TECHNOLOGIE BINNEN ZORG EN WELZIJN
Keuzedeel Z&W 3/4 vmbo BB/KB/GL Naam Klas
TECHNOLOGIE BINNEN ZORG EN WELZIJN Zorg en Welzijn
COLOFON Auteur
Over ThiemeMeulenhoff
Monique Kemner – van de Sande Toon van de Looy John Rietman
ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt.
Auteur oriëntatie op het beroep Susanne Neutkens
Samen leren vernieuwen.
Eindredactie
www.thiememeulenhoff.nl
Karien Meeuwis
Bureauredactie
ISBN 978 90 06 09125 0 Eerste druk, eerste oplage, 2022, LRN-line
Singeling Tekstproducties © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2022 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.
Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC® -keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
WOORD VOORAF MIXED is dé methode voor leerlingen in leerjaar 3 en 4 van het beroepsgerichte vmbo. De methode MIXED is bedoeld voor alle niveaus van het vmbo beroepsgerichte leerweg. In nauwe samenwerking met de gebruikende scholen wordt MIXED continue doorontwikkeld. Het voortgezet onderwijs verandert voortdurend onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen. Ook de beroepspraktijk verandert hierdoor en daarmee ook het onderwijs. De methode Mixed is voor leerlingen in leerjaar 3 en 4 voor de niveaus basis beroepsgerichte leerweg, kader beroepsgerichte leerweg en de gemengde leerweg. Belangrijke kenmerken van MIXED: ■ Beroepspraktijk staat centraal. Door een krachtige didactiek met realistische werkplekken en werkbedrijven bereiden de leerlingen zich goed voor op hun examen. ■ Loopbaanoriëntatie en -begeleiding geïntegreerd in het lesmateriaal en gekoppeld aan de werkplek en het werkbedrijf. ■ Ieder zijn eigen MIXED. Scholen kunnen kiezen uit leerwerkboeken, een volledige digitale leeromgeving of de mogelijkheid deze te combineren. ■ De lesstof is gedifferentieerd op basis van de exameneisen, zodat elke leerling de lessen kan volgen op zijn eigen niveau. ■ Werkkaarten helpen de leerling zich stap voor stap belangrijke vaardigheden eigen te maken. ■ Video's verduidelijken de theorie in realistische settings. Leerlingen en docenten kunnen snel aan de slag dankzij de overzichtelijke opbouw: ■ Het leerwerkboek bestaat uit acht blokken, gevolgd door de theorie en een begrippenlijst. ■ Een blok begint met een introductie en een overzicht van de inhoud en leerdoelen. ■ In een blok maakt de leerling praktijkopdrachten en theorieopdrachten. ■ Elk blok sluit af met Oriëntatie op het beroep. Deze opdrachten helpen de leerling met het kiezen van een passende vervolgopleiding. ■ Achter in het boek staat alle theorie op alfabetische volgorde. ■ Achter de theorie staat ook een uitgebreide begrippenlijst. De vetgedrukte woorden in de theorie worden hier uitgelegd. Wij hebben de methode MIXED met de grootste zorg ontwikkeld. Meer informatie kunt u vinden op www.thiememeulenhoff.nl/mixed. Hebt u vragen of suggesties? Neem dan gerust contact op met onze klantenservice via 033 448 3600. Wij wensen u en uw leerlingen een fijne en leerzame tijd met MIXED! De auteurs, het ontwikkelteam en de uitgever
Beste leerling, Dit boek van Mixed kun je samen met de digitale leeromgeving gebruiken in de les. Dit boek is van jou persoonlijk, dus je mag er aantekeningen in maken. Na dit schooljaar mag je het boek houden. Dat is makkelijk als je volgend jaar iets wilt opzoeken, of iets moet leren voor een toets. Wij wensen je veel succes en plezier met Mixed. Team Mixed
TOELICHTING OP DE PICTOGRAMMEN
A
Oriënteren Computeropdracht Theorie-opdracht Rollenspel Tip Werkkaart Hulpkaart Let op! Opdracht voor BB of KB of KB/GL
INHOUDSOPGAVE Blok 0 Introductie
9
Over dit deel 11 De invloed van ICT bij andere sectoren dan zorg en welzijn 12 Zorgsectoren en verschillende zorgberoepen die ICT gebruiken 15
Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
19
Over dit blok 21 Digivaardigheden 22 Wat doe je al? 24 Zorgtechnologie in je eigen leefomgeving 26 Zelf aan de slag 31 Eindopdracht 35 Oriëntatie op het beroep (LOB) 37
Blok 2 Zelfredzaamheid en technologische hulpmiddelen Over dit blok 45 Mussenheim 47 Zorgtechnologie en zelfredzaamheid 50 Behoeften en wensen 55 Het veilig toepassen van zorgtechnologie Motiveer de bewoner 58 Eindopdracht 60 Oriëntatie op het beroep (LOB) 61
Blok 3 Leefstijl en technologie
57
69
Over dit blok 71 Jongeren en positieve gezondheid 73 Technologie en het bevorderen van een gezonde leefstijl Waar let je op bij de keuze van een app? 78 Eindopdracht: voorkomen van stress 81 Oriëntatie op het beroep (LOB) 83
76
Blok 4 Veiligheid en technologische hulpmiddelen
89
Over dit blok 91 Dementie 92 Veilig en vrij met zorgtechnologie 95 Veilig gebruik van zorgtechnologie 101 Belemmeringen bij de inzet van zorgtechnologie 103 Oriëntatie op het beroep (LOB) 105
Blok 5 Ethiek en technologische hulpmiddelen Over dit blok 113 Jij en ethiek 114 Ethiek en zorgtechnologie 117 Ethiek en de Wet zorg en dwang 122 Eindopdracht 124 Oriëntatie op het beroep (LOB) 126
111
43
Blok 6 Economische en maatschappelijke gevolgen van zorgtechnologie 133 Over dit blok 135 De invloed van ICT op de zorg 137 De zorg en technologie in 2030 140 Maatschappelijke ontwikkelingen 146 Economische ontwikkelingen en zorgtechnologie 148 Efficiëntie door zorgtechnologie in het gezondheidscentrum Eindopdracht 154 Oriëntatie op het beroep (LOB) 155
Blok 7 Kwaliteit van leven en technologie
152
163
Over dit blok 165 Kwaliteit van leven en technologie 167 Stage op De Zwaluw 171 Informeren, adviseren en motiveren 173 Technologie op De Zwaluw 176 Oriëntatie op het beroep (LOB) 178
Blok 8 De inhoud van het beroep en technologie Over dit blok 189 Digivaardigheden in de zorg 190 Tijden veranderen 194 Dromen over de toekomst van de zorg Oriëntatie op het beroep (LOB) 201
Theorie
198
207
Activiteiten begeleiden 209 Disneymodel 210 Economische en maatschappelijke ontwikkelingen 211 Een dag in mijn leven 215 Elektronisch cliëntendossier (ECD) 216 Ethiek en zorgtechnologie 217 Ethisch dilemma 218 Geschiedenis van informatie- en communicatietechnologie GPS-tracker 221 Hoe digivaardig ben jij? 222 Informatie- en communicatietechnologie 223 Kwaliteit van leven en technologie 224 Leefcirkels 225 Levensboek 226 Methoden voor het verhelderen van de vraag 227 Nieuwe functies door nieuwe toepassingen 229 Online zorgverlening in de GGZ 230 Positieve gezondheid 231 Robots in zorg en welzijn 232 Slaapmonitor 235 Slimme sensoren 236 Technologische hulpmiddelen gericht op welzijn 237 Verschillende soorten zorgtechnologie 240
219
187
Virtual Reality en Augmented Reality in zorg en welzijn Voorwaarden bij het gebruik van zorgtechnologie 245 Waar let je op bij het kiezen van een app? 247 Wat is dementie? 248 Weerstand bij de inzet van zorgtechnologie 250 Zelfzorg en gezondheidsapps 252 Zorg en dwang 253
Begrippen
255
244
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
20
BLOK 1 TECHNOLOGIE EN ICT IN JE EIGEN LEEFOMGEVING
Over dit blok Misschien ga je na het vmbo kiezen voor een opleiding binnen zorg of welzijn. Een sector waar steeds meer gebruik wordt gemaakt van technologie. In dit blok ga je ontdekken hoe het staat met jouw digitale vaardigheden en krijg je een beeld van wat jij al met zorgtechnologie doet in je eigen leven. Maar ook leer je in dit blok wat bedoeld wordt met zorgtechnologie. Wat hebben ICT en zorgtechnologie met elkaar te maken? En hoe en waarom wordt technologie in de zorg steeds vaker ingezet?
Waar werk je? Technologie en ICT spelen een rol in alle onderdelen van onze samenleving en dus ook in jouw leven. Zorgtechnologie wordt niet alleen gebruikt bij mensen die kwetsbaar zijn door ziekte of ouderdom. Er zijn tal van voorbeelden waar zorgtechnologie wordt ingezet in de vorm van apps, om ziekte te voorkomen. Dat noemen we preventie. We kijken in dit eerste blok naar al die toepassingen die ook voor jou beschikbaar zijn en die je mogelijk al gebruikt, maar die je zelf misschien niet herkent als zorgtechnologie.
21
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Wat leer je?
□ □ □ □ □ □
wat jouw digitale vaardigheden zijn; wat de relatie is tussen ICT en zorgtechnologie; hoe ICT in jouw leven een rol speelt; hoe je zorgtechnologie gebuikt in je eigen leefomgeving; welke verschillende soorten technologieën in de zorg gebruikt worden; waarvoor zorgtechnologie in de zorg gebruikt wordt.
Hoe ga je het doen? Plannen is belangrijk voor je beroep en voor je studie. Aan het begin van elk blok maak je een planning voor de rest van de week. Bekijk wat je deze week allemaal moet doen en verdeel de opdrachten over de lesuren. ■ Open het document Planning. ■ Bekijk hoeveel tijd voor de opdrachten gepland is. ■ Vul in wanneer je welke opdracht doet. ■ Bewaar de planning in je portfolio. ■ Ga je aan Mixed werken? Bekijk dan telkens eerst je planning. ■ Ben je klaar met je werk? Open dan je planning en vul in wat je hebt gedaan.
Digivaardigheden Ongetwijfeld gebruik je in je dagelijks leven al allerlei dingen uit de technologie. Om zorgtechnologie te kunnen gebruiken heb je een digitale basisvaardigheid nodig. We starten daarom met een test: Digivaardig in de zorg. Zie het als een nulmeting, waarmee je voor jezelf duidelijk krijgt wat jouw startpunt is als het gaat om kennis, vaardigheden, gebruik en motivatie om technologie toe te passen. In blok 8 doe je deze test nogmaals. Dan zie je of er iets veranderd is. Succes!
22
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Opdracht 1 Hoe digivaardig ben je?
Lees de theorie Hoe digivaardig ben jij? Opdracht 1.1 Op de site ‘Digivaardig in de zorg’ vind je de zelftest voor digivaardigheden. De toelichting en uitleg om deze test te doen vind je ook op deze site. Gebruik hiervoor de volgende link:
Doe de test zoals aangegeven. Bewaar de resultaten van de test. Als je bij de start van de test je e-mailadres hebt ingevuld, krijg je een mail met de uitslag van de test. Je komt misschien vragen tegen waarvan je de bedoeling niet begrijpt, zoals: ben je handig in het doen van een MIC melding (Melding Incidenten Cliënt)? Weet je niet wat dat is of hoe dat moet, dan scoor je ‘niet van toepassing’. Daarna klik je dan weer door naar de volgende vraag. Opdracht 1.2 Na het invullen van de test zie je welke score je voor ieder onderdeel hebt gehaald. ■ Je krijgt ook een voorstel voor een aantal opdrachten: jouw lesmateriaal. ■ Onderaan de pagina klik je op: Ga hier naar het overzicht van jouw lesmateriaal. ■ Je komt dan in het overzicht en je kiest dan minstens één onderdeel waarvan je een werkblad gaat maken. ■ Klik bij jouw gekozen onderdeel op downloaden. ■
Voor sommige opdrachten moet je daadwerkelijk als stagiair(e) bij een organisatie werkzaam zijn. Sla die opdrachten dan over. Andere opdrachten kun je invullen als je je voorstelt dat je in een zorgorganisatie werkt of stageloopt. In de opdrachten vind je vaak ook informatie over dat betreffende onderwerp.
23
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Wat doe je al? Opdracht 2 Wat doe je al?
Lees de theorie Informatie- en communicatietechnologie. Opdracht 2.1 Je maakt een lijst van ICT-toepassingen, gerangschikt op de thema’s vrijetijdsbesteding, opleiding/ school, in huis, vervoer en sport. Bij elk thema staan al twee voorbeelden genoemd. Schrijf bij ieder thema nog twee nieuwe toepassingen. Bij elke toepassing geef je aan of dit een technologie is die betrekking heeft op de I (informatie) of op de C (communicatie) of beide. Thema
Toepassing
Vrije tijd
Tik Tok WhatsApp
24
Informatie
Communicatie
Beide
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Thema
Toepassing
School
Wikipedia
Informatie
Communicatie
Beide
Virtueel onderwijs bij Coronacrisis
Thema
Toepassing
In huis
Slimme meter in de
Informatie
Communicatie
Beide
meterkast Ring deurbelsysteem met camera
Thema
Toepassing
Vervoer
Navigatiesysteem
Informatie
Communicatie
Beide
Ov-kaart
Opdracht 2.2 ■ Maak groepjes van vier klasgenoten. ■ Vergelijk de ingevulde lijsten met elkaar. Waar hebben jullie verschillende keuzen gemaakt en waarom? ■ Vul de eigen lijst aan met de voorbeelden van je klasgenoten.
25
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Opdracht 3 Een dag in mijn leven
Een dag in mijn leven
an Het k
Stap 1 Plaats punten op de tijdlijn en beschrijf wat je daar deed.
Stap 2 Als je de beschrijving hebt gemaakt, plaats dan 3 smileys (een lach of een frons) om aan te geven wat je positief of minder positief vond.
er zo
n
uit zie
Stap 3 Als je alle smileys hebt geplaatst, kun je aangeven waarom je je toen juist goed of slecht voelde bij dat moment.
Lees de theorie Een dag in mijn leven. Print de werkkaart Een dag in mijn leven. Opdracht 3.1 ■ Vul de werkkaart Een dag in mijn leven in. ■ Als je geen smartphone hebt, maak deze oefening dan samen met een klasgenoot. ■ Vul de kaart in volgens de volgende stappen: ■ Bedenk hoe vaak en op welke momenten je gisteren iets hebt gedaan met alleen al je smartphone. ■ Schrijf of teken op de tijdslijn op welke momenten jij je smartphone hebt gebruikt. ■ Plaats drie smileys bij die momenten waarvan je vindt dat jij je smartphone echt niet zou willen of kunnen missen. ■ Bespreek met een klasgenoot hoe jouw dag in mijn leven eruitziet en waarom je juist deze drie momenten hebt gekozen met een smiley. ■ Presenteer jullie bevindingen in de klas.
Zorgtechnologie in je eigen leefomgeving Opdracht 4 Informatie delen
26
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Je hebt in de vorige opdrachten gekeken naar ICT in je eigen omgeving. Waarschijnlijk zijn er ook vormen van zorgtechnologie in je eigen leefomgeving. Bij de zorgtechnologie die we hier bedoelen, gaat het over zelfzorg. De technologie ondersteunt de zorg dan voor jezelf. Ieder mens zorgt in meer of mindere mate voor zichzelf. Een baby minder dan een puber en een puber weer minder dan een volwassene.
Vanaf de eerste dag na de geboorte is voeding heel belangrijk in ons leven. Een baby zal gaan huilen wanneer hij gevoed wil worden, en zorgt ervoor dat zijn ouders weten dat er hulp nodig is om te eten. Een kleuter kan erom vragen en kan al zelf eten. Een puber zal zelf kiezen wanneer hij gaat eten en wat hij eet. En een volwassene zal bij de keuze wat hij eet meewegen wat gezond voor hem is. De mate van zelfzorg is dus op elke leeftijd anders.
Bij zorgtechnologie wordt kennis of informatie uitgewisseld tussen twee personen, onafhankelijk van de plaats waar die twee personen zijn of het tijdstip dat de informatie wordt gebruikt /gelezen.
In het voorbeeld van voeding kun je bedenken dat er bij een oudere, die alleen woont en vanwege geheugenverlies niet meer kan vertellen wat hij die dag gedronken heeft, met technologie wordt vastgelegd of en hoeveel die persoon die dag gedronken heeft. Of dat die persoon door een spraakrobot eraan herinnerd wordt dat hij iets moet gaan drinken of eten. De informatie- en communicatietechnologie maakt het mogelijk dat je informatie deelt of communiceert, onafhankelijk van plaats en tijd! Opdracht 4.1 Bedenk twee voorbeelden waarbij jij informatie hebt gedeeld met iemand anders. Jij was toen niet op dezelfde plaats als die ander en ook het tijdstip van verzenden en ontvangen was anders. Voorbeeld 1
Voorbeeld 2
27
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Opdracht 4.2 Een voorbeeld uit de zorg, waarbij informatie gedeeld wordt met iemand die niet op dezelfde plaats aanwezig is, is de Persoonlijke Gezondheids Omgeving: PGO. Kijk naar dit filmpje over PGO.
Opdracht 4.3 Welke informatie wordt in een PGO opgenomen? Geef in het overzicht hieronder aan welke informatie in een PGO komt te staan en door wie dat wordt gedeeld. Soort informatie
Opgenomen in PGO?
Door:
Je NAW-gegevens Je leeftijd De medicijnen die je gebruikt Je afspraken met zorgverleners Je afspraken met je sportclub Oefeningen van de fysio De naam van je huisarts De gegevens uit je stappenteller Gegevens van je apotheek Welke auto je rijdt De aanbieding van de groenteboer
Opdracht 4.4 Zou het ook iets voor jou zijn om zo’n PGO te gebruiken? Waarom wel of waarom niet? Schrijf je antwoord hieronder op.
28
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Opdracht 5 Zelfzorg en gezondheidsapps
Lees de theorie Zelfzorg en gezondheidsapps. Wij zijn allemaal op de een of andere manier bezig met onze eigen gezondheid. Zo zijn er tienduizenden apps, die aangeboden worden op internet. Allemaal bedoeld om jou te ondersteunen bij je gezondheid. Het is vaak moeilijk te achterhalen welke apps goed en betrouwbaar zijn. In de GGD-appstore vind je tientallen apps, gericht op het bevorderen van gezondheid of gezond gedrag. Deze zijn door de GGD beoordeeld als betrouwbaar, veilig, gebruiksvriendelijk en effectief.
Opdracht 5.1 Zoek de GGD-appstore op de website:
Zoek op deze GGD-appstore een app uit die past bij jou. Het moet er een zijn die je zou willen gebruiken, omdat die voor jou een bepaalde waarde kan hebben. Opdracht 5.2 Gebruik die app en geef hieronder een beoordeling. Omcirkel jouw score. 1 = helemaal niet mee eens 10 = helemaal mee eens
29
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Ik vind de app gebruiksvriendelijk. 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
4
5
6
7
8
9
10
4
5
6
7
8
9
10
7
8
9
10
7
8
9
10
Licht je antwoord toe:
Ik vind de app informatief. 1
2
3
Licht je antwoord toe:
De app werkt technisch goed. 1
2
3
Licht je antwoord toe:
De app ziet er mooi uit en vind ik aantrekkelijk om te gebruiken. 1
2
3
4
5
6
Licht je antwoord toe:
Ik vind de resultaten van deze app waardevol voor mij. 1
30
2
3
4
5
6
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Licht je antwoord toe:
Ik vind de resultaten van deze app betrouwbaar. 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
7
8
9
10
Licht je antwoord toe:
Ik ga mijn klasgenoten/vrienden deze app aanbevelen. 1
2
3
4
5
6
Licht je antwoord toe:
Zelf aan de slag Opdracht 6 Stappenteller
31
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Op de meeste smartphones zit de app ‘stappenteller’. Gebruik deze stappenteller gedurende een week om te registreren hoeveel stappen je per dag zet.
Opdracht 6.1 Noteer in het schema het aantal stappen dat je iedere dag hebt gezet. Aantal stappen Dag 1 Dag 2 Dag 3 Dag 4 Dag 5 Dag 6 Dag 7
Opdracht 6.2 Zit je na deze week boven of onder het gemiddelde aantal stappen dat aanbevolen wordt? Beantwoord de volgende vragen. Wat is het aantal stappen per dag dat wordt aanbevolen? Zit jij boven of onder het gemiddelde aantal stappen dat aanbevolen wordt? Ga jij iets doen met deze informatie? Waarom wel of waarom niet?
Opdracht 6.3 Bespreek je antwoorden met drie klasgenoten en vertel elkaar waarom je deze antwoorden hebt gegeven. Opdracht 6.4 Denken jullie dat de stappenteller mensen kan helpen om gezonder te leven? Schrijf je mening in het blok hieronder.
32
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Ik denk dat een stappenteller mensen wel/niet gaat helpen om gezonder te leven, want
Opdracht 7 Niet opnieuw het wiel uitvinden
Er bestaat al heel veel technologie die ook in de zorg iets kan betekenen bij een hulpvraag of probleem van een oudere.
Opdracht 7.1 Bedenk voor elke situatie hieronder minstens één bestaande technologie die je zou kunnen inzetten.
33
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Een blinde man die alleen woont en de klok niet kan lezen. Een oudere vrouw die bang is als er ‘s avonds bij haar wordt aangebeld. Een oudere man die beginnend dementerend is wil nog graag alleen gaan wandelen, maar zijn vrouw is bang dat hij de weg kwijtraakt.
Opdracht 7.2 Bespreek met twee klasgenoten welke technologie zij hebben gekozen en leg elkaar uit waarom. Opdracht 8 Nu ben jij de ‘uitvinder’!
In 1 2 3 4 5
de onderstaande opdrachten gebruik je vijf bestaande technologieën (ICT). Dit zijn: beeldbellen zoals Skype of WhatsApp; met een afstandsbediening de lichten aan- en uitdoen; het slot van een deur openen met een app; een Google Home, een ‘spraakcomputer’ die reactie geeft en vragen beantwoordt; bewegingssensor.
Opdracht 8.1 Bedenk met twee klasgenoten een situatie in de zorg waarbij je deze technologieën kunt inzetten. Geef daarbij antwoord op de volgende vragen: ■ Voor welke zorgvragers zou je die dan inzetten? ■ Waarom wil je deze technologieën inzetten? ■ Wat zou de cliënt of zorgvrager daaraan kunnen hebben? 1
34
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
2
3
4
5
Opdracht 8.2 Zoek plaatjes bij jouw antwoorden van opdracht 8.1 en maak daarvan een fotocollage. Vertel aan je klasgenoten op welke manier de technologie gebruikt kan worden en welke oplossingen het voor de zorgvrager biedt. Je mag ook verschillende technologieën combineren. Opdracht 8.3 Vertel je idee of een van je ideeën aan iemand van 65 jaar of ouder. Gebruik daarbij de fotocollage. Vraag die persoon om een reactie. Neem dit gesprekje op je telefoon op en laat het horen aan drie klasgenoten. Gebruik geen namen, in verband met privacy. Opdracht 8.4 Bespreek de reacties met je klasgenoten. Wat zijn de overeenkomsten bij de reacties die jullie samen hebben opgehaald? En wat zijn de verschillen?
Eindopdracht Je hebt tot nu toe vooral gekeken naar (zorg)technologie in je eigen leefomgeving. Je gaat nu kijken naar verschillende sectoren in de zorg: verpleeghuizen, verzorgingshuizen, thuiszorg, gehandicaptenzorg. Je wilt weten wat voor zorgtechnologie er zoal gebruikt wordt. Hiervoor ga je een virtueel bezoek afleggen in een living lab. In zo’n living lab kun je veel soorten technologie ervaren. Een living lab is een soort proeflokaal, waar verschillende soorten technologie aanwezig zijn. Je kunt daar kennis maken met deze technologie en ermee oefenen. Bij een virtueel bezoek, dus een online bezoek via internet aan dit living lab, kun je helaas niet oefenen.
35
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Opdracht 9 Bezoek een virtueel living lab
Lees de theorie Verschillende soorten zorgtechnologie en Robots in zorg en welzijn. Gebruik de werkkaart Virtueel lab. Gebruik de QR-code. Tijdens een bezoek aan het virtuele living lab van ROC Gilde ga je kijken welke verschillende soorten zorgtechnologieën daar aanwezig zijn. Je geeft aan wat voor soort technologie het is.
Opdracht 9.1 In dit living lab heb je toepassingen gezien van zorgtechnologie waarbij ICT wordt gebruikt. Zoek in het living lab zes toepassingen met zes verschillende soorten technologie. Gebruik de soorten die in de theorie worden genoemd. ■ Schrijf de zes toepassingen op in de linkerkolom. ■ Benoem in de rechterkolom het soort technologie dat bij deze toepassing wordt gebruikt. Toepassing
Soort technologie
1 2 3 4 5 6
Opdracht 9.2 In welke ruimte van het living lab ben je de OBI tegenkomen?
36
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Oriëntatie op het beroep (LOB) In dit blok heb je geleerd hoe digivaardig je bent en wat jij al doet met zorgtechnologie. Je weet ook dat in de zorg veel ICT wordt gebruikt om klanten te ondersteunen. Als je in de zorg gaat werken, is klanten helpen met het gebruiken en kiezen van technologische hulpmiddelen een van jouw taken. In welke sector of bij welke organisatie werk je graag?
Opdracht 10 Waarom technologie binnen zorg en welzijn?
In deze opdracht denk je na over waarom je gekozen hebt voor technologie binnen zorg en welzijn. Wat lijkt je er leuk of belangrijk aan?
Opdracht 10.1 Hier staan uitspraken die te maken hebben met technologie binnen zorg en welzijn. Past die uitspraak bij jou of niet? Zet een kruisje in het juiste vak. Reden
Past bij mij Past niet bij mij
‘Ik vind dat technologische hulpmiddelen de kwaliteit van leven verbeteren.’ ‘Ik vind het leuk om mensen te helpen met keuzes maken.’ ‘Ik weet veel over technologie of wil het graag leren.’ ‘Ik gebruik dagelijks verschillende apps.’ ‘Ik ben sociaal en help mensen graag.’ ‘Ik kan mensen motiveren om iets te doen.’ ‘Ik heb veel geduld als ik iets moet uitleggen.’ ‘Met technologische hulpmiddelen werken past echt bij mij.’ ‘Mensen iets uitleggen vind ik leuk.’ ‘Ik zoek graag uit hoe iets werkt.’
Opdracht 10.2 Welke uitspraak of uitspraken ontbreken volgens jou in de tabel? Schrijf deze op.
37
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Opdracht 10.3 Welke drie uitspraken in de tabel passen het meest bij jou? Maak een top 3. 1 2 3 Opdracht 10.4 Welke drie uitspraken in de tabel passen het minst bij jou? Maak een top 3. 1 2 3 Opdracht 10.5 Stel, de uitspraken die het minst bij jou passen, zijn: ■ ‘Ik vind dat technologische hulpmiddelen de kwaliteit van leven verbeteren.’ ■ ‘Ik weet veel over technologie of wil het graag leren.’ ■ ‘Met technologische hulpmiddelen werken past echt bij mij.’ Kun je dan met technologische hulpmiddelen in de zorg werken of niet? Leg je antwoord uit.
Opdracht 10.6 Welke twee uitspraken zijn echt belangrijk als je met technologische hulpmiddelen wilt werken?
Opdracht 10.7 Lees het antwoord op de vorige vraag in het antwoordenboek. Zijn die uitspraken voor jou een probleem? Leg je antwoord uit. Zo ja, welke oplossing kun je daarbij bedenken?
38
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Opdracht 11 Jouw top 3 Opdracht 11.1 Bekijk je top 3 van uitspraken die het meest bij je passen voor je keuze voor technologie in de zorg en welzijn. Bedenk bij elke uitspraak een beroep of functie. Uitspraak 1: Beroep/functie: Uitspraak 2: Beroep/functie: Uitspraak 3: Beroep/functie:
Opdracht 11.2 Welke van die beroepen of functies horen bij technologie in de zorg en welzijn?
Opdracht 11.3 Als er geen beroep of functie bij technologie in de zorg en welzijn hoort, bedenk er dan een. Zorg ervoor dat dit beroep of deze functie ook bij een of meer uitspraken van jouw top 3 past. Beroep/functie: Past bij uitspraak:
Opdracht 11.4 Welk beroep of welke functie spreekt jou het meest aan? Leg je antwoord uit.
Opdracht 11.5 In welke sector of organisatie zou je willen werken? Voeg zelf nog een bij ‘anders’ toe als je wilt. Vul de tabel in. Geef telkens een cijfer van 1 t/m 5. 1 = past helemaal bij mij 2 = past bij mij 3 = past een beetje bij mij 4 = past niet bij mij 5 = geen mening
39
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Sector
Cijfers
Sector
Apotheek
Onderwijs
Begeleid wonen
Psychiatrie
Geestelijke gezondheidszorg
Sport
Gehandicaptenzorg
Thuiszorg
Huisartsenpraktijk
Verpleeghuis
ICT
Verzorgingshuis
IT
Ziekenhuis
Jeugdzorg
Zorgboerderij
Kinderopvang
Anders:
Cijfers
Opdracht 11.6 Noteer jouw nummers 1. Als je minder dan vier nummers 1 hebt, vul jouw lijst dan aan met de nummers 2 of 3. Bedenk daarna wat je leuk vindt aan de doelgroep. Bijvoorbeeld bij verpleeghuis: ik werk graag met ouderen, omdat ik veel van hen kan leren. Als je in de ICT of IT wilt werken, dan kun je iets schrijven over wat voor soort collega’s je leuk vindt. 1. Ik werk graag met Omdat 2. Ik werk graag met Omdat 3. Ik werk graag met Omdat 4. Ik werk graag met Omdat
Opdracht 11.7 Zoek op internet naar vacatures voor het beroep dat (of de functie die) jou het meest aanspreekt. Je kunt hiervoor naar een vacaturesite gaan of ‘vacature’ en ‘naam beroep/functie’ invullen bij een zoekmachine zoals Google. Vind jij veel of weinig vacatures voor dit beroep of deze functie?
40
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 1 Technologie en ICT in je eigen leefomgeving
Bij wat voor soort organisatie kom je te werken? Past dat bij jouw nummers 1, 2 of 3?
Lees een vacature door. Wat lijkt jou leuk aan deze baan en organisatie?
Wat lijkt jou minder leuk aan deze baan en organisatie?
Denk je dat jij later zou solliciteren voor deze baan? Leg je antwoord uit.
41
BLOK 2 ZELFREDZAAMHEID EN TECHNOLOGISCHE HULPMIDDELEN
OVER DIT BLOK
45
THEORIE BIJ DIT BLOK
MUSSENHEIM 47 Opdracht 1 Wat weet ik over zelfredzaamheid? 47 Opdracht 2 Maak kennis met de bewoners 48
ZORGTECHNOLOGIE EN ZELFREDZAAMHEID
50
Opdracht 3 Wat weet ik over zorgtechnologie? 50 Opdracht 4 Maak kennis met VR 51 Opdracht 5 Maak kennis met zorgrobots 53
BEHOEFTEN EN WENSEN 55 Opdracht 6 Het verhelderen van de vraag Opdracht 7 Zoek naar oplossingen 56
55
HET VEILIG TOEPASSEN VAN ZORGTECHNOLOGIE 57 Opdracht 8 Herken de voorwaarden
MOTIVEER DE BEWONER
57
58
Opdracht 9 Hoe ga je om met weerstand?
EINDOPDRACHT 60 Opdracht 10 Zelf doen en ervaren
ORIËNTATIE OP HET BEROEP (LOB)
60
61
Opdracht 11 Alleen of met collega’s? 61 Opdracht 12 Jouw ideale werkdag 63 Opdracht 13 Jouw ideale baan 64
58
Verschillende soorten zorgtechnologie 240 Robots in zorg en welzijn 232 Virtual Reality en Augmented Reality in zorg en welzijn 244 Methoden voor het verhelderen van de vraag 227 Voorwaarden bij het gebruik van zorgtechnologie 245
Technologie binnen zorg en welzijn Blok 2 Zelfredzaamheid en technologische hulpmiddelen
44