examen bundel examenbundel.nl
Meer dan alleen oefenexamens
boek Nu bij je
del.nl n u b n e m mijn.eoxeafenen, video’s en meer Online
2021 2022
vwo
Economie
examenbundel.nl
examen bundel Meer dan alleen oefenexamens
2021 2022
drs. J.P.M. Blaas
vwo
Economie
mijn.examenbundel.nl Slagen zonder examenstress doe je met Examenbundel, Samengevat, Examenidioom en Zeker Slagen! Alles voor je schoolexamens en je centrale examens in je boeken, maar ook online.
Quickscan
Antwoorden bij de oriëntatietoets
Oefenexamens
Overzicht van al je examenvakken
Video’s en andere leerbronnen
En nog veel meer op Mijn Examenbundel!
Ga naar mijn.examenbundel.nl en log in op Mijn Examenbundel. Met deze code krijg je toegang tot heel veel (digitale) extra’s die bij je bundel horen:
Deze code is uniek en door één persoon te gebruiken. Geldig tot 15 juli 2022.
#ikgazekerslagen
Voorwoord Met deze Examenbundel bereid je je goed voor op het eindexamen en op de schoolexamens. Je oefent met echte examenopgaven. In de uitwerkingen staan de antwoorden met een duidelijke uitleg. Zo weet je precies wat je goed en fout hebt gedaan. Gebruik naast deze Examenbundel ook het boek Samengevat om te leren voor je examen. Hierin vind je een handige samenvatting van alle examenstof.
examen bundel
+
Oefenen met echte examens en duidelijke uitwerkingen
samen gevat }
Overzichtelijke samenvatting van de examenstof
Wil je weten op welke datum het centraal examen is? Ga naar examenbundel.nl/examenrooster voor het actuele examenrooster. Of scan de QR-code:
Namens team Examenbundel heel veel succes! Heb je een vraag of opmerking over deze Examenbundel? Ga dan naar examenbundel.nl/contact.
Opmerking De overheid stelt de regels op voor het examen. Bijvoorbeeld wat de examenonderwerpen zijn, welke hulpmiddelen je mag gebruiken en wanneer het examen is. De auteurs en uitgever hebben deze Examenbundel met grote zorg samengesteld. Soms veranderen de regels van de overheid echter of worden er nieuwe afspraken gemaakt over wat die regels betekenen. Raadpleeg daarom altijd je docent of onze website www.examenbundel.nl voor actuele informatie die voor jouw examen van belang is.
© ThiemeMeulenhoff
3
Inhoud 3 Voorwoord 7 Stappenplan: hoe leer je met de Examenbundel? 13 Tips voor (examen)opgaven economie
riëntatietoets O
17 Opgaven
Deel 1
Oefenen op onderwerp
1 Domein D Concept markt 25 Oefenvragen 62 Hints - Uitwerkingen
2 Domein E Concept ruilen over de tijd 87 Oefenvragen 102 Hints - Uitwerkingen 3 Domein F Concept samenwerken en onderhandelen 113 Oefenvragen 130 Hints - Uitwerkingen 4 Domein G Concept risico en informatie 141 Oefenvragen 164 Hints - Uitwerkingen 5 Domein H Concept welvaart en groei 180 Oefenvragen 213 Hints - Uitwerkingen 6 Domein I Concept goede tijden, slechte tijden 238 Oefenvragen 259 Hints - Uitwerkingen
© ThiemeMeulenhoff
Deel 2a
Examens met uitwerkingen
Examen 2018-I 277 Opgaven 285 Uitwerkingen Examen 2018-II 290 Opgaven 298 Uitwerkingen Examen 2019-I 302 Opgaven 311 Uitwerkingen Examen 2019-II 316 Opgaven 323 Uitwerkingen
Deel 2b
Examen zonder uitwerkingen
Examen 2021-I 331 Opgaven
Bijlagen
Cijferbepaling Onderwerpregister
5
Hoe leer je met de Examenbundel? Stappenplan: hoe leer je met de Examenbundel? Natuurlijk kun je de Examenbundel van voor naar achter doorwerken of er kriskras wat onderdelen uithalen om mee te oefenen, maar je kunt het ook systematischer aanpakken. Als je oefenen met de Examenbundel combineert met leren uit Samengevat, bereid je je optimaal voor op je examen. Op de volgende pagina’s vind je drie routes die laten zien hoe je kunt leren met de Examenbundel. Kies de route die past bij jouw manier van leren: • Route 1: Ga je graag meteen aan de slag? Start met oefenen per onderwerp. • Route 2: Wil je eerst weten waar je staat? Start met de oriëntatietoets. • Route 3: Leer je liever eerst de theorie? Start met leren per onderwerp.
Wil je weten wat je leerstijl is?
ute Kies de rouw die bij jo an manier v t! leren pas
Lees ook de tip s! Voorkom verrassingen tijdens je examen.
#ikgazekerslagen © ThiemeMeulenhoff
7
Stappenplan
Examenbundel 2021 | 2022
Route 1 Ga je graag meteen aan de slag? Start met oefenen per onderwerp.
Maak per week opgaven van een hoofdstuk in deel 1 van de Examenbundel. Kijk de opgaven na met de bijbehorende uitwerkingen. Meer dan de helft goed.
De helft of minder goed. Neem het bijbehorende hoofdstuk in Samengevat door.
januari & februari
Oefen met het onderwerpregister achter in de Examenbundel meer opgaven over dit onderwerp uit de verschillende examens. Kijk die opgaven na. Meer dan de helft goed.
De helft of minder goed. Maak de opgaven van dat hoofdstuk uit deel 1 die je nog niet gemaakt had. Gebruik de hints.
Maak de oriëntatietoets. Bereken je score met de uitwerkingen op mijn.examenbundel.nl. Voldoende.
maart
Onvoldoende.
Bestudeer Samengevat over de onderwerpen die minder goed gingen. Oefen opgaven uit deel 1 van de Examenbundel en via het onderwerpregister uit de verschillende examens over het betreffende onderwerp. Gebruik de hints!
8
© ThiemeMeulenhoff
Economie vwo
Hoe leer je met de Examenbundel?
Maak een heel examen uit deel 2a van de Examenbundel. Kijk het examen na met de bijbehorende uitwerkingen. Tevreden met het resultaat.
Niet tevreden met het resultaat. Kijk met behulp van het onderwerpregister welke onderdelen nog niet goed gaan en waar voor jouw gevoel wel winst is te behalen. Je hoeft niet alles goed te doen!
april
Bestudeer Samengevat en maak via het onderwerpregister van de Examenbundel een aantal opgaven over dat onderwerp uit deel 1 en 2a tot je tevreden bent met het resultaat. Blijf oefenen met deel 2a zodat je met vertrouwen het examen in gaat.
#geenexamenstress
© ThiemeMeulenhoff
9
Stappenplan
Examenbundel 2021 | 2022
Route 2 Wil je eerst weten waar je staat? Start met de oriëntatietoets.
Maak de oriëntatietoets in de Examenbundel. Bereken je score met de uitwerkingen op mijn.examenbundel.nl.
januari
Voldoende.
Onvoldoende. Kijk welke onderwerpen uit deel 1 van de Examenbundel nog niet goed gingen.
februari
Bestudeer elk hoofdstuk in Samengevat. Maak opgaven per onderwerp uit deel 1 van de Examenbundel. Kijk de opgaven na met de bijbehorende uitwerkingen. Meer dan de helft goed.
De helft of minder goed. Oefen met het onderwerpregister achter in de Examenbundel meer opgaven over dit onderwerp uit de verschillende examens.
maart
Kijk die opgaven na. Meer dan de helft goed.
De helft of minder goed.
Maak de opgaven van dat hoofdstuk uit deel 1 die je nog niet gemaakt had. Gebruik de hints.
Maak een heel examen uit deel 2a van de Examenbundel.
april
10
© ThiemeMeulenhoff
Economie vwo
Hoe leer je met de Examenbundel?
Kijk het examen na met de bijbehorende uitwerkingen. Tevreden met het resultaat.
Niet tevreden met het resultaat. Kijk met behulp van het onderwerpregister welke onderdelen nog niet goed gaan en waar voor jouw gevoel wel winst is te behalen. Je hoeft niet alles goed te doen!
april
Bestudeer Samengevat en maak via het onderwerpregister van de Examenbundel een aantal opgaven over dat onderwerp uit deel 1 en 2a tot je tevreden bent met het resultaat. Blijf oefenen met deel 2a zodat je met vertrouwen het examen in gaat.
#geenexamenstress
© ThiemeMeulenhoff
11
Stappenplan
Examenbundel 2021 | 2022
Route 3 Leer je liever eerst de theorie? Start met leren per onderwerp.
januari & februari
Bestudeer per week een hoofdstuk uit Samengevat. Maak de oriëntatietoets van de Examenbundel. Bereken je score met de uitwerkingen op mijn.examenbundel.nl. Voldoende.
Onvoldoende. Kijk welke onderwerpen uit deel 1 van de Examenbundel nog niet goed gingen.
maart
Maak de opgaven uit deel 1 over die onderwerpen. Kijk die opgaven na. Meer dan de helft goed.
De helft of minder goed.
Oefen met het onderwerpregister achter in de Examenbundel meer opgaven over dit onderwerp uit de verschillende examens. Maak een heel examen uit deel 2a van de Examenbundel. Kijk het examen na met de bijbehorende uitwerkingen. Tevreden met het resultaat.
Niet tevreden met het resultaat. Kijk met behulp van het onderwerpregister welke onderdelen nog niet goed gaan en waar voor jouw gevoel wel winst is te behalen. Je hoeft niet alles goed te doen!
april
Bestudeer Samengevat en maak via het onderwerpregister van de Examenbundel een aantal opgaven over dat onderwerp uit deel 1 en 2a tot je tevreden bent met het resultaat. Blijf oefenen met deel 2a zodat je met vertrouwen het examen in gaat.
#geenexamenstress 12
© ThiemeMeulenhoff
Tips voor (examen)opgaven economie Bij het oplossen van problemen zoals een examenopgave doorloop je drie fasen: voorbereiding, uitvoering en controle. Vaak krijgt de uitvoering de meeste aandacht en wordt ten onrechte weinig tijd besteed aan voorbereiding en controle. Hieronder vind je enkele tips die je bij het maken van opgaven kunnen helpen. Sommige lijken vanzelfsprekend, die gebruik je onbewust waarschijnlijk al. Andere tips zijn misschien minder bekend. Lees ze, pas ze toe en je resultaten verbeteren. Voorbereiding • Kijk eerst vluchtig alle opgaven door. Begin met de opgaven die je vertrouwd voorkomen. • Je krijgt op het eindexamen een boekje met opgaven. Elke opgave kost in principe evenveel tijd. Maak een globale tijdsplanning: Opgave 1 25 Opgave 2 25 Opgave 3 25 Opgave 4 25 Opgave 5 25 Opgave 6 25 over 30 180 minuten Gebruik de tijd die je over hebt, om opengelaten vragen nog eens te proberen of vragen waarbij je twijfelde, na te kijken. • L ees de opgave en de informatiebronnen die erbij horen rustig en nauwkeurig. Onderstreep of markeer aanwijzingen, begrippen, getallen en tekstregels, die belangrijk kunnen zijn. Dat is handig als je je antwoord formuleert. • W ees er op bedacht dat een informatiebron bij meerdere vragen van de opgave nodig is. • L ees de toelichtingen en de getallen bij het gebruik van figuren, grafieken en tabellen goed. Gaat het bijvoorbeeld om procenten, procentuele veranderingen ten opzichte van het voorafgaande jaar, absolute bedragen, miljoenen of miljarden, jaren of kwartalen, indexcijfers, euro’s of vreemde valuta? • V eel foute antwoorden zijn het gevolg van het niet goed lezen. Vraag je altijd af bij een vraag waarin je iets moet verklaren of een verband moet leggen, wat de oorzaak is en wat het gevolg. • S lechts een enkele keer zul je uitsluitend met parate kennis het antwoord moeten geven. • Welke tussenstappen moet je zetten om de vraag te beantwoorden? Soms moet je informatie opzoeken en selecteren, dan weer moet je informatie vergelijken. Vaak kun je pas een antwoord geven door eerst een berekening te maken. • Het kan handig zijn je antwoord in steekwoorden op kladpapier te noteren, zeker bij antwoorden met meer onderdelen. • Begin met de uitvoering, het schrijfwerk, wanneer je de aanpak van de (hele) opgave overziet.
© ThiemeMeulenhoff
13
Tips voor (examen)opgaven economie
Examenbundel 2021 | 2022
Uitvoering • Reserveer op je papier voor elke opgave voldoende ruimte. Je werk wordt daardoor overzichtelijker en je kunt je antwoorden gemakkelijker aanvullen. • Wanneer je de opgaven niet in de aangegeven volgorde maakt, noteer ze dan toch op je antwoordvel in de aangegeven volgorde. Reserveer dus ruimte voor de opgaven die je nog even overslaat. • Als om een berekening wordt gevraagd, laat dan zien hoe je aan het eindgetal gekomen bent. Als de methode van berekening goed is, maar je hebt een rekenfout gemaakt wordt dit meestal niet fout gerekend. • Als om een verklaring, een uitleg, argumenten of een standpunt wordt gevraagd, moet je die geven; anders is je antwoord nul (0) punten waard. Formuleer altijd in korte, zakelijke en hele zinnen. • Wanneer je onder het schrijven begint te twijfelen en je het (voorbereide) antwoord wilt wijzigen, lees dan de vraag nog eens nauwkeurig. • Schrijf altijd iets op, ook als je twijfelt. In een onvolledig antwoord kan toch iets staan waarmee je punten kunt scoren. Controle • Ga na of je alle opgaven, ook de laatste, hebt gemaakt. • Lees de vraag nog eens over. Is hij volledig beantwoord? • Vind je het gegeven antwoord zinnig? Klopt de orde van grootte van een cijfer, bijvoorbeeld een premie opstalverzekering van 100.000 euro in plaats van 100 euro? • Is de juiste eenheid vermeld, bijvoorbeeld 100 dollar in plaats van 100 euro? • Soms wordt om een afronding gevraagd in hele bedragen of in decimalen. Let dan op het juiste aantal cijfers achter de komma. • Wees voorzichtig met verbeteren. Vaak is de eerste gedachte de beste. Wanneer je toch gaat verbeteren, doe dit dan duidelijk. Soms is het beter een hele vraag door te strepen en opnieuw te beginnen. Ga na of een verbetering geen gevolgen heeft voor een ander deel van je antwoord(en).
14
© ThiemeMeulenhoff
Hoe zou je het nu al doen op een examen? De oriëntatietoets geeft je een eerste indruk. De antwoorden vind je op mijn.examenbundel.nl.
Oriëntatietoets
15
examenbundel vwo Nederlands vwo Engels vwo Duits vwo Frans vwo Economie vwo Bedrijfseconomie vwo Maatschappijwetenschappen vwo Geschiedenis vwo Aardrijkskunde vwo Wiskunde A vwo Wiskunde B vwo Wiskunde C vwo Scheikunde vwo Biologie vwo Natuurkunde
samengevat vwo Economie vwo Bedrijfseconomie vwo Maatschappijwetenschappen vwo Geschiedenis vwo Aardrijkskunde vwo Wiskunde A
Tips, tricks en informatie die jou helpen bij het slagen voor je eindexamen vind je op examenbundel.nl! Nog meer kans op slagen? Volg ons ook op social media. #geenexamenstress
vwo Wiskunde B vwo Wiskunde C vwo Scheikunde vwo Biologie vwo Natuurkunde havo/vwo Nederlands 3F/4F havo/vwo Rekenen 3F
examenidioom + examenbundel + samengevat + zeker slagen! = #geenexamenstress
examenidioom vwo Engels vwo Duits vwo Frans
zeker slagen ! voor vmbo, havo én vwo
9 789006 491630