VOEDING EN BEWEGING VOEDING EN BEWEGING Keuzedeel D&P Keuzedeel D&P 3/4 vmbo BB/KB/GL Naam Klas
Mixed Omslag Voeding en beweging 3-4 Keuzedeel Z&W vmbo BB-KB-GL.indd All Pages
02/03/2022 12:13
VOEDING EN BEWEGING Dienstverlening en producten
COLOFON Auteur
Over ThiemeMeulenhoff Over ThiemeMeulenhoff
Chantal Visser
Susanne Neutkens
ThiemeMeulenhoff zich van van educatieve tot een een learning design company. company. We ThiemeMeulenhoff ontwikkelt ontwikkelt zich educatieve uitgeverij uitgeverij tot learning design We brengen content, leerontwerp technologie samen. Met onzegroeiende groeiendeexpertise, expertise,ervaring ervaringen brengen content, leerontwerp en en technologie samen. Met onze en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. onderwijs. samen aan de verschillen tussen lerenden en en scholen Zo kunnenZo wekunnen samenwe beter rechtbeter doenrecht aandoen de verschillen tussen lerenden en scholen ervoor en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt.
Eindredactie
Samen leren vernieuwen. Samen leren vernieuwen.
Auteur oriëntatie op het beroep
Stip Redactie, Odette Winter
Bureauredactie Singeling Tekstproducties
www.thiememeulenhoff.nl www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978 90 06 09128 1 Eerste druk, eerste oplage, 2022, LRN-line Eerste druk, eerste oplage, 2022 (LRN-line)
©ThiemeMeulenhoff, ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, Amersfoort, 2022 2022 © Alle rechten rechtenvoorbehouden. voorbehouden.Niets Nietsuituitdeze dezeuitgave uitgavemag mag worden verveelvoudigd, opgeslagen Alle worden verveelvoudigd, opgeslagen in in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, elektronisch, mechanisch, mechanisch, door doorfotokopieën, fotokopieën,opnamen, opnamen,ofofenig enigandere andere manier, zonder hetzij manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover zoverhet hetmaken makenvan vankopieën kopieën deze uitgave is toegestaan op grond van artikel Voor uituit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B 16B Auteurswet Besluit vanvan 23 23 augustus 1985, Stbl.Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, Auteurswet 1912 1912j° j°hethet Besluit augustus 1985, 471 en artikel 17 Auteurswet dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting PublicatiePublicatie- en en Reproductierechten Reproductierechten Organisatie Organisatie (PRO), (PRO), Postbus Postbus 3060, 3060, 2130 2130KB KBHoofddorp Hoofddorp (www. (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers readers en andere compilatiewerken 16 Auteurswet) dient zich men tot zichdetotuitgever de uitgever te en andere compilatiewerken (artikel (artikel 16 Auteurswet) dient men te wenden. wenden. Voor meer informatie het gebruik van muziek, het maken van kopieën in het Voor meer informatie over hetover gebruik van muziek, film enfilm hetenmaken van kopieën in het ononderwijs zie w ww.auteursrechtenonderwijs.nl. derwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalinDegenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot gen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich de uitgever wenden. alsnog tot de uitgever wenden.
Deze uitgave is volledig co2-neutraal geproduceerd. Deze uitgave is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw voor het geDeze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. bruikte papier op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC® -keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
WOORD VOORAF MIXED is dé methode voor leerlingen in leerjaar 3 en 4 van het beroepsgerichte vmbo. De methode MIXED is bedoeld voor alle niveaus van het vmbo beroepsgerichte leerweg. In nauwe samenwerking met de gebruikende scholen wordt MIXED continue doorontwikkeld. Belangrijke kenmerken van MIXED: ■ Beroepspraktijk staat centraal. Door een krachtige didactiek met realistische werkplekken en werkbedrijven bereiden de leerlingen zich goed voor op hun examen. ■ Loopbaanoriëntatie en -begeleiding geïntegreerd in het lesmateriaal en gekoppeld aan de werkplek en het werkbedrijf. ■ Ieder zijn eigen MIXED. Scholen kunnen kiezen uit leerwerkboeken, een volledige digitale leeromgeving of de mogelijkheid deze te combineren. ■ De lesstof is gedifferentieerd op basis van de exameneisen, zodat elke leerling de lessen kan volgen op zijn eigen niveau. ■ Werkkaarten helpen de leerling zich stap voor stap belangrijke vaardigheden eigen te maken. ■ Video's verduidelijken de theorie in realistische settings.
Leerlingen en docenten kunnen snel aan de slag dankzij de overzichtelijke opbouw: ■ Het leerwerkboek bestaat uit acht blokken, gevolgd door de theorie en een begrippenlijst. ■ Een blok begint met een introductie en een overzicht van de inhoud en leerdoelen. ■ In een blok maakt de leerling praktijkopdrachten en theorieopdrachten. ■ Elk blok sluit af met Oriëntatie op het beroep. Deze opdrachten helpen de leerling met het kiezen van een passende vervolgopleiding. ■ Achter in het boek staat alle theorie op alfabetische volgorde. ■ Achter de theorie staat ook een uitgebreide begrippenlijst. De vetgedrukte woorden in de theorie worden hier uitgelegd. Wij hebben de methode MIXED met de grootste zorg ontwikkeld. Meer informatie kunt u vinden op www.thiememeulenhoff.nl/mixed. Hebt u vragen of suggesties? Neem dan gerust contact op met onze klantenservice via 033 448 3600. Wij wensen u en uw leerlingen een fijne en leerzame tijd met MIXED! De auteurs, het ontwikkelteam en de uitgever Beste leerling, Dit boek van Mixed kun je samen met de digitale leeromgeving gebruiken in de les. Dit boek is van jou persoonlijk, dus je mag er aantekeningen in maken. Na dit schooljaar mag je het boek houden. Dat is makkelijk als je volgend jaar iets wilt opzoeken, of iets moet leren voor een toets. Wij wensen je veel succes en plezier met Mixed. Team Mixed
TOELICHTING OP DE PICTOGRAMMEN
A
Oriënteren Opdracht voor tweetal Opdracht voor drietal Groepsopdracht Computeropdracht Theorie-opdracht Rollenspel Tip Werkkaart Let op: opdracht voor BB of KB of KB/GL
INHOUDSOPGAVE Blok 0 Voeding en beweging Over dit deel
9
11
Blok 1 Plantaardige producten Over dit blok 19 De Blije Akker 20 Jungle Mix 27 Eindopdracht 31 Oriëntatie op het beroep (LOB) 32
Blok 2 Het productieproces
39
Over dit blok 41 De Blije Akker 42 Mevrouw Aardbei 49 Eindopdracht 51 Oriëntatie op het beroep (LOB) 53
Blok 3 Weet wat je eet 59 Over dit blok 61 Voel je fit 62 Jungle Mix 70 Eindopdracht 74 Oriëntatie op het beroep (LOB) 76
Blok 4 Duurzaamheid
81
Over dit blok 83 De Blije Akker 84 Barnies Kippetjes 89 Mevrouw Aardbei 93 Eindopdracht 95 Oriëntatie op het beroep (LOB) 97
Blok 5 De markt op 103 Over dit blok 105 Mevrouw Aardbei 106 Barnies Kippetjes 112 Eindopdracht 116 Oriëntatie op het beroep (LOB) 118
Blok 6 Voeding bereiden
125
Over dit blok 127 Jungle Mix 128 Sportschool Mixdam 138 Eindopdracht 145 Oriëntatie op het beroep (LOB) 147
17
Blok 7 Bewegen is gezond
153
Over dit blok 155 Voel je fit 156 Gemeente Mixdam 165 Eindopdracht 170 Oriëntatie op het beroep (LOB) 171
Blok 8 Een sportieve activiteit organiseren Over dit blok 181 Gemeente Mixdam 182 Sportschool Mixdam 189 Eindopdracht 194 Oriëntatie op het beroep (LOB) 197
Theorie
203
Afvallen door bewegen 205 Allergenen 207 Bestuiving 208 Bewaren 209 Biologische landbouw 210 Blij ei 211 Doelgroep bepalen 213 Draaiboek maken 214 Ecologische voetafdruk 216 Etiketten lezen 217 Gezonde leefstijl 219 Goede aanbiedingen 220 Goede bodem 221 Groei van een plant 223 Houdbaarheid en bederf 225 Invloed van ons eten op het milieu 227 Keurmerken 229 Kies gezond 233 Landbouw 235 Mooi bord 236 Onderdelen van een plant 237 Oogsten 239 Plantaardig als leefstijl 240 Producten op de markt verkopen 241 Recept lezen 242 Schijf van vijf 244 Sociale media 247 Sporten en voeding 248 Sportles geven aan een bepaalde doelgroep Toevoegingen 251 Tuingereedschap 252 Unique selling point (USP) 254 Veilig omgaan met keukenapparatuur 255 Verkoopgesprek 257 Voeding en transport 259
250
179
Zaaien en verspenen
Begrippen
263
260
BLOK 1
PLANTAARDIGE PRODUCTEN
OVER DIT BLOK DE BLIJE AKKER Opdracht Opdracht Opdracht Opdracht Opdracht Opdracht Opdracht Opdracht
1 2 3 4 5 6 7 8
19
THEORIE BIJ DIT BLOK
20
Werk voorbereiden 21 Plantaardig - KB/GL 21 Landbouw - KB/GL 22 Onderdelen plant - BB/KB 23 Wat heeft een plant nodig? - BB/KB Goede grond is alles - KB 25 De bloemetjes en de bijtjes 26 Controleren en opruimen 27
JUNGLE MIX 27 Opdracht Opdracht Opdracht Opdracht
9 Werk voorbereiden 27 10 Plantaardige leefstijl - KB/GL 28 11 Alternatieven 29 12 Controleren en opruimen 30
EINDOPDRACHT 31 Opdracht 13 Flatlay maken 31
ORIËNTATIE OP HET BEROEP (LOB) Opdracht Opdracht Opdracht Opdracht
14 15 16 17
Landbouw 235 Onderdelen van een plant 237 Groei van een plant 223 Goede bodem 221 Bestuiving 208 Plantaardig als leefstijl 240
Kiezen maar! 32 Keuzes maken 34 Kiezen voor een beroep Presenteren 37
32
36
24
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
18
BLOK 1 PLANTAARDIGE PRODUCTEN
Over dit blok De doperwtjes op je bord, de appel in je hand en de plant in de vensterbank zijn allemaal plantaardige producten. Producten die begonnen als zaadje en uitgegroeid zijn tot iets wat je kunt eten of waarnaar je graag kijkt. Maar wat weet jij eigenlijk van plantaardige producten? In dit blok maak je er kennis mee.
Waar werk je? De Blije Akker De Blije Akker is een biologisch landbouwbedrijf. Het is een echt familiebedrijf dat ooit is gestart door Jan en Toos van Til. Zij werken nog steeds in het bedrijf. Zoon Alex en zijn vrouw Linda runnen nu het bedrijf. Samen met hun twee kinderen wonen ze op de boerderij, die omringd is door akkers en kassen. Hier verbouwen ze allerlei soorten groenten, die ze vervolgens verkopen op markten en in hun eigen streekwinkeltje op het erf.
Jungle Mix Jungle Mix is een plantenwinkel en een lunchroom. Eigenaresse Tess bereidt voor haar gasten de lekkerste plantaardige gerechten. Dierlijke producten vind je niet op de kaart. Jungle Mix ziet eruit alsof je in de tropen bent. Overal staan cactussen, bananenbomen en varens. Deze zijn hier ook allemaal te koop. Tussen al dat groen staan een paar tafeltjes met stoelen, waaraan de gasten kunnen zitten als zij iets komen eten of drinken. Jij bent aangenomen als stagiair(e) bij Jungle Mix. Tess wil graag dat je haar met van alles en nog wat helpt. Voordat je aan de slag gaat, leer je van haar meer over het concept van haar winkel en haar plantaardige leefstijl.
Wat leer je? Je leert meer over: □ wat plantaardige producten zijn; □ landbouw; 19
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
□ □ □ □ □ □
hoe planten zijn opgebouwd; hoe planten groeien; wat planten nodig hebben; bestuiving; een plantaardige leefstijl; alternatieven voor dierlijke producten.
Hoe ga je het doen? Plannen is belangrijk voor je beroep en voor je studie. Aan het begin van elk blok maak je een planning voor de rest van de week. Bekijk wat je deze week allemaal moet doen en verdeel de opdrachten over de lesuren. 1 Open het document Planning. 2 Bekijk hoeveel tijd voor de opdrachten gepland is. 3 Vul in wanneer je welke opdracht doet. 4 Bewaar de planning in je portfolio. 5 Ga je aan Mixed werken? Bekijk dan telkens eerst je planning. 6 Ben je klaar met je werk? Open dan je planning en vul in wat je hebt gedaan.
De Blije Akker
De Blije Akker is een biologisch landbouwbedrijf. Het is een echt familiebedrijf dat ooit is gestart door Jan en Toos van Til. Zij werken nog steeds in het bedrijf. Zoon Alex en zijn vrouw Linda runnen nu het bedrijf. Samen met hun twee kinderen wonen ze op de boerderij, die omringd is door akkers en kassen. Hier verbouwen ze allerlei soorten groenten, die ze vervolgens verkopen op markten en in hun eigen streekwinkeltje op het erf. Het is hard werken, maar de familie heeft er duidelijk veel plezier in. De taken op de boerderij zijn als volgt verdeeld: vader Jan en zoon Alex werken op het land en sturen een stuk of vijf werknemers aan. Linda werkt in de streekwinkel en staat elke vrijdag en zaterdag op de markt. Jij bent aangenomen als stagiair(e). Alex vangt je op deze eerste dag op en leidt je rond door het bedrijf.
20
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Opdracht 1 Werk voorbereiden
Je hebt allerlei documenten nodig om je werk goed te kunnen doen. Daarom ga je eerst je werkplek inrichten.
Opdracht 1.1 Maak een map. Geef de map een logische naam, bijvoorbeeld ‘Blok 1 De Blije Akker’. Opdracht 2 Plantaardig - KB/GLA
Vandaag is je eerste werkdag bij De Blije Akker. Het is een mooie dag. De zon schijnt. Alex wacht je op en neemt je meteen mee naar de groentetuinen. Hij wil dat je een zo goed mogelijk beeld hebt van het bedrijf en de producten. Hij vertelt dat alles wat hier verbouwd wordt, plantaardig is. Dat betekent: afkomstig van een plant.
Opdracht 2.1 Noem tien producten die plantaardig zijn. Noteer ze hieronder.
21
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Opdracht 2.2 Wat heb jij gisteren gegeten? Zat daar iets plantaardigs bij? Noteer hieronder welke plantaardige producten jij gisteren hebt gegeten.
Noteer hieronder ook een aantal niet-plantaardige producten die jij hebt gegeten.
Opdracht 3 Landbouw - KB/GLA
De Blije Akker is een landbouwbedrijf. Achter de boerderij van de familie Van Til liggen vele akkers. Hierop verbouwen ze de groenten. Er staat ook een glazen kas.
Opdracht 3.1 Lees de theorie Landbouw. In de kas van De Blije Akker groeien tomaten en paprika’s. Wat voor soort landbouw is dit? a Akkerbouw. b Tuinbouw. c Kasbouw. Opdracht 3.2 Wat voor soort landbouwbedrijven zijn er in jouw omgeving? Zoek het op en noteer hieronder de naam van minstens één bedrijf.
Opdracht 3.3
Verdiep je in het landbouwbedrijf dat je hebt gevonden. Wat voor type landbouwbedrijf is het? Wat verbouwen ze? Zijn ze ergens in gespecialiseerd?
22
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Maak vervolgens een woordweb over dit bedrijf. Doe het zo: ■ De naam van het bedrijf plaats je in het midden. ■ Daaromheen noteer je alle woorden die te maken hebben met het bedrijf. Bewaar het woordweb in je portfolio. Opdracht 4 Onderdelen plant - BB/KBA
In de kas groeien tomaten en paprika’s. Alex laat je zien uit welke onderdelen deze planten bestaan.
Opdracht 4.1 Lees de theorie Onderdelen van een plant. Planten lijken meer op mensen dan je zou denken. Welke delen van de plant doen je aan longen denken?
En welke aan bloedvaten?
Opdracht 4.2 Zoek een duidelijke afbeelding van een tomatenplant. Print deze afbeelding. Noteer dan op de afbeelding de volgende onderdelen van deze plant. Dit doe je door met pijltjes aan te wijzen waar welk onderdeel zich bevindt. ■ wortel ■ bloem of vrucht ■ blad ■ stengel ■ bladnerf Opdracht 4.3 Planten vind je overal. Zoek buiten een stukje onkruid en trek het uit de grond. Bestudeer de wortel en het blad. Herken je de onderdelen van de plant? Wat valt je op?
23
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Opdracht 5 Wat heeft een plant nodig? - BB/KBA
Bij De Blije Akker worden allerlei soorten groenten verbouwd. De planten zien er goed uit. Hoe dat komt? ‘Alles wat deze planten nodig hebben, is water en heel veel liefde’, zegt Alex met een lach op zijn gezicht. Maar dat is natuurlijk niet waar.
Lees de theorie Groei van een plant. Opdracht 5.1 Wat heeft een plant nodig om te groeien?
Opdracht 5.2 Om te begrijpen hoe planten groeien, wil Alex dat je oefent met een van de snelst groeiende plantjes die hij kent: tuinkers.
Gebruik de werkkaart Tuinkers kweken. Volg de stappen van de werkkaart om zelf tuinkers te laten groeien. Maak vervolgens een fotoverslag van de groei van je tuinkers. Doe dit als volgt: ■ Maak elke dag een foto van de tuinkers. ■ Doe dit totdat de tuinkers klaar is om op te eten. ■ Maak daarna een verslag van de foto’s. Plaats de foto’s op volgorde (dag 1, dag 2, enzovoort) en noteer bij elke foto welke dag het is. ■ Zet alle foto’s achter elkaar. Je ziet nu duidelijk hoe de waterkers van dag tot dag is gegroeid. ■ Bewaar het fotoverslag in je portfolio onder de naam ‘Tuinkers’.
24
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Opdracht 6 Goede grond is alles - KBA
Alex en jij gaan vandaag aan de slag met de grond voor een nieuw groentebed. Dacht jij tot nu toe ‘grond is grond’? Vanaf nu niet meer. Volgens Alex is de bodem van je tuin de basis voor een goede oogst. Hij vertelt over hoe je die bodem verzorgt, voedt en onderhoudt, zodat ook jij de beste bodem creëert voor zijn groenten.
Lees de theorie Goede bodem. Opdracht 6.1 Wat is compost? a Gedeeltelijk verteerd organisch materiaal. b Geheel verteerd organisch materiaal.
Opdracht 6.2 Leg uit waarom het goed is dat er wormen in de grond zitten.
Opdracht 6.3 Onderzoek samen met een klasgenoot de aarde uit jullie eigen tuin of uit een tuin in de buurt. Dit mag ook een gemeenteplantsoen zijn. Wat kom je tegen? Maak een vlog van jullie onderzoek. Gebruik de werkkaart Zo maak je een vlog.
25
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Doe het zo: ■ Bedenk van tevoren waar jullie willen graven. ■ Een van jullie filmt, de ander graaft. ■ Graaf minstens 15 centimeter diep. ■ Laat zien wat je tegenkomt. ■ Vertel wat dit volgens jullie zegt over de kwaliteit van de aarde. ■ Bewaar de vlog in de map. Opdracht 7 De bloemetjes en de bijtjes
Tussen de groenten door zie je veel bloemen; zonnebloemen, klaprozen en lavendel. Er komen veel vlinders en bijen op af. Alex vertelt dat de bloemen met opzet zijn geplant om de bijen te helpen.
Lees de theorie Bestuiving. Opdracht 7.1 Leg uit waarom het goed is dat er veel bijen en vlinders in de tuin zijn.
Opdracht 7.2 Wist je dat er ook eetbare bloemen bestaan? Ken jij een eetbare bloemensoort? Noteer de naam van deze bloem hieronder. Als je het antwoord niet weet, zoek je het op internet op.
26
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Opdracht 8 Controleren en opruimen
Klaar! Je werkdag zit erop. Of toch niet?
Opdracht 8.1 ■ Controleer of je alle opdrachten hebt gemaakt. ■ Controleer of je de volgende resultaten hebt: ■ woordweb landbouwbedrijf; ■ fotoverslag waterkers kweken; ■ vlog aarde. ■ Maak de vergeten opdracht(en) alsnog. ■ Bewaar de resultaten in je map. ■ Ruim je werkplek op.
Jungle Mix
MIX
Jungle Mix is een plantenwinkel en een lunchroom. Eigenaresse Tess bereidt voor haar gasten de lekkerste plantaardige gerechten. Dierlijke producten vind je niet op de kaart. Jij bent aangenomen als stagiair(e) bij Jungle Mix. Tess wil graag dat je haar met van alles en nog wat helpt. Voordat je aan de slag gaat, leer je van Tess meer over het concept van haar winkel en haar plantaardige leefstijl.
Opdracht 9 Werk voorbereiden
Je hebt allerlei documenten nodig om je werk goed te kunnen doen. Daarom ga je eerst je werkplek inrichten.
Opdracht 9.1 Maak een map. Geef de map een logische naam, bijvoorbeeld ‘Blok 1 Jungle Mix’.
27
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Opdracht 10 Plantaardige leefstijl - KB/GLA
Tess van Jungle Mix eet geen dierlijke producten. Ze vindt dat beter voor haar gezondheid, maar ook voor het milieu en voor de dieren. Veel klanten van Jungle Mix eten net als Tess enkel plantaardig. Het is dus belangrijk dat jij je goed in hen kan verplaatsen. Tess vraagt je daarom twee dagen enkel plantaardig te eten.
Lees de theorie Plantaardig als leefstijl. Opdracht 10.1 Eet twee dagen lang enkel plantaardig. Houd een eetdagboek bij van wat je eet. Noteer hierin alles wat je eet. Sla je eetdagboek op in je portfolio. Op Voedingscentrum.nl vind je veel tips om meer plantaardig te eten. Bekijk deze. Opdracht 10.2 Bespreek je eetdagboek met een klasgenoot die ook een eetdagboek heeft bijgehouden. Stel elkaar de volgende vragen: ■ Hoe beviel het om plantaardig te eten? ■ Wat viel tegen? ■ Wat viel mee? ■ Heb je gesmokkeld? ■ Zou je net als Tess altijd plantaardig kunnen eten? ■ Is het gelukt om gevarieerd genoeg te eten? Opdracht 10.3 Geef elkaar na het beantwoorden van de vragen feedback. Hoe vond jij dat je klasgenoot het heeft gedaan? Wat vond je klasgenoot van jouw eetdagboek?
28
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Noteer hieronder kort wat jouw klasgenoot van jouw eetdagboek vond.
Opdracht 11 Alternatieven
‘Wat voor soorten melk kan ik in mijn cappuccino krijgen?’ vraagt een klant van Jungle Mix jou. Tess schiet je te hulp en antwoordt: ‘Sojamelk, amandelmelk en havermelk.’
Opdracht 11.1 Van welke melk wordt traditionele cappuccino gemaakt?
Waarom verkoopt Jungle Mix dit niet?
Heb jij zelf weleens een plantaardig alternatief voor melk op? Zo ja, welke?
Opdracht 11.2 Als je geen dierlijke producten eet, moet je vervangende producten eten, zodat je geen tekorten krijgt. Wat zijn goede plantaardige vervangers voor vlees? a b c d e
Soja. Een kaassoufflé. Hazelnoten. Vis. Kikkererwten.
Opdracht 11.3 Aan welke vitamine hebben mensen die enkel plantaardig eten vaak tekort? a Vitamine B12. b Vitamine D. Opdracht 11.4 Cake, pannenkoeken en koekjes bevatten vaak standaard dierlijke producten, zoals melk, boter en eieren. Maar je kunt prima iets lekkers maken zonder dierlijke producten te gebruiken. Op de website Veganchallenge.nl vind je heel veel recepten. En daarvan ga jij er een maken. Gebruik het recept Bananenpannenkoeken maken. Zo doe je het:
29
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Doe deze opdracht samen met maximaal drie klasgenoten. Leg alle ingrediënten voor jullie bananenpannenkoeken klaar. Volg stap voor stap het recept. Proef van jullie creatie. Maak een foto van jullie samen met de pannenkoeken en bewaar deze in je map. Opdracht 11.5 Hoe vond je het om met plantaardige ingrediënten te werken?
Hoe smaakten je bananenpannenkoeken?
Opdracht 12 Controleren en opruimen
Klaar! Je werkdag zit erop. Of toch niet?
Opdracht 12.1 ■ Controleer of je alle opdrachten hebt gemaakt. ■ Controleer of je de volgende resultaten hebt: ■ eetdagboek plantaardig; ■ foto bananenpannenkoek. ■ Maak de vergeten opdracht(en) alsnog. ■ Bewaar de resultaten in je map. ■ Ruim je werkplek op.
30
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Eindopdracht Opdracht 13 Flatlay maken
Tess vraagt je een foto te maken voor op de Instagrampagina van Jungle Mix. Ze wil graag dat je een flatlay maakt waarop je verschillende plantaardige producten laat zien. Het totaalplaatje moet een goed beeld geven van wat Jungle Mix is.
Opdracht 13.1 Zo doe je het: Gebruik de werkkaart Flatlay maken. ■ Zorg dat de producten in je flatlay allemaal plantaardig zijn. ■ Gebruik minstens zes verschillende producten. ■ Wees zo creatief mogelijk en zorg dat het totaalplaatje in de stijl van Jungle Mix past. ■ Maak de foto met je telefoon of camera en sla de foto op in je portfolio onder de naam ‘Flatlay’.
31
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Oriëntatie op het beroep (LOB) In dit blok heb je geleerd wat plantaardige producten zijn, wat ze nodig hebben om te groeien en welke alternatieven er zijn voor dierlijke producten. Je kreeg de opdracht om een tijdje plantaardig te eten. Of dat gelukt is, ligt aan de keuzes die jij gemaakt hebt. Hoe maak jij eigenlijk keuzes? Dat ga je ontdekken.
Opdracht 14 Kiezen maar! Opdracht 14.1 De foto’s hebben te maken met werken met voeding. Welke foto spreekt jou het meest aan? Waardeer de foto met een cijfer van 1 t/m 6. Nummer 1 spreekt jou het meest aan en nummer 6 het minst.
Foto A: 1 2 3 4 5 6
Foto B: 1 2 3 4 5 6
Foto C: 1 2 3 4 5 6
Foto D: 1 2 3 4 5 6
32
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Foto E: 1 2 3 4 5 6
Foto F: 1 2 3 4 5 6
Opdracht 14.2 Welke foto is voor jou de nummer 1? Waarom heb je die foto gekozen? Foto: Omdat:
Opdracht 14.3 Welke foto is voor jou de nummer 6? Waarom? Foto: Omdat:
Opdracht 14.4 Een baan bestaat uit met wie of waarmee je werkt, waar je werkt en welke taken je doet. Zet een kruisje bij wat het best past bij jou. Schrijf nog meer woorden op als je die mist. Alleen
Binnen
Met collega’s
Achter laptop
Met klanten
In de natuur
Met dieren
Bellen
Met planten
Verkopen
Met brood
Met mijn handen werken
Met machines
Stil zijn
Onderweg zijn
Verzorgen
Buiten
Spitten
33
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Netjes maken Ploegen Onderzoeken Repareren Bakken
Opdracht 14.5 Wat past nog meer bij jou als je werkt? Bijvoorbeeld welke kleding je naar je werk draagt of je in het buitenland werkt, enzovoort. Wat vind je heel belangrijk?
Opdracht 14.6 Zoek op internet naar een foto of meerdere foto’s die het best passen bij jouw ideale baan. Plak deze in het kader.
Opdracht 15 Keuzes maken Mensen maken op allerlei manieren keuzes. ■ Joris zegt: ‘Ik heb al een keuze gemaakt, voordat ik er überhaupt over heb nagedacht!’ ■ Achmed zegt: ‘Ik stel het maken van een keuze zo lang mogelijk uit.’ ■ Jop zegt: ‘Ik heb al een keuze gemaakt, voordat ik erover heb nagedacht!’ ■ Achmed zegt: ‘Ik stel het maken van een keuze zo lang mogelijk uit.’ ■ Emma zegt: ‘Pas als ik goed heb nagedacht wat alle voor- en nadelen zijn, maak ik een keuze.’ 34
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
■ ■ ■
Izai zegt: ‘Ik volg altijd mijn gevoel als ik een keuze moet maken.’ Nima zegt: ‘Als ik een keuze moet maken, raak ik totaal in paniek en kan ik niet meer nadenken!’ Priscilla zegt: ‘Ik kijk wat anderen kiezen en dan kies ik dat ook maar.’
Opdracht 15.1 Welke manier van keuzes maken past het best bij jou? Schrijf de naam van de persoon op en leg je antwoord uit.
Opdracht 15.2 Welke manier van keuzes maken past helemaal niet bij jou? Schrijf de naam van de persoon op en leg je antwoord uit.
Opdracht 15.3 Lees de onderstaande situaties. Omcirkel de naam van de persoon die volgens jou dezelfde keuze zou maken als jij. ■ In een kledingwinkel zoek je naar een nieuwe broek. Jop / Emma / Achmed / Izai / Nima / Priscilla ■ Je zoekt een bijbaantje en je kunt uit twee baantjes kiezen. Jop / Emma / Achmed / Izai / Nima / Priscilla ■ Je vindt je vriend(in) niet meer zo leuk en wilt dat aan haar vertellen. Wanneer en hoe doe je dat? Jop / Emma / Achmed / Izai / Nima / Priscilla ■ Je moet een vervolgopleiding kiezen na het vmbo. Jop / Emma / Achmed / Izai / Nima / Priscilla Opdracht 15.4 In de eerste opdracht heb je gekozen voor de foto die het beste bij jou past. Hoe kwam jij tot die keuze?
Opdracht 15.5 Maak jij normaal gesproken ook op die manier keuzes? Leg je antwoord uit.
Opdracht 15.6 Waarom was het dit keer hetzelfde of juist anders?
35
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Opdracht 15.7 Ga in gesprek met een klasgenoot die op een heel andere manier keuzes maakt dan jij. Geef elkaar tips over hoe je goed keuzes maakt. Wat leer je van hem of haar?
Opdracht 16 Kiezen voor een beroep Opdracht 16.1 Weet jij al wat je wilt gaan doen na het vmbo? ■ Ja, namelijk
Hoe heb jij deze keuze gemaakt?
■
Nee Wie kan jou bij deze keuze helpen?
Opdracht 16.2 Vraag aan twee mensen die jij kent hoe zij tot de keuze zijn gekomen voor hun beroep. Naam persoon 1:
Hoe ken jij deze persoon?
Hoe heeft deze persoon de keuze gemaakt voor zijn/haar beroep:
Naam persoon 2:
Hoe ken jij deze persoon?
Hoe heeft deze persoon de keuze gemaakt voor zijn/haar beroep:
36
Voeding en beweging Blok 1 Plantaardige producten
Opdracht 16.3 Deel wat je geleerd hebt in deze opdracht met twee klasgenoten. Schrijf op wat je van hen leert.
Opdracht 17 Presenteren Geef een korte presentatie aan je klas over de baan die je later graag gaat doen. Vertel hoe je keuzes maakt en wat je geleerd hebt van anderen (je klasgenoot en twee mensen met een beroep). Door dit te presenteren, leren je klasgenoten van jou en breng je ze op ideeën! De presentatie: ■ duurt ongeveer vijf minuten; ■ wordt gemaakt in PowerPoint, Prezi of op een andere manier; ■ heeft een duidelijke opbouw (inleiding, middenstuk en slot); ■ bestaat ook uit een foto of foto’s die je hebt gekozen voor je ideale baan. Opdracht 17.1 Vertel met enthousiasme en lees de presentatie niet voor. Geef aan het einde van je presentatie de kans om vragen te stellen. Opdracht 17.2 Wat heb je geleerd van jouw presentatie en vragen van je klasgenoten en/of docent?
37
VOEDING EN BEWEGING VOEDING EN BEWEGING Keuzedeel D&P Keuzedeel D&P 3/4 vmbo BB/KB/GL Naam Klas
Mixed Omslag Voeding en beweging 3-4 Keuzedeel Z&W vmbo BB-KB-GL.indd All Pages
02/03/2022 12:13