Issuu

examen survival gids ! drs. S. Haarhuis

- hoe ziet het examenjaar eruit - hoe worden cijfers bepaald - hoe plan je - sector / profielwerkstuk - het examen zelf: hoe gaat het in zijn werk - extra hulp en tijd bij examens

examen survival gids ! drs. S. Haarhuis

- hoe ziet het examenjaar eruit - hoe worden cijfers bepaald - hoe plan je - sector / profielwerkstuk - het examen zelf: hoe gaat het in zijn werk - extra hulp en tijd bij examens

Colofon Auteur S. Haarhuis Vormgeving Maura van Wermeskerken, Apeldoorn Opmaak PrePressMediaPartners, Wolvega Tekeningen Janneke Hertoghs

ThiemeMeulenhoff ontwikkelt leermiddelen voor Primair Onderwijs, Voortgezet Onderwijs, Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie en Hoger Beroepsonderwijs Meer informatie over ThiemeMeulenhoff en een overzicht van onze leermiddelen: www.thiememeulenhoff.nl of via onze klantenservice (088) 800 20 15 ISBN 978 90 06 07633 2 Eerste druk, eerste oplage, 2011 © ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2011 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16 Auteurswet j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl., dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductie rechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.

Deze uitgave is voorzien van het FSC-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw voor het gebruikte papier op een verantwoorde manier heeft plaatsgevonden.

Examensurvivalgids

Voorwoord Voor de leerlingen Voor je ligt een boek dat je allerlei informatie geeft over het eindexamenjaar. Het gebruik ervan garandeert niet dat je je examen haalt. Het leren moet je toch zelf doen, maar dit boek kan je wel helpen beter te begrijpen wat je te wachten staat of hoe je dingen moet aanpakken.

In het boek staan allerlei tips en belangrijke dingen in een gekleurd vak in de kantlijn. Wil je er meer informatie over? Lees dan de tekst op diezelfde pagina.

Dit boek is bedoeld voor iedereen die eindexamen doet. Je kunt het alleen gebruiken of aan je ouders geven, zodat ook al hun vragen over het examenjaar worden beantwoord. Als je hulp krijgt bij het leren kun je dit boek samen met je studiebegeleider doornemen. (Een studiebegeleider kan ook een leerlingbegeleider, intern begeleider of huiswerkbegeleider zijn.)

Voorbeeld: Marjolein (17): Ik vond het best wel spannend om aan het eindexamenjaar te beginnen. Tijdens de les gaven de leraren natuurlijk informatie over het examen, maar als ik thuis was, was ik alles alweer vergeten. En als ik weer op school was, vergat ik de vragen te stellen die ik had.

Je krijgt in dit boek informatie over zaken die je kunt verwachten in de laatste jaren van de middelbare school, over regels en dingen waarmee je rekening moet houden. Daarnaast worden er mogelijkheden geboden over hoe je dingen kunt aanpakken. Bijvoorbeeld hoe je kunt leren, hoe je kunt plannen, hoe je je profiel- of sectorwerkstuk het best aanpakt en ook hoe je kunt ontspannen.

Je kunt dit boek op de volgende manieren gebruiken: 1 Je leest het boek van voor naar achter door en gebruikt alles wat je tegenkomt. 2 Je zoekt gericht in de inhoudsopgave naar informatie en gebruikt alleen die informatie waar je op dat moment behoefte aan hebt.

Achtergrondinformatie over een bepaald onderwerp staat altijd in een kader. Je vindt hier bijvoorbeeld informatie over hoe je cijfer wordt bepaald en hoe je geheugen werkt.

Heel veel succes met de voorbereiding van je examens! Voor de ouders Pubers hebben de neiging niet zo veel te delen met hun ouders. Ze hebben vaak het idee dat hun ouders het allemaal wel weten. Als ouder hebt u daardoor misschien weinig idee van wat uw kind te wachten staat in het eindexamenjaar. Zeker omdat de examens van tegenwoordig zo veel verschillen van die van vroeger.

ÂŠ ThiemeMeulenhoff

Hoe je iets kunt aanpakken, voorbeelden, verdieping en tips komen altijd op dezelfde manier terug in het boek.

Examensurvivalgids

Dit boek is een hulpmiddel om te begrijpen wat uw kind allemaal moet doen in de laatste twee jaar van de middelbare school. Als u de eisen van deze tijd kent, begrijpt u waar uw kind mee bezig is en kunt u het beter helpen. Voor studiebegeleiders, interne begeleiders, huiswerkbegeleiders Het eindexamenjaar kan veel vragen oproepen. Zeker voor leerlingen die meer structuur nodig hebben, bijvoorbeeld leerlingen met een autisme-spectrum-stoornis, AD(H)D of faalangst. Dit boek is een goed hulpmiddel om samen met deze leerlingen te gebruiken en zo structuur en duidelijkheid te krijgen over alle aspecten die de laatste twee jaar van de middelbare school spelen. Voor deze groep leerlingen is het goed om samen het hele boek door te nemen, omdat er voor hen soms dingen onduidelijk zijn die u niet had verwacht. Sanne Haarhuis Amersfoort, januari 2011

Opmerkingen Hoewel deze uitgave met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is samengesteld, kunnen auteur en uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de aanwijzingen die betrekking hebben op publicaties van de overheid. Het is altijd raadzaam je docent of onze website www.examenbundel.nl te raadplegen voor actuele informatie die voor jouw examen van belang kan zijn. 4

ÂŠ ThiemeMeulenhoff

Examensurvivalgids

Inhoud

3 Voorwoord

7 7 8 8 8 9 9 10 11

Hoofdstuk 1 Het examenjaar Schoolexamen Programma van toetsing en afsluiting (PTA) Centraal Schriftelijk Examen (CSE) Profiel- of sectorwerkstuk Klachten Tijdvakken Jaarkalender Tijdlijn

13 13 14 14 15 15 16 17 18

Hoofdstuk 2 Cijfers Hoe vaak telt iets mee voor je schoolexamencijfer? Hoe vaak telt iets mee voor je eindexamencijfer? Combinatiecijfer (voor havo en vwo) Handelingsdelen Cijferkaart Gemiddelden berekenen Geslaagd of niet geslaagd? Herkansingen

19 19 20 21 22 23 24 24

Hoofdstuk 3 Studeren Hoe doe je dat? Kennis in een structuur zetten Samenvatting Schema Mindmap Waar leer je? Wanneer leer je?

27 28 28 28 29 30 31 32

Hoofdstuk 4 Plannen Informatie verzamelen Wat moet je leren? Wanneer kun je leren? Lesstof in stukken verdelen Inschatten hoeveel tijd je per deel nodig hebt Hoe weet je hoeveel tijd je nodig hebt om te leren? Plannen in een schema

35 36 37 38 40 40 40 40 41 41 41 42

Hoofdstuk 5 Profiel- of sectorwerkstuk Stap 1: Kies een onderwerp en een partner Stap 2: Maak een werkplan (plan van aanpak) en tijdplan Stap 3: Verzamel informatie Stap 4: Maak het werkstuk Titelpagina Inhoudsopgave Inleiding Hoofdtekst Samenvatting en conclusies Literatuurlijst Bijlagen

Examensurvivalgids

43 Stap 5: Maak het werkstuk compleet en lever het in 43 Schriftelijk verslag 43 Presentatie 44 Begeleiding en beoordeling

45 45 46 47 47 48 48 49 49 50 51 51 51 52 52

Hoofdstuk 6 Het examen Hoe verloopt het examen? Hoe zien de examens eruit? Wat mag je meenemen naar het examen? Basispakket hulpmiddelen Rekenmachine Woordenboeken Computer Hulpmiddelen per schooltype Het maken van het examen Gedragsregels Eten en drinken meenemen Problemen tijdens het examen Voorbereiden Hoe wordt mijn cijfer bepaald?

53 53 54 55 55 56 56 57 58 58 58 58 59

Hoofdstuk 7 Spanningen Goed voorbereiden Goed eten en uitrusten Ontspanningsoefeningen Spieren spannen en ontspannen Spieren ontspannen Ademhalen Positief denken Talisman Wat doe je als je het antwoord op een vraag niet weet? Bang om dingen te vergeten Faalangst Medicijnen

61 62 63 63 64 64 64

Hoofdstuk 8 Aangepast examen doen Dyslexie Dyscalculie Autismespectrumstoornis of AD(H)D Lichamelijke handicaps Langdurige ziekte of afwezigheid Andere moedertaal dan Nederlands

65 65 65 69 73 73 74 75 75 76 77

Downloads Hoofdstuk 1 Jaarkalender Tijdlijn Hoofdstuk 2 Cijferkaart Berekening van het gemiddelde schoolexamencijfer Hoofdstuk 5 Logboek Tijdplan Werkplan

Examensurvivalgids

Hoofdstuk 1 Het examenjaar Het eindexamenjaar roept veel vragen op. Wat gaat er allemaal gebeuren? Wat kan ik verwachten? Welke cijfers tellen wel en welke niet mee? Wanneer zijn de schoolexamens en eindexamens? Dit hoofdstuk geeft een overzicht van alles wat je in het eindexamenjaar te wachten staat. Daarnaast krijg je tips en handreikingen om alles op een rijtje te zetten, zodat je dit jaar soepel doorloopt en succesvol afsluit.

Schoolexamen Het schoolexamen, ook wel het Programma van toetsing en afsluiting (PTA) genoemd, is het deel van het eindexamen dat in de bovenbouw wordt afgenomen. Voor het vmbo is dit de derde en vierde klas, voor de havo de vierde en vijfde klas en voor het vwo de vierde, vijfde en zesde klas. Je bouwt je cijfer voor je schoolexamen dus in twee of drie jaar op. Dit heeft als voordeel dat je een cijfer kunt ophalen, als je een keer een slecht cijfer hebt gehaald. Het schoolexamencijfer wordt samengesteld uit de cijfers Je schoolexamencijfer voor schriftelijke toetsen (schoolexamentoetsen), praktische telt één keer mee voor opdrachten (werkstukken en practica) en handelingsdelen je uiteindelijke (verplichte opdrachten). examencijfer. In het PTA kun je per vak zien welke toetsen, praktische opdrachten en handelingsdelen meetellen voor het schoolexamencijfer. In mei moet je de cijferlijst van je schoolexamens ondertekenen. Daarna stuurt je school deze lijst naar de inspectie. Controleer je cijfers goed! Als je eenmaal je handtekening hebt gezet, kan er namelijk niets meer worden veranderd.

Examensurvivalgids

Programma van toetsing en afsluiting (PTA) Om je goed voor te bereiden op je schoolexamen ontvang je in oktober een PTAboekje, dat je school heeft samengesteld. Dit is het belangrijkste boekje van je examenjaar. In het PTA-boekje vind je per vak precies hoe, wat en wanneer er wordt getoetst en hoe vaak een toets meetelt voor je schoolexamencijfer. Voor sommige onderdelen van het PTA krijg je geen cijfer. Die onderdelen moet je met een ‘goed’ of ‘voldoende’ afsluiten, voor je aan het centraal examen begint.

Centraal Schriftelijk Examen (CSE) Het CSE is het landelijke examen dat alle leerlingen in Nederland tegelijkertijd maken. Het college van examens stelt de stof vast die tijdens de centrale examens wordt getoetst. Je vindt de stof per vak terug in de syllabi op www.examenblad.nl. Daarin staat per vak precies aangegeven wat je moet weten voor het CSE. Wil je iets weten over De centrale examens maak je samen met alle leerlingen van wat je moet leren voor jouw school die in hetzelfde vak examen doen, in een zaal het centraal examen of (bijvoorbeeld de gymzaal of aula). De examendata zijn van over andere officiële tevoren vastgesteld; daaraan kun je niets veranderen. zaken rondom het De data van de centrale examens vind je per schoolsoort handig examen? Kijk dan op bij elkaar gezet op de website www.examenbundel.nl. www.examenblad.nl.

Profiel- of sectorwerkstuk In je eindexamenjaar moet je een werkstuk maken over een onderwerp uit je profiel. Je mag zelf een onderwerp kiezen voor je profiel- of sectorwerkstuk, maar het moet wel betrekking hebben op een van de vakken uit je profiel of sector. Het werkstuk maak je (meestal) in een groepje van minimaal twee en maximaal vier leerlingen. Een vakdocent(e) begeleidt je daarbij. Het resultaat van je werkstuk telt mee voor je examen. Laatste schooldag Vaak sluiten examenleerlingen de laatste schooldag op een bijzondere manier af en organiseert de school een feest voor de vertrekkende leerlingen.

Examensurvivalgids

Klachten Als je vindt dat een vraag van een schoolexamen niet goed is nagekeken of dat een docent te streng is geweest, kun je in beroep gaan bij de examencommissie van je school. Die commissie neemt je klacht in behandeling en wint informatie in over leerling en docent. De commissie doet daarna een bindende uitspraak. Tegen de uitslag van het Centraal Schriftelijk Examen kun je niet in beroep gaan. Je kunt wel een klacht indienen bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS). Bijvoorbeeld als je vindt dat de school je onvoldoende heeft voorbereid op je examen, als het lawaaiig was in de examenzaal of als volgens jou de examens niet volgens de regels verliepen. De uitslagen veranderen hierdoor niet, maar je school kan wel worden aangespoord de problemen te verbeteren. Je kunt ook naar het LAKS bellen, als je een examen heel moeilijk vond. Dit kan invloed hebben op de normering van het examen.

Tijdvakken De centrale examens zijn opgedeeld in drie tijdvakken. Tijdens het eerste tijdvak vinden de eerste centrale examens plaats. Dit is altijd in de tweede helft van mei en wordt georganiseerd door je eigen school.

Bij klachten over schoolexamens blijkt 50 procent van de leerlingen in het gelijk te worden gesteld. Je moet dan wel goede argumenten naar voren brengen.

Als je klachten hebt over de centrale examens, kun je in de examenperiode contact opnemen met het LAKS via de website www.examenklacht.nl of telefonisch via de klachtenlijn tussen 12.00 en 19.00 uur.

Het tweede tijdvak vindt plaats in de tweede helft van juni. Dit tijdvak duurt altijd maar een paar dagen en is bedoeld om eventueel een herkansing (maximaal één per examenjaar) te maken of voor mensen die (met een geldige reden) afwezig waren op het examen in het eerste tijdvak. Je mag in het tweede tijdvak niet meer dan twee examens per dag maken. Je moet voor deze examens in het tweede tijdvak aangemeld worden door de directeur van je school. De meeste examens in het tweede tijdvak worden georganiseerd door je eigen school. Als er maar weinig aanmeldingen voor een bepaald examen zijn kan het college voor examens het examen organiseren. Het derde tijdvak is bedoeld voor mensen die in het tweede tijdvak niet alle vakken van hun eindexamen hebben kunnen afsluiten of voor mensen die in het tweede tijdvak niet in staat waren (met een geldige reden) hun herkansing te maken. De examens in dit tijdvak worden altijd door het college voor examens georganiseerd en vinden dus niet plaats op je eigen school.

Examensurvivalgids

Je kunt de jaarkalender ook gebruiken om je studieplanning te noteren.

Jaarkalender Het is handig om alle zaken die dit eindexamenjaar plaatsvinden te verzamelen in een kalender en zo een overzicht te maken van het examenjaar. Achter in dit boek vind je een kalender voor het hele jaar die je kunt uitknippen en invullen.

Je kunt hem ook downloaden en printen van www.examenbundel.nl.

Het invullen van de kalender doe je als volgt: 1 Zoek in het PTA alle data van toetsen en deadlines voor handelingsdelen op voor de vakken waarin jij examen doet. 2 Zoek de data van de centrale examens op www.examenbundel.nl. 3 Zoek in de informatie over het profiel- of sectorwerkstuk de data op waarop je de verschillende onderdelen moet inleveren en de datum waarop het werkstuk helemaal af moet zijn. 4 In de jaarkalender kun je ook andere belangrijke gegevens vermelden, zoals data van voorlichtingsavonden, de laatste schooldag, data van open dagen van vervolgopleidingen en de uiterste termijn om je in te schrijven voor je vervolgopleiding. 5 Geef de verschillende onderdelen een eigen kleur. Je kunt deadlines van handelingsdelen een andere kleur geven dan schoolexamens, en de centrale examens ook weer een andere kleur.

Voorbeeld van een maand uit de jaarkalender

September maandag

dinsdag

woensdag donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

ÂŠ ThiemeMeulenhoff

Examensurvivalgids

Tijdlijn Als je het handig vindt, kun je ook een tijdlijn maken. Dan zijn belangrijke weken in een oogopslag herkenbaar. En weken die voorbij zijn, kun je doorstrepen. Je ziet dan meteen wat is geweest en wat nog moet komen. Ook de tijdlijn vind je achter in dit boek en op www.examenbundel.nl.

Voorbeeld van een tijdlijn in een schoolexamenperiode november

december

januari

29-5

6-12

13-19

20-26

27-2

5 SinterÂ

SE-week

Hande-

Vakantie

klaas

NE, EN, MI, lingsdelen Wis, Eco,

EN, Lo

Gs, Ak

Vul de tijdlijn als volgt in: 1 In de jaarkalender heb je alle belangrijke informatie al ingevuld. Gebruik deze kalender om de tijdlijn in te vullen. 2 Kijk per maand in welke weken er bijzondere gebeurtenissen zijn. Geef dit per week aan in de tijdlijn. 3 Je kunt bijzondere weken een kleurcodering geven. 4 Je kunt stroken knippen en deze achter elkaar plakken. Je hebt dan een tijdlijn van het hele jaar achter elkaar. Je kunt de stroken ook onder elkaar laten staan en onder elkaar ophangen.

ÂŠ ThiemeMeulenhoff

Examensurvivalgids

Hoofdstuk 2 Cijfers Je hebt een heel jaar hard gewerkt om goede schoolexamencijfers te halen. Hoe zwaar tellen deze cijfers eigenlijk mee voor je eindexamencijfer? Je profielwerkstuk vormt samen met je cijfer voor maatschappijleer een combinatiecijfer, maar hoe wordt dat berekend? En hoe wordt bepaald of je handelingsdelen voldoende zijn en welke invloed heeft dat op je eindexamencijfer? Dat zijn vragen waarop je in dit hoofdstuk antwoord krijgt.

Hoe vaak telt iets mee voor je schoolexamencijfer? Je schoolexamencijfer is een gemiddelde van alle cijfers die je in de laatste twee jaar (vmbo en havo) of drie jaar (vwo) van de middelbare school hebt gehaald vóór het centraal examen begint. Je school bepaalt hoe het schoolexamencijfer wordt samengesteld. In het PTA (Programma van toetsing en afsluiting) Let op: als je van je school vind je al deze informatie per vak. Hier cijferlijst met staat precies vermeld welke schriftelijke toetsen schoolexamencijfers (schoolexamentoetsen), praktische opdrachten (meestal is ondertekend en werkstukken) en handelingsdelen (verplichte opdrachten) opgestuurd naar de meetellen en hoe vaak ze meetellen voor de vaststelling inspectie, kan er niets van het schoolexamencijfer. meer aan worden Met behulp van het PTA kun je dus zelf je schoolexamencijfer veranderd! uitrekenen. Zo kun je controleren of het cijfer dat op je schoolexamencijferlijst staat klopt. Het is belangrijk dat je dit controleert, voordat je de cijferlijst ondertekent. Nadat je de cijferlijst hebt ondertekend en de school deze heeft opgestuurd naar de inspectie, kan er niets meer worden aangepast. Het cijfer van het schoolexamen is een rond cijfer tussen de 1 en 10. Als je in een vak ook centraal examen doet, is je schoolexamencijfer een cijfer met één getal achter de komma (bijvoorbeeld 7,3).

Examensurvivalgids

Hoe vaak telt iets mee voor je eindexamencijfer?

Afronding van het eindexamencijfer: • alles tot 5,49 wordt een 5; • een 5,50 wordt een 6.

Voor vakken waarvoor je een centraal examen aflegt, geldt dat het eindcijfer wordt bepaald door je cijfer voor het schoolexamen en je cijfer voor het centraal examen bij elkaar op te tellen en de uitkomst te delen door twee (SE + CE / 2). Je eindexamencijfer is een rond cijfer tussen de 1 en 10. Als je gemiddelde niet een geheel getal is, wordt het afgerond. Als het eerste cijfer achter de komma een 4 of lager is, wordt het eindcijfer naar beneden afgerond (5,48 wordt 5). Als het eerste cijfer achter de komma een 5 of hoger is, wordt het eindcijfer naar boven afgerond (5,52 wordt 6). Voor vakken waarvoor je geen centraal examen doet, is je schoolexamencijfer meteen je eindcijfer.

Combinatiecijfer (voor havo en vwo)

Hoe wordt het combinatiecijfer bepaald? • havo: het eindcijfer van maatschappijleer + het eindcijfer voor het profielwerkstuk / 2. • vwo: het eindcijfer van maatschappijleer + het eindcijfer voor algemene natuurwetenschappen + het cijfer voor het profielwerkstuk / 3.

Jouw school bepaalt welke vakken meetellen voor het combinatiecijfer. Het gemiddelde van de eindcijfers van deze vakken telt mee als het eindcijfer van één vak voor je eindexamenlijst. Voor havo is dit het gemiddelde van maatschappijleer en het profielwerkstuk. Voor vwo wordt hier ook het vak algemene natuurwetenschappen aan toegevoegd. Je school kan beslissen andere vakken aan het combinatiecijfer toe te voegen. Voor havo en vwo kunnen dit de vakken literatuur, klassieke culturele vorming, godsdienst of levensbeschouwelijk vormingsonderwijs zijn.

Examensurvivalgids

Handelingsdelen Een handelingsdeel is een verplicht examenonderdeel waarvoor je geen cijfer krijgt, maar de beoordeling ‘voldoende’ of ‘onvoldoende’. Handelingsdelen zijn bijvoorbeeld het schrijfdossier bij het vak Nederlands, het bezoeken van een culturele activiteit in het kader van ckv1 en het profielwerkstuk. Handelingsdelen moeten met een voldoende zijn beoordeeld, anders voldoe je niet aan de exameneisen en kun je geen diploma halen. Je school kan er zelfs voor kiezen je in een vak geen (school)examen te laten doen, als het handelingsdeel van een vak van tevoren niet voldoende is. Op het vmbo ben je alleen geslaagd voor het schoolexamen, als de handelingsdelen van de vakken lichamelijke opvoeding, kunstvak en sectorwerkstuk met een voldoende zijn afgesloten. In het PTA van jouw school vind je per vak welke handelingsdelen wanneer moeten worden ingeleverd en welke sancties de school treft, als het resultaat niet op tijd voldoende is. Kijk in het PTA van je school voor de Cijferkaart deadlines van de handelingsdelen. Als je je cijfers bijhoudt, is het belangrijk om per vak een overzicht te maken van de behaalde cijfers en hoe vaak deze meetellen. Op het moment dat je een cijfer terugkrijgt, schrijf je het op. Later weet je misschien niet meer hoe vaak een cijfer meetelt, je kunt papieren kwijtraken of je weet niet meer voor welk vak het cijfer was. In sommige agenda’s kun je je cijfers noteren. Je kunt ook de cijferkaart uit dit boek gebruiken. Die geeft een duidelijk overzicht van de vakken, cijfers en hoe vaak ze Houd op een aparte meetellen. Je kunt aan de hand van deze cijferkaart heel cijferkaart je cijfers bij en makkelijk je gemiddelden voor de verschillende vakken noteer hoe vaak ze berekenen. meetellen. Op die manier Achter in dit boek vind je twee cijferkaarten die je kunt bereken en controleer je uitknippen en gebruiken. makkelijk en snel je schoolexamencijfer.

Je kunt de cijferkaarten ook downloaden en printen van www.examenbundel.nl.

Hoe gebruik je de cijferkaart? 1 In de eerste rij schrijf je de afkortingen van de vakken op. 2 In de rij kolommen schrijf je per vak de behaalde cijfers op (toetsen, werkstukken enzovoort). 3 In de kleine vakjes noteer je per vak hoe vaak een cijfer meetelt. Vraag dit aan je docent(e) of zoek het in het PTA op.

Examensurvivalgids

Voorbeeld van een ingevulde cijferkaart Vak

Cijfer

× 1×

2×

2× 1×

1×

NE = Nederlands EN = Engels AK = aardrijkskunde

Gemiddelden berekenen Om gemiddelden te kunnen berekenen moet je je cijfers goed bijhouden. Het is ook belangrijk om te weten hoe vaak een cijfer meetelt voor het schoolexamencijfer. Dit staat allemaal in het PTA. Vervolgens kun je alle cijfers bij elkaar optellen en delen door dezelfde hoeveelheid cijfers.

Hoe bereken je je gemiddelde? 1 Tel alle behaalde cijfers bij elkaar op. Cijfers die twee keer meetellen, tel je twee keer. 2 Deel de uitkomst door de som van de zwaarte van de cijfers.

Voorbeeld van de berekening van het gemiddelde van het schoolexamencijfer voor het vak Nederlands Vak NE

Cijfer 8

× 1×

2×

1×

2×

1×

Berekening gemiddelde: 8 + 5 + 5 + 2 + 9 + 9 + 6 / 1 + 2 + 1 + 2 + 1 = 6,28. Voor het voorbeeld geldt dus dat het gemiddelde 6,28 is. Het schoolexamencijfer is een 6,3. Het cijfer wordt namelijk naar boven afgerond.

Bundels voor al je vakken bestel je op

www.examenbundel.nl

examenbundels vmbo gt vmbo gt vmbo gt vmbo gt vmbo gt vmbo gt vmbo gt

havo havo havo havo havo

vwo vwo vwo vwo vwo

havo havo

vwo vwo

havo havo

vwo vwo vwo vwo vwo vwo vwo

vmbo gt

vmbo (k)gt havo vmbo gt havo vmbo (k)gt havo havo vmbo gt havo

vwo

Duits Engels Frans Nederlands biologie nask 1 nask 2 natuurkunde scheikunde wiskunde wiskunde A wiskunde B wiskunde C aardrijkskunde economie geschiedenis m&o maatschappijleer 2 maatschappijwetenschappen

Meer kans van slagen met de Examenbundel! De Examenbundel bevat oefeningen met uitleg bij de antwoorden, zodat je leert tijdens het oefenen. De bundels zijn speciaal samengesteld voor het schooljaar waarin het examen plaats vindt, dus je oefent altijd de juiste stof. Test je kennis met de OriĂŤntatietoets en kijk voor meer tips om te slagen op www.examenbundels.nl

samengevat vmbo kgt vmbo kgt vmbo gt

havo havo

vwo vwo

havo havo havo havo havo

vwo vwo vwo vwo vwo vwo

biologie nask 1 nask 2 natuurkunde scheikunde wiskunde wiskunde A wiskunde B wiskunde C aardrijkskunde economie m&o

havo havo havo

vwo vwo vwo

Engels in de praktijk Duits in de praktijk Frans in de praktijk

havo

vwo

vmbo kgt

vmbo kgt vmbo kgt

examensurvivalgids

Al onze uitgaven zijn verkrijgbaar via de erkende boekhandel.

Meer kans van slagen met Samengevat! Samengevat biedt je een helder en beknopt overzicht van alle examenstof. Met Samengevat kun je grote hoeveelheden stof snel herhalen en overzien. Kijk op www.examenbundels.nl. De Examensurvivalgids geeft je een handleiding om het examenjaar te overleven! Het geeft je structuur in het leren en plannen in je examenjaar.