MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW
STER 3 NAAM
Paris Zing en speel een dancenummer
Wat ga je doen? Wat kun je al? Ik kan zingen en spelen in een groep. Ik kan wachten met zingen of spelen tot ik aan de beurt ben. Ik kan de noten vinden op een keyboard. Ik kan in een groep overleggen en keuzes maken.
Wat weet je al? Ik weet wat een beat is. Ik weet wat beatboxen en bodypercussie is. Ik weet wat een couplet, refrein, bridge en coda is. Ik ken de onderdelen van het drumstel. Ik weet wat een vierkwarts- en driekwartsmaat is.
Wat ga je doen? Je zingt het lied Paris in een groep. Je speelt een begeleidende partij. Je ontdekt veelgebruikte dj-technieken.
The Chainsmokers is een dj-duo uit New York, bestaande uit Alex Pall en Andrew Taggert. Met hun hit Paris uit januari 2017 haalden ze in één maand al 270 miljoen streams op Spotify. De leadzang in het nummer wordt uitgevoerd door Taggert zelf. De tweede stem wordt gezongen door Emily Warren. Ze heeft de meeste zanglijnen ter plekke geïmproviseerd in de studio. In Billboard Magazine zegt ze hierover: ‘Ze zetten me in de opnamestudio en zeiden: “Zing wat je wilt!” Ik begon met improviseren en dat is goed gelukt!’ Van de verschillende improvisaties hebben Pall en Andrew de beste takes genomen en die in het nummer gebruikt.
2
Paris The Chainsmokers
Couplet 1 We were staying in Paris To get away from your parents And I thought, ‘Wow If I could take this in a shot right now I don’t think that we could work this out’ Out on the terrace I don’t know if it’s fair but I thought ‘How Could I let you fall by yourself While I’m wasted with someone else’ Refrein If we go down, then we go down together They’ll say you could do anything They’ll say that I was clever If we go down, then we go down together We’ll get away with everything Let’s show them we are better (3x) Couplet 2 We were staying in Paris To get away from your parents You look so proud Standing there with a frown and a cigarette Posting pictures of yourself on the internet Out on the terrace We breathe in the air of this small town On our own cuttin’ class for the thrill of it Getting drunk on the past we were livin’ in
Bridge Let’s show them we are Show them we are Let’s show them we are Show them we are Let’s show them we are better We were staying in Paris Let’s show them we are better Let’s show them we are Show them we are Let’s show them we are Show them we are Let’s show them we are better Refrein Coda We were staying in Paris (If we go down) (4x) Let’s show them we are better We were staying in Paris Let’s show them we are better Let’s show them we are better If we go down, let’s show them we are better (3x) Let’s show them we are better
Refrein
Intro • Paris
3
Voorbereiden
Je ontdekt veelgebruikte dj-technieken door te luisteren naar delen van het nummer. Je bestudeert de tekst en komt erachter waar het nummer over gaat. En je oefent de verschillende onderdelen van het nummer: de beat, de zang en de begeleiding.
Luisteren Paris – The Chainsmokers 1 a De drums zijn elektronisch. Hoe heet het eerste drumgeluid dat je hoort? Snaredrum. Kick. Hihat.
b Kick is een andere naam voor
drum.
weten In de elektronische muziek worden effecten gebruikt om specifieke klanken te maken. Met een effect beĂŻnvloed je de klank. Een filtereffect zorgt ervoor dat het geluid doffer en weer helderder wordt.
2 In dit fragment hoor je een filtereffect op de beat. Hoe klinkt de beat door dit effect? De beat klinkt alsof deze uit een telefoon komt. De beat klinkt langzamer. De beat klinkt achterstevoren. weten Een ander veelgebruikt effect is een delay-effect, ook wel echo genoemd.
3 Je hoort een delay-effect aan het eind van het nummer op de zang. Welk effect heeft de delay? De delay herhaalt het geluid. De delay verlaagt het geluid. De delay versterkt het geluid. weten Een reverb-effect oftewel galm is een effect dat zorgt voor ruimte. Je hoort het geluid alsof het in een andere ruimte is, bijvoorbeeld een stadion of juist in een kleine kamer.
4 In deze twee fragmenten hoor je een handclap. Omcirkel de juiste antwoorden. Het eerste / tweede fragment is met galm. Het klinkt alsof de ruimte heel klein / groot is.
4
Onderzoeken 1 a De titel van het lied is Paris. Beschrijf waar jij aan denkt als je een liedje over de stad Parijs zou maken.
2 a Bekijk de songtekst. Zoek moeilijke woorden op en beschrijf in een paar zinnen waar de tekst over gaat.
b Wat vind je sterk aan deze tekst?
opzoeken Zoek op YouTube nog drie nummers die een stad als titel hebben.
3 a Schrijf hier de titels op: 1 2 3
b Beluister de drie nummers en kies jouw favoriet. Waarom vind je dat nummer het mooist?
Mijn favoriet is
omdat
>>
Intro • Paris
5
Oefenen
A Oefen de beat Gebruik je ene hand (bijvoorbeeld op je borst) als kick en je andere hand (op je knie) als snare. Speel de beat mee met het nummer en luister of het klopt. Probeer de basisbeat ook eens uit te voeren als beatbox (dus alleen met je stem). Zoek op YouTube naar ‘beatbox tutorials’ (oefenfilmpjes) om de goede sound te krijgen. Snaredrum
Kick
° 44 Œ œ Œ
œ
4 Œ œœ‰ Œ ¢4 œ
Œ œ
Œ
œ
j œ ‰ œ œœ‰ Œ
Œ œ Œ
œ Œ œœ‰ Œ
B Oefen de melodie van de bridge In de bridge start Emily Warren met een eigen melodie. Zing de melodie mee. Zing de melodie nog eens en tik de tel mee. Paris staat in een vierkwartsmaat. De melodie van Emily heeft eigenlijk een andere maatsoort. Welke is dat? Benadruk nu die eerste tel bij het zingen. TIP De tekst is: 'Show them we are' en 'Show' is telkens de eerste tel.
C Oefen de begeleiding De begeleiding van Paris bestaat uit vier maten die de hele tijd herhaald worden. Oefen de begeleiding in lange tonen. Elke toon is een hele maat lang: vier tellen dus. Emily Warren g b a fis Speel de tonen dicht bij elkaar. Speel de begeleiding vervolgens in kwartnoten: elke toon vier keer. Speel mee met de mixer.
6
œ
Œ œ
Œ
œ ™™
j œ ‰ œ œ œ ‰ Œ ™™
D Extra In het coda start een ‘arpeggio’. Een arpeggio in de dancemuziek is een synthesizermotief van losse tonen dat steeds herhaald wordt. Arpeggio is Italiaans en betekent ‘als een harp’. Luister naar het fragment. Oefen het synthesizermotief. Speel elke noot uit het motief met een andere vinger, dan kun je het uiteindelijk makkelijker snel spelen. Start met je duim en eindig met je pink.
# 4 & #4
Coda (synthesizer arpeggio)
™ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ ™ d
e
f# a
checklist • voorbereiden Kun je de basisbeat spelen? Kun je de melodie van de bridge meezingen? Weet je waar het nummer over gaat? Ken je de begrippen echo, filter en galm? Waar wil of moet je vooral aan werken bij het uitvoeren van Paris?
Intro • Paris
7
Uitvoeren
Zingen en tekstschrijven: je zingt Paris en je schrijft er een eigen couplet bij. Spelen: je speelt de beat van Paris, met bodypercussie en instrumenten. Spelen: je speelt de begeleiding van Paris en misschien zelfs het arpeggio.
Zingen en tekstschrijven Aanpak 1 Studeer het lied in. 2 Verdeel de onderdelen, zing de refreinen samen. 3 Schrijf een couplet over jouw favoriete stad. 4 Zorg dat de woorden goed in de muziek passen. 5 Oefen de nieuwe tekst met je groep en zorg dat iedereen gelijk zingt. 6 Neem je eigen tekst op met de mixer-app. Zangtips Zorg dat je ontspannen rechtop zit of staat tijdens het zingen. Probeer te glimlachen tijdens het zingen. De klank wordt dan helderder. Schrijftips Het couplet wordt vrij gezongen met veel woorden. Dat hoef je niet na te doen. Zolang het maar op de muziek past en je samen goed oefent om het gelijk te krijgen. Als je goed kijkt, rijmen de zinnen in het origineel (Paris-parents; wow-now). Probeer jouw tekst ook rijmend te krijgen. Zorg dat iedereen in de groep een aandeel heeft. Schrijf bijvoorbeeld ieder twee regels en help elkaar. EXTRA In het coda zingt de zangeres ‘If we go down’. Zing die melodie eerst mee. Improviseer daarna een eigen melodie op dezelfde tekst. Zing een deel van het nummer terwijl je ook de akkoorden speelt op keyboard of piano (zie De begeleiding spelen van Uitvoeren).
checklist • zingen en tekstschrijven Kun je alle onderdelen zingen? Weet je wanneer je aan de beurt bent met zingen? Loopt jullie tekst goed op de muziek? Zingt de groep de nieuwe tekst precies gelijk? Kun je een eigen improvisatie meezingen? Sta (of zit) je ontspannen tijdens het zingen?
8
De be at spelen Instuderen 1 De uitgebreide beat bestaat uit vier partijen. Iedere persoon speelt één van de vier partijen. 2 Gebruik bodypercussie (net als bij Oefenen). Bedenk voor de crash en de hihat een geluid dat je met je lichaam of stem kunt maken. 3 Oefen de beat gezamenlijk. Begin met kick en snare. 4 Herhaal de vier maten telkens. Zorg dat je zonder haperen doorgaat. 1
Crash
Hihat
Snaredrum
Kick
2
° 44 w
3
w
4
w
™™
w
4 œœœœœ œœœ œœœœ œ œœœ œœœœœ œœœ œœœœ œ œœœ 4 > > > > 4 Œ œ Œ œ Œ œ Œ œ Œ œ Œ œ Œ œ Œ œ 4 4 ¢4 œ Œ
œœ ‰ Œ
j œ ‰ œ œœ ‰ Œ
œ Œ
œœ ‰ Œ
j œ ‰ œ œœ ‰ Œ
™™ ™™ ™™
5 Speel de beat nu met instrumenten. Verzamel daarvoor onderdelen van een drumstel. Als je die niet hebt, zoek dan materialen die lijken op de oorspronkelijke geluiden: een laag geluid voor de kick, een lang geluid voor de crash, een kort en hoog geluid voor de hihat en een kort en ‘snappy’ geluid voor de snare. 6 Kijk naar de songtekst en spreek voor elke partij af wanneer hij begint en eindigt. Oefen dit terwijl je met het nummer meespeelt. 7 Oefen ook het gezamenlijk starten en stoppen: degene die de crashpartij speelt, telt af (1-2-3-4). Stop na vier maten precies tegelijk. Speeltips Zorg dat je niet versnelt, speel mee met het nummer. Kijk niet alleen naar je instrument, maar kijk ook naar elkaar. Demp je instrument als je stopt, zodat het niet doorklinkt. EXTRA Maak zelf een nieuwe beat met de instrumenten die je hebt verzameld. Blijf in hetzelfde tempo als Paris.
checklist • de beat spelen Kun je jouw partij van de beat spelen en lang volhouden? Kun je samen spelen zonder te versnellen? Klinken de instrumenten zoals je wilt? Kun je als groep tegelijk starten en stoppen? >>
Intro • Paris
9
De begeleiding spelen Instuderen 1 De begeleiding heeft drie partijen. Partij 1 en 2 horen bij elkaar. Partij 3 moet je laag op een keyboard spelen of op de basgitaar. Verdeel de partijen. 2 Oefen jouw partij.
° ## 4 w & 4w 1
Partij 1
d a
Partij 2
Partij 3 Basgitaar
w w f# d
3
w w a d
## 4 4w & ¢
w
w w
b
° ## 4 & 4w ‹ g
c# a
w
w
b
a
g
Partij 3
2
4 4
¢¤
3
7
5
4
w w e c#
w w
™™
w
™™
a f#
f#
2
3 Kijk naar de songtekst en spreek af wanneer een partij begint en eindigt. Let op: partij 1 en 2 beginnen en eindigen altijd samen. 4 Oefen dit terwijl je met het nummer meespeelt. 5 Oefen het samen starten en stoppen: degene die de baspartij speelt, telt af (1-2-3-4). Stop na vier maten precies tegelijk. 6 Verzin samen een ritme voor de lange noten van de keyboardpartij. Verzin een ander ritme voor de noten van de baspartij. Speeltips Kies voor de keyboardpartijen een ‘electric piano’-klank. Zorg dat je niet versnelt, speel mee met het nummer. Kijk niet alleen naar je instrument, maar let ook op elkaar. Wissel het spelen van lange noten af met het spelen van je eigen ritmes. EXTRA Voeg de synthesizerpartij (het arpeggio) toe in je speelstuk. Zoek een mooie klank uit op je keyboard om de partij mee te spelen. Noteer de klank die je hebt uitgezocht.
# 4 & # 4 œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ ™™ Coda (synthesizer arpeggio)
d
10
e
f# a
™™
™ ™
checklist • de begeleiding spelen Kun je jouw partij foutloos en zonder haperen spelen? Kun je samen spelen zonder te versnellen? Kun je met z’n allen tegelijk starten en stoppen? Heb je een eigen ritme bedacht voor de partij? Kun je het arpeggio spelen?
Aantekeningen
Intro • Paris
11
Presenteren De presentatie Dit ga ik presenteren: Ik zing Paris. Ik zing mijn eigen couplet. Ik ga de beat spelen. Daarvan speel ik:
Partij 1, instrument/geluid:
Partij 2, instrument/geluid:
Partij 3, instrument/geluid:
Partij 4, instrument/geluid: Ik ga de begeleiding spelen. Daarvan speel ik:
Partij 1, geluid:
Partij 2, geluid:
Partij 3, op basgitaar / keyboard, geluid:
Het arpeggio, geluid:
Dat doe ik: met de hele klas. in een groep. Groepsleden: Bij mijn presentatie ga ik speciaal letten op:
Zo ga ik mijn presentatie doen:
Volgorde / vorm:
EXTRA Neem de uitvoering op je telefoon op. Selecteer de beste 5 seconden van de opname en maak er een ringtone van. Maak een remix van de opname. Gebruik filtering, galm (reverb) en echo (delay) als effecten.
12
Beoordelen Voorbereiden Ik snapte (na opzoeken) waar de tekst over ging: precies / ongeveer / niet. De vragen over dj-techniek beantwoorden vond ik: makkelijk / moeilijk / leuk. Ik kon drie andere ‘citysongs’ vinden: makkelijk / na enig speurwerk / niet.
Uitvoeren Zingen Ik kon de melodie zingen: makkelijk / met moeite / niet. Bij het tekstschrijven heb ik in een groep gewerkt. Het samenwerken ging: prima / oké / slecht. We hebben overlegd: veel / weinig. De inbreng van iedereen bij het verzinnen van de tekst was: gelijkwaardig / ongelijk. Heeft iedereen goed meegezongen bij de presentatie? Ja / Nee. De beat spelen Ik kon de basisbeat spelen: strak / wiebelig / uit de maat. Tijdens het samenspelen klonk de beat: fantastisch / goed / matig. Ik kon op de anderen letten tijdens het spelen: goed / redelijk / moeilijk. De begeleiding spelen Ik kon mijn partij spelen: strak / wiebelig / uit de maat. Tijdens het samenspelen klonk de toetsenpartij: fantastisch / goed / matig. Ik kon op de anderen letten tijdens het spelen: goed / redelijk / moeilijk.
Presenteren Op welke momenten voelde je stress tijdens het uitvoeren?
Wat heb je gedaan om de stress op te lossen?
Waren er momenten tijdens de presentatie dat je heel geconcentreerd was? Wanneer wel/niet?
Op welk moment was je heel ontspannen?
Welke presentatie viel je in het bijzonder op? Wat was daar bijzonder aan?
Heb je een tip voor The Chainsmokers?
Intro • Paris
13
Begrippen Bekende begrippen weten Beat Een ander woord voor de tel. Er kan ook de ritmische basis van een nummer mee bedoeld worden, meestal gespeeld door drums en bas. Beatboxen Drumgeluiden nadoen met je mond en stem. Bodypercussie Als je je lichaam als slaginstrument gebruikt. Bijvoorbeeld: klappen, stampen, op je dijen slaan of met je vingers knippen. Bridge Onderdeel van een lied dat qua melodie en tekst afwijkt van de refreinen en coupletten. Vaak zit in de bridge het belangrijkste stukje tekst. Coda Het einde van een muziekstuk. Letterlijk: staartje. Couplet Onderdeel van een lied waarbij de melodie telkens hetzelfde is, maar de tekst verandert. Driekwartsmaat Een maat waarin drie tellen (kwarten) zitten. Refrein Onderdeel van een lied dat steeds terugkomt met dezelfde tekst en melodie. Het refrein zing je meestal het snelst mee. Vierkwartsmaat Een maat waarin vier tellen (kwarten) zitten.
Nieuwe begrippen Omschrijf in je eigen woorden: Effect
Filter
Delay / Echo
Reverb / Galm
14
Colofon Symbolen
audio
video
duo-opdracht
mixer
oefenvideo
groepsopdracht
100% digitaal
mix boeken + digitaal
leerling
Intro onderbouw LRN-line online
Combinatiepakketten: Intro onderbouw LRN-line online + 8 papieren modules
docent
Intro onderbouw LRN-line online docent
Redactie Op schrift, Enschede Ontwerp en vormgeving Maura van Wermeskerken, Apeldoorn
Illustratieverantwoording Notenschrift: Ruth van de Putte Foto omslag: Getty Images/Joe Scarnici Foto’s binnenwerk: Getty Images/ Jamie McCarthy, Andrew Chin, Tim Mosenfelder; Shutterstock/nicolasdecorte, Alex Grace, Vlasov Volodymyr, hurricanehank, Room's Studio, Iceink Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978 90 06 69130 6 Vierde druk, eerste oplage, 2018
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2018 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.
Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
Intro • Paris
15
MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW H4.Noten.01 H4.Noten.01 H4.Noten.01
Notenoverzicht
H4.Noten.01
Toonduur noten
rusten
hele noot
hele rust
4 tellen
halve noot
halve rust
2 tellen
kwart noot
kwart rust
1 tel
achtste noot
achtste rust
½ tel
zestiende noot
zestiende rust
¼ tel
H4.Noten.01 Auteurs Niels Vermeulen Joost Overmars Ruth van de Putte
Toonhoogte Tab
œ œ œ œ œ œ œ œ & œ œ œ œ œ Notenbalk
c
d
e
f
g
a
b
c
d
e
f
g
0 0 0
⁄
H3.Noten.07
0 0 0
e
a
a
d
g
b
e
G-sleutel
& #œ bœ fis
een kruis verhoogt een noot (naar rechts op het keyboard) een mol verlaagt een noot (naar links op het keyboard)
bes
Maatsoort maatcijfer 1
maat
ä 4 œ œ œ œ 2 œ œ œ œ Œ œ œ 3 œ œj œj Ó 4 â maatstreep
4 œ œ œ œ 4
d
e
™™ â
w
herhalingsteken
3 4 œ œ œ
vierkwartsmaat
f#
c
4
f
driekwartsmaat
b
g
a
f#
b
c
d
e
WWW.THIEMEMEULENHOFF.NL/INTRO
f
b
g
a
b
H3.Noten.09