samengevat
www.samengevat.nl
examenbundels - zelfstandig voorbereiden op het examen - examen voorbereiden op basis van persoonlijk studieadvies - stapsgewijs toewerken naar het examenniveau - oefenen met recente examens Meer kans van slagen met de vmbo gt Nederlands vmbo gt Engels vmbo gt Duits vmbo gt Frans
Examenbundel! De Examenbundel bevat oefenexamens met uitleg bij de antwoorden, zodat je leert tijdens het oefenen.
vmbo gt wiskunde
De bundel is speciaal samengesteld voor
vmbo gt biologie
dit schooljaar, dus je oefent altijd de
vmbo gt nask 1 vmbo gt nask 2 vmbo (k)gt aardrijkskunde
juiste stof. Test je kennis met de OriĂŤntatietoets en kijk voor meer tips om te slagen op www.examenbundel.nl.
vmbo gt economie vmbo (k)gt geschiedenis vmbo gt maatschappijleer 2
examenbundel + samengevat = jouw succesformule
vmbo
samengevat
Nederlands
- schematisch overzicht van alle examenstof - beknopte en heldere uitleg - snel en overzichtelijk door te nemen en te herhalen - het perfecte naslagwerk
vmbo
Nederlands 2F
Meer kans van slagen met Samengevat! Samengevat biedt je een helder en beknopt overzicht van alle examenstof.
vmbo Nederlands 2F 978-90-06-07998-2 vmbo kgt biologie 978-90-06-07362-1 vmbo kgt nask 1 978-90-06-07360-7 vmbo kgt nask 2 978-90-06-07361-4 vmbo rekenen 2F 978-90-06-07446-8 vmbo kgt wiskunde 978-90-06-07365-2 vmbo kgt aardrijkskunde 978-90-06-08043-8 vmbo kgt economie 978-90-06-07363-8
9006079982_omslag_aangepast.indd 1
1/03/17 13:16
9006079982_Boek.indb 1
3/11/14 10:25
www.samengevat.nl
vmbo
Nederlands 2F
J. van Nassau
9006079982_Boek.indb 1
3/11/14 10:25
Eindredactie Esmeralda de Leeuw en Paul Merkx Beeld www.shutterstock.com www.bikester.nl Vormgeving Criterium, Arnhem Opmaak PPMP Prepress, Wolvega Omslagfoto Shutterstock
Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leer ontwerp en technologie samen. Met onze groeiende exper tise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds per soonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978-90-06-07998-2 Eerste druk, tweede oplage, 2017 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2014 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toe gestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.
Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
9006079982_00_VW.indd 2
1/03/17 13:11
Verantwoording In dit boek zijn de leerstof en vaardigheden voor het examen Nederlands weergegeven,
足gebaseerd op het referentieniveau 2F en op het eindexamenprogramma Nederlandse taal vmbo. De informatie is geschikt voor alle leerwegen, dus voor alle vmbo-leerlingen.
In Samengevat Nederlands vind je de onderdelen terug die getoetst worden in het Centraal Examen (CE) of in de schoolexamens (SE): Leesvaardigheid, Kijk- en luistervaardigheid,
Schrijfvaardigheid, Spreek- en gespreksvaardigheid en Fictie. Over elk onderdeel wordt uitleg gegeven. Je krijgt handige tips hoe je je kunt voorbereiden op het examen en hoe je examen足 opdrachten het beste kunt aanpakken. Aan het eind van de hoofdstukken Leesvaardigheid, Schrijfvaardigheid en Spreek- en gespreksvaardigheid zijn voorbeeldexamens opgenomen. Samengevat Nederlands zorgt ervoor dat de stukjes kennis die je de afgelopen jaren hebt 足opgedaan als een puzzel in elkaar passen.
Samengevat Nederlands is naast iedere methode te gebruiken. Het boek helpt bij het zelf足 standig leren.
Wil je naast deze theorie ook nog oefenen voor je examen Nederlands? Gebruik dan de
Examenbundel Nederlands vmbo gt of oefen met de Digi-Trainer. Vraag je docent hiernaar of bestel rechtstreeks bij ThiemeMeulenhoff via www.digi-trainer.nl.
Voor reacties, zowel van leerlingen als docenten, houden wij ons graag aanbevolen. Mail naar vmbo@thiememeulenhoff.nl. Amersfoort, januari 2014
9006079982_Boek.indb 3
3/11/14 10:25
Hoe werk je met deze Samengevat? Zoeken in dit boek
In de inhoudsopgave vind je een algemene indeling van de leerstof. Per hoofdstuk hebben we
een gedetailleerde inhoudsopgave gemaakt, die je snel binnen een hoofdstuk op de juiste plek brengt. Deze inhoudsopgave staat aan het begin van elk hoofdstuk.
Als je alleen een onderwerp of begrip zoekt, kun je achter in het register zoeken en op die manier op de juiste plek in het boek terechtkomen.
Beschrijving per onderwerp
Het boek is verdeeld in hoofdstukken. Binnen deze hoofdstukken worden de bijbehorende
onderwerpen kernachtig besproken. Daarbij zijn veel voorbeelden gegeven. Deze voorbeelden hebben een achtergrondkleur, zodat ze goed te onderscheiden zijn van de theorie.
Leerwegen
Deze Samengevat Nederlands bevat informatie voor alle leerwegen. Als de informatie is
bestemd voor een van de leerwegen wordt dat aangegeven met de gebruikelijke afkortingen: BB
voor de leerweg basisberoeps
G
voor de gemengde leerweg
KB T
voor de leerweg kaderberoeps voor de theoretische leerweg
CE en SE
De vaardigheden Leesvaardigheid en Schrijfvaardigheid worden voor alle leerwegen geëxa
mineerd in het Centraal Examen (CE). Spreek- en gespreksvaardigheid en Fictie zijn onderdeel van een schoolexamen (SE). Kijk- en luistervaardigheid wordt óf geëxamineerd in het digitaal
afgenomen Centraal Examen (alleen bij BB en KB) óf in een schoolexamen. In deze Samengevat Nederlands vind je bij elke vaardigheid specifieke informatie over het examen.
Tips voor bij het examen
In elk hoofdstuk staan tips voor bij het examen. Neem deze goed door. Ze helpen je bij de voorbereiding op je examen Nederlands.
De auteur en de uitgever wensen je veel succes met de voorbereiding op het examen!
9006079982_Boek.indb 4
3/11/14 10:25
Inhoud Leesvaardigheid
7
1
Algemene kenmerken
8
2
Woorden in teksten
15
3
De opbouw van een tekst
18
4
Informatieve teksten
24
5
Betogende teksten
26
6
Het examen Leesvaardigheid
29
Kijk- en luistervaardigheid
43
1
Algemene kenmerken
44
2
Woorden in teksten
48
3
Informatieve kijk- en luisterfragmenten
50
4
Betogende kijk- en luisterfragmenten
52
5
Het examen Kijk- en luistervaardigheid
54
Schrijfvaardigheid
57
1
58
Algemene kenmerken
2 Schrijfplan
61
3 Correspondentie
65
4
Korte teksten
75
5
Overige teksten
80
6
Het examen Schrijfvaardigheid
88
Spreek- en gespreksvaardigheid
97
1
98
Algemene kenmerken
2 Presenteren
101
3
Gesprekken voeren
106
4 Groepsgesprek
108
5
Informatie uitwisselen in tweegesprekken
113
6
Het examen Spreek- en gespreksvaardigheid
118
9006079982_Boek.indb 5
3/11/14 10:25
Fictie
123
1
Algemene kenmerken
124
2
Verhaalpersonen en vertelperspectief
127
3
Tijd in een verhaal
130
4
Opbouw van een verhaal
132
5 PoĂŤzie
134
6
139
Het examen Fictie
Spelling, stijl en grammatica
143
1 Werkwoordspelling
144
2
Overige spelling en leestekens
149
3
Helder formuleren
154
4
Stijlfouten en taalfouten
5 Grammatica
159 162
Bijlagen
169
Begrippenlijst
175
Register
184
9006079982_Boek.indb 6
3/11/14 10:25
Leesvaardigheid 1 Algemene kenmerken 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
Onderwerp en hoofdgedachte Schrijfdoel LeesstrategieĂŤn Beeld en opmaak Samenvatten Een oordeel geven
2 Woorden in teksten 2.1 2.2
Moeilijke woorden Beeldspraak herkennen
3 De opbouw van een tekst 3.1 3.2 3.3 3.4
Inleiding, kern, slot Functies van de inleiding Functies van het slot Tekstverbanden en signalen
4 Informatieve teksten 4.1 4.2
Informatieve teksten Instructies
5 Betogende teksten 5.1 5.2 5.3
Teksten met een mening Feiten en meningen Argumenten
6 Het examen Leesvaardigheid 6.1 6.2 6.3 6.4
Meerkeuzevragen Voorbeelden van examenteksten Tips bij het examen Leesvaardigheid Veelvoorkomende woorden in examens
9006079982_Boek.indb 7
3/11/14 10:25
8
Leesvaardigheid Dit onderdeel gaat over de taalvaardigheid lezen. Van jou wordt verwacht dat je zakelijke teksten goed kunt lezen. Dat kunnen teksten zijn over allerlei onderwerpen. Jij moet kunnen laten zien dat je begrijpt waar deze teksten over gaan. Het examen Leesvaardigheid wordt altijd getoetst tijdens het Centraal Examen (CE).
1 Algemene kenmerken 1.1
Onderwerp en hoofdgedachte Iedere tekst heeft een onderwerp. Het onderwerp beschrijft in één woord of in enkele woorden waarover een tekst gaat. De hoofdgedachte van een tekst is de belangrijkste uitspraak van de schrijver over het onderwerp in één zin. Je vindt het onderwerp en de hoofdgedachte vaak in de titel of in de eerste of laatste alinea. Als de hoofdgedachte niet letterlijk in de tekst staat, moet je die zelf bedenken. Dat kun je bijvoorbeeld doen door antwoord te geven op de vraag: Wat zegt de schrijver over het onderwerp? Om de hoofdgedachte te vinden kun je het volgende doen. 1 Bekijk de titel. 2 Lees de eerste alinea. 3 Lees de kernzinnen (meestal de eerste of tweede zin, of laatste zin) van de volgende alinea’s. 4 Lees de laatste alinea. In examenteksten wordt vaak naar de hoofdgedachte gevraagd van de hele tekst (meestal een meerkeuzevraag). Let er dan op dat je de hoofdgedachte van de hele tekst aankruist of aanklikt. Andere antwoordmogelijkheden lijken misschien juist, maar zijn vaak niet volledig of geven de hoofdgedachte van een gedeelte van de tekst. Lees daarom alle antwoordmogelijkheden heel precies.
1.2
Schrijfdoel Een schrijver of een spreker heeft altijd een bedoeling met zijn tekst. Hij wil bijvoorbeeld informeren over de laatste mode of instructie geven over hoe je een tuin kunt onderhouden. Welke tekstsoort hij kiest, hangt af van zijn schrijfdoel, maar ook van het publiek waarvoor hij schrijft. Als zijn doel is om volwassenen te informeren over zonnepanelen kan hij ervoor kiezen om een artikel te schrijven. Als hij jongeren wil informeren kiest hij misschien voor een informatief stripverhaal.
9006079982_Boek.indb 8
3/11/14 10:25
9
taal Leesvaardigheid
Vaak kun je het doel raden als je een tekstsoort herkent. Een nieuwsbericht kun je gemakkelijk herkennen aan de kop en aan de vetgedrukte eerste alinea. Je weet dan ook meteen dat het bericht vooral informatie wil geven. voorbeeld
Schrijfdoel
Voorbeelden van tekstsoorten
informeren
feitelijke informatie geven
standaardformulier artikel krant/populair tijdschrift nieuwsbericht teksten van internet notitie schema en schematische informatie
instructie geven
uitleggen hoe je iets moet doen of hoe iets werkt
recept gebruiksaanwijzing aanwijzing korte instructietekst
mening geven overtuigen
alleen mening geven mening geven en met argumenten overtuigen
artikel krant/populair tijdschrift ingezonden brief recensie
tot handelen aanzetten
activeren / overhalen iets te gaan doen
reclametekst (bijvoorbeeld: overhalen iets te kopen) advertentie folder (bijvoorbeeld: overhalen om ergens lid van te worden)
amuseren
vermaken
stripverhaal (jeugd)roman
gevoelens oproepen/ uitdrukken
gevoelens als vrolijkheid, angst, verdriet, geluk
gedicht songtekst
Een tekst heeft vaak meer doelen. Het is dan handig om te weten wat het belangrijkste tekstdoel is. In een filmrecensie bijvoorbeeld geeft de schrijver naast informatie over de filminhoud (doel: informeren) zijn mening over de film (doel: overtuigen). Het belangrijkste tekstdoel is overtuigen, omdat een recensie vooral bedoeld is om een oordeel te geven.
9006079982_Boek.indb 9
3/11/14 10:25
10 1.3
Leesstrategieën Tijdens het Centraal Examen Nederlands moet je veel lezen. Met de juiste leesstrategie kun je een tekst gemakkelijker en sneller begrijpen. Je kunt op verschillende manieren lezen. – Globaal Je verkent de tekst om een eerste indruk te krijgen. Je kijkt naar de titel, tussenkopjes, illustraties, de bron van de tekst en opvallende kenmerken (als vetgedrukte woorden of opvallende opmaak). Daarna lees je de eerste en laatste alinea en de kernzinnen van de tussenliggende alinea’s . – Intensief Je leest heel nauwkeurig en geconcentreerd om alles te begrijpen wat er staat. Je let op details. – Zoekend Zoekend lezen doe je als je maar één ding wilt weten. Gebruik bij het zoeken een of enkele trefwoorden. Je kunt dan heel gericht naar informatie zoeken in de tekst.
Zo kun je de leesstrategieën bij een meerkeuzevraag gebruiken. 1 2 3 4 5
Lees/bekijk de tekst globaal. Lees de eerste en laatste alinea. Lees daarna de vraag intensief. Gebruik de strategie zoekend lezen om het antwoord te vinden. Als je het deel hebt gevonden waar jij denkt dat het antwoord staat, lees je dat deel heel intensief. 6 Geef eerst zelf antwoord op de vraag. Lees daarna alle antwoordmogelijkheden intensief. Kies het beste antwoord. Als je twijfelt, streep je (in gedachten) eerst de antwoorden weg die zeker niet goed zijn. Als je nog twijfelt, kun je het beste afgaan op je eerste indruk. Als je informatie zoekt in een schema, een tabel of grafiek is het niet nodig om de tekst helemaal te lezen. Je gebruikt dan direct de strategie zoekend lezen. Let vooral op opvallende woorden/cijfers en op tussenkopjes. Als je denkt dat je het deel met het juiste antwoord hebt gevonden, lees je dat intensief.
1.4 Beeld en opmaak Beeld en opmaak bepalen het uiterlijk van een tekst. Met beeld wordt een illustratie (foto, tekening, afbeelding, grafiek, logo, plattegrond) bedoeld. In de meeste leesexamens is een tekst met beeld, bijvoorbeeld een advertentie, opgenomen. Over het beeld kun je dan een vraag verwachten.
9006079982_Boek.indb 10
3/11/14 10:25
taal Leesvaardigheid
11
Een voorbeeld van een examenvraag* voorbeeld
Een afbeelding in een advertentie kan verschillende functies hebben. De afbeelding 1 trekt de aandacht. 2 voegt nieuwe informatie aan de tekst toe. 3 is nodig om de tekst te kunnen begrijpen. Welke functies heeft de afbeelding met 21 fotootjes in deze advertentie? A alleen 1 en 2 B alleen 1 en 3 C alleen 2 en 3 D 1, 2 en 3 * Het juiste antwoord is omcirkeld. Deze advertentie staat in § 6.2, tekst 1, bladzijde 31. Opmaak of lay-out is de manier waarop de tekst en afbeeldingen over de bladzijde zijn verdeeld. Door de opmaak van een tekst herken je vaak de tekstsoort. Een personeelsadvertentie bijvoorbeeld heeft vaak een herkenbaar logo of afbeelding, weinig tekst en verschillende lettertypes. Bij opmaak van de tekst wordt gelet op de titel, tussenkopjes, tekstindeling, alineaindeling en lettertypes. De titel staat boven de tekst. Het is vaak een ingekorte zin zonder punt. De letters zijn vet en meestal wat groter dan de rest van de tekst. Een titel is belangrijk: je maakt duidelijk waar de tekst over gaat én trekt ermee de aandacht. In langere teksten gebruikt een schrijver tussenkopjes. Ze zijn meestal vetgedrukt. Tussenkopjes zeggen iets over de inhoud van de alinea’s die volgen. Ze zijn vooral handig bij het zoekend lezen. Vaak is een tekst verdeeld in een inleiding, een kern (middenstuk) en een slot. Zo’n tekstindeling geeft je als lezer houvast. Bij globaal lezen van een tekst let je op deze tekstindeling. Je kunt dan vaststellen tot waar de inleiding loopt en hoe de tekst aan het slot wordt afgerond. Bij intensief lezen let je meer op details. Je kijkt dan onder andere naar de alinea-indeling en welke informatie bij elkaar hoort. Een lettertype zegt veel over de soort tekst. Het roept een bepaalde sfeer op. Een zakelijk lettertype als Times New Roman roept een andere sfeer op dan een letter als .
freestyle script
9006079982_Boek.indb 11
3/11/14 10:25
12 Voorbeelden van examenvragen Tekst 3 voorbeeld
Waarom is de ijsbeer op de foto gemaakt van letters? A De letters verwijzen naar de tekst van de advertentie. B Dit was gemakkelijker dan een echte ijsbeer te fotograferen. C Een foto van een ijsbeer valt weg tegen de witte achtergrond. D Niet iedereen kan een ijsbeer herkennen van een foto. Een betere wereld voor mens en dier
Bron: Cito-examen vmbo-gt 2010-1*
Naar een advertentie in de Volkskrant,18 april 2008
voorbeeld
GT-0011-a-10-1-b
6
JE MAG DE SCHOOL NIET IN VANWEGE JE HANDICAP. WAT KUN JE DOEN? Sabirl (7) uit Oeganda is geboren zonder onderarmen en met vergroeide benen. Het is een slimme jongen, maar de school mag hij niet in. Vanwege zijn handicap. Het Liliane Fonds biedt persoonsgerichte en directe hulp aan kinderen als Sabirl. lees verder ���
Dat is wat WIJ doen. U kunt donateur worden van het Liliane Fonds. Ga naar meedoen.nl en laat een kind met een handicap weer MEEDOEN. Aan het einde van de tekst in de advertentie staat ‘MEEDOEN’ in hoofdletters gedrukt. Wat is hiervoor de belangrijkste reden? De gekozen lettergrootte A benadrukt wat donateurs kunnen bereiken voor een gehandicapt kind. B maakt duidelijk dat het Liliane Fonds meedoet. C past beter bij de verdeling met de andere afgedrukte woorden. D trekt de aandacht van de krantenlezer voor deze advertentie. Bron: Cito-examen vmbo gt 2013-2* * Het juiste antwoord is omcirkeld. * In de Examenbundel Nederlands vmbo gt van ThiemeMeulenhoff staan uitwerkingen van verschillende lees- en schrijfexamens.
9006079982_Boek.indb 12
3/11/14 10:25
taal Leesvaardigheid
1.5
13
Samenvatten De gemengde leerweg (G) en de theoretische leerweg (T) en de leerweg kaderberoeps (KB) (alleen bij het papieren examen) krijgen in het Centraal Examen een samenvattingsopdracht. Let op! Leerlingen van de leerweg basisberoeps (BB) krijgen deze opdracht niet. Met deze opdracht kun je veel punten verdienen. Besteed er daarom voldoende aandacht aan. Het gaat om een geleide samenvatting. In de vraag staat precies wat er in de samenvatting moet komen te staan. Je krijgt een soort boodschappenbriefje met alle belangrijke zaken die je in de tekst moet opzoeken. Als je die gevonden hebt, moet je ze in volledige zinnen op papier zetten.
Aantal woorden In de vraag staat aangegeven hoeveel woorden je mag gebruiken. Zorg ervoor dat je het maximale aantal niet overschrijdt, want voor elke tien woorden te veel krijg je een punt aftrek. Zie ook examentekst 2, bladzijde 32. Je kunt een tekst als volgt samenvatten. 1 Lees de tekst globaal (bekijk de titel, tussenkopjes, illustraties, de bron, opvallende kenmerken en lees de kernzinnen van de alinea’s). 2 Lees daarna de opdracht intensief. 3 Lees het eerste punt dat in je samenvatting moet komen. Zoek het gevraagde stukje op en markeer/onderstreep het. 4 Doe dat vervolgens met alle punten in de opdracht. 5 Schrijf een kladtekst met behulp van de gevonden woorden en zinnen. Gebruik korte en duidelijke zinnen. 6 Controleer of je alle gevraagde punten hebt opgenomen. Tel het aantal woorden. 7 Lees je tekst terug en vraag jezelf af of jouw tekst begrijpelijk is. 8 Schrijf je samenvatting in het net.
De tussenkopjesvraag In een examentekst kun je een tussenkopjesvraag verwachten. Jij moet dan de hoofdzaak/hoofdgedachte van dat tekstdeel vinden. Dat kun je doen door de tekst samen te vatten, soms in een zin, soms zelfs in een of twee woorden.
9006079982_Boek.indb 13
3/11/14 10:25
14 voorbeeld
We kunnen de tekst verdelen in vier delen: deel 1: alinea 1 deel 2: alinea 2 tot en met 4 deel 3: alinea 5 tot en met 7 deel 4: alinea 8 tot en met 11 Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 2? A Doelgroepen bij emigratie B Populaire landen bij emigratie C Problemen bij emigratie D Redenen voor emigratie Je kunt deze tussenkopjesvraag als volgt aanpakken. 1 Lees deel 2 intensief. 2 Zoek in elke alinea van deel 2 naar de hoofdzaak. Stel jezelf de vraag: Wat is het belangrijkste wat de schrijver wil vertellen in deze alinea? Het antwoord staat meestal in de kernzin (vaak de eerste, tweede of de laatste zin van een alinea). Soms is er geen kernzin. Je moet de hoofdzaak dan zelf formuleren. 3 Zoek naar de overeenkomsten tussen de gevonden hoofdzaken. 4 Bekijk welke antwoordmogelijkheid het beste past.
1.6 Een oordeel geven Een enkele keer krijg je op je examen te maken met een vraag waarin je een oordeel moet geven over de tekst. Bijvoorbeeld of je vindt dat de schrijver goede argumenten geeft bij zijn mening, of dat een tekst geschikt is voor de doelgroep waarvoor die geschreven is. Let er dan op dat je argumenten geeft bij je antwoord. Verzin deze argumenten dan niet, maar haal ze uit de tekst (bij een open vraag). Soms krijg je een meerkeuzevraag waarin je een uitspraak moet beoordelen. voorbeeld
Hoe staat de schrijver tegenover de uitspraken van de deskundigen in de tekst? A Hij gebruikt ze vooral om zijn eigen standpunt te verdedigen. B Hij geeft ze weer zonder commentaar. C Hij laat merken het oneens te zijn met de uitspraken. D Hij trekt de juistheid van de uitspraken in twijfel. Bron: Cito-examen vmbo kb en gt 2013-1* * In de Examenbundel Nederlands vmbo gt van ThiemeMeulenhoff staan uitwerkingen van verschillende schrijf- en leesexamens.
9006079982_Boek.indb 14
3/11/14 10:25
9006079982_Boek.indb 15
3/11/14 10:25
samengevat
www.samengevat.nl
examenbundels - zelfstandig voorbereiden op het examen - examen voorbereiden op basis van persoonlijk studieadvies - stapsgewijs toewerken naar het examenniveau - oefenen met recente examens Meer kans van slagen met de vmbo gt Nederlands vmbo gt Engels vmbo gt Duits vmbo gt Frans
Examenbundel! De Examenbundel bevat oefenexamens met uitleg bij de antwoorden, zodat je leert tijdens het oefenen.
vmbo gt wiskunde
De bundel is speciaal samengesteld voor
vmbo gt biologie
dit schooljaar, dus je oefent altijd de
vmbo gt nask 1 vmbo gt nask 2 vmbo (k)gt aardrijkskunde
juiste stof. Test je kennis met de OriĂŤntatietoets en kijk voor meer tips om te slagen op www.examenbundel.nl.
vmbo gt economie vmbo (k)gt geschiedenis vmbo gt maatschappijleer 2
examenbundel + samengevat = jouw succesformule
vmbo
samengevat
Nederlands
- schematisch overzicht van alle examenstof - beknopte en heldere uitleg - snel en overzichtelijk door te nemen en te herhalen - het perfecte naslagwerk
vmbo
Nederlands 2F
Meer kans van slagen met Samengevat! Samengevat biedt je een helder en beknopt overzicht van alle examenstof.
vmbo Nederlands 2F 978-90-06-07998-2 vmbo kgt biologie 978-90-06-07362-1 vmbo kgt nask 1 978-90-06-07360-7 vmbo kgt nask 2 978-90-06-07361-4 vmbo rekenen 2F 978-90-06-07446-8 vmbo kgt wiskunde 978-90-06-07365-2 vmbo kgt aardrijkskunde 978-90-06-08043-8 vmbo kgt economie 978-90-06-07363-8
9006079982_omslag_aangepast.indd 1
1/03/17 13:16