardigheden. Oefen hiermee! – Bij elk aardrijkskunde-examen wordt topografie gevraagd. Zorg dat je de topografie kent. – Bij het examen heb je geen atlas nodig. Als je kaarten moet gebruiken, worden die bij het examen geleverd. – Controleer goed wat je moet weten voor het examen. Kijk daarvoor op www.examenbundel.nl, hier staat de officiële stofomschrijving voor het examen Aardrijkskunde vmbo. – Gebruik ook Samengevat. Kijk daarvoor op www.examenbundel.nl.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 7

30/04/20 15:44

Weer en klimaat

Examenbundel 2020 | 2021

Begrippen Op de volgende bladzijden vind je een aantal puzzels waarop de begrippen worden getoetst. Let op: de gekozen begrippen in de puzzels zijn toevallig gekozen.

Weer en klimaat 1 2

4 5 6 7

10 11 12 13 14 15

Horizontaal

Verticaal

3. Overgang van vast naar vloeibaar. 6. Kant van een berg waar de wind naar toe waait. 8. Meetinstrument voor temperatuur. 9. Meetinstrument voor luchtdruk 11. Zeer droog klimaat. 14. Onderkoelde regen. 17. Wind bij de evenaar. 19. Wegvloeien naar een lager gebied. 20. Het droge gebied aan de lijzijde van een berg. 21. Temperatuurschaal. 22. Verbindt gebieden met gelijke luchtdruk. 23. Extreem hoge afvoer van neerslag.

1. 2. 4. 5. 7. 10. 12. 13. 15. 16. 18.

Opnieuw gebruiken. Een bos met alleen naaldbomen. Het indringen van water in de bodem. Een landbouwproduct bedoeld voor de verkoop. Graslandschap. Versteende afdruk van een dode plant of dier. Zware storm. Broeikasgas. Bevroren water. Draaiende wervelwind. Het zouter worden van de bodem.

De uitwerking van deze puzzel vind je op www.examenbundel.nl. 8

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 8

30/04/20 15:44

Aardrijkskunde vmbo (k)gt / mavo Water

Water 1 2

8 9

12 13 14

18 19

22 23

Horizontaal

Verticaal

2. Het hoogste niveau van water bij vloed. 5. Het volledige gebied dat naar een rivier afwatert. 7. Stuk land tussen de rivier en de winterdijk. 8. Plek in de rivier waar water uit de grond komt. 9. Opslagplaats voor water. 12. Een waterhoudende laag in de bodem. 14. Eb en vloed. 17. Kunstmatig opgeworpen heuvel. 19. De grens tussen twee stroomgebieden. 20. Vertakte riviermonding. 21. Kunstmatige beregening van land. 22. Stenen dam in een rivier. 23. Grondwater aan de oppervlakte. 24. Water dat gebruikt wordt om machines te koelen.

1. D e watervoorraad aan zoet water onder de duinen. 3. Natuurlijke bovengrondse afwatering. 4. Gebied omringd door dijken waar de waterstand beheerst wordt. 6. Licht vervuild water. 10. Een gegraven bron voor water. 11. Deze polder is ontstaan door het ontwateren van veen. 13. Bouwwerk bedoeld om water op een plek vast te houden. 15. De hoeveelheid water dat een bepaald punt in de rivier passeert. 16. Dijk dichtbij de rivier. 18. Hoger gelegen gebied langs een rivier. 19. Een gebied dat een deel van het jaar water bevat.

De uitwerking van deze puzzel vind je op www.examenbundel.nl.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 9

30/04/20 15:44

Bevolking en ruimte

Examenbundel 2020 | 2021

Bevolking en ruimte 1 2 3

Horizontaal

Verticaal

3. E en stad met daaraan vastgegroeide steden en dorpen. 5. Staafdiagram die de opbouw van de bevolking laat zien. 7. Afname van het inwonersaantal in een gebied. 8. Een gebied waarin de bevolking in aantal afneemt. 9. De groei van het percentage stadsbewoners.

1. E en traditionele Chinese wijk. 2. Het gemiddeld aantal bewoners per vierkante kilometer. 4. De toename van het aantal 65-plussers in de samenleving. 6. Verhuizen van de ene plaats naar de andere.

De uitwerking van deze puzzel vind je op www.examenbundel.nl.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 10

ÂŠ ThiemeMeulenhoff

30/04/20 15:44

Aardrijkskunde vmbo (k)gt / mavo

Vaardigheden in het vak aardrijkskunde

Vaardigheden in het vak aardrijkskunde Aardrijkskundige werkwijzen Aardrijkskundige werkwijzen kunnen je helpen de wereld om je heen beter te begrijpen. Hieronder staan enkele voorbeelden van aardrijkskundige werkwijzen. – Je kunt verschillende gebieden met elkaar vergelijken. Bijvoorbeeld door het bbp per hoofd van verschillende landen met elkaar te vergelijken, of de bevolkingsgroei. Hierdoor krijg je inzicht in hoe goed of slecht het met een bepaald gebied gaat. – Je kunt verschijnselen vanuit verschillende invalshoeken bekijken. Wanneer je verschijnselen vanuit verschillende invalshoeken bekijkt, krijg je overzicht van wat nu de gevolgen van bepaalde verschijnselen zijn. Bijvoorbeeld wanneer er een nieuwe wijk aan een stad wordt gebouwd. De nieuwe wijk is prettig voor de mensen die er willen wonen. Maar vervelend voor diegenen die nu hun grond kwijt raken. De nieuwe wijk heeft gevolgen voor de wegen, de winkels enz. – Je kunt verschijnselen op meerdere plekken bestuderen. Hierbij kun je denken aan bijvoorbeeld vulkanisme of aardbevingen. Aardrijkskundige vragen herkennen Aardrijkskundige vragen gaan over de mens in zijn ruimte. Aardrijkskundige vragen onderzoeken waar iets is. Aardrijkskundige vragen onderzoeken waarom er daar iets is. Aardrijkskundige vragen gaan over de volgende onderwerpen: Vragen over landschappen Hoe ziet een bepaald landschap er uit? Wat is de invloed van de mens op een bepaald landschap geweest? Welke elementen zie je in een bepaald landschap? Er zijn twee hoofdsoorten in de landschappen: – Natuurlandschap. In deze landschappen vind je alleen maar natuurlijke elementen. – Ingericht landschap. Dit landschap is door mensen ingericht of veranderd. Vragen over verschijnselen Aardrijkskunde onderzoekt de aardrijkskundige verschijnselen. Een aardrijkskundig verschijnsel is altijd aan een gebied verbonden. Sommige verschijnselen komen door de natuur. Andere verschijnselen komen door de mens. Voorbeelden van natuurlijke verschijnselen zijn: vulkanisme en aardbevingen. Voorbeelden van door de mens veroorzaakte verschijnselen zijn: verwoestijning en ontbossing. Soorten vragen op het examen Op het examen krijg je verschillende soorten vraagtypen. Er zijn open vragen. Een open vraag bevat een vragend voornaamwoord, zoals: wie, waar en wanneer. Ze staan meestal aan het begin van de zin: Wie, welke? (vragen naar het onderwerp) Waar, waarheen? (vragen naar een plaats) Wanneer, hoe lang, hoe vaak? (vragen naar de tijd) Hoe? (vragen naar een manier of methode) Waarom, waardoor, hoezo? (vragen naar de oorzaak). Daarnaast zijn er open vragen met een bron. Bij deze vragen is het van belang dat je goed naar de bron kijkt. Bedenk dat een bron nooit zomaar wordt geplaatst. Naast de open vragen vind je gesloten vragen. Bij gesloten vragen is er maar een juiste uitkomst mogelijk. Deze staat vaak gegeven als keuzevraag. Je moet dan zelf een keuze maken uit de verschillende antwoorden. Aardrijkskundige vragen formuleren Aardrijkskundige vragen gaan over de mens in zijn ruimte. Wanneer je zelf een aardrijkskundige vraag bedenkt, moet de vraag hierover gaan.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 11

30/04/20 15:44

Vaardigheden in het vak aardrijkskunde

Examenbundel 2020 | 2021

Aardrijkskundige informatie verwerven Aardrijkskundige informatie vind je in de atlas, in boeken, op de televisie, in de krant, op foto’s, in tabellen en op het internet. Je kunt bovendien aardrijkskundige informatie verkrijgen door goed om je heen te kijken. Aardrijkskundige informatie verwerken Aardrijkskundige informatie is overal. Wanneer je de informatie gaat verwerken, moet je dit gericht doen. Je bedenkt waar je naar op zoek bent. Houd ook tijdens het zoeken in de gaten dat je nog steeds met het juiste onderwerp bezig bent. Zorg ervoor dat je steeds begrijpt wat je aan het doen bent. Lees bij kaarten de titel, schaal en legenda. Zorg ervoor dat je de tabellen begrijpt. Schrijf voor jezelf op waarom je welke informatie gebruikt. Controleer de informatie. Je moet kunnen uitleggen hoe je aan het antwoord bent gekomen. Atlasgebruik, kaarten en luchtfoto’s Hoe werk je met een atlas? Je kunt in de atlas op de volgende manieren kaarten vinden: – Het schutblad (binnenkant van de harde kaft) van de atlas geeft informatie over waar je kaarten van bepaalde gebieden snel kunt vinden. In De Bosatlas is dat achter in het boek, in Alcarta staat dat voor in het boek. – In de atlas is een namenregister of topografisch register opgenomen. Je kunt hier aardrijkskundige namen opzoeken. Achter de naam staat uitgelegd waar en op welke kaart je deze naam kunt vinden. – In het onderwerp- of trefwoordenregister staan de verschillende atlasonderwerpen onder elkaar. Voor in de atlas is een algemene legenda opgenomen. In deze legenda wordt uitgelegd wat de kleuren en symbolen op de verschillende kaarten betekenen. Let op: voor verschillende kaarten heb je verschillende algemene legenda’s. Ook verder in de atlas kun je verschillende legenda’s vinden. Deze gelden alleen voor de kaart waar deze legenda bij staat. Hoe werk je met kaarten? In het examen vind je kaarten. Een kaart is een verkleinde weergave van de werkelijkheid. Op een kaart zijn de onbelangrijke dingen weggelaten. Kaarten worden veel gebruikt bij het examen. Bij het examen krijg je de kaarten bij de opgaven. Bij het examen hoef je geen atlas te gebruiken. Het is belangrijk dat je verschillende kaarten goed kunt herkennen. Soorten kaarten – topografische kaarten: hier vind je landen, provincies, plaatsen en rivieren. – overzichtskaarten, hier vind je een overzicht van een gebied. Dit kunnen natuurkundige kaarten zijn waarop de hoogte is aangegeven of natuurlijke elementen. Maar dit kunnen ook staatkundige kaarten zijn met landen en provincies. – thematische kaarten: deze kaarten gaan over een bepaald onderwerp. Bijvoorbeeld over het inkomen van een land, toerisme of vervuiling. Op thematische kaarten kun je vaak grafieken vinden. – digitale kaarten: met deze kaarten kun je vaak in- en uitzoomen, afstanden meten en vaak direct informatie en (satelliet)foto’s bij bekijken.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 12

30/04/20 15:44

Aardrijkskunde vmbo (k)gt / mavo

Je moet weten waar de kaart over gaat. Je kijkt hiervoor naar de titel, de legenda en de schaal. De titel vertelt waarover de kaart gaat. De legenda is een uitleg van de gebruikte kleuren en symbolen op de kaart. Via de schaal kun je zien hoe veel de kaart een verkleining van de werkelijkheid is. De schaal kan op drie manieren worden weergegeven: – Met een schaalstokje: bij een schaalstokje wordt de gebruikte schaal uitgebeeld door een lijn te tekenen en boven of onder de lijn uit te leggen welke werkelijke afstand bedoeld wordt met de lijn. – Met woorden: op sommige kaarten staat in woorden uitgelegd hoeveel de kaart verkleind is. Bijvoorbeeld: 1 centimeter op de kaart betekent in werkelijkheid 10 kilometer. – Met getallen: bij getallen lees je bijvoorbeeld ”schaal 1: 100 000”. Je moet nu wat meer moeite doen om er achter te komen hoe erg de kaart een verkleinde weergave van de werkelijkheid weergeeft. De gemakkelijkste manier is om de komma vijf plekken te verplaatsen. In het voorbeeld betekent het dat 1 centimeter in werkelijkheid 1 kilometer voorstelt. Je moet verschillende kaarten met elkaar kunnen vergelijken. Je kijkt hiervoor of verschijnselen met elkaar te maken hebben. Bekijk bij een kaart goed de titel van de kaart. Bekijk dan de kaart, de legenda en de schaal goed. Doe dit daarna bij een tweede kaart. Je kunt daarna de verschillende indelingen met elkaar vergelijken. Onthoud goed wat nu de verschillende kleuren en symbolen betekenen. De gebruikte kleuren en symbolen hoeven namelijk niet dezelfde betekenis te hebben. De laatste vaardigheid die van belang is bij het werken met kaarten is het verklaren van kaarten. Je trekt hierbij een conclusie. Hierbij zeg je dus wat indelingen met elkaar te maken hebben. Voor je conclusie zijn kaarten soms niet genoeg. Foto’s, teksten en kennis die je al hebt, kunnen je helpen om een nog betere verklaring te geven. Luchtfoto’s Luchtfoto’s worden gebruikt om een beeld van de wereld te krijgen. Er bestaan twee soorten luchtfoto’s. Vogelvluchtfoto’s worden schuin naar beneden genomen. Vogelvluchtfoto’s geven een beeld van de omgeving. Voor het maken van kaarten heb je loodrechtfoto’s nodig. Een loodrechtfoto wordt loodrecht naar beneden genomen. Het nadeel van luchtfoto’s is dat er geen informatie bijgeschreven is (bijvoorbeeld namen) en dat je alle informatie er op terugziet. Ook informatie die niet van belang is. Satellietbeelden (Remote Sensing beelden) Ver in de ruimte zweven satellieten rond de aarde. De satellieten maken ook foto’s van de aarde. Bij deze foto’s moet je goed opletten wat je er op ziet. De kleuren op een satellietbeeld geven bijvoorbeeld temperaturen weer. Bij een satellietbeeld is het belangrijk om de titel en de legenda te lezen.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 13

30/04/20 15:44

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 14

30/04/20 15:44

OriĂŤntatietoets

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 15

30/04/20 15:44

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 16

30/04/20 15:44

Oriëntatietoets bron 1 Weerkaart van Europa, 25 december 2015

984

1008

6 101 020 1 24 10

8 1001012 16 10 020 1 24 10

1004

988 992 996 1000

10 12

98 0

Legenda: 1015 luchtdruk

2 101 08 10 1004 1000

32 10 30

1032

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 17

30/04/20 15:44

OriĂŤntatietoets

Examenbundel 2020 | 2021

bron 2â€‚ Wind

tekening 1

tekening 2

is o

tekening 4

X b

is o

tekening 3

is o

1 Bekijk bron 1 en bron 2. De gebieden X en Y in de kaart in bron 1 komen overeen met de letters X en Y in de tekeningen in bron 2. Welke tekening in bron 2 geeft de windstroming tussen gebied X en gebied Y juist weer? A tekening 1 B tekening 2 C tekening 3 D tekening 4

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 18

ÂŠ ThiemeMeulenhoff

30/04/20 15:44

Aardrijkskunde vmbo (k)gt / mavo Oriëntatietoets

bron 3 Weerbericht van 13 oktober 2015

bron 4 Weerpraatje bij het weerbericht van 13 oktober 2015

Het was erg koud vanmorgen. De fietsers gingen kleumend naar hun werk of school omdat de handschoenen thuis waren blijven liggen. Overdag warmt het niet voldoende op; de zon heeft nu ook minder kracht. Met een maximumtemperatuur van dertien graden is het te koud voor de tijd van het jaar doordat de wind uit het … X … komt.

2 Bekijk bron 3 en lees bron 4. Welke windrichting hoort op de plaats van … X …? A noordoosten B noordwesten C zuidoosten D zuidwesten

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 19

30/04/20 15:44

Oriëntatietoets

Examenbundel 2020 | 2021

bron 3 KNMI-weerkaart voor 17 december 2014 bron 5 KNMI-weerkaart voor 17 december 2014 970

960

1010 1015 1010

1005

1000

965 975 980 985 990 995

1030 1025 1020

1010 1015 1020 1025 1030

1015

1035

1020

1025

1020

Legenda: koudefront 1p

warmtefront

1015 luchtdruk

Op de weerkaart in bron 3 is de weerssituatie van Europa te zien. Met de

3 Op de weerkaart in bron 5 is de weerssituatie van Europa te zien. Met de gegevens op gegevens op een weerkaart worden weersverwachtingen opgesteld. een weerkaart worden weersverwachtingen opgesteld. Welke weersverwachting hoort bij de weerkaart in bron 3? Welke weersverwachting hoort bij de weerkaart in bron 5? A Nederland staat onder invloed van het hogedrukgebied bij IJsland. In A Nederland staat onder invloed van het hogedrukgebied bij IJsland. In Nederland zal Nederland zal het waaien inNederland Spanje en zal blijven. in het harder waaien danharder in Spanje en hetdan zal in niethet droog B Nederland staat onder invloed van het hogedrukgebied bij IJsland. In Nederland zal Nederland niet droog blijven. minder waaien in Spanje en van het zal Nederland droog blijven. B het Nederland staatdan onder invloed hetinhogedrukgebied bij IJsland. In C Nederland staat onder invloed van het lagedrukgebied bij IJsland. In Nederland zal het Nederland zal het minder waaien dan in Spanje en het zal in harder waaien dan in Spanje en het zal in Nederland niet droog blijven. Nederland droog blijven. D Nederland staat onder invloed van het lagedrukgebied bij IJsland. In Nederland zal het C minder Nederland staat onder invloedenvan lagedrukgebied IJsland. In hard waaien dan in Spanje het het zal in Nederland droog bij blijven.

4 WelkNederland klimaat in de Verenigde Staten heeft het grootste verschil tussen zomertemperatuur niet droog blijven. en wintertemperatuur? D Nederland staat onder invloed van het lagedrukgebied bij IJsland. In A het hooggebergteklimaat Nederland zal het minder hard waaien dan in Spanje en het zal in B het landklimaat Nederland droog blijven. C het mediterraan klimaat D het toendraklimaat

Nederland zal het harder waaien dan in Spanje en het zal in

Er worden twee uitspraken gedaan over het klimaat in Nederland en Spanje. Uitspraak 1: in Nederland komen meer depressies voor dan in Spanje. Uitspraak 2: in het grootste deel van Spanje valt in de zomer minder neerslag dan in de winter. Wat is juist? A Alleen uitspraak 1 is juist. B Alleen uitspraak 2 is juist. C Beide uitspraken zijn juist. D Beide uitspraken zijn onjuist.

20 GT-0131-a-16-2-o

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 20

4 / 36

30/04/20 15:44

Aardrijkskunde vmbo (k)gt / mavo Oriëntatietoets

bron 6 Spanje en Portugal, neerslag

Legenda: gemiddelde jaarlijkse neerslag in mm minder dan 500

Bilbao

500 - 1000

Zaragoza

meer dan 1000 rivier met stuwdam kanaal

150

300 km

bron 7 Spanje en Portugal, hoogteligging

Legenda: hoogte in meters 0 - 200

Bilbao

200 - 500

Zaragoza

500 - 2000 hoger dan 2000 landsgrenzen

150

300 km

5 Bekijk bron 6 en bron 7. Er worden vier uitspraken gedaan naar aanleiding van bron 6 en bron 7. Welke uitspraak is juist? A De neerslag in Bilbao wordt stijgingsneerslag genoemd. B De overheersende windrichting in Bilbao is noordoostenwind. C Zaragoza ligt aan de loefzijde van het gebergte. D Zaragoza heeft een droger klimaat dan Bilbao.

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 21

30/04/20 15:44

Oriëntatietoets

Examenbundel 2020 | 2021

bron 8 Vier gebieden in Spanje

P Q

150

300 km

bron 9 Vier vegetatiezones in Spanje

foto 1

foto 2

foto 3

foto 4

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 22

30/04/20 15:44

Aardrijkskunde vmbo (k)gt / mavo Oriëntatietoets

6 Bekijk bron 8 en bron 9. Waar staan de letters P, Q, R en S van de gebieden uit bron 8 juist bij de foto’s 1, 2, 3 en 4 uit bron 9? foto 1

foto 2

foto 3

foto 4

bron 5 Vier klimaatgrafieken

bron 10 Vier klimaatgrafieken

klimaatgrafiek 1 mm

°C

450 400

°C

450

400

350

300

250

200

-10

200

-10

150

-20

150

-20

100

-30

100

-30

-40

-50

J FMAM J J A SOND

klimaatgrafiek 3

klimaatgrafiek 2

J FMAM J J A SOND

klimaatgrafiek 4

-50

°C

450

400

350

300

250

200

-10

200

-10

150

-20

150

-20

100

-30

100

-30

-40

-50

J FMAM J J A SOND

-50

In bron 5 staan de klimaatgrafieken die horen bij vier van de vijf klimaatgebieden uit bron 4. Er is geen klimaatgrafiek van het hooggebergteklimaat afgebeeld. Achter welke letter staan de cijfers van de klimaatgrafieken uit bron 5 juist weergegeven bij de klimaten? gematigd zeeklimaat

Middellandse Zeeklimaat

steppeklimaat

woestijnklimaat

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 23

30/04/20 15:44

In bron 5 staan de klimaatgrafieken die horen bij vier van de vijf klimaatgebieden uit bron 4. Er is geen klimaatgrafiek van2020 het| 2021 Examenbundel hooggebergteklimaat afgebeeld. Achter welke letter staan de cijfers van de klimaatgrafieken uit bron 5 juist In bron 10 staan klimaatgrafieken die horen bij vier klimaatgebieden. Achter welke letter weergegeven bijde deklimaatgrafieken klimaten? staan de cijfers van juist weergegeven bij de klimaten?

Oriëntatietoets

gematigd zeeklimaat

Middellandse Zeeklimaat

steppeklimaat

woestijnklimaat

bron 8 Gewassen en vee

bron 11 Gewassen en vee

GT-0131-a-16-1-o

mais

tarwe

6 / 33

lees verder ►►►

katoen

melkveeteelt

bron 9 ‘Landbouwbelts’ in de Verenigde Staten Legenda: 1 2 3 4 24

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 24

30/04/20 15:44

Aardrijkskunde vmbo (k)gt / mavo Oriëntatietoets

bron 9 ‘Landbouwbelts’ in de Verenigde Staten

bron 12 ‘Landbouwbelts’ in de Verenigde Staten

Legenda: 1 2 3 4

Zie bron 8 en bron 9. 0 400 800 km De Verenigde Staten heeft gebieden waar hoofdzakelijk één landbouwproduct geproduceerd wordt. Deze gebieden met hun specifieke teelt worden ‘landbouwbelts’ genoemd. Zie bron 11 en bron 12. Op de kaartStaten in bron 9 gebieden staan vier van deze landbouwbelts aangegeven met De Verenigde heeft waar hoofdzakelijk één landbouwproduct geproduceerd wordt. Deze gebieden met de cijfers 1, 2, 3 en 4. hun specifieke teelt worden ‘landbouwbelts’ genoemd. Op de kaart in bron 12 staan vier van deze landbouwbelts aangegeven met de Achter welke letter staan de cijfers uit de legenda juist bij elk cijfers 1, 2, 3 en 4. landbouwproduct uit bron 9? Achter welke letter staan de cijfers uit de legenda juist bij elk landbouwproduct? 8 / 33

GT-0131-a-16-1-o

tarwe

lees verder ►►►

katoen

mais

zuivel (melkvee)

EB_vmbo_aardrijkskunde_Deel1.indd 25

30/04/20 15:44

examen bundel examenbundel.nl

examenbundel 2020 2021

samengevat vmbo Nederlands 2F vmbo Rekenen 2F vmbo-kgt Economie vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde vmbo-kgt Wiskunde

Meer dan alleen oefenexamens

Tips, tricks en informatie die jou helpen bij het slagen voor je eindexamen vind je op examenbundel.nl! Nog meer kans op slagen? Volg ons ook op social media. #geenexamenstress

vmbo-kgt Nask 1 vmbo-gt Nask 2 vmbo-kgt Biologie

vmbo-gt Aardrijkskunde

examenidioom + examenbundel + samengevat + zeker slagen! = #geenexamenstress

2020 2021

vmbo-gt/mavo

Aardrijkskunde

examenidioom vmbo Engels vmbo Duits vmbo Frans

zeker slagen ! voor vmbo, havo ĂŠn vwo

EB_vmbo_aardrijkskunde_170x240.indd 1

9 789006 781380

3/06/20 09:17