Issuu

MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW

STER 3 NAAM

Best Day of My Life Bezorg iemand een ‘best day’

Wat ga je doen? Wat kun je al? Ik kan het verschil tussen een stemmig en meerstemmig horen. Ik kan de instrumentengroepen van een orkest op mijn gehoor herkennen. Ik kan een partij van een speel stuk samen met anderen spelen. Nadat ik iets gespeeld of gezongen heb, kan ik aangeven waar ik nog op moet letten.

Wat weet je al? Ik weet wat een beat en wat een motief is. Ik weet wat eenstemmig en meerstemmig betekent. Ik weet wat een pre-chorus en wat percussie is. Ik weet wat er met een tweede stem bedoeld wordt.

Wat ga je doen? Je gaat Best Day of My Life zingen en spelen. Je gaat op het tussenspel improviseren. Je verrast iemand met een ‘Best Day-flashmob’.

De leden van American Authors kennen elkaar uit de tijd dat ze studeerden aan het beroemde Berklee College of Music. Best Day of My Life staat op hun debuutalbum uit 2014. Zanger Zachary Barnett legt uit hoe het liedje tot stand kwam: ‘Eigenlijk bestaat het nummer uit vijf liedjes die we gewoon combineerden. We wisten niet of het lied zou werken en deden er daarna niets meer mee. Maar toen we het na een tijdje nog eens beluisterden, realiseerden we ons dat het echt een cool en speciaal nummer was.’ Over de betekenis zegt Zachary: ‘Er is altijd een manier om van elke dag de beste dag van je leven te maken’.

Best Day of My Life American Authors

Intro Couplet 1 I had a dream so big and loud I jumped so high I touched the cloud I stretched my hands out to the sky We danced with monsters through the night

Wooh, wooh, wooh call-and-response Whoa-oh-oh-oh-oh-oh-oh-oh Whoa-oh-oh-oh-oh-oh-oh-oh

Pre-chorus I’m never gonna look back Whoa, I’m never gonna give it up No, please don’t wake me now Refrein This is gonna be the best day of my life My life This is gonna be the best day of my life My life

Wooh, wooh, wooh Wooh, wooh, wooh

Tussenspel

Wooh, wooh, wooh

Couplet 2 I howled at the moon with friends And then the sun came crashing in But all the possibilities No limits, just epiphanies

Whoa-oh-oh-oh-oh-oh-oh-oh Whoa-oh-oh-oh-oh-oh-oh-oh

Pre-chorus I’m never gonna look back Whoa, I’m never gonna give it up No, just don’t wake me now Refrein Tussenspel Bridge I hear it calling outside my window I feel it in my soul The stars were burning so bright The sun was out ’til midnight I say we lose control Tussenspel

Wooh, wooh, wooh

Soul

Control Wooh, wooh, wooh

Refrein (2x)

Intro • Best Day of My Life

Voorbereiden

Je luistert naar voorbeelden van call-and-response, herhaling en variatie. Daarnaast onderzoek je de kenmerken van flashmobs en ga je zingen, scatten en oefen je de beat van Best Day of My Life.

Luisteren Best Day of My Life – American Authors 1 a Het intro van Best Day of My Life begint met een melodisch motief op een banjo. Uit hoeveel noten bestaat dit motief?

weten Een melodisch motief is een klein, herkenbaar stukje muziek met verschillende toonhoogtes, kenmerkend voor het stuk.

b In het intro hoor je het motief vier keer, soms hetzelfde (herhaling) en soms net wat anders: een variatie. Vul op de stippellijnen in wat je hoort. Kies uit: herhaling of variatie. Eerste keer: motief Tweede keer: Derde keer: Vierde keer: weten Een variatie is een herhaling die een klein beetje anders is.

c Na het intro volgt het eerste couplet. In dat eerste couplet is sprake van call-and-response op de tekst ‘Whoa-oh-oh-oh-oh-oh-oh-oh’. Wat is waar? De response is: eenstemmig een herhaling van de call. en meerstemmig een variatie van de call. weten Een call-and-response is een muzikaal gesprek, waarbij de tweede zin (response) een reactie is op de eerste (call). Soms is de response een imitatie, soms een variatie.

Ay-Oh – Freddie Mercury Tijdens het beroemde benefietconcert Live Aid nodigt Freddie Mercury van Queen het publiek op een muzikale manier uit om met hem mee te doen. Hij scat en het publiek doet hem na. Zo ontstaat een call-and-response.

weten Scatten is met de stem improviseren op scatwoorden. Scatwoorden zijn betekenisloze klanken die soms klinken als een instrument.

2 a Hoe hoor je dat het idee van Freddie aanslaat?

b De zanger daagt het publiek steeds meer uit. Hoe?

Symfonie nr. 1 – L. van Beethoven 3 a In de melodie hoor je een vraag-en-antwoordspel tussen twee groepen in het orkest. Wie speelt de vraag? Wie het antwoord? Vraag: blazers / strijkers. Antwoord: blazers / strijkers.

b Luister nog eens naar het fragment en omcirkel de juiste opties.

Je hoort de combinatie vraag-en-antwoord drie / vier / vijf keer. Vraag en antwoord zijn telkens op dezelfde / een andere toonhoogte. Het luidst is telkens het: begin / einde van: de vraag / het antwoord. Het antwoord is een herhaling van / variatie op / contrast met de vraag. weten Een contrast is een scherpe tegenstelling.

Onderzoeken Een flashmob is een mooie manier om mensen te verrassen en hen een muzikale ‘best day’ te bezorgen. Een van de bekendste Nederlandse flashmobs werd in 2013 uitgevoerd. Om aandacht te trekken voor de heropening van het Rijksmuseum in Amsterdam werd op muziek van Ode an die Freude (Ode aan de Vreugde) van Beethoven het schilderij De Nachtwacht uitgebeeld. Op YouTube staan ontelbaar veel flashmobs. Er zijn grote verschillen tussen deze flashmobs, maar zijn er ook overeenkomsten?

Intro • Best Day of My Life

1 a Zoek op internet een flashmob die jou aanspreekt en beantwoord de volgende vragen. Waarom wordt de flashmob gedaan?

Wat wordt er gedaan?

Waar vindt de flashmob plaats?

Wie voert de flashmob uit?

Hoe wordt het gedaan (de opbouw)?

b Laat jouw flashmob aan een klasgenoot zien en bespreek de antwoorden.

2 Best Day of My Life wordt ook in diverse flashmobs gebruikt. Zoek er samen één op. Schrijf de titel op en wat jullie aanspreekt. Schrijf ook op wat jullie beslist anders zouden doen.

Oefenen

A Oefen het couplet Zing het couplet eerst een keer. Best Day of My Life wordt met veel energie gezongen. Oefen het energiek zingen met de oefenvideo. Verdeel de ‘call’ en ‘response’ over twee groepen en zing gezamenlijk het couplet.

B Oefen de beat hoog laag

œ œ 4 4 œ™ œ œ œ™ œ œ

™™

Oefen de beat eerst met bodypercussie, bijvoorbeeld de lage toon op je dij, de hoge op de tafel. Gebruik beide handen en kies welke verdeling tussen links en rechts voor jou het prettigst voelt.

Zorg ervoor dat je het ritme lang kunt volhouden. Kies nu een instrument om de beat op te spelen. Bijvoorbeeld: cajon (in het midden voor laag, op de rand voor hoog), een lage en hoge conga, bongo’s, twee toms van het drumstel. Speel met de mixer mee en zorg dat je de beat strak kunt volhouden. Voeg eventueel een shaker toe die de achtste noten speelt. Verdeel de klas nu in drie groepen. Twee groepen zingen het couplet met call-and-response, de derde groep speelt de beat. Wissel van rol.

C Oefen het tussenspel 1

# 4 & #4 œ <‹> a

œ œ œ

fis

™™

weten Een tussenspel is een onderdeel van een lied, zonder tekst, meestal tussen een refrein en een volgend couplet.

Gebruik de mixer en zet de zang uit. Scat de ‘hook’ (maat 1) van het tussenspel. Scat op korte, krachtige woorden, zoals ‘pa-pa-pa’. Herhaal maat 1 net zolang totdat je prettige scatwoorden hebt gevonden. Laat maat 2 daarbij eerst open. Voeg dan maat 2 toe. Als die te laag (of te hoog) voor je is, mag je in maat 2 ook zelf iets verzinnen. Maat 1 blijft telkens hetzelfde. weten Een hook is een melodietje dat opvalt en snel in je geheugen blijft zitten (‘aanhaakt’).

checklist • voorbereiden Weet je het verschil tussen een herhaling en een variatie? En kun je dat ook horen? Lukt het om met veel energie te zingen? Kun je de beat strak volhouden? Ook op een instrument en als erdoorheen gezongen wordt? Heb je goede scatwoorden gevonden om het tussenspel mee te zingen? Kun je maat 2 ook scatten (eventueel met iets nieuws)? Heb je ideeën gekregen voor een flashmob? Wat zou jouw rol daarin kunnen zijn?

Intro • Best Day of My Life

Uitvoeren

Zingen en flashmob: je zingt Best Day of My Life met call-and-response, tweede stem en je maakt een flashmob met elkaar. Improviseren: je improviseert voor het tussenspel een call-and-reponse. Spelen: je speelt het intro en tussenspel van Best Day of My Life.

Zingen en flashmob Instuderen 1 Herhaal couplet 1 en zing ook de andere coupletten, met call-and-response. 2 Oefen van het refrein eerst de leadzang en de ‘wooh’. Oefen daarna de tweede stem (zie pijl):

# 4 & #4

Wooh,

wooh,

wooh.

Wooh,

wooh,

wooh.

™ ‰ j œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œe. œe. œe. œe. œe. œe. œe œe œe œe ™ c my life. This is gon - na be the best day of my life,

j j j œ ‰ ‰ œ œ œœ œ œ œ

3 Oefen het pre-chorus en zing het lied door tot en met het eerste refrein. 4 Speel of scat het tussenspel (zie Oefenen) en oefen de bridge. 5 Verdeel de klas in groepen: een groep leadzang; een groep ‘Whoa’ (couplet) en ‘Wooh’ (intro, refrein, tussenspel); een groep tweede stem (refrein); eventueel een spelersgroep voor het tussenspel. 6 Zing het hele lied. Aanpak flashmob 1 Je kunt de flashmob met de hele klas uitvoeren, maar ook in groepjes. 2 Overleg met elkaar. Bespreek de volgende punten: Waar gaan we de flashmob uitvoeren? Wat gaan we doen? Denk aan: - de opbouw, hoe ziet het begin eruit, hoe ziet het einde eruit? - bewegingen/een choreografie, speciale kleding? Wanneer kunnen we de flashmob uitvoeren? 3 Leg je afspraken vast op de pagina Presenteren en oefen uitgebreid tot alles volgens het plan gaat. 4 Maak dan een persoonlijke notitie over dingen waar jij speciaal op moet letten bij de uitvoering. 5 Nu is het tijd om mensen te gaan verrassen! EXTRA Zing ook de bridge tweestemmig. Oefen met de mixer. Speel de gitaarakkoorden bij het couplet en refrein (zie Spelen voor de akkoorden). Herhaal de beat (zie Oefenen) of verzin zelf een beat met twee verschillende ritmes en voer die uit bij de flashmob.

checklist • zingen en flashmob Weet je precies wanneer je moet zingen (of spelen) en zet je op tijd in? Zing je nog steeds energiek? Kun je tijdens het overleg over de flashmob goed naar andere ideeën luisteren? Is de flashmob vol energie uitgevoerd?

Improviseren Je speelt in een duo een call-and-response. De call is gegeven, de response improviseer je. weten Improviseren is het ter plekke verzinnen van een melodie of een ritme. 1

4 œ œ œ œ œ œ œ &4 œ œ call:

call:

& œ

œ œ

œ œ œ œ œ œ

response:

™™

Aanpak 1 Herhaal samen de call. Die heb je bij Oefenen al gezongen. Speel samen met de begeleidingstrack. 2 Verdeel wie de call speelt en wie de response. 3 Voor de response gebruik je de noten a – b – d – e – fis. 4 Probeer verschillende responses uit, zorg dat maat 4 anders is dan maat 2. 5 Wissel van rol en bespreek daarna hoe het ging. Geef elkaar tips en tops. Improviseertips Als je improviseren lastig vindt: begin met alleen de toonhoogte te veranderen en hou het ritme hetzelfde als in de call. Probeer daarna nieuwe ritmes uit; maak ze niet te ingewikkeld. Herhaal tonen of een motiefje. Speel ook eens een lange toon of bouw rusten in, zo maak je de improvisatie spannend. Speel zelfverzekerd; fouten maken mag ... of moet eigenlijk, want improviseren is uitproberen. EXTRA Varieer de call in toonhoogte. Verzin een geheel eigen call. Speel met de hele klas: de klas speelt de begeleiding (van het tussenspel) en telkens een ander duo improviseert.

checklist • improviseren Lukt het om echt te improviseren, dat wil zeggen: telkens wat anders te spelen? Kunnen jullie de call-and-response goed samen spelen met de begeleiding op de mixer? Hebben jullie gewisseld van rol? Heb je elkaar geholpen met een tip en een top? >>

Intro • Best Day of My Life

Spelen Intro: Melodie 1

Partij 1 (banjogeluid)

4 œ œ #œ œ œ ‰ œ œ &4 J a d fis

#œ œ œ ‰ œJ œ œ™ ™ œ œ ™

fis e

Begeleiding 1

Partij 2 (akkoorden)

4 ™ & 4 œœ™

œœ ‰ œ œ J J

d a

œœ™™

4 & 4 œ™ ‹ d

Partij 3 (bas)

œœ ‰ œj œ J

™™

j œ ˙

™™

j œ ˙

œ™

Drums 1

Partij 4 (cajon/bongo's)

4 / 4 œ™

œ œ œ œ™ œ œ œ™

œ œ œ™

œ œ ™™

Instuderen 1 Kies een partij en schrijf, als je dat prettig vindt, de ontbrekende notennamen eronder. 2 Oefen eerst jouw partij van het intro, eventueel met de oefenvideo. Zorg dat je de regel twee keer foutloos achter elkaar kunt spelen. 3 Oefen daarna het tussenspel/refrein. Let op het volgende: Melodie: partij 1 splitst zich in 1a en 1b. Spreek af wie wat speelt. In het refrein spelen alleen de begeleiding en drums. Behalve in het allerlaatste refrein: daar speelt iedereen. Begeleiding: in het refrein wordt de regel herhaald. In de herhaling is er een break op de laatste maat. 4 Oefen jouw partij totdat je het zonder moeite (en uit het hoofd) kunt spelen. 5 Voeg partijen samen. Begin met de basis: drums/percussie en begeleiding. Daarna de melodieën. 6 Voer het nummer uit, compleet met zang en speelpartijen. weten Een break is een gedeelte in de muziek waar de begeleiding even helemaal wegvalt. Speeltips In het intro kan partij 4 op cajon of bongo’s gespeeld worden, maar ook met bodypercussie. In het tussenspel/refrein kan partij 1a eventueel door twee spelers uitgevoerd worden. Zie daarvoor de haken in het notenbeeld.

Tussenspel en refrein: Melodie 1

Partij 1 a (banjogeluid)

4 œ œ œ œ œ œ œ œ œ 2œ œ œ œ œ œ ™ &4 #œ œ œ ™ a

fis

speler 1

Tegenmelodie 1

Partij 1 b (stemgeluid)

speler 2

4 & 4 œ.

‰ œj œ #œ

fis

Begeleiding

œ œ œ. 2

Partij 3 (bas)

4 & 4 œ™ œ™

jŒ œœ

4 & 4 œ™ ‹ d

j œ ˙

d a

™™

Partij 2 (akkoorden)

œœ ™™

jŒ œœ

œ™

j œ ˙

œœ

œœ ™™

œœ

d g

œ™ g

jŒ œœ

j œ ˙

œœ

break

œœ ™™ œ™

Drums

jŒ œœ

j œ ˙

œœ

™™

break 1

Partij 4 (drums)

4¿¿¿¿¿¿¿¿ ¿¿¿¿¿¿¿¿ ¿¿¿¿¿¿¿¿ ¿¿¿¿¿¿¿¿ / 4 œ œ œ Œ œ œ œ œ Œ œ œ œ œ œ Œ œ œ œ œ Œ œ œ ™™ 2

EXTRA Speel de akkoorden op gitaar. Speel de bas op basgitaar: 1

Partij 3 (basgitaar)

4 ™ ¤ 4 5

™

3 5

j 5

™

4 5

™ ™

j 5

checklist • spelen Heb je een partij gekozen die bij jou paste? Speel je precies gelijk met de andere partijen? Weet je wanneer je moet spelen en begin/stop je op tijd?

Intro • Best Day of My Life

Presenteren De presentatie Dit ga ik presenteren: Ik zing Best Day of My Life. Ik zing de leadzang / whoa’s en wooh’s / tweede stem refrein. Ik doe de volgende extra: ik zing de tweede stem in de bridge. ik speel het tussenspel. ik speel de gitaarakkoorden van het couplet en refrein. ik speel de beat. Dat is: de beat uit Oefenen / een eigen beat. Ik improviseer in een duo het tussenspel. Mijn partner is: Ik doe de volgende extra: ik varieer (de toonhoogte) van de call. ik heb een eigen call verzonnen. we spelen met de hele klas. Mijn improvisatie is na die van Ik speel Best Day of My Life. Ik speel partij Ik doe de volgende extra: Ik speel de akkoorden op gitaar. Ik speel de bas op basgitaar.

We doen een flashmob.

Flashmob afspraken

Waar? Locatie:

Wanneer? Datum en tijd:

Voor wie?

Hoe? Opbouw:

Extra’s? Choreografie en/of speciale kleding:

Wat hebben we nodig? Versterking, instrumenten enz.

Mijn persoonlijke aandachtspunt(en):

Afronden

‘But all the possibilities’

Het herkennen van herhaling en variatie bij het luisteren vond ik: makkelijk / soms moeilijk / moeilijk.

‘So

big and loud’

Ik zong/speelde voluit en met veel energie: ja! / redelijk / matig / helemaal niet.

‘I stretched my hand out to the sky’ Ik heb mezelf uitgedaagd bij het spelen/zingen door

‘I howled at the moon with friends’ Het samenwerken met mijn klas/groep/partner ging: goed / redelijk / wat stroef / slecht. Een voorbeeld is:

‘I jumped so high’ Dingen uitproberen en leren van fouten vind / kan ik over het algemeen

Een succesmoment in deze module wat dat betreft was:

‘I say we lose control’

Lukte het om ontspannen te zingen, spelen, improviseren tijdens de uitvoering? Leg uit waarom wel of niet.

‘No limits’ Dit kon ik eerst niet en kan ik nu wel:

‘Best day of my life’ Ik vond het leukst in deze module:

Intro • Best Day of My Life

Begrippen Bekende begrippen Beat

Een ander woord voor de tel. Er kan ook de ritmische basis van een nummer mee bedoeld worden, meestal gespeeld door drums en bas. Eenstemmig Muziek is eenstemmig als er maar één melodie (stem, partij) is. Herhalen Iets nog een keer doen, zonder het te veranderen. Meerstemmig Meerdere mensen zingen of spelen op verschillende toonhoogten. Motief Een klein, herkenbaar stukje melodie of ritme, kenmerkend voor het stuk. Percussie Een ander woord voor slagwerk. Instrumenten waarop je slaat, waarmee je schudt of waarmee je rammelt. Voorbeelden zijn bongo’s, djembé, maracas (sambaballen), tamboerijn, bekkens en ook het drumstel. Pre-chorus Onderdeel van een lied dat toewerkt naar het refrein. Tweede stem Een extra stem die gelijkloopt met de melodie, maar met een andere toonhoogte.

Nieuwe begrippen Omschrijf in je eigen woorden: Melodisch motief

Variatie

Call-and-response

Scatten

Contrast

Tussenspel

Hook

Improviseren

Break

Colofon Symbolen

audio

video

duo-opdracht

mixer

oefenvideo

groepsopdracht

100% digitaal

mix boeken + digitaal

leerling

Intro onderbouw LRN-line online

Combinatiepakketten: Intro onderbouw LRN-line online + 8 papieren modules

docent

Intro onderbouw LRN-line online docent

Redactie Op schrift, Enschede Ontwerp en vormgeving Maura van Wermeskerken, Apeldoorn

Illustratieverantwoording Notenschrift: Ruth van de Putte Foto omslag: Getty Images/Frazer Harrison Foto’s binnenwerk: Shutterstock/Leonard Zhukovsky, Vereshchagin Dmitry, Syda Productions; Getty Images, FG Bauer-Griffin; Rijksmuseum; ING Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978 90 06 69135 1 Vierde druk, eerste oplage, 2019

© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2019 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.

Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.

Intro • Best Day of My Life

MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW H4.Noten.01 H4.Noten.01 H4.Noten.01

Notenoverzicht

H4.Noten.01

Toonduur noten

rusten

hele noot

hele rust

4 tellen

halve noot

halve rust

2 tellen

kwartnoot

kwartrust

1 tel

achtste noot

achtste rust

½ tel

zestiende noot

zestiende rust

¼ tel

H4.Noten.01 Auteurs Michiel Zweers Joost Overmars Ruth van de Putte

Toonhoogte Tab

œ œ œ œ œ œ œ œ & œ œ œ œ œ Notenbalk

0 0 0

⁄

H3.Noten.07

0 0 0

G-sleutel

& #œ bœ fis

een kruis verhoogt een noot (naar rechts op het keyboard) een mol verlaagt een noot (naar links op het keyboard)

bes

Maatsoort maatcijfer 1

maat

ä 4 œ œ œ œ 2 œ œ œ œ Œ œ œ 3 œ œj œj Ó 4 â maatstreep

4 œ œ œ œ 4

™™ â

herhalingsteken

3 4 œ œ œ

vierkwartsmaat

driekwartsmaat

b

WWW.THIEMEMEULENHOFF.NL/INTRO

b

H3.Noten.09