examen bundel examenbundel.nl
Meer dan alleen oefenexamens
boek Nu bij je
del.nl n u b n e m mijn.eoxeafenen, video’s en meer Online
2021 2022
vmbo-kgt
Aardrijkskunde
examenbundel.nl
examen bundel Meer dan alleen oefenexamens
2021 2022
vmbo-kgt
A.H. Bonsink-Bos R. Rump
Aardrijkskunde
mijn.examenbundel.nl Slagen zonder examenstress doe je met Examenbundel, Samengevat, Examenidioom en Zeker Slagen! Alles voor je schoolexamens en je centrale examens in je boeken, maar ook online.
Quickscan
Antwoorden bij de oriëntatietoets
Oefenexamens
Overzicht van al je examenvakken
Video’s en andere leerbronnen
En nog veel meer op Mijn Examenbundel!
Ga naar mijn.examenbundel.nl en log in op Mijn Examenbundel. Met deze code krijg je toegang tot heel veel (digitale) extra’s die bij je bundel horen:
Deze code is uniek en door één persoon te gebruiken. Geldig tot 15 juli 2022.
#ikgazekerslagen
Voorwoord Met deze Examenbundel bereid je je goed voor op het eindexamen en op de schoolexamens. Je oefent met echte examenopgaven. In de uitwerkingen staan de antwoorden met een duidelijke uitleg. Zo weet je precies wat je goed en fout hebt gedaan. Gebruik naast deze Examenbundel ook het boek Samengevat om te leren voor je examen. Hierin vind je een handige samenvatting van alle examenstof.
examen bundel
+
Oefenen met echte examens en duidelijke uitwerkingen
samen gevat }
Overzichtelijke samenvatting van de examenstof
Wil je weten op welke datum het centraal examen is? Ga naar examenbundel.nl/examenrooster voor het actuele examenrooster. Of scan de QR-code:
Namens team Examenbundel heel veel succes! Heb je een vraag of opmerking over deze Examenbundel? Ga dan naar examenbundel.nl/contact.
Opmerking De overheid stelt de regels op voor het examen. Bijvoorbeeld wat de examenonderwerpen zijn, welke hulpmiddelen je mag gebruiken en wanneer het examen is. De auteurs en uitgever hebben deze Examenbundel met grote zorg samengesteld. Soms veranderen de regels van de overheid echter of worden er nieuwe afspraken gemaakt over wat die regels betekenen. Raadpleeg daarom altijd je docent of onze website www.examenbundel.nl voor actuele informatie die voor jouw examen van belang is.
© ThiemeMeulenhoff
3
Inhoud 3 Voorwoord 7 Stappenplan: oefenen en leren met de Examenbundel en Samengevat 11 Examentips 13 Vaardigheden in het vak aardrijkskunde
Oriëntatietoets
Examen met uitwerkingen
23 Opgaven
Deel 1
Oefenen op onderwerp
Deel 2a
1 Kaartvaardigheden 57 Opgaven 63 Uitwerkingen
Examen 2019-I 231 Opgaven 254 Uitwerkingen Examen 2019-II 265 Opgaven 296 Uitwerkingen
Deel 2b
2 Weer en klimaat 69 Opgaven 111 Uitwerkingen 3 Water 125 Opgaven 168 Uitwerkingen
Examen zonder uitwerkingen Examen 2021-I 309 Opgaven
4 Bevolking en ruimte 180 Opgaven 214 Uitwerkingen
Bijlagen Cijferbepaling Onderwerpregister
◆ Opgaven die gemarkeerd zijn met een ruitje zijn alleen bedoeld voor de leerlingen die examen doen in de gemengde (g) of theoretische (t) leerweg.
© ThiemeMeulenhoff
5
Stappenplan: oefenen en leren met de Examenbundel en Samengevat Je • • •
kunt uit drie routes kiezen: Fietspad: meteen oefenen per onderwerp. Voetpad: eerst leren per onderwerp uit het boekje Samengevat. Snelweg: direct een heel examen maken, te beginnen bij de oriëntatietoets.
Je kent jezelf het best. Kies dus de route die het best bij je past.
© ThiemeMeulenhoff
7
Examenbundel 2021 | 2022
Fietspad Meteen oefenen per onderwerp Vraag: welk onderdeel ken ik al goed en ga ik eerst oefenen?
Pak de Examenbundel. Bekijk de inhoudsopgave. Kies een onderwerp en maak drie oefenopgaven over dit onderwerp.
1 2
Kijk je werk zorgvuldig na met behulp van de uitwerkingen bij dit onderwerp. Snap je het gegeven antwoord? Leer het! Herhaal dan vraag en antwoord zonder tekstboek erbij!
3 4
Pak het boekje Samengevat en ga verder via het Voetpad om je kennis over dit onderwerp aan te vullen en te herhalen.
Welk cijfer - schat je - heb je gehaald voor deze gemaakte oefenopgaven? (tussen 1-10)
Is het cijfer dat je jezelf gegeven hebt oké? Vraag: wat ging goed, wat ging minder?
5
Na voldoende oefenen met verschillende onderwerpen volgens dit 5-stappenplan ga je verder via de Snelweg.
8
© ThiemeMeulenhoff
Aardrijkskunde vmbo (k)gt / mavo
Voetpad Eerst leren per onderwerp Vraag: welk onderwerp ga ik eerst doen?
Pak het boekje Samengevat. Kies uit de inhoudsopgave het onderwerp (hoofdstuk) waar je mee wilt beginnen.
1 2
Beslis nu welk deel uit Samengevat je intensief gaat bestuderen en leren. Bekijk nummer 4 van de examentips hierna om te weten waar je dan op moet letten.
3 4
Ga verder via het Fietspad. Volg de stappen 1 t/m 5.
Bestudeer aandachtig de inhoudsopgave van het door jou gekozen hoofdstuk. Dit is een soort kapstok waaraan kennis blijft hangen, ook in jouw geheugen.
Als je denkt dat je de stof van het onderwerp voldoende beheerst, ga je deze toepassen door oefenopgaven te maken.
5
Beheers je de examenonderwerpen voor het grootste deel al? Dan kun je ook in plaats van het Fietspad, meteen de Snelweg nemen. It’s up to you!
© ThiemeMeulenhoff
9
Examenbundel 2021 | 2022
Snelweg Direct een heel examen maken Pak de Examenbundel, onderdeel oriëntatietoets. Lees eerst alle opgaven snel en globaal door (skimmen).
1 2
Lager dan een 6? Neem eerst het Fietspad. Dus per onderwerp oefenen.
Welk cijfer - schat je - zou je halen als je nu de oriëntatietoets zou maken?
6 of hoger? Je kunt de oriëntatietoets direct gaan maken!
3
4 Kijk de oriëntatietoets zorgvuldig na met behulp van de uitwerkingen op mijn.examenbundel.nl. Klik daarna door naar het studieadvies.
5 Ga op basis van het studieadvies verder met oefenen per onderwerp via het Fietspad.
5 Ga op basis van het studieadvies verder met leren per onderwerp via het Voetpad.
Je kán het!!! Je bent nu klaar om oude examens te maken uit de Examenbundel. Oefenen, oefenen, oefenen!
10
© ThiemeMeulenhoff
Examentips Maak een planning voor je examen. Wissel daarin het leren voor de verschillende vakken af. Houd daarbij rekening met vakken die je gemakkelijk en vakken die je moeilijker vindt. Kijk ook goed hoeveel tijd je echt hebt. Neem daarom ook in je planning bijvoorbeeld je bijbaan of sport op, maar ook de momenten dat je eet of pauze houdt. Ook belangrijk: neem voor het slapengaan voldoende tijd voor ontspanning. Met andere woorden: bekijk eerst hoeveel tijd je per dag beschikbaar hebt voor het leren. Als dit per dag duidelijk is, weet je hoeveel tijd je in totaal hebt om te leren. Reken daarna uit hoeveel tijd je per vak hebt. Als je dit weet, weet je ook hoeveel tijd je voor aardrijkskunde hebt. In deze tijd zul je de examenstof moeten gaan leren. 1 Wat moet je doen? • • • • •
Verdeel de stof over de beschikbare tijd per week/dag. Bedenk: drie keer kort leren is beter dan één keer lang. Bedenk: één keer actief lezen is veel beter dan vier keer doorlezen. Neem in je planning ook steeds een stukje herhaling op. Neem in je planning veel tijd op om te oefenen.
2 Wat heb je nodig naast de Examenbundel? • Je leerboek en je aantekeningen • Pen en papier • Eventueel de bundel Samengevat 3 Hoe moet je het doen? • Er zijn meerdere manieren om je voor te bereiden op het examen. Zie het Stappenplan op de pagina’s hierna. Kies een van de manieren om je voor te bereiden: Fietspad, Voetpad of Snelweg. • Vervolgens volg je de manier zoals deze is uitgewerkt. • Wanneer je merkt dat je te weinig goede antwoorden weet, ga je hulpbronnen gebruiken. – – – –
Zorg ervoor dat jij je vragen opschrijft. Deze vragen kun je aan je leraar stellen. Deze vragen kun je in je leerboek en aantekeningen opzoeken. Deze vragen kun je in Samengevat vinden.
• Wanneer je de lesstof aan een ander goed kunt uitleggen, weet je dat je deze beheerst. • Zorg voor afwisseling. Dit kan zijn tussen gemakkelijk en moeilijk maar ook tussen verschillende vakken. • Houd je aan je eigen planning. 4 Je doet het! • Je weet wat er van je verwacht wordt en je gaat dit uitvoeren.
© ThiemeMeulenhoff
11
Examenbundel 2021 | 2022
5 Je controleert jezelf • Regelmatig pak jij je eigen planning erbij en kijkt hoe het gaat. – Lukt het je om te doen wat je bedacht had? – Waar moet jij je planning bijstellen? • Stel je planning bij. 6 Welke randvoorwaarden heb je nodig? • Hoe zorg je voor een rustige werkplek? • Moet de mobiel echt aan? • Wanneer heb je pauze en wat neem je als beloning?
12
© ThiemeMeulenhoff
Vaardigheden in het vak aardrijkskunde Aardrijkskundige werkwijzen Aardrijkskundige werkwijzen kunnen je helpen de wereld om je heen beter te begrijpen. Hieronder staan enkele voorbeelden van aardrijkskundige werkwijzen. Gebieden met elkaar vergelijken Je ziet bij deze vraag dat twee klimaatgrafieken met elkaar worden vergeleken. Je moet hiervoor goed kijken naar de begrippen en de informatie in de grafieken. In deze vraag zie je bijvoorbeeld de begrippen landklimaat, toendraklimaat en klimaatfactoren.
bron 12 Klimaatgrafieken van Nome en Barrow
Nome
1p
10
Barrow
mm
°C
mm
°C
450
40
450
40
400
30
400
30
350
20
350
20
300
10
300
10
250
0
250
0
200
-10
200
-10
150
-20
150
-20
100
-30
100
-30
50
-40
50
-40
0
-50
0
J FMAM J J A SOND
J FMAM J J A SOND
-50
Bekijk bron 11 en bron 12. Vergelijk de klimaatgrafieken van Nome en Barrow. Nome heeft een landklimaat en Barrow heeft een toendraklimaat. Dit verschil wordt bepaald door klimaatfactoren. Waar staat bij alle klimaatfactoren juist aangegeven of ze wel of niet bepalend zijn voor het klimaatverschil tussen Nome en Barrow?
Verschijnselen vanuit verschillende invalshoeken bekijken Bij deze vraag moet je een verschijnsel vanuit een verschillende invalshoek bekijken. Wanneer je verschijnselen vanuit verschillende invalshoeken bekijkt, krijg je overzicht van wat nu de gevolgen van bepaalde verschijnselen zijn. 2p
24
De bouw van de Drieklovendam in China had naast voordelen ook nadelige gevolgen. Deze nadelige gevolgen kunnen vanuit verschillende invalshoeken bekeken worden. Voorbeelden van nadelige gevolgen zijn: 1 Bewoners hadden geen inspraak bij de bouw van de dam. 2 Veel vissoorten kunnen nu niet meer de rivier opzwemmen. 3 Eeuwenoude tempels en gebouwen zijn verdwenen. 4 In tijden van droogte is de kans aanwezig dat er minder elektriciteit wordt opgewekt. 5 Veel oudere bewoners missen hun oude dorpsgemeenschap. → Neem de cijfers 1 tot en met 5 van de nadelige gevolgen over op het antwoordblad en schrijf de juiste invalshoek erachter. Kies uit: economisch, cultureel, milieu, politiek en sociaal. Let op: elke invalshoek mag maar een keer gebruikt worden.
© ThiemeMeulenhoff
13
Examenbundel 2021 | 2022
Verschijnselen op meerdere plekken bestuderen Bij Aardrijkskunde bekijk je verschijnselen op meerdere plekken. Hierna zie je bijvoorbeeld een kaart waar onder andere het aardbevingsrisico in Europa wordt vergeleken. Luchtdruk en winden in juli 1010
irkel
1014
Vancouver
1026
H
at sa as
1010
L
New York New Orleans
.-
P O
H
1026 br Pa a r d e n
rums
1014
a
Teheran Cairo
t
o es
Z . O . - P a s s a a t Kinshasa 1018
P
H
a
H
a
r
d
Montevideo
W
e
1014
e
t
e
1000
Z . O.-
yf
b
r
e
1026
n
w
i
e
Jakarta
H
n
d
t
d
1018 1014
e
1014
o
ss
1010
ns
O.
-M
1010 o ess
on
23½°
0°
1014
n
23½° Perth
e
oo
Z.
1018 Z . O . - P a s s a at 1022
n
e Mo
Hongkong
1014
Kaapstad
s
CherraDelhi punji
14
1022
1018
Santiago
Nairobi
10
n
L
1000
L
Tokyo
Mumbai Chennai 1006 -M o esso n Z.W. Singapore 1010
Lagos so
Vladivostok Beijing
Toshkent
1002
Khartoum Dakar
Rio de Janeiro
1002
Casablanca
Z.W. -M
Lima
102 2 101 8
te
Athene
n
T
- Pa s s a a t .O.
Steenbokskeerkring
d ee
Dold
Bogotá 10 14
Evenaar
Irkutsk
Amsterdam 1022
s a N . O . - P a s 1018
Mexico-Stad
Paramaribo
Z
10 10 1014 1018
Chicago
San Francisco
N.
Moskou
1010
10 06
1018 1022
Verchojansk
L
1014
n
Noordpoolc
Sydney 1014
101 8
n
Wellington
1010
1010
Legenda: Gebied met hoge luchtdruk Gebied met lage luchtdruk
Isobaar (de luchtdruk is weergegeven in hectoPascal (hPa); 1000 hPa = 750 mm kwikdruk)
Gebied met veelvuldig optredende windstilte (stiltegordel)
Bestendige wind Veranderlijke wind Plaatselijke wind
Aardrijkskundige vragen herkennen Aardrijkskundige vragen gaan over de mens in zijn ruimte. Aardrijkskundige vragen gaan over onderstaande onderwerpen. Vragen over landschappen Deze vraag is een voorbeeld van een vraag over landschappen. 18
Het Nederlandse rivierenlandschap is onder andere opgebouwd uit oeverwallen en komgronden, die elk hun eigen kenmerken hebben. Achter welke letter staan de juiste kenmerken bij komgrond en oeverwal? komgrond
oeverwal
A
bestaat uit grof zand, wordt gebruikt als akkerland, is hoger gelegen en ligt niet direct naast de rivier
bestaat uit zware rivierklei, wordt gebruikt als weiland, is lager gelegen en ligt dicht bij de rivier
B
bestaat uit grof zand, wordt gebruikt als akkerland, is lager gelegen en ligt direct langs de rivier
bestaat uit zware rivierklei, wordt gebruikt als weiland, is lager gelegen en ligt verder weg van de rivier
C
bestaat uit zware rivierklei, wordt gebruikt als weiland, is lager gelegen en ligt direct langs de rivier
bestaat uit grof zand, wordt gebruikt als akkerland, is hoger gelegen en ligt verder weg van de rivier
D
bestaat uit zware rivierklei, wordt gebruikt als weiland, is lager gelegen en ligt niet direct langs de rivier
bestaat uit grof zand, wordt gebruikt als akkerland en voor bewoning, is hoger gelegen en ligt dicht bij de rivier
14
© ThiemeMeulenhoff
Aardrijkskunde vmbo (k)gt / mavo
Vragen over verschijnselen Aardrijkskunde onderzoekt de aardrijkskundige verschijnselen. Sommige verschijnselen komen door de natuur. Andere verschijnselen komen door de mens. Deze vraag is een voorbeeld van een aardrijkskundig verschijnsel.
vmak-1415_wk_09
bron 22 Jaarlijks te verwachten verdamping in Spanje
Gemiddelde jaarlijkse verdamping in mm (1971-2000) 0-500 500-700 700-800 900-1.000 meer dan 1.000 0
23
150
300 km
Twee beweringen met betrekking tot deze bron 22. Yoenes en Mikael gaan over wat zij zien in discussie. Yoenes stelt dat het niet overal in Zuid-Spanje even droog is. Mikael zegt dat het gevaar op verwoestijning in Zuid Spanje groot is. → Wie van de leerlingen heeft of hebben gelijk? A geen van beide leerlingen B Mikael C Yoenes D Beide leerlingen
© ThiemeMeulenhoff
15
examenbundel vmbo-gt / mavo Nederlands vmbo-k Nederlands vmbo-gt / mavo Engels vmbo-gt / mavo Duits vmbo-gt / mavo Frans vmbo-gt / mavo Economie vmbo-gt / mavo Maatschappijkunde vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde vmbo-gt / mavo Wiskunde vmbo-gt / mavo Nask 1 vmbo-gt / mavo Nask 2 vmbo-gt / mavo Biologie
samengevat vmbo Nederlands 2F vmbo Rekenen 2F vmbo-kgt Economie vmbo-kgt Maatschappijkunde vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde
Tips, tricks en informatie die jou helpen bij het slagen voor je eindexamen vind je op examenbundel.nl! Nog meer kans op slagen? Volg ons ook op social media. #geenexamenstress
vmbo-kgt Wiskunde vmbo-gt / mavo Nask 1 vmbo-gt / mavo Nask 2 vmbo-kgt Biologie
examenidioom + examenbundel + samengevat + zeker slagen! = #geenexamenstress
examenidioom vmbo Engels vmbo Duits vmbo Frans
zeker slagen ! voor vmbo, havo én vwo
9 789006 491494