Issuu

examen bundel examenbundel.nl

examenbundel 2020 2021

examenbundel vmbo-gt / mavo Nederlands vmbo-gt / mavo Engels vmbo-gt / mavo Duits vmbo-gt / mavo Frans vmbo-gt / mavo Economie vmbo-gt / mavo Maatschappijkunde vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-gt / mavo Aardrijkskunde vmbo-gt / mavo Wiskunde vmbo-gt / mavo Nask 1 vmbo-gt / mavo Nask 2 vmbo-gt / mavo Biologie

samengevat vmbo Nederlands 2F vmbo Rekenen 2F vmbo-kgt Economie vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde vmbo-kgt Wiskunde

Meer dan alleen oefenexamens

Tips, tricks en informatie die jou helpen bij het slagen voor je eindexamen vind je op examenbundel.nl! Nog meer kans op slagen? Volg ons ook op social media. #geenexamenstress

vmbo-kgt Nask 1 vmbo-gt Nask 2 vmbo-kgt Biologie

vmbo-gt Nask 2

examenidioom + examenbundel + samengevat + zeker slagen! = #geenexamenstress

2020 2021

vmbo-gt/mavo

Nask 2

examenidioom vmbo Engels vmbo Duits vmbo Frans

zeker slagen ! voor vmbo, havo ĂŠn vwo

EB_vmbo_nask2_170x240.indd 1

9 789006 781342

3/06/20 09:14

9789006781342_EB_vmNas2.indb 16

30/04/20 08:59

examenbundel.nl

examen bundel Meer dan alleen oefenexamens

2020 2021

J. Meerhoff C. Ris

vmbo-gt/mavo

Nask 2

9789006781342_EB_vmNas2.indb 1

30/04/20 08:59

Colofon Auteurs J. Meerhoff C. Ris Vormgeving binnenwerk Maura van Wermeskerken, Apeldoorn Opmaak Crius Group, Hulshout Redactie Lineke Pijnappels, Tilburg

Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen.

Auteur stappenplan P.M. Leideritz

www.thiememeulenhoff.nl

Vormgeving stappenplan OudZuid Ontwerp, Dieren

ISBN 978 90 06 78134 2 Eerste druk, eerste oplage, 2020 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2020 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.

Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.

EB_vmbo_Nask2_01 voorwerk.indd 2

22/05/20 09:07

Voorwoord Met deze EXAMENBUNDEL kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en het centraal examen voor het vak nask 2. De EXAMENBUNDEL bevat de volgende onderdelen: Oriëntatietoets: Heb je deze toets gemaakt? Vul je scores in op www.examenbundel.nl. Je ziet gelijk wat je kent en wat je niet kent. Ook zie je welke hoofdstukken in de EXAMENBUNDEL je nog moet oefenen en wat je in SAMENGEVAT moet leren. De oriëntatietoets is net zo groot als een half examen. De punten die je maximaal kunt behalen staan zowel bij de vraag als bij de uitwerking in de kantlijn vermeld. Deel 1: Hier vind je per examenonderwerp een aantal examenopgaven met uitwerkingen. In de uitwerkingen staan de antwoorden en de daarbij horende toelichtingen. Bij de open vragen zijn hints gegeven om je op weg te helpen. Deel 2a: In dit deel staan complete examens met hints en uitwerkingen. Deel 2b: Hierin vind je een stappenplan dat je kan helpen bij het werken met deze EXAMENBUNDEL. Met deze EXAMENBUNDEL kun je oefenen voor het examen in je eigen tijd en in eigen tempo. Oefenen houdt in dat je eerst probeert een opgave zelf te maken. Daarna controleer je jouw antwoorden met de uitwerkingen. Je kunt je vaardigheid om examenopgaven te maken vergroten door het boek SAMENGEVAT te gebruiken. In dat boek wordt de examenstof per onderwerp overzichtelijk gemaakt en uitgelegd. Ook op www.examenbundel.nl kun je op verschillende manieren oefenen om te kijken of je alle examenstof al beheerst. Onderwerpen die alleen op het schoolexamen getoetst worden, zijn aangegeven met * (Hoofdstuk 8). Voor reacties houden wij ons graag aanbevolen. Mail naar vo@thiememeulenhoff.nl. Amersfoort, mei 2020

Opmerkingen Het centraal examen nask 2 2021 wordt afgenomen op dinsdag 25 mei tussen 13.30 en 15.30 uur. De makers van de EXAMENBUNDEL en SAMENGEVAT wensen je daarbij alvast heel veel succes. De overheid stelt regels op die betrekking hebben op specifieke examenonderwerpen en de hulpmiddelen die je tijdens je examen mag gebruiken. Hoewel deze EXAMENBUNDEL met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is samengesteld, kunnen auteur en uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor aanwijzingen die betrekking hebben op publicaties van de overheid. Het is altijd raadzaam je docent of onze website www.examenbundel.nl te raadplegen voor actuele informatie die voor jouw examen van belang kan zijn.

EB_vmbo_Nask2_01 voorwerk.indd 3

22/05/20 09:07

Begin met het stappenplan! Wil je weten hoe je het best leert en oefent met deze EXAMENBUNDEL? Bekijk dan eerst het stappenplan in deel 2b.

EB_vmbo_Nask2_01 voorwerk.indd 4

26/05/20 07:55

Inhoud 3 Voorwoord 6 Tips

OriĂŤntatietoets

9 Opgaven

Deel 1

8 Reiniging, industrie en veiligheid * 99 Opgaven 106 Hints 107 Uitwerkingen

Oefenen op onderwerp

1 Stoffen en scheidingsmethoden 17 Opgaven 25 Hints 26 Uitwerkingen

2 Stoffen en formules 30 Opgaven 36 Hints 37 Uitwerkingen

3 Reacties 40 Opgaven 47 Hints 48 Uitwerkingen

4 Water, zuren en basen 52 Opgaven 61 Hints 62 Uitwerkingen

5 Rekenen aan stoffen en reacties 66 Opgaven 72 Hints 73 Uitwerkingen

6 Verbranding 77 Opgaven 82 Hints 83 Uitwerkingen

7 Onderzoek 86 Opgaven 94 Hints 95 Uitwerkingen

Deel 2a

Examens met uitwerkingen

Examen 2018-I 113 Opgaven 123 Hints 124 Uitwerkingen Examen 2018-II 129 Opgaven 144 Hints 145 Uitwerkingen Examen 2019-I 150 Opgaven 162 Hints 164 Uitwerkingen Examen 2019-II 173 Opgaven 183 Hints 185 Uitwerkingen

Deel 2b 197

Stappenplan Bijlagen

Cijferbepaling Onderwerpregister

Dit hoofdstuk is alleen bestemd voor het schoolexamen.

ÂŠ ThiemeMeulenhoff

EB_vmbo_Nask2_01 voorwerk.indd 5

22/05/20 09:07

Examenbundel 2020 | 2021

Tips bij het maken van examenopgaven bij nask 2 Voorbereiding • Haal even rustig adem en ontspan je spieren. • Blijf niet te lang bezig met een opgave die je niet kunt beantwoorden. • Lees steeds eerst de vraag of opdracht die achter een nummer staat en daarna de informerende tekst daarboven. Kijk dan goed naar wat echt gevraagd wordt. Uitvoering • Sla tussen de antwoorden steeds een regel over en reserveer voldoende ruimte als je een antwoord nog niet volledig af hebt. • Geef op het opgavenblad aan dat een vraag nog niet af is zodat je die snel terugvindt. • Je kunt bij het lezen van teksten een marker gebruiken. • Bij meerkeuzevragen kun je foutieve antwoorden direct afstrepen, maar maak ze niet onleesbaar. • Als je voor een antwoord moet rekenen, zet die berekening er dan bij, ook als je die berekening niet geheel af kunt maken. Misschien zijn er rekenstappen in je antwoord die toch punten opleveren. • Gebruik geen onduidelijke uitleg zoals: Er is invloed van... (wordt het meer of minder?); het is hoger (het? hoger dan wat?); de temperatuur verandert (hoger of lager?). • Maak bij tijdnood in ieder geval alle meerkeuzevragen. Begin daar op tijd aan. Controle • Lees de vraag nog eens over. Is het antwoord passend? • Volgen de zinnen elkaar logisch op? • Heb je termen gebruikt die nadere uitleg vragen? • Zijn de juiste eenheden vermeld? • Zijn bij diagrammen de x- en y-as voorzien van cijfers en eenheden? • Zijn alle meerkeuzevragen beantwoord?

9789006781342_EB_vmNas2.indb 6

30/04/20 08:59

De antwoorden vind je op www.examenbundel.nl.

OriĂŤntatietoets

9789006781342_EB_vmNas2.indb 7

30/04/20 08:59

9789006781342_EB_vmNas2.indb 8

30/04/20 08:59

Oriëntatietoets Formules 2p

1 Wat is de formule van zwaveldioxide? A S2O B SO C SO2 D SO3

Reactievergelijking 2p

2 Bij de reactie tussen fosfor en zuurstof ontstaat P2O5. De volgende reactievergelijking is niet kloppend: P + O2 → P2O5 Welk getal komt voor P te staan om deze reactievergelijking kloppend te maken? A 1 B 2 C 3 D 4

Alcohol 1

Rode wijn voor milieuvriendelijke autobussen in Zweden Milieuvriendelijke busondernemingen in Zweden gaan goedkope Spaanse rode wijn gebruiken. De drank moet als vervanger dienen voor de alcohol, waar de bussen gewoonlijk op rijden. Het besluit is genomen omdat alcohol het afgelopen jaar 30 procent duurder is geworden. De prijsstijging is veroorzaakt door tekortschietende alcoholproductie in Zweden. Het percentage alcohol in de wijn is te laag om de wijn als brandstof te kunnen gebruiken. Daarom moet de wijn wel eerst bewerkt worden.

naar: de Volkskrant

2 3 4 5 6 7

3 Welke van de onderstaande bewerkingen wordt bedoeld in regel 7? A destilleren B extraheren C filtreren D thermolyse

9789006781342_EB_vmNas2.indb 9

30/04/20 08:59

Oriëntatietoets

Examenbundel 2020 | 2021

Practicum 2p

4 Om de aanwezigheid van water aan te tonen kan men kopersulfaat gebruiken. Hierbij verandert de kleur. Kies in het onderstaande schema de juiste kleuren. kleur zonder water

kleur met water

A blauw B wit C wit D geel

wit blauw geel wit

Oplossingen 1p

5 Jolijn neemt twee erlenmeyers. In de eerste erlenmeyer doet zij een oplossing van calciumhydroxide, Ca(OH)2. → Geef een andere naam voor een oplossing van calciumhydroxide.

6 In de tweede erlenmeyer doet zij een oplossing van natriumhydroxide (NaOH). De pH van beide oplossingen is gelijk. In de beide erlenmeyers is de hoeveelheid vloeistof ook gelijk. Welke van de onderstaande uitspraken is juist? 1 Het aantal OH– ionen is in beide oplossingen gelijk. 2 Het aantal Ca2+ ionen in de oplossing van calciumhydroxide is gelijk aan het aantal Na+ ionen in de oplossing van natriumhydroxide. A geen van beide B alleen 1 C alleen 2 D zowel 1 als 2

7 Vervolgens voegt Jolijn aan de oplossing van natriumhydroxide een paar druppels van een kleurloze oplossing van fenolftaleïen toe. → Welke kleur heeft het mengsel in de erlenmeyer na het toevoegen van de fenolftaleïen?

Massa gaat niet verloren 2p

8 Bij een verbranding van 1,8 g koolstof ontstaat een mengsel van 2,8 g koolstofmono-oxide en 2,2 g koolstofdioxide. Er is geen koolstof over. Hoeveel gram zuurstof heeft bij deze verbranding gereageerd met koolstof? A 0,4 g B 1,0 g C 1,4 g D 3,2 g E 5,0 g F 6,8 g

9789006781342_EB_vmNas2.indb 10

30/04/20 08:59

Nask 2 vmbo-gt / mavo

Oriëntatietoets

Suiker 2p

9 De formule van suiker is C12H22O11. → Bereken het massapercentage koolstof in suiker.

Koperhydroxide 2p

10 Sandra verhit vast koperhydroxide. Hieruit ontstaan alleen water en een zwarte vaste stof. Sandra wil beredeneren of deze reactie een ontleding is. Welke van de volgende redeneringen is juist? A Dit is een ontleding, want de reactie verliep door verhitting. B Dit is een ontleding, want uit één stof ontstaan twee stoffen. C Dit is geen ontleding, want bij de reactie ontstaan verbindingen. D Dit is geen ontleding, want het is een verbranding.

Titanic Vondsten Titanic chemisch gereinigd Het Engelse passagiersschip Titanic verging in 1912 na een aanvaring met een ijsberg. In 1985 werd het wrak op de oceaanbodem ontdekt. In de jaren daarna werd een aantal gebruiks voorwerpen uit het wrak gehaald. Op een metalen voorwerp dat lang in zeewater ligt, vormt zich een dikke roestlaag.

Een Frans bedrijf heeft voorwerpen uit het wrak schoongemaakt met een chemisch proces. Tijdens het schoonmaken zijn de metalen voorwerpen ondergedompeld in water. Men laat waterstofgas langs het voorwerp borrelen. De waterstofbelletjes vreten de roest weg. naar: de Volkskrant

11 Op ijzeren voorwerpen wordt in zout water veel sneller roest (Fe2O3) gevormd dan in zuiver water. Het zout is bij dit roesten van ijzer op te vatten als een A beginstof. B indicator. C katalysator. D reactieproduct.

12 Bij het proces waarmee het Franse bedrijf voorwerpen schoonmaakt, wordt waterstof gebruikt. Het bedrijf maakt de waterstof uit water waaraan men een beetje zuur heeft toegevoegd. Kan het bedrijf waterstof verkrijgen door destillatie of door elektrolyse van deze oplossing? A door geen van beide methoden B alleen door destillatie C alleen door elektrolyse D zowel door destillatie als door elektrolyse

9789006781342_EB_vmNas2.indb 11

30/04/20 08:59

Oriëntatietoets

Examenbundel 2020 | 2021

Lood 3p

13 Glazuur op aardewerk kan loodoxide (PbO) bevatten. Dergelijk aardewerk mag niet gebruikt worden om zure dranken (bijvoorbeeld sinaasappelsap) in te bewaren. Loodoxide reageert namelijk met H+ ionen waardoor er giftige loodionen (Pb2+) in de drank komen. → Geef de vergelijking van de reactie waardoor loodionen in de drank komen.

14 Je kunt onderzoeken of een drank loodionen bevat, door enkele druppels van een oplossing van natriumsulfide (Na2S) aan de drank toe te voegen. Als de drank loodionen bevat, ontstaat een zwarte stof. → Geef de formule van de zwarte stof, die dan ontstaat.

Reactiesnelheid Twee erlenmeyers bevatten elk 100 mL oplossing van hetzelfde zuur. De oplossing in de ene erlenmeyer bevat per liter oplossing 10,0 g van het zuur. De oplossing in de andere erlenmeyer bevat per liter oplossing 50,0 g van het zuur. Aan beide oplossingen wordt tegelijkertijd evenveel magnesiumpoeder toegevoegd. Er ontstaat waterstofgas. Meteen na het toevoegen van het magnesiumpoeder wordt de snelheid van de gasontwikkeling in de oplossing met 10,0 g zuur vergeleken met de snelheid van de gasontwikkeling in de oplossing met 50,0 g zuur. 2p

15 De A B C

snelheid van de gasontwikkeling in de oplossing met 10,0 g zuur is lager dan in de oplossing met 50,0 g zuur. hetzelfde als in de oplossing met 50,0 g zuur. hoger dan in de oplossing met 50,0 g zuur.

16 Na afloop van de reactie is in beide erlenmeyers geen magnesium meer aanwezig. De hoeveelheid waterstofgas die ontstaat in de oplossing met 10,0 g zuur wordt vergeleken met de hoeveelheid waterstof die ontstaat in de oplossing met 50,0 g zuur. De hoeveelheid waterstof die ontstaat in de oplossing met 10,0 g zuur is A kleiner dan in de oplossing met 50,0 g zuur. B hetzelfde als in de oplossing met 50,0 g zuur. C groter dan in de oplossing met 50,0 g zuur.

9789006781342_EB_vmNas2.indb 12

30/04/20 08:59

Nask 2 vmbo-gt / mavo

OWP NASK 2 VMBO Zuivere stof figuur 02 2p

Oriëntatietoets

of mengsel?

17 IJs (bevroren water), roomijs en ijzer worden, apart van elkaar, langzaam verwarmd vanaf –5 °C tot 10 °C. Tijdens de proeven wordt steeds de temperatuur gemeten. In de diagrammen is de temperatuur uitgezet tegen de tijd. temp (C) 10

temp (C) 10

tijd (min)

-5

tijd (min)

-5

diagram 1

diagram 2

diagram 3

Welk diagram hoort bij het verwarmen van ijs (bevroren water)?

Welk diagram hoort bij het verwarmen van ijzer?

A B C D E

diagram diagram diagram diagram diagram

1 1 2 2 3

tijd (min)

-5

2 3 1 3 1

Aardolie Aardolie is een mengsel van koolwaterstoffen. In een olieraffinaderij worden verschillende processen toegepast om zoveel mogelijk nuttige producten uit aardolie te krijgen. Eén van die processen is het kraken van aardolie. 2p

18 Welke van de onderstaande uitspraken is juist? 1 Kraken is het ontleden van stoffen. 2 Kraken is het scheiden van stoffen. A geen van beide B alleen 1 C alleen 2 D zowel 1 als 2

19 Aardolie levert een belangrijke grondstof voor de productie van de kunststof polypropeen. De polypropeenmoleculen zijn niet met dwarsverbindingen aan elkaar gekoppeld; de stof heeft geen netwerkstructuur. Wat gebeurt er met een kunststof zonder netwerkstructuur als men die verwarmt, en hoe noemt men zo’n kunststof? Bij verwarmen

Men noemt zo’n stof een

A B C D

thermoharder. thermoplast. thermoharder thermoplast.

smelt smelt smelt smelt

de de de de

stof. stof. stof niet. stof niet.

9789006781342_EB_vmNas2.indb 13

30/04/20 08:59

Oriëntatietoets

Examenbundel 2020 | 2021

De auto en het milieu 2p

20 In een automotor treden verbrandingsreacties op. Het gasmengsel dat de motor verlaat, bevat onder andere de volgende stoffen: CO, CO2 , H2O, N2 , NO en NO2. Welke van de stoffen CO, CO2 en H2O is of zijn ontstaan door volledige verbranding van koolwaterstoffen? OWP NASK 2 VMBO A alleen figuur 56 CO B alleen CO2 C alleen H2O D alleen CO en H2O E alleen CO2 en H2O F zowel CO als CO2 als H2O

21 Het gasmengsel dat de automotor verlaat, is schadelijk voor het milieu. Om de uitstoot van schadelijke stoffen te verminderen, is in het uitlaatsysteem van moderne auto’s een katalysator aangebracht. De onderstaande figuur geeft schematisch weer welke omzettingen van stoffen in een katalysator plaatsvinden. LPG lucht

motor

CO, CO2, H2O N2, NO, NO2

katalysator

CO2, H2O, N2

uitlaatsysteem

→ Geef de reactievergelijking van één van deze omzettingen.

9789006781342_EB_vmNas2.indb 14

30/04/20 08:59

Deel 1

Oefenen op onderwerp

9789006781342_EB_vmNas2.indb 15

30/04/20 08:59

9789006781342_EB_vmNas2.indb 16

30/04/20 08:59

1 Stoffen en scheidingsmethoden Stoffen

1 Welke van de stoffen keukenazijn en spiritus is een zuivere stof? A geen van beide stoffen B alleen keukenazijn C alleen spiritus D zowel keukenazijn als spiritus

2 Uit welke stof bestaat diamant? A goud B koolstof C silicium D ijzer

Aluminium

Op de website www.periodieksysteem.com staat informatie over elementen in het periodiek systeem. Bij elk element is een afbeelding gegeven met daarin een aantal toepassingen van het element. Hiernaast is de afbeelding bij het element aluminium weergegeven. Het metaal is buigzaam en niet sterk. In legeringen is het geschikt voor allerlei toepassingen. In de natuur komt dit element alleen in verbindingen voor, zoals in de ertsen kryoliet en bauxiet.

website is in van van X een vermeld. Dit getal 123 In In de de afbeelding afbeeldingopopdede website is plaats in plaats X getal een getal vermeld. Dit is uniek het element bepalend de plaats van element het periodiek getal voor is uniek voor heten element envoor bepalend voor dehet plaats vaninhet systeem. element in het periodiek systeem. → Geef dit getal.

 Geef dit getal.

4 Geef de formule van het metaal aluminium. Vermeld ook de toestandsaanduiding bij 13 kamertemperatuur. Geef de formule van het metaal aluminium. Vermeld ook de

toestandsaanduiding bij kamertemperatuur.

5 Een aluminiumlegering met koper, zink en tin wordt gebruikt in munten. de naam van deze met legering? 14 Wat Een isaluminiumlegering koper, zink en tin wordt gebruikt in munten. A amalgaam Wat is de naam van deze legering? B duraluminium A amalgaam C messing B nordic duraluminium D gold C messing D nordic gold © ThiemeMeulenhoff

In vliegtuigonderdelen worden ook aluminiumlegeringen gebruikt. De dichtheid van een bepaalde aluminiumlegering is 2,81 g per cm 3.  Geef aan of de massa van een bepaald vliegtuigonderdeel groter of 9789006781342_EB_vmNas2.indb 17 kleiner is wanneer het – in plaats van uit zuiver aluminium – bestaat uit 2p

30/04/20 08:59

Oefenen op onderwerp

Examenbundel 2020 | 2021

Goudwinning Op sommige plaatsen kunnen stukjes goud gemakkelijk gewonnen worden door goud-bevattend zand uit te wassen: het goud zakt naar de bodem terwijl het zand blijft zweven en met het water kan worden verwijderd. Bij een andere manier om goud te verkrijgen, wordt aan het goudbevattende gesteente kwik toegevoegd. Goud lost op in het kwik, de rest van het gesteente niet. Vervolgens wordt het verkregen mengsel van goud en kwik verwarmd. Daardoor verdampt het kwik en blijft het goud over. De kwikdamp laat men afkoelen, waarna het kwik opnieuw gebruikt kan worden.

6 Van welke scheidingsmethode wordt gebruik gemaakt bij het ‘uitwassen’ van goud? A adsorberen B bezinken C extraheren D filtreren

7 Geef het symbool van goud en van kwik.

8 Welke fase heeft het metaal kwik bij kamertemperatuur? A Bij kamertemperatuur is kwik een gas. B Bij kamertemperatuur is kwik een vloeistof. C Bij kamertemperatuur is kwik een vaste stof.

9 Hoe wordt een mengsel van kwik en een ander metaal, zoals goud, genoemd? A amalgaam B emulsie C suspensie

10 Welke scheidingsmethode wordt gebruikt bij het terugwinnen van kwik? A condenseren B destilleren C extraheren D indampen

9789006781342_EB_vmNas2.indb 18

30/04/20 08:59

OWP NASK 2 VMBO figuur 09

Nask 2 vmbo-gt / mavo

1 Stoffen en scheidingsmethoden

Smelttraject

11 In een reageerbuis wordt een vaste stof verwarmd. Het diagram geeft het temperatuurverloop tijdens de proef weer. temperatuur 80 (°C) 60 40 20 0 0

6 8 tijd (minuten)

Wat moet in de volgende uitspraak worden ingevuld om deze juist te maken? Het smelttraject van deze stof is van 1 A B C D E F

0 minuten 0 minuten 2 minuten 20 °C 20 °C 40 °C

tot

2 2 minuten 8 minuten 8 minuten 40 °C 60 °C 60 °C

12 Leg uit of de stof in deze proef een zuivere stof of een mengsel is.

Koper

13 Tot welke soort stoffen behoort het metaal koper? A legeringen B moleculaire stoffen C niet-ontleedbare stoffen D ontleedbare stoffen

14 Brons is een legering van koper en A goud B kwik C tin D zilver E zink

9789006781342_EB_vmNas2.indb 19

30/04/20 08:59

Oefenen op onderwerp

Examenbundel 2020 | 2021

Watertekort Mieke en Rob maken een meerdaagse voettocht. Ze besluiten in een bos te kamperen. Ze hebben echter een probleem. Ze kunnen in dat bos niet aan water komen en ze hebben maar één liter water in een veldfles bij zich. Ze hebben een krop sla gekocht voor het avondeten. De krop sla moet gewassen OWP NASK 2 VMBO worden, omdat er zand op de sla zit. Het water dat ze voor het wassen van de sla figuur 26 hebben, bewaren ze in een keteltje. Van dit water, dat wat zand bevat, gebruikt willen ze de volgende ochtend iets te drinken maken bij het ontbijt. Mieke en Rob kunnen zowel koffie als thee zetten, ze willen er echter geen zand in hebben. In de figuur zijn de manieren waarop zij koffie en thee maken weergegeven.

15 Bij het maken van welke van de dranken koffie of thee is het zand in het water niet hinderlijk? Geef een verklaring voor je antwoord.

16 Welke van de onderstaande scheidingsmethoden wordt zowel bij koffiezetten als bij theezetten toegepast? A adsorberen B destilleren C extraheren D indampen

17 Welke van de onderstaande uitspraken over de thee is juist? 1 De thee is een mengsel. 2 De thee is helder. A geen van beide B alleen 1 C alleen 2 D zowel 1 als 2

9789006781342_EB_vmNas2.indb 20

30/04/20 08:59

Nask 2 vmbo-gt / mavo

1 Stoffen en scheidingsmethoden

Sojaolie uit sojabonen Sojaolie wordt gewonnen uit sojabonen. De sojabonen worden na aankomst in de fabriek gereinigd, gebroken en tot vlokjes gewalst. Daarna gaan de sojavlokjes in een ketel. Er wordt hexaan aan toegevoegd om de olie eruit te halen. Per kg sojavlokjes wordt één kg hexaan toegevoegd. Hexaan is een vloeistof waarin de sojaolie goed oplost. De andere delen van de sojavlokjes zijn vast en lossen niet op in hexaan. Men zoVMBO een oplossing van sojaolie in hexaan. Deze oplossing kan goed OWPverkrijgt NASK 2 gescheiden figuur 12 worden van het restant van de vlokjes. Uit de oplossing kan het hexaan gemakkelijk worden teruggewonnen, omdat hexaan bij veel lagere temperatuur kookt dan sojaolie. Het productieproces kan schematisch worden weergegeven als: hexaan

sojavlokjes

extractie

scheiding 1

scheiding 2

sojaolie

restant sojavlokjes

18 Welke scheidingsmethode wordt toegepast bij scheiding 1? A adsorberen B destilleren C filtreren D indampen

19 Welke scheidingsmethode wordt toegepast bij scheiding 2? A adsorberen B destilleren C extraheren D filtreren

20 Men gebruikt hexaan als oplosmiddel. Men kan het hexaan in dit productieproces niet vervangen door water. Hieronder worden twee mogelijke redenen gegeven waarom men geen water in het productieproces kan gebruiken. Welke van deze redenen is juist? 1 Sojaolie lost slecht op in water. 2 Sojaolie is moeilijk te scheiden van water. A geen van beide B alleen 1 C alleen 2 D zowel 1 als 2

21 Een fabriek koopt per jaar 500 miljoen kg sojabonen in, om daar sojaolie uit te winnen. Sojabonen bevatten ongeveer 18 massaprocent sojaolie. → Moet deze fabriek per jaar ook 500 miljoen kg hexaan inkopen? Motiveer je antwoord.

9789006781342_EB_vmNas2.indb 21

30/04/20 08:59

Oefenen op onderwerp

Examenbundel 2020 | 2021

Dampkring

22 De dampkring van de aarde bestaat voornamelijk uit twee gassen. Behalve deze twee gassen komt nog een aantal andere gassen in een kleine hoeveelheid voor. → Geef de namen van de twee gassen waaruit de dampkring van de aarde voornamelijk bestaat.

Broeikasgassen Het broeikaseffect wordt veroorzaakt door een aantal gassen in de atmosfeer. Zonder het broeikaseffect zou de gemiddelde temperatuur op aarde –18 °C zijn in plaats van +15 °C. Waterdamp is het belangrijkste broeikasgas. Waterdamp kan weer gedeeltelijk uit de atmosfeer ‘verdwijnen’ wanneer waterdruppels worden gevormd die als regen naar beneden komen.

23 Hoe wordt het proces genoemd waarbij waterdamp uit de atmosfeer ‘verdwijnt’? A condenseren B destilleren C smelten D stollen E verdampen

24 Koolstofdioxide is een ander broeikasgas. Als welke soort deeltjes komt koolstofdioxide voor in de atmosfeer? A atomen B ionen C moleculen

Kampvuur

25 Na een kampvuur blijft altijd een hoeveelheid as over. Wanneer deze as met water wordt geschud, ontstaat een troebel mengsel. Hoe noemt men het soort mengsel dat is ontstaan? A emulsie B neerslag C oplossing D suspensie

9789006781342_EB_vmNas2.indb 22

30/04/20 08:59

Nask 2 vmbo-gt / mavo

1 Stoffen en scheidingsmethoden

Ballonnen Om een ballon te vullen, kan gekozen worden uit verschillende gassen. Afhankelijk van het soort gas kan een ballon al dan niet opstijgen. In onderstaande tabel is van een aantal gassen de dichtheid bij 20 ºC gegeven. gas dichtheid (10-3 g/cm3)

argon

helium

neon

lucht

koolstofdioxide

waterstof

zuurstof

1,66

0,17

0,84

1,20

1,85

0,083

1,33

26 Wilma heeft vier ballonnen. Ze vult de eerste ballon met argon, de tweede met neon, de derde met koolstofdioxide en de vierde met zuurstof. Ze legt de ballonnen op de grond en laat ze gelijktijdig los. Er blijkt maar één ballon omhoog te gaan. Welk gas zit in de ballon die omhoog gaat? A argon B koolstofdioxide C neon D zuurstof Luchtballonnen werden vroeger gevuld met waterstof. Tegenwoordig gebruikt men meestal helium of hete lucht. Omdat helium duur is, wordt in luchtballonnen meestal hete lucht gebruikt. Om de lucht in de ballon te kunnen verwarmen, wordt een brandstof meegenomen. De meest gebruikte brandstof is propaan. Propaan is bij normale druk en temperatuur een gas. Om zoveel mogelijk brandstof mee te kunnen nemen, wordt het propaan vloeibaar gemaakt.

27 Geef een reden waarom waterstof (bijna) niet meer als vulling voor luchtballonnen wordt gebruikt.

28 Tot welke groep stoffen behoort helium? A edelgassen B halogenen C metalen D zouten

29 Noem een manier om het gas propaan vloeibaar te maken.

9789006781342_EB_vmNas2.indb 23

30/04/20 08:59

Bitumen Oefenen op onderwerp

Examenbundel 2020 | 2021

Bij het maken van asfalt worden steen, zand en vulstof gemengd met bitumen. Bitumen is een zwart, troebel en stroperig mengsel dat Bitumen Bitumen 3 voornamelijk bestaat uit koolwaterstoffen. Deze koolwaterstoffen kunnen 4 worden ingedeeld in twee groepen: maltenen en asfaltenen. 5 De materiaaleigenschappen van steen, asfalt, zand zoals en de vulstof hardheid en de met 1 Bij het maken van asfalt worden gemengd 6 elasticiteit, hangen onder andere af van de samenstelling van het 2 bitumen. Bitumen is een zwart, troebel en stroperig mengsel dat 7 gebruikte bitumen. Daarbij speelt de verhouding tussen maltenen en 3 voornamelijk bestaat uit koolwaterstoffen. Deze koolwaterstoffen kunnen 8 asfaltenen in het bitumen een rol. Om deze verhouding te bepalen, wordt 4 worden ingedeeld in twee groepen: maltenen en asfaltenen. 9 het bitumen gemengd met heptaan ( C H ). De maltenen lossen daarbij 7 16 5 De materiaaleigenschappen van asfalt, zoals de hardheid en de 10 op, maar dehangen asfaltenen niet. 6 elasticiteit, onder andere af van de samenstelling van het 1 2

gebruikte bitumen. Daarbij speelt de verhouding tussen maltenen en asfaltenen het bitumen Zand is eenintriviale naam.een rol. Om deze verhouding te bepalen, wordt 9 het Geef bitumen gemengd met (C7H16bestanddeel ). De maltenen  de formule van hetheptaan belangrijkste vanlossen zand. daarbij 10 op, maar de asfaltenen niet. 2 Bitumen ontstaat als residu bij de destillatie van aardolie. Door welke stofeigenschap van bitumen kan het bitumen worden 1 Zand is een triviale naam.bij de destillatie van aardolie. 30 Bitumen ontstaat alsde residu afgescheiden van overige aardolie?  Geef destofeigenschap formule van het bestanddeel van zand. Door welke van belangrijkste bitumen kan het bitumen worden afgescheiden van A Bitumen heeft een lager kooktraject dan de overige aardolie. de overige aardolie? B Bitumen heeft een hoger kooktraject dan de overige aardolie. 2 Bitumen ontstaat als lager residu bij de destillatie van aardolie. A Bitumen heeft een kooktraject dan de overige aardolie. C Bitumen Bitumen heefteen een slechte in de overige aardolie. B hoger kooktraject dankan de overige aardolie. Door welke heeft stofeigenschap vanoplosbaarheid bitumen het bitumen worden D Bitumen heeft een goede oplosbaarheid in de overige aardolie. C Bitumen heeft oplosbaarheid afgescheiden vaneen deslechte overige aardolie? in de overige aardolie. 7

8 1

D goede in dede overige aardolie. A Bitumen Bitumenheeft heefteen een lageroplosbaarheid kooktraject dan overige aardolie. 3 Geef de naam van de scheidingsmethode die is beschreven in de regels 8 B Bitumen heeft een hoger kooktraject dan de overige aardolie. tot endemet 10.van de scheidingsmethode die is beschreven in de regels 8 tot en 31 Geef naam C Bitumen heeft een slechte oplosbaarheid in de overige aardolie. met 10. D heeft een goede oplosbaarheid in de overige aardolie. 4 Tot Bitumen welk(e) type(n) stoffen behoort heptaan (regel 9)? 32 Tot welk(e) type(n) stoffen behoort heptaan (regel 9)? Neem onderstaande tabel over en vul deze in. Maak steeds een keuze 3 Geef de naam van tabel de scheidingsmethode is steeds beschreven in detussen regels‘wel’ 8 Neem over en vul deze in. die Maak een keuze tussenonderstaande 'wel' of 'niet'. tot‘niet’. en met 10. of 4

wel/niet Tot welk(e) type(n) stoffen behoort heptaan (regel 9)? wel/niet moleculaire stof … over en vul deze in. Maak steeds een keuze Neem onderstaande tabel moleculaire stof … tussen 'wel' of 'niet'. koolwaterstof … koolwaterstof

ontleedbare stof

…

… … wel/niet

moleculaire stof … Bij het aanleggen van asfaltwegen wordt warm asfalt als een dik vloeibaar koolwaterstof … mengsel op het wegdek aangebracht. Bij afkoelen hardt het asfalt uit. ontleedbare stof worden … hergebruikt. Het wordt dan verwarmd en Asfalt kan volledig eventueel vermengd met een andere bitumensoort om nieuw asfalt met de juiste te krijgen. Bij hetmateriaaleigenschappen aanleggen van asfaltwegen wordt warm asfalt als een dik vloeibaar

mengsel op het wegdek aangebracht. Bij afkoelen hardt het asfalt uit. Asfalt kan volledig worden hergebruikt. Het wordt dan verwarmd en 5 Bitumen eenmateriaal materiaal zich gedraagt als een thermoplast. 33 Bitumen isiseen datdat zich gedraagt als een thermoplast. eventueel vermengd met een andere bitumensoort om nieuw asfalt → Leg uit manier kan worden hergebruikt, omdat het met bitumen  Leg uit dat dat asfalt asfaltop opdeze deze manier kan worden hergebruikt, omdat hetde juiste materiaaleigenschappen te krijgen. de eigenschappen van een thermoplast heeft. bitumen de eigenschappen van een thermoplast heeft. Bitumen is een materiaal dat zich als een thermoplast. lees verder ►►► 3 /gedraagt 14  Leg uit dat asfalt op deze manier kan worden hergebruikt, omdat het bitumen de eigenschappen van een thermoplast heeft.

2p 5 GT-0174-a-17-1-o

GT-0174-a-17-1-o

9789006781342_EB_vmNas2.indb 24

3 / 14

lees verder ►►►

30/04/20 08:59

Nask 2 vmbo-gt / mavo

HINTS

Hints bij hoofdstuk 1 7 Symbolen (afkortingen) van de atoomsoorten staan in Binas 30. 15 Waar komt het zand uit de ketel terecht? 21 Bekijk het blokschema: wat gebeurt er met de hexaan? 33 Wat betekenen de twee delen thermo en plast in het begrip thermoplast?

ÂŠ ThiemeMeulenhoff

9789006781342_EB_vmNas2.indb 25

30/04/20 08:59

examen bundel examenbundel.nl

examenbundel 2020 2021

samengevat vmbo Nederlands 2F vmbo Rekenen 2F vmbo-kgt Economie vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde vmbo-kgt Wiskunde

Meer dan alleen oefenexamens

Tips, tricks en informatie die jou helpen bij het slagen voor je eindexamen vind je op examenbundel.nl! Nog meer kans op slagen? Volg ons ook op social media. #geenexamenstress

vmbo-kgt Nask 1 vmbo-gt Nask 2 vmbo-kgt Biologie

vmbo-gt Nask 2

examenidioom + examenbundel + samengevat + zeker slagen! = #geenexamenstress

2020 2021

vmbo-gt/mavo

Nask 2

examenidioom vmbo Engels vmbo Duits vmbo Frans

zeker slagen ! voor vmbo, havo ĂŠn vwo

EB_vmbo_nask2_170x240.indd 1

9 789006 781342

3/06/20 09:14