Issuu

examen bundel examenbundel.nl

Meer dan alleen oefenexamens

boek Nu bij je

del.nl n u b n e m mijn.eoxeafenen, video’s en meer Online

2021 2022

vmbo-gt / mavo

Economie

examenbundel.nl

examen bundel Meer dan alleen oefenexamens

2021 2022

vmbo-gt/mavo

P.M. Leideritz

Economie

mijn.examenbundel.nl Slagen zonder examenstress doe je met Examenbundel, Samengevat, Examenidioom en Zeker Slagen! Alles voor je schoolexamens en je centrale examens in je boeken, maar ook online.

Quickscan

Antwoorden bij de oriëntatietoets

Oefenexamens

Overzicht van al je examenvakken

Video’s en andere leerbronnen

En nog veel meer op Mijn Examenbundel!

Ga naar mijn.examenbundel.nl en log in op Mijn Examenbundel. Met deze code krijg je toegang tot heel veel (digitale) extra’s die bij je bundel horen:

Deze code is uniek en door één persoon te gebruiken. Geldig tot 15 juli 2022.

#ikgazekerslagen

Voorwoord Met deze Examenbundel bereid je je goed voor op het eindexamen en op de schoolexamens. Je oefent met echte examenopgaven. In de uitwerkingen staan de antwoorden met een duidelijke uitleg. Zo weet je precies wat je goed en fout hebt gedaan. Gebruik naast deze Examenbundel ook het boekje Samengevat om te leren voor je examen. Hierin vind je een handige samenvatting van alle examenstof.

examen bundel

Oefenen met echte examens en duidelijke uitwerkingen

samen gevat }

Overzichtelijke samenvatting van de examenstof

Wil je weten op welke datum het centraal examen is? Ga naar examenbundel.nl/examenrooster voor het actuele examenrooster. Of scan de QR-code:

Namens team Examenbundel heel veel succes! Heb je een vraag of opmerking over deze Examenbundel? Ga dan naar examenbundel.nl/contact.

Opmerking De overheid stelt de regels op voor het examen. Bijvoorbeeld wat de examenonderwerpen zijn, welke hulpmiddelen je mag gebruiken en wanneer het examen is. De auteurs en uitgever hebben deze Examenbundel met grote zorg samengesteld. Soms veranderen de regels van de overheid echter of worden er nieuwe afspraken gemaakt over wat die regels betekenen. Raadpleeg daarom altijd je docent of onze website www.examenbundel.nl voor actuele informatie die voor jouw examen van belang is.

Inhoud 3 Voorwoord 7 Stappenplan: oefenen en leren met de Examenbundel en Samengevat

Oriëntatietoets

1 en 2

13 1 Vragen Consumptie, Arbeid en Productie en Internationale ontwikkelingen 20 2 Vragen Overheid en Verrijkingsstof

Deel 1

Oefenen op onderwerp 1 Consumptie

- 1.1 Informatie en kopen 29 Opgaven 43 Uitwerkingen

- 1.2 Geld en betalen 49 Opgaven 55 Uitwerkingen

- 1.3 I nkomen, budgetteren en financieren 58 Opgaven 71 Uitwerkingen 2 Arbeid en productie

- 2.1 P roduceren en het bedrijfsleven 75 Opgaven 88 Uitwerkingen

4 Verrijkingsstof, inclusief Overheid en bestuur 130 Opgaven 146 Uitwerkingen

Deel 2a

Examens met uitwerkingen 155 Examentips Examen 2019-I 159 Opgaven 173 Uitwerkingen Examen 2019-II 179 Opgaven 190 Uitwerkingen

Deel 2b

Examen zonder uitwerkingen Examen 2021-I 197 Opgaven

Bijlagen Cijferbepaling Onderwerpregister

- 2.2 A rbeidsmarkt en werkgelegenheid 94 Opgaven 106 uitwerkingen 3 Internationale ontwikkelingen 112 Opgaven 124 Uitwerkingen

Stappenplan: oefenen en leren met de Examenbundel en Samengevat Je • • •

kunt uit drie routes kiezen: Fietspad: meteen oefenen per onderwerp. Voetpad: eerst leren per onderwerp uit het boekje Samengevat. Snelweg: direct een heel examen maken, te beginnen bij de oriëntatietoets.

Je kent jezelf het best. Kies dus de route die het best bij je past.

Examenbundel 2021 | 2022

Fietspad Meteen oefenen per onderwerp Vraag: welk onderdeel ken ik al goed en ga ik eerst oefenen?

Pak de Examenbundel. Bekijk de inhoudsopgave. Kies een onderwerp en maak drie oefenopgaven over dit onderwerp.

1 2

Kijk je werk zorgvuldig na met behulp van de uitwerkingen bij dit onderwerp. Snap je het gegeven antwoord? Leer het! Herhaal dan vraag en antwoord zonder tekstboek erbij!

3 4

Pak het boekje Samengevat en ga verder via het Voetpad om je kennis over dit onderwerp aan te vullen en te herhalen.

Welk cijfer - schat je - heb je gehaald voor deze gemaakte oefenopgaven? (tussen 1-10)

Is het cijfer dat je jezelf gegeven hebt oké? Vraag: wat ging goed, wat ging minder?

Na voldoende oefenen met verschillende onderwerpen volgens dit 5-stappenplan ga je verder via de Snelweg.

Economie vmbo gt / mavo

Voetpad Eerst leren per onderwerp Vraag: welk onderwerp ga ik eerst doen?

Pak het boekje Samengevat. Kies uit de inhoudsopgave het onderwerp (hoofdstuk) waar je mee wilt beginnen.

1 2

Beslis nu welk deel uit Samengevat je intensief gaat bestuderen en leren. Bekijk nummer 4 van de examentips hierna om te weten waar je dan op moet letten.

3 4

Ga verder via het Fietspad. Volg de stappen 1 t/m 5.

Bestudeer aandachtig de inhoudsopgave van het door jou gekozen hoofdstuk. Dit is een soort kapstok waaraan kennis blijft hangen, ook in jouw geheugen.

Als je denkt dat je de stof van het onderwerp voldoende beheerst, ga je deze toepassen door oefenopgaven te maken.

Beheers je de examenonderwerpen voor het grootste deel al? Dan kun je ook in plaats van het Fietspad, meteen de Snelweg nemen. It’s up to you!

Examenbundel 2021 | 2022

Snelweg Direct een heel examen maken Pak de Examenbundel, onderdeel oriëntatietoets. Lees eerst alle opgaven snel en globaal door (skimmen).

1 2

Lager dan een 6? Neem eerst het Fietspad. Dus per onderwerp oefenen.

Welk cijfer - schat je - zou je halen als je nu de oriëntatietoets zou maken?

6 of hoger? Je kunt de oriëntatietoets direct gaan maken!

4 Kijk de oriëntatietoets zorgvuldig na met behulp van de uitwerkingen op mijn.examenbundel.nl. Klik daarna door naar het studieadvies.

5 Ga op basis van het studieadvies verder met oefenen per onderwerp via het Fietspad.

5 Ga op basis van het studieadvies verder met leren per onderwerp via het Voetpad.

Je kán het!!! Je bent nu klaar om oude examens te maken uit de Examenbundel. Oefenen, oefenen, oefenen!

Hoe zou je het nu al doen op een examen? De oriëntatietoets geeft je een eerste indruk. De antwoorden vind je op mijn.examenbundel.nl.

Oriëntatietoets

Oriëntatietoets 1 Domeinen Consumptie, Arbeid en Productie en Internationale ontwikkelingen

Opgave 1 Je eigen schuld? 1p

1 Noor heeft € 7.500 geleend van haar bank. Na drie jaar moet ze € 9.000 terugbetalen aan de bank. Waarom moet ze € 1.500 meer terugbetalen aan de bank? A vanwege administratieve kosten en te betalen rente B vanwege administratieve kosten en te ontvangen rente C vanwege aflossing en administratieve kosten D vanwege aflossing en rente Leyla maakt een praktische opdracht voor het vak economie. Ze wil meer weten over de schulden die jongeren tussen de 18 en 20 jaar hebben. Ze houdt een enquête onder 850 jongeren. informatiebron 1 resultaten enquête

vraag: Heb je schulden?

ja, 1 tot 100 euro

ja, 100 tot 200 euro

ja, 200 tot 300 euro

ja, meer dan 300 euro

23%

nee

62%

Gebruik informatiebron 1. 2 Hoeveel jongeren hebben geantwoord dat ze schulden hebben? Schrijf je berekening op. Leyla komt erachter dat veel jongeren vaak rood staan bij de bank en dat kost geld. informatiebron 2 rentepercentages rood staan

bank

product

rente rood staan*

PING Bank

kwartaallimiet

13,9%

Knalbank

rood staan

5,0%

ANS Bank

rood staan

11,0%

TrioBank

rood staan

12,0%

* De rentepercentages zijn op basis van 365 dagen; de rente wordt betaald over het aantal dagen dat je rood staat (een negatief saldo op je rekening hebt).

Gebruik informatiebron 2. 3 Bereken in twee decimalen de kosten van 25 dagen lang € 300 rood staan bij de ANS Bank. Schrijf je berekening op.

Oriëntatietoets

Examenbundel 2021 | 2022

Opgave 2 Jongeren en schulden 1p

4 Het Nibud adviseert mensen op verschillende manieren om financiële problemen te voorkomen of op te lossen. In het geval van jongeren adviseert het Nibud ouders de nog thuiswonende jongeren kostgeld te laten betalen, om te helpen voorkomen dat jongeren in de toekomst schulden gaan maken. → Geef een reden waardoor het betalen van kostgeld, thuiswonende jongeren kan helpen voorkomen dat ze in de toekomst schulden gaan maken.

5 Een ander advies van het Nibud aan mensen met financiële problemen is om vooral met chartaal geld te betalen. → Leg uit waarom betalen met chartaal geld financiële problemen kan voorkomen

6 Charles heeft schulden, in totaal € 31.050 en hij zit in de schuldsanering. Afgesproken is dat een derde (1/3) deel van zijn schuld wordt kwijtgescholden, als hij de rest na drie jaar betaalt. Hij heeft een inkomen van netto € 1.600 per maand. Van dit inkomen gaat € 700 per maand naar de huur en andere vaste lasten. Charles krijgt € 75 leefgeld per week. De rest van zijn inkomen wordt gespaard. → Toon met een berekening aan dat Charles na precies drie jaar voldoende heeft gespaard om zijn restschuld af te betalen. Schrijf je berekening op.

Opgave 3 De winkel uit de mode? 1p

7 Barbara van Nistelrode heeft aan de rand van Tilburg een grote modewinkel met diverse extra’s geopend. Zo schenkt zij koffie en heeft zij een verkooppunt voor belegde broodjes. Op deze extra investeringen moeten ook afschrijvingen plaatsvinden. Wat wordt verstaan onder afschrijvingen? A de kosten die je maakt omdat productiemiddelen meer waard worden B de kosten van de aanschaf van productiemiddelen C de waardevermindering van de productiemiddelen, in mindering gebracht op de brutowinst D de waarde van de productiemiddelen als ze in de uitverkoop verkocht worden. Toen Barbara startte kreeg zij de volgende kritiek: “Dat zijn allemaal extra bedrijfskosten die je maakt. Dat gaat allemaal ten koste van je winst.”

Gebruik bovenstaand schema. 8 Onder welke voorwaarde kan de nettowinst van Barbara’s modewinkel toenemen, ondanks de stijging van de bedrijfskosten? Barbara is bezig met het vaststellen van de prijzen in de nieuwe winkel.

Economie vmbo gt / mavo Oriëntatietoets

Zij hanteert een brutowinstmarge van 140% op de inkoopprijs voor de broeken die zij verkoopt. Momenteel verkoopt zij broeken met een inkoopprijs van € 35 exclusief btw. 2p

9 Bereken in twee decimalen de consumentenprijs van deze broeken als zij rekening houdt met een btw-percentage van 21%. Schrijf je berekening op.

Opgave 4 Leve de robot? Begin oktober 2014 berichtten kranten in Nederland over de gevolgen van de komst van robots voor onze economie. Vooral in de industrie zijn productierobots enorm in opkomst. Economen vrezen dat deze technologische vooruitgang leidt tot grotere werkloosheid onder mbo- en lager opgeleiden.

10 Welk soort werkloosheid neemt toe door het gebruik van robots en waarom? A conjuncturele werkloosheid, want het is een verandering aan de aanbodkant van de economie B conjuncturele werkloosheid, want het is een verandering aan de vraagkant van de economie C structurele werkloosheid, want het is een verandering aan de aanbodkant van de economie D structurele werkloosheid, want het is een verandering aan de vraagkant van de economie

11 Er zijn echter ook veel economen die juist de voordelen van robots voor de werkgelegenheid zien. Hieronder staan vijf economische verschijnselen: 1 Robots vervangen productiemedewerkers in Nederland. 2 De concurrentiepositie van Nederland verbetert. 3 De productiekosten dalen in Nederland. 4 De productie in Nederland groeit. 5 De vraag naar arbeid in Nederland neemt toe. In welke regel staan de verschijnselen in een zodanige volgorde dat ze de gedachtegang van deze economen goed weergeven? A 1 → 2 → 3 → 4 → 5 B 1 → 2 → 4 → 3 → 5 C 1 → 3 → 2 → 4 → 5 D 1 → 3 → 4 → 2 → 5 E 1 → 4 → 2 → 3 → 5 F 1 → 4 → 3 → 2 → 5

examenbundel vmbo-gt / mavo Nederlands vmbo-k Nederlands vmbo-gt / mavo Engels vmbo-gt / mavo Duits vmbo-gt / mavo Frans vmbo-gt / mavo Economie vmbo-gt / mavo Maatschappijkunde vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde vmbo-gt / mavo Wiskunde vmbo-gt / mavo Nask 1 vmbo-gt / mavo Nask 2 vmbo-gt / mavo Biologie

samengevat vmbo Nederlands 2F vmbo Rekenen 2F vmbo-kgt Economie vmbo-kgt Maatschappijkunde vmbo-gt / mavo Geschiedenis vmbo-kgt Aardrijkskunde

Tips, tricks en informatie die jou helpen bij het slagen voor je eindexamen vind je op examenbundel.nl! Nog meer kans op slagen? Volg ons ook op social media. #geenexamenstress

vmbo-kgt Wiskunde vmbo-gt / mavo Nask 1 vmbo-gt / mavo Nask 2 vmbo-kgt Biologie

examenidioom + examenbundel + samengevat + zeker slagen! = #geenexamenstress

examenidioom vmbo Engels vmbo Duits vmbo Frans

zeker slagen ! voor vmbo, havo én vwo

9 789006 491340