examen bundel examenbundel.nl
NIEU VoorbereW op het d iding igit examen ale
Meer dan alleen oefenexamens
boek Nu bij je
del.nl n u b n e m mijn.eoxeafenen, video’s en meer Online
2021 2022
vmbo-k
Nederlands
examenbundel.nl
examen bundel Meer dan alleen oefenexamens
2021 2022
vmbo-k
M. Reints J. van Nassau
Nederlands
mijn.examenbundel.nl Slagen zonder examenstress doe je met Examenbundel, Samengevat, Examenidioom en Zeker Slagen! Alles voor je schoolexamens en je centrale examens in je boeken, maar ook online.
Quickscan
Oefenexamens
Antwoorden bij de oriëntatietoets
Overzicht van al je examenvakken
Video’s en andere leerbronnen
En nog veel meer op Mijn Examenbundel!
Ga naar mijn.examenbundel.nl en log in op Mijn Examenbundel. Met deze code krijg je toegang tot heel veel (digitale) extra’s die bij je bundel horen:
Deze code is uniek en door één persoon te gebruiken. Geldig tot 15 juli 2022.
#ikgazekerslagen
Voorwoord Met deze Examenbundel bereid je je goed voor op het digitale eindexamen. Je oefent met echte examenopgaven. In de uitwerkingen staan de antwoorden met een duidelijke uitleg. Zo weet je precies wat je goed en fout hebt gedaan. Gebruik naast deze Examenbundel ook het boek Samengevat om te leren voor je examen. Hierin vind je een handige samenvatting van alle examenstof.
examen bundel
+
Oefenen met echte examens en duidelijke uitwerkingen
samen gevat }
Overzichtelijke samenvatting van de examenstof
Wanneer is je examen? De digitale eindexamens worden afgenomen in de periode van maandag 4 april tot en met donderdag 23 juni 2022. Kijk in het rooster van je school voor de precieze datum. Namens team Examenbundel heel veel succes! Heb je een vraag of opmerking over deze Examenbundel? Ga dan naar examenbundel.nl/contact.
Opmerking De overheid stelt de regels op voor het examen. Bijvoorbeeld wat de examenonderwerpen zijn, welke hulpmiddelen je mag gebruiken en wanneer het examen is. De auteurs en uitgever hebben deze Examenbundel met grote zorg samengesteld. Soms veranderen de regels van de overheid echter of worden er nieuwe afspraken gemaakt over wat die regels betekenen. Raadpleeg daarom altijd je docent of onze website www.examenbundel.nl voor actuele informatie die voor jouw examen van belang is.
© ThiemeMeulenhoff
3
Inhoud
3 Voorwoord
O riëntatietoets
9 Oriëntatietoets leesvaardigheid 17 Oriëntatietoets kijk- en luistervaardigheid 21 Oriëntatietoets schrijfvaardigheid
Deel 1
Theorie met oefenopgaven
27 Inleiding
28 28 29 32 33 37 40 41 43 45
1 Leesvaardigheid 1.1 Tekstsoorten 1.2 Leesstrategieën 1.3 Moeilijke woorden 1.4 Beeld en opmaak 1.5 Schrijfdoel en lezers 1.6 Feiten en meningen 1.7 Indeling van de tekst 1.8 Tekstrelaties en signaalwoorden 1.9 Hoofdonderwerp, hoofdgedachte, hoofdvraag, thema 46 1.10 Hoofdzaken, samenvatting 47 1.11 Kopje 49 Uitwerkingen oefenopgaven leesvaardigheid 54 54 54 55 56 57 58 60 60 61
2 Kijk- en luistervaardigheid 2.1 Spreekdoel 2.2 Soort fragment 2.3 Kijk- en luisterstrategie 2.4 Moeilijke woorden 2.5 Signaalwoorden 2.6 Relatie tekst en beeld 2.7 Onderwerp en hoofdgedachte 2.8 Een oordeel geven Uitwerkingen oefenopgaven kijk- en luistervaardigheid
© ThiemeMeulenhoff
3 Schrijfvaardigheid 3.1 Schrijfdoel 3.2 Tekstsoort 3.3 Voor wie schrijf je? 3.4 Beoordeling van je schrijfopdracht 3.5 Stap voor stap schrijven 3.6 Opbouw alinea 3.7 Een leesbare schrijfstijl 3.8 Signaalwoorden 3.9 Zakelijke brief / Zakelijke e-mail 3.10 Persoonlijke brief / Persoonlijke e-mail 76 3.11 Artikel 79 3.12 Formulier 82 Uitwerkingen oefenopgaven schrijfvaardigheid
63 63 63 64 64 65 66 67 68 69 74
89 Belangrijke begrippen
Deel 2
Oefenexamens met uitwerkingen
93 Tips bij het maken van het examen Nederlands 95 Oefenexamen 1 129 Oefenexamen 2 160 Oefenexamen 3 191 Oefenexamen 4
221 Register
5
Oriëntatietoets
7
Wat voor teksten en vragen krijg je op een examen? De oriëntatietoets leesvaardigheid geeft je een eerste indruk. De antwoorden en een studieadvies vind je op mijn.examenbundel.nl.
Oriëntatietoets leesvaardigheid
9
Oriëntatietoets leesvaardigheid Tekst 1 » Lees eerst vraag 1 op de volgende bladzijde. Zoek daarna de antwoorden op in de tekst. Je hoeft de tekst dus niet eerst helemaal door te lezen.
Test zonnebrandmiddelen
1
Garnier
7,4
7,4
7,4
7,5
15,00
200
7,50
2
Nivea
7,3
7,2
7,6
7,2
17,50
400
4,40
3
La Roche Posay
7,3
7,4
6,5
8,0
19,50
250
7,80
4
Eucerin
7,3
7,2
7,8
8,1
16,65
150
11,10
5
Vichy
7,2
7,2
7,4
7,1
20,90
300
6,95
6
Biotherm
7,2
7,3
7,1
6,8
31,00
400
7,75
7
Yves Rocher
7,0
6,8
7,9
7,3
11,90
150
7,95
8
Kruidvat
6,9
6,9
7,1
7,3
8,00
400
2,00
9
Cien
6,8
6,5
7,5
7,9
1,00
50
2,00
10
Nivea Bronze
6,8
7,3
8,4
7,4
15,50
200
7,75
11
Hema
6,6
7,3
7,5
7,4
6,00
200
3,00
12
Lavera
6,4
7,0
5,0
5,3
8,80
75
11,70
13
Clarins
3,1
2,2
7,8
5,1
25,50
125
20,40
14
Europrofit
2,8
1,8
6,4
7,0
3,75
300
1,25
15
Clinique
2,0
1,0
6,7
6,0
24,50
125
19,60
merk
testoordeel
prijs per 100 ml (in euro’s)
10%
inhoud verpakking (in ml)
juiste factor op etiket
20%
prijs verpakking (in euro’s)
gebruiksgemak
70%
parfum
bescherming
Overzicht van testoordeel
weging voor testoordeel
beste uit de test beste koop
afrader
© ThiemeMeulenhoff
Naar een artikel van Lauri ten Grotenhuis, Consumentengids
11
Oriëntatietoets
Examenbundel 2021 | 2022
1 Kruis bij iedere uitspraak aan of deze juist of onjuist is. juist
onjuist
Er zijn vier zonnebrandcrèmes waarvoor je meer dan tien euro per 100 ml moet betalen. Clarins zonnebrandcrème scoort onvoldoende (lager dan een 5,5) op ‘bescherming’ en er is parfum aan toegevoegd. Het testonderdeel ‘bescherming’ telt voor 75% mee in het testoordeel. Er zijn drie zonnebrandcrèmes met een onvoldoende (lager dan een 5,5) als testoordeel. De zonnebrandcrème van Hema heeft een hoger testoordeel voor ‘bescherming’ dan de beste koop.
Tekst 2
En vanavond surveilleert Sonja weer in de binnenstad.
E n j ij ? Word ook v rij ijw will illii ge r bij de poli tie. Overwicht en een scherpe blik komen niet alleen voor de klas goed van pas. Als politievrijwilliger kun je jouw talent ook op andere manieren inzetten. In een team van enthousiaste politiemedewerkers verricht je een paar keer per maand afwisselende taken. Dat kan in uniform op straat zijn, maar ook achter de schermen op het bureau. Wat je achtergrond ook is; met jouw unieke kennis en ervaring ben je een waardevolle aanvulling voor de politie. Ben jij maatschappelijk betrokken en wil je je vrije tijd spannend én zinvol besteden? Dan is vrijwilligerswerk bij de politie iets voor jou. Ontdek je mogelijkheden op wordpolitievrijwilliger.nl. <<waakzaam en dienstbaar>>
Naar een advertentie in Metro Holland
12
© ThiemeMeulenhoff
Nederlands vmbo-k
Leesvaardigheid
2 Welk citaat past het best bij de afbeelding van deze advertentie? Ben jij maatschappelijk betrokken en wil je je vrije tijd spannend én zinvol besteden? Dan is vrijwilligerswerk bij de politie iets voor jou. In een team van enthousiaste politiemedewerkers verricht je een paar keer per maand afwisselende taken. Overwicht en een scherpe blik komen niet alleen voor de klas goed van pas. Als politievrijwilliger kun je jouw talent ook op een andere manier inzetten. Wat je achtergrond ook is; met jouw unieke kennis en ervaring ben je een waardevolle aanvulling voor de politie.
! ! ! !
3 Wat weet je zeker over Sonja? » Geef de DRIE juiste antwoorden aan. Sonja beschikt over kwaliteiten die ze bij haar politiewerk goed kan gebruiken. Sonja heeft veel plezier in haar werk als docent. Sonja heeft zowel als docent en als politieagent veel ervaring. Sonja is sociaal betrokken bij de maatschappij. Sonja is vrijwilliger bij de politie. Sonja was liever bij de politie gaan werken dan in het onderwijs. 4 Wie heeft de advertentie geplaatst? Dat kun je niet uit de advertentie opmaken. De politie heeft de advertentie geplaatst. Een basisschool heeft de advertentie geplaatst. Een vrijwilligersorganisatie heeft de advertentie geplaatst.
! ! ! !
Tekst 3
Waarom tieners elke maandag moe op school verschijnen
(1) Op maandagochtend vrolijk fluitend en vol energie naar school? Voor tieners geldt dit sowieso niet, blijkt uit Zweeds onderzoek. En dat is niet zonder reden: tieners beginnen hun maandag namelijk met een
© ThiemeMeulenhoff
jetlag, concluderen de onderzoekers. Mét de nodige gevolgen... (2) Het onderzoek, dat werd gehouden aan de Örebro Universiteit in Zweden, volgde ongeveer 2700 middelbare scholieren in de leeftijd van 13 tot en met 16 jaar. Chagrijnig en moe (3) Hoe zit dat dan met die jetlag? Uit de studie blijkt dat tieners in het weekend langer slapen (dat wisten wij ook al). Maar doordat ze later naar bed gaan en weer later wakker worden, komen ze op maandag met een gewijzigde slaapcyclus - een jetlag dus - op school. “En dat zorgt
13
Oriëntatietoets
ervoor dat ze chagrijnig en moe aan hun week beginnen”, vertelt hoofdonderzoeker Serena Bauducco. Niet genoeg slaap (4) Sommige tieners hebben totaal geen last van de jetlag, legt Bauducco uit. Maar voor andere kinderen geldt dit niet. Voor deze groep kan het wel drie tot vier dagen duren voordat ze weer aan hun dagelijkse routine gewend zijn. En dan is de week bijna om en begint het weer van voor af aan. Twintig procent van de kinderen die meededen aan het onderzoek kreeg niet genoeg slaap gedurende de week. Gevolgen (5) En dát heeft nog meer gevolgen, kwam uit de studie naar voren. Te weinig slaap verdrievoudigt de kans dat een tiener überhaupt niet komt opdagen op school. Daarnaast zorgen de slaapproblemen ervoor dat kinderen gestrest zijn en zich meer zorgen maken over school. (6) Aan de hand van de resultaten bedachten Bauducco en haar medeonderzoekers een programma waardoor kinderen wél een routine
Examenbundel 2021 | 2022
met genoeg slaap konden creëren. Het programma bestond onder andere uit: geen mobiel meenemen naar bed en geen berichtjes meer versturen na tien uur ‘s avonds. Maar het draaide ook om het belang van plannen: hoe maak je genoeg ruimte voor je huiswerk, maar óók voor vrije tijd én slaap? Minder stress, meer slaap (7) En wat bleek? Kinderen die eerder te weinig sliepen, verbeterden hun slaaproutines met het programma. “Ze waren minder gestrest en sliepen beter”, vertelt Bauducco. Later naar school? (8) Er zijn al scholen in Zweden die hun leerlingen later laten beginnen, om mee te gaan in het ritme van tieners. Sommige onderzoekers denken dat dat ervoor zorgt dat kinderen betere resultaten halen op school. Ook Bauducco staat daar positief tegenover. “Ik denk dat het de moeite waard is om uit te proberen.” Naar een artikel van de website van ScienceDaily
5 Wat is het onderwerp van deze tekst? slaaproutine bij tieners andere schooltijden voor tieners programma voor slaapproblemen bij tieners tieners en jetlags
! ! ! !
6 Wat is de belangrijkste vraag die in deze tekst wordt gesteld? Hoeveel slaapt een tiener gemiddeld per week? Waarom moeten scholen de schooltijden van hun leerlingen aanpassen? Wat is het effect van het veranderende slaappatroon van tieners?
! ! !
7 Welk kopje past het best boven alinea 6? Hoe krijgen kinderen wel genoeg slaap? Hoe maak je huiswerk op een goede manier? Hoeveel moet je gemiddeld als kind slapen?
! ! !
14
© ThiemeMeulenhoff
Nederlands vmbo-k
Leesvaardigheid
8 Wat is de beste samenvatting van deze tekst? Er is onderzoek gedaan naar de slaapcyclus van tieners. Uit het onderzoek blijkt dat tieners last hebben van een jetlag. Het zou goed zijn als scholen hier rekening mee houden door schooltijden aan te passen. In Zweden zijn er scholen die hun lessen afstemmen op het slaapgedrag van tieners. Zo beginnen veel scholen later, omdat tieners nu eenmaal een andere slaaproutine hebben. Door later te starten zijn tieners minder gestrest en presteren ze beter. Serena Beaducco heeft een programma voor tieners ontwikkeld. Dat programma legt de nadruk op het creëren van routine. Ook adviseert het programma om de mobiel niet te gebruiken in de avond. Verder krijgt de tiener tips om op tijd al het huiswerk te maken. Veel tieners hebben in het weekeinde een ander slaapritme. Een slaaproutine kan helpen om ervoor te zorgen dat tieners voldoende slaap krijgen. Het hebben van slaaproutine is namelijk belangrijk voor het beter functioneren op school.
! ! ! !
© ThiemeMeulenhoff
15
examenbundel vmbo-gt / mavo Nederlands vmbo-k Nederlands vmbo-gt / mavo Engels vmbo-gt / mavo Duits vmbo-gt / mavo Frans vmbo-gt / mavo Economie vmbo-gt / mavo Maatschappijkunde vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde vmbo-gt / mavo Wiskunde vmbo-gt / mavo Nask 1 vmbo-gt / mavo Nask 2 vmbo-gt / mavo Biologie
samengevat vmbo Nederlands 2F vmbo Rekenen 2F vmbo-kgt Economie vmbo-kgt Maatschappijkunde vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde vmbo-kgt Wiskunde
Tips, tricks en informatie die jou helpen bij het slagen voor je eindexamen vind je op examenbundel.nl! Nog meer kans op slagen? Volg ons ook op social media. #geenexamenstress
vmbo-gt / mavo Nask 1 vmbo-gt / mavo Nask 2 vmbo-kgt Biologie
examenidioom + examenbundel + samengevat + zeker slagen! = #geenexamenstress
examenidioom vmbo Engels vmbo Duits vmbo Frans
zeker slagen ! voor vmbo, havo én vwo
9 789006 698534