Issuu

havo Frans

Bundels voor al je vakken bestel je op

www.examenbundel.nl

examenbundels Duits Engels Frans Nederlands biologie natuurkunde scheikunde wiskunde A wiskunde B aardrijkskunde economie geschiedenis m&o maatschappijwetenschappen

978-90-06-39163-3 978-90-06-39187-9 978-90-06-39171-8 978-90-06-39170-1 978-90-06-39162-6 978-90-06-39172-5 978-90-06-39190-9 978-90-06-39200-5 978-90-06-39201-2 978-90-06-39184-8 978-90-06-39183-1 978-90-06-39186-2 978-90-06-39175-6 978-90-06-39173-2

Meer kans van slagen met de Examenbundel!

ÂŽ

De Examenbundel bevat oefenexamens met

uitleg bij de antwoorden, zodat je leert tijdens het oefenen.

De bundel is speciaal samengesteld voor dit schooljaar, dus je oefent altijd de juiste stof.

Test je kennis met de OriĂŤntatietoets en kijk voor meer tips om te slagen op www.examenbundel.nl.

examenbundel

havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo

havo

samengevat biologie natuurkunde scheikunde wiskunde A wiskunde B aardrijkskunde geschiedenis economie m&o Nederlands 3F / 4F rekenen 3F

Engels in de praktijk Duits in de praktijk Frans in de praktijk

Samengevat biedt je een helder en beknopt overzicht van alle examenstof.

Engels/Duits/Frans in de praktijk zijn

theorieboekjes die geworteld zijn in de praktijk.

Met een compacte uitleg van grammatica en vele voorbeeldzinnen.

Frans

Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

978-90-06-07397-3 978-90-06-07396-6 978-90-06-07398-0

Al onze uitgaven zijn verkrijgbaar via de erkende boekhandel.

9789006391718_EB_hFra_omslag.indd 1

A.J.I. van Dam drs. H.M.J. Vogelpoel

Meer kans van slagen met Samengevat!

2017|2018

havo havo havo havo havo havo havo havo havo h/v h/v

2017|2018

9 789006 391718

9/05/17 14:33

Voorwerk.indd 1

04-04-17 08:43

2017|2018

havo

A.J.I. van Dam drs. H.M.J. Vogelpoel

Frans

Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

Voorwerk.indd 1

04-04-17 08:43

Colofon Auteur A.J.I. van Dam drs. H.M.J. Vogelpoel Vormgeving Maura van Wermeskerken, Apeldoorn Opmaak Grafivorm, Meppel

Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl

ISBN 978 90 06 39171 8 Eerste druk, eerste oplage, 2017 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2017 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.

Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.

Voorwerk.indd 2

04-04-17 08:43

havo frans

Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het eindexamen Frans havo. Het eerste deel bestaat uit duidelijke informatie over wat er van je verwacht wordt op zowel het schoolexamen als het centraal examen, met allerhande tips om je beter op die examens voor te kunnen bereiden. In het tweede deel kun je je leesvaardigheid in je eigen tijd en in je eigen tempo oefenen met examenteksten. De

examenbundel

bevat onder meer de volgende onderdelen:

deel 1 algemene informatie over Franstalige landen – vaardigheden die worden getoetst op het schoolexamen – belangrijkste grammatica – leesvaardigheid op het centraal examen – oriëntatietoets – oefenen met leesstrategieën - signaalwoorden deel 2 losse examenteksten en hele examens met woordenlijstjes – losse examenteksten en hele examens met uitleg van de antwoorden – bijlagen met daarin onder meer basiswoordenlijst examenidioom Het stappenplan op bladzijde 6 en 7 geeft je een idee hoe je met de examenbundel kunt werken. Op www.examenbundel.nl vind je heel veel gratis oefenexamens die je kunt downloaden. Het centraal examen Frans havo 2018 wordt afgenomen op dinsdag 22 mei tussen 13.30 en 16.00 uur. De makers van de examenbundel wensen je daarbij alvast heel veel succes! Voor reacties, zowel van leerlingen als van docenten, houden wij ons graag aanbevolen. Mail naar vo@thiememeulenhoff.nl. Amersfoort, mei 2017

Opmerking De overheid stelt regels op die betrekking hebben op de specifieke examenonderwerpen in 2018, de hulpmiddelen die je tijdens je examen mag gebruiken, duur en datum van je examen, etc. Hoewel deze examenbundel met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is samengesteld, kunnen auteur en uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de aanwijzingen die betrekking hebben op publicaties van de overheid. Het is altijd raadzaam je docent of onze website www.examenbundel.nl te raadplegen voor actuele informatie die voor jouw examen van belang kan zijn.

Voorwerk.indd 3

04-04-17 08:43

Examenbundel 2017 | 2018

Inhoud 3 voorwoord

107 deel

6 stappenplan

deel 1

109

voorbereiding op het examen 11

13 15 16 17 17

1 2 3 4 5

geografische gegevens staatsinrichting geschiedenis onderwijs verschillen met de Nederlandse cultuur 6 overzichtskaarten 7 veelgebruikte bronnen

18 20

k ennis van land en samenleving

25 28 34

schoolexamen 1 kijk- en luistervaardigheid 2 gespreksvaardigheid 3 schrijfvaardigheid

47 52 53 55

1 2 3 4

67 73

woordsoorten woordvolgorde voorzetsels werkwoorden

v oorbereiding op het centraal examen 1 leesvaardigheid 2 oriëntatietoets nagaan wat je nu kunt 3 oefenen met leesstrategieën 4 veelvoorkomende woorden en uitdrukkingen in de vraagstelling 5 signaalwoorden 6 voor- en achtervoegsels

83 99 00 1 103

Voorwerk.indd 4

grammatica

losse examenteksten met woordenlijsten

moeilijkheidsgraad ★ 111 1 examen 2013-II: 112 2 examen 2013-II: 113 3 examen 2014-II: 114 4 examen 2014-II: 116 5 examen 2014-II:

12 13 1 11 12

moeilijkheidsgraad ★★ 117 6 examen 2014-II: 119 7 examen 2014-II: 120 8 examen 2014-II: 121 9 examen 2014-II:

4 5 6 10

moeilijkheidsgraad ★★★ 123 10 examen 2013-II: 5 126 11 examen 2014-II: 3 129 12 examen 2014-II: 7

133 45

oefenen met examenteksten voor het centraal examen

examen 2015-II met woordenlijsten

2015-II 135 1 examen 136 2 examen 137 3 examen 139 4 examen 141 5 examen 143 6 examen 144 7 examen 145 8 examen 148 9 examen 150 10 examen 152 11 examen 154 12 examen 156 13 examen

2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II: 2015-II:

1★ 2★ 3 ★★★ 4 ★★ 5 ★★ 6★ 7★ 8 ★★★ 9 ★★★ 10 ★★ 11 ★★ 12 ★★ 13 ★

04-04-17 08:43

havo frans

157

losse examenteksten met uitwerkingen

moeilijkheidsgraad ★ 159 1 examen 2014-I: 160 2 examen 2014-I: 161 3 examen 2014-I: 163 4 examen 2015-I: 165 5 examen 2015-I: 166 6 examen 2015-I: 168 7 examen 2015-I: 169 8 examen 2015-I: moeilijkheidsgraad ★★ 170 9 examen 2014-I: 172 10 examen 2014-I: 174 11 examen 2015-I: 177 12 examen 2015-I: 179 13 examen 2015-I: 181 14 examen 2015-I:

2 11 12 1 2 5 8 12

4 5 4 7 9 11

moeilijkheidsgraad ★★★ 184 15 examen 2014-I: 8 187 16 examen 2015-I: 3 190 17 examen 2015-I: 6 193 18 examen 2015-I: 10 196 uitwerkingen

209

examens 2016-I en 2016-II met uitwerkingen

2016-I 211 1 examen 2016-I: 213 2 examen 2016-I: 214 3 examen 2016-I: 217 4 examen 2016-I: 220 5 examen 2016-I: 223 6 examen 2016-I: 225 7 examen 2016-I: 226 8 examen 2016-I: 229 9 examen 2016-I: 232 10 examen 2016-I: 234 11 examen 2016-I: 236 uitwerkingen 2016-II 248 12 examen 249 13 examen 251 14 examen 253 15 examen 256 16 examen 259 17 examen 262 18 examen 264 19 examen 266 20 examen 268 21 examen 270 22 examen

1★ 2★ 3 ★★ 4 ★★★ 5 ★★★ 6 ★★ 7★ 8 ★★ 9 ★★★ 10 ★★ 11 ★

2016-II: 2016-II: 2016-II: 2016-II: 2016-II: 2016-II: 2016-II: 2016-II: 2016-II: 2016-II: 2016-II:

1★ 2★ 3 ★★ 4 ★★★ 5 ★★★ 6 ★★★ 7 ★★ 8★ 9 ★★ 10 ★★ 11 ★

272 uitwerkingen

285

examen 2017-I zonder antwoorden

287 examen 2017-I

bijlagen basiswoordenlijst register op thema cijferbepaling examens 2015-II, 2016-I en 2016-II

Voorwerk.indd 5

04-04-17 08:43

Examenbundel 2017 | 2018

stappenplan leesvaardigheid Natuurlijk kun je kriskras door de examenbundel gaan en met die onderdelen oefenen die jou belangrijk lijken. Je kunt het ook systematischer aanpakken en daar is onderstaand stappenplan voor bedoeld. Het stappenplan leidt je op een slimme manier door de bundel en laat je optimaal profiteren van de mogelijkheden die de EXAMENBUNDEL je biedt om je leesvaardigheid op peil te brengen. Dan kun je met vertrouwen het centraal examen tegemoet zien. Dit stappenplan is dus bedoeld voor het oefenen voor het centraal examen. Het schoolexamen is daarin niet opgenomen. Toch is er ook aan de voorbereiding op het schoolexamen in de examenbundel gedacht. In de onderdelen A, B en C van deel 1 vind je naast handige tips en aanwijzingen voor het schoolexamen ook informatie over de Franstalige landen en een heldere, beknopte samenvatting van de Franse grammatica.

september/oktober

bestudeer D1 in deel 1

maak de oriëntatietoets in D2 van deel 1

0-3 fout

meer antwoorden fout

bekijk het studieadvies

oorzaak 1: je weet niet hoe je te werk moet gaan

oorzaak 2: gebrek aan woordkennis

oorzaak 3: je begrijpt de meerkeuzevragen niet goed

oorzaak 4: oorzaak onbekend

bestudeer D3 in deel 1

• leer de basiswoordenlijst (Frans-Nederlands) • leer de signaalwoorden (D5 in deel 1) • leer de voorvoegsels (D6 in deel 1)

bestudeer D4 in deel 1

• bestudeer D3 in deel 1 • leer de basiswoordenlijst (Frans-Nederlands) • bestudeer D4 in deel 1 • leer de signaalwoorden (D5 in deel 1) • leer de voorvoegsels (D6 in deel 1)

oefen regelmatig met teksten uit de onderdelen A en C in deel 2

Voorwerk.indd 6

04-04-17 08:43

havo frans

maak een heel examen in onderdeel D in deel 2

januari

bereken je cijfer aan de hand van de cijferbepaling achter in de bundel

voldoende

onvoldoende

bestudeer de uitwerkingen bij dit examen

zoek naar de oorzaken van je onvoldoende score en doorloop de stappen aan het begin van dit stappenplan opnieuw

oefen regelmatig met teksten uit de onderdelen A en C in deel 2 en de hele examens in de onderdelen B en D in deel 2

april

maak het examen in onderdeel E in deel 2

bereken je cijfer aan de hand van de antwoorden en de cijferbepaling op www.examenbundel.nl

voldoende

onvoldoende

• bestudeer opnieuw de basiswoordenlijst • herhaal D4, D5 en D6 in deel 1

oefen tot aan het centraal examen met zo veel mogelijk examens (zie www.examenbundel.nl)

Voorwerk.indd 7

04-04-17 08:43

Voorwerk.indd 1

04-04-17 08:43

deel 1 voorbereiding op het examen

Deel 1.indd 9

04-04-17 08:45

Voorwerk.indd 1

04-04-17 08:43

onderdeel A kennis van land en samenleving 1 geografische gegevens 2 staatsinrichting 3 geschiedenis 4 onderwijs 5 verschillen met de Nederlandse cultuur 6 overzichtskaarten 7 veelgebruikte bronnen In dit onderdeel vind je een overzicht van de Franstalige landen en de belangrijkste feiten over Frankrijk. Je krijgt informatie over de geografische ligging, de staatsinrichting, het onderwijssysteem en de cultuur. Ook worden de belangrijkste gebeurtenissen uit de recente geschiedenis aangegeven. Kennis van deze informatie helpt bij het sneller begrijpen van veel examenteksten. Ook is het een voordeel bij het maken van kijk- en luistertoetsen. De schuingedrukte woorden zijn bedoeld als kernwoorden: gebruik die als checklist bij het bestuderen van dit onderdeel. Ook kun je daarvoor gebruikmaken van een aantal vragen bij dit onderdeel. Je vindt die op www.examenbundel.nl.

Deel 1.indd 11

04-04-17 08:45

Voorwerk.indd 1

04-04-17 08:43

havo frans

KENNIS VAN LAND EN SAMENLEVING

A 1 geografische gegevens Het Franstalige gebied binnen Europa omvat de volgende landen of een deel van die landen: – Frankrijk (République Française, landencode F) – België (Royaume de Belgique, landencode B) – Zwitserland (Suisse, Confédération Helvétique, landencode CH) – Luxemburg (Grand-duché du Luxembourg, landencode L) In het zuidelijk deel van België, onder de lijn Duinkerken, Brussel, Luik, wordt Frans gesproken. Dit deel van België heet Wallonië. België kent al jaren de zogenaamde taalstrijd tussen Frans- en Nederlandssprekenden (tussen Walen en Vlamingen), die in feite een economische strijd is. De ontwikkeling op industrieel en economisch gebied is in Vlaanderen voorspoediger geweest dan in Wallonië. In Luxemburg wordt naast Duits ook Frans gesproken, en er bestaat een Luxemburgs dialect. In het noordwestelijk en westelijk deel van Zwitserland wordt Frans gesproken. Steden als Genève en Lausanne zijn geheel Franstalig. Buiten Europa wordt in verschillende landen het Frans als eerste of als tweede taal gesproken. In eerste instantie zijn dat de overzeese gebiedsdelen van Frankrijk, dat wil zeggen gebieden die onder Frans bestuur staan (DOM-TOM-gebieden: Départements-outre-mer en Territoires-outre-mer), oud-koloniën zoals Vietnam, Marokko, Algerije en gebieden waar ooit Franse kolonisten zijn neergestreken, zoals Louisiana (V.S.) en Québec (Canada). Ook wordt in veel landen in Afrika (Marokko, Guinee, Ivoorkust en meer) Frans als handelstaal gesproken. Frankrijk telt ongeveer 65 miljoen inwoners, waarvan een groot deel in de stedelijke agglomaraties rond Parijs, Lyon, Marseille en Lille woont. Frankrijk is ongeveer 17 maal zo groot als Nederland en heeft nog steeds een vrij landelijk karakter. In Frankrijk wonen relatief veel allochtonen, veelal mensen uit de voormalige koloniën. Zeker in de stedelijke gebieden hebben zich veel mensen uit NoordAfrika gevestigd. In deze banlieues is het de afgelopen jaren meermaals tot heftige botsingen gekomen tussen de daar wonende jongeren en het gezag vanwege de hoge werkloosheid en de uitzichtloze situatie in deze wijken. Frankrijk is veel dunner bevolkt dan de omringende landen. En dat heeft allerlei sociale gevolgen. Sommige streken zijn zo uitgestorven dat van economische activiteit nauwelijks sprake is. In veel dorpen zijn haast geen voorzieningen meer. Zelfs kleine dorpswinkels zijn vaak gedoemd de deuren te sluiten. Leerlingen van middelbare scholen zijn veelal aangewezen op vervoer van en naar school per schoolbus (ramassage scolaire), ook intern zijn op school is niet uitzonderlijk. Frankrijk heeft een grote variatie aan landschappen. De natuurlijke grens met Spanje wordt gevormd door het hooggebergte van de Pyreneën. De Alpen – met uitgebreide skigebieden – vormen de buffer tussen Frankrijk enerzijds en Italië en Zwitserland anderzijds. Vaak wordt een verdeling gemaakt, gebaseerd op de loop van de grote rivieren: de rivieren die uitmonden in de Middellandse Zee, zoals de Rhône, en de rivieren die uitmonden in de Oceaan of de Noordzee, zoals de Loire, De Seine, de Schelde, de Maas en de Rijn. De hoofdsteden Parijs is de hoofdstad en de regeringszetel van Frankrijk. Het is ook een departement. Met 2,25 miljoen inwoners in de gemeente Parijs zelf en ruim 11 miljoen in het hele stedelijke gebied, met inbegrip van voorsteden en de forensensteden eromheen, is het de grootste stad van Frankrijk en de negende stad van Europa. © ThiemeMeulenhoff

Deel 1.indd 13

04-04-17 08:45

KENNIS VAN LAND EN samenleving

Examenbundel 2017 | 2018

Naast een uitstekend metronet (sinds 1901) beschikt de stad over een net van snelle (deels ondergrondse) treinen die de voorsteden met het centrum van Parijs en met elkaar verbinden: R.E.R. (Réseau Express Régional). Daarnaast zijn er de Franse Spoorwegen (S.N.C.F. dat staat voor Société Nationale des Chemins de fer Français) die een groot deel van het vervoer voor hun rekening nemen. Frankrijk is een ‘gecentraliseerd’ land, dat wil zeggen dat bijna alles vanuit Parijs geregeld wordt. En niet alleen bestuurlijk, maar ook bijvoorbeeld cultureel. Als je naar het Franse wegen- of spoorwegnet kijkt, valt op dat Parijs veel meer dan Amsterdam een ‘spin in het web-functie’ heeft. Men zegt wel dat de stad Parijs en de Parijse agglomeratie meer geld kosten aan de Franse regering dan de rest van Frankrijk. Daar staat tegenover dat de stad het kloppend economisch hart van het land is en een magnetische aantrekkingskracht op toeristen en jongeren heeft. De Belgische hoofdstad Brussel is van oorsprong Nederlandstalig, maar zeker ook door de internationalisering tweetalig geworden. De Zwitserse stad Genève heeft evenals de stad Luxemburg veel internationale organisaties binnen haar grenzen. Industrie Belangrijke industriële producten van Frankrijk zijn: machines, chemische producten, auto’s, metaal, vliegtuigen, elektronische apparatuur, parfum, kleding en voedsel (kaas, wijn). De geavanceerde technologische industrieën groeien eveneens. Ook de filmindustrie geniet internationaal aanzien. Nederland is een van de grootste klanten van Frankrijk. De handelsbelangen tussen beide landen lopen parallel aan vaak verschillende inzichten op politiek en sociaal vlak. Culinair Fransen hechten enorm veel belang aan goed en lekker eten. Niet alleen de kwaliteit van het voedsel speelt een grote rol (een ‘margarinecultuur’ is hun vreemd), maar ook het sociale gebeuren daar omheen. Restaurants hebben ook in het familieleven een belangrijke plaats. Als onderwerp van gesprek komt goed eten veelvuldig aan de orde. Een groot deel van het financiële budget van de Fransen wordt besteed aan la bonne chère. De laatste jaren is er een groeiende belangstelling voor ecologisch verantwoorde producten. Ook is er een beweging die zich hard maakt voor la bonne bouffe, eerlijk eten, en zich verzet tegen junkfood (contre la malbouffe), zoals die van McDonalds, de MacDo. Toerisme Frankrijk geldt als één van de meest populaire vakantielanden in Europa. Dit heeft onder andere te maken met de grote diversiteit aan landschappen en een aangenaam klimaat in het zuiden van het land. Daarnaast geldt dat Frankrijk de reputatie heeft van een land waar het goed toeven is, onder meer ook door de Franse keuken en de vele culturele en sportieve mogelijkheden. De valuta die de buitenlandse vakantiegangers binnen brengen, vormen een belangrijke bron van inkomsten. Religie Frankrijk is overwegend rooms-katholiek. Ook in Frankrijk is het aantal voor de zielzorg beschikbare priesters dalend. Er zijn protestante enclaves, waar de bewoners de leer van Jean Calvin (Calvijn) aanhangen. Door de grote toename van het aantal immigranten uit Noord-Afrika speelt ook de islam in de grotere steden een rol.

Deel 1.indd 14

04-04-17 08:45

havo frans

KENNIS VAN LAND EN SAMENLEVING

A 2 staatsinrichting Staatshoofd, regering en volksvertegenwoordiging Het staatshoofd van de Franse Republiek is de president (le Président de la République Française), die voor een periode van vijf jaar (le quinquennat) door de burgers wordt gekozen. De president mag na een eerste ambtstermijn van vijf jaar nog één maal gekozen worden. De president zetelt in het Elysée-paleis. De Franse president is nauwer bij de regering betrokken dan de staatshoofden in andere Europese landen. Met name op het gebied van buitenlandse politiek speelt hij een grote rol. Presidenten na de Tweede Wereldoorlog: Auriol, Coty, de Gaulle, Pompidou, Giscard d’Estaing, Mitterand, Chirac, Sarkozy. François Hollande is sinds 2012 aan de macht. In 2017 zijn er nieuwe verkiezingen geweest. Op het moment dat deze examenbundel werd gedrukt, was de uitslag daarvan nog niet bekend. De eerste minister (premier ministre) wordt door de president benoemd. Het komt voor dat de parlementsverkiezingen (élections législatives) een winnaar opleveren van een andere politieke kleur dan de president. In zo’n geval spreekt men dan van een cohabitation, dat wil zeggen dat president en regering niet van dezelfde politieke bloedgroep zijn. Het parlement bestaat uit twee Kamers: de Sénat (Eerste Kamer) en de Chambre des Députés (Tweede Kamer). België is een koninkrijk, dat zich in 1830 heeft afgesplitst van het Koninkrijk der Nederlanden. Sinds 2013 is koning Filip de zevende koning van België. Zwitserland is een federatie van staten, met als hoofdstad Bern. Staatkundige indeling Na de Franse Revolutie (1789) is Frankrijk opgedeeld in 99 departementen, die elk bestuurd worden door een prefect (préfet) en een conseil général. Vier departementen zijn overzees (outre-mer). De departementen zijn gerangschikt op alfabetische volgorde en zijn genummerd. (Deze nummers vind je terug op de autonummerborden). Vaak hebben zij de naam van één van de belangrijkste geografische kenmerken van het departement. Voorbeeld: nummer 34 is het departement Hérault, genoemd naar de rivier die daar stroomt. Een departement is opgedeeld in cantons en die zijn opgedeeld in communes (gemeentes). Aan het hoofd van de gemeente staat de gekozen burgemeester (le maire). Veelal om economisch/technische redenen vormen enkele departementen een regio (région). De samenwerking tussen de departementen heeft dan ten doel om bijvoorbeeld gezamenlijk goedkoper energie aan te kopen. Politiek In Frankrijk is een meerpartijenstelsel. De belangrijkste politieke partijen zijn: – linkse partijen: Parti Socialiste (PS); Parti Communiste Français (PCF); Les Verts; – partij in het centrum: Mouvement Démocrate (MoDem); – rechtse partijen: Union pour un Mouvement Populaire (UMP); Mouvement Pour la France (MPF) waarin vooral Eurosceptici zich verenigen; – extreem rechtse partij: Front National (FN).

Deel 1.indd 15

04-04-17 08:45

KENNIS VAN LAND EN samenleving

Examenbundel 2017 | 2018

A 3 geschiedenis De Franse geschiedenis is rijk en lang. De hoogtepunten zijn vooral te vinden in de zeventiende eeuw, toen de absolute koninklijke macht hoogtij vierde (onder de Bourbons). Begin 19e eeuw vervult Napoleon I een prominente, maar ook omstreden, rol in de Franse en de Europese geschiedenis. Welvaart en roem hebben ook grote culturele gevolgen met zich meegebracht. Frankrijk was toonaangevend op het gebied van letterkunde, schilderkunst, muziek en de goede, verfijnde, smaak. Enkele belangrijke punten uit de geschiedenis van Frankrijk staan hieronder vermeld: – De Romeinen vestigen zich in Frankrijk rond 50 voor Christus. Hun taal, het Latijn, ligt aan de basis van het Frans. – Karel de Grote (Charlemagne) sticht het Karolingische Rijk, en laat zich in 800 door de paus tot keizer zalven. Een lange reeks van Franse koningen zal volgen, tot de Franse Revolutie wanneer Frankrijk een republiek wordt. In de loop der eeuwen zullen deze koningen door gebiedsuitbreiding het huidige Frankrijk totstandbrengen. Het centralistische kenmerk van Frankrijk is hieruit verklaarbaar. – De zeventiende eeuw bracht Frankrijk zijn roem en vooral culturele welvaart. De positie van de absolute monarch is in deze van groot belang geweest. De invloed van Frankrijk op de andere Europese landen was buitengemeen groot en strekte zelfs tot aan het hof van de Russische tsaren. Door honger naar macht ontstonden politieke spanningen in Europa. Een voorbeeld hiervan zijn de successieoorlogen (met Spanje). – In de 18e eeuw groeide de onvrede bij het volk over het feodale stelsel. Op 14 juli 1789 bestormde een menigte de Bastille, een gevangenis in Parijs. Dat was het begin van de Franse Revolutie. Frankrijk werd een republiek. 14 juli is nog steeds de nationale Franse feestdag. Die eerste republiek duurde niet lang, want tien jaar later nam Napoleon Bonaparte het roer over. – Onder Napoleon wordt Frankrijk een keizerrijk (Empire). Napoleon, tot keizer gekroond in 1804, heeft in vele opzichten een grote, maar ook vaak omstreden, invloed op andere Europese landen gehad. Zo benoemde hij in 1806 zijn broer Louis Bonaparte (Lodewijk Napoleon) tot koning van Holland. Nederland is een koninkrijk gebleven. Aan Napoleon heeft Nederland veel te danken op het gebied van wet- en regelgeving. – Na de val van Napoleon in 1815 werd Frankrijk voor korte tijd weer een monarchie met meerdere wisselingen. Met Napoleon III wordt Frankrijk nogmaals een keizerrijk van 1851-1870. Daarna is Frankrijk opnieuw een republiek. – In de twintigste eeuw kent de Franse republiek grote verliezen door de Eerste Wereldoorlog (la Grande Guerre), de Tweede Wereldoorlog en de strijd om onafhankelijkheid door de koloniën. Heel bekend is de Algerijnse oorlog (19541962). In mei 1968 ontstaat een groot studentenoproer in Parijs, dat voor veel jongeren in Europa als voorbeeld heeft gestaan voor de verandering van normen en waarden. Grote naam na 1945 heeft Charles de Gaulle gemaakt, president van Frankrijk van 1959 tot 1969.

Deel 1.indd 16

04-04-17 08:45

havo frans

KENNIS VAN LAND EN SAMENLEVING

A 4 onderwijs Het onderwijs in Frankrijk is centraal geregeld en wordt vanuit het ministerie van onderwijs (Ministère de l’Education Nationale) in Parijs aangestuurd. Na de kleuterschool (la maternelle: klassen 13 en 12) en de basisschool (klassen 11 t/m 7) gaan de leerlingen naar de onderbouw van het voortgezet onderwijs (le collège), die vier jaar duurt (klassen 6 t/m 3). De bovenbouw (klassen 2, 1 en terminale) wordt het lycée genoemd. In tegenstelling tot Nederland heb je in Frankrijk ook gespecialiseerde lycées, bijvoorbeeld in de wijnbouw. Na het eindexamen (baccalauréat) gaan de leerlingen eventueel naar een universiteit. Voor het neusje van de zalm van de Franse leerlingen bestaat de mogelijkheid – na een vergelijkend en uitermate zwaar examen – toegelaten te worden tot één van de Grandes Ecoles. De schoolkeuze in Frankrijk is beperkt. Meestal moet je naar de school die in de buurt is. Het schoolleven van Franse jongeren geldt als streng en zwaar. Lange dagen, hard werken. De meeste scholen hebben een cantine, waar de leerlingen tussen de middag een warme maaltijd gebruiken.

A 5 verschillen met de Nederlandse cultuur De verschillen tussen Nederland en Frankrijk, maar ook met Wallonië en het Franstalige deel van Zwitserland, zijn talrijk. Voornamelijk geldt dat je zou kunnen zeggen dat Frankrijk een meer Romaanse cultuur en Nederland een meer Germaanse cultuur heeft. De contacten met Frankrijk zijn in de loop van de vele achter ons liggende eeuwen talrijk geweest en zijn dat nog steeds. Van wederzijds begrip is niet altijd even duidelijk sprake, van wederzijdse waardering wel. Frankrijk is voor een groot deel van de Nederlanders op velerlei gebied een voorbeeld (geweest), maar negatieve generalisaties bestaan evenwel ook. Fransen gelden in het algemeen als mensen die prettig leven, maar die weinig openheid naar buitenlanders tentoonspreiden. Fransen hebben over het algemeen een positief beeld van de Nederlander, hoewel diens ‘openheid’ niet altijd als een sterke eigenschap wordt gewaardeerd. Hoewel Fransen het zeer waarderen als je hun taal spreekt, spreken veel jongeren en mensen in de toeristische sector steeds beter Engels.

Deel 1.indd 17

04-04-17 08:45

havo Frans

Bundels voor al je vakken bestel je op

www.examenbundel.nl

examenbundels Duits Engels Frans Nederlands biologie natuurkunde scheikunde wiskunde A wiskunde B aardrijkskunde economie geschiedenis m&o maatschappijwetenschappen

Meer kans van slagen met de Examenbundel!

ÂŽ

De Examenbundel bevat oefenexamens met

uitleg bij de antwoorden, zodat je leert tijdens het oefenen.

De bundel is speciaal samengesteld voor dit schooljaar, dus je oefent altijd de juiste stof.

Test je kennis met de OriĂŤntatietoets en kijk voor meer tips om te slagen op www.examenbundel.nl.

examenbundel

havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo havo

havo

samengevat biologie natuurkunde scheikunde wiskunde A wiskunde B aardrijkskunde geschiedenis economie m&o Nederlands 3F / 4F rekenen 3F

Engels in de praktijk Duits in de praktijk Frans in de praktijk

Samengevat biedt je een helder en beknopt overzicht van alle examenstof.

Engels/Duits/Frans in de praktijk zijn

theorieboekjes die geworteld zijn in de praktijk.

Met een compacte uitleg van grammatica en vele voorbeeldzinnen.

Frans

Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

978-90-06-07397-3 978-90-06-07396-6 978-90-06-07398-0

Al onze uitgaven zijn verkrijgbaar via de erkende boekhandel.

9789006391718_EB_hFra_omslag.indd 1

A.J.I. van Dam drs. H.M.J. Vogelpoel

Meer kans van slagen met Samengevat!

2017|2018

havo havo havo havo havo havo havo havo havo h/v h/v

2017|2018

9 789006 391718

9/05/17 14:33