Issuu

MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW

STER 3 NAAM

Jar of Hearts Zing en speel een ballad en improviseer een motief in het couplet

Wat ga je doen? Wat kun je al? Ik kan een motief improviseren als ik weet welke noten ik kan gebruiken. Ik kan tweestemmig spelen als het ritme van beide stemmen hetzelfde is. Ik kan blaasinstrumenten en strijkinstrumenten herkennen.

Jar of Hearts (2010) is een van de eerste liedjes van de Amerikaanse singer-songwriter Christina Perri. Toen ze het nummer schreef, had ze nog geen contract bij een platenmaatschappij. Jar of Hearts kwam daarom eerst uit op haar YouTube-kanaal en later op iTunes, waar het meteen populair werd. Dat het nummer gebruikt werd in de tvserie Glee en in de Amerikaanse versie van So You Think You Can Dance zal ook geholpen hebben. Jar of Hearts gaat over liefde en afwijzing, over verloren liefde en het hervinden van je eigen kracht.

Wat weet je al? Ik ken deze vormonderdelen van een lied: couplet, pre-chorus en refrein. Ik weet wat een vierkwartsmaat is. Ik weet wat een variatie is. Ik ken het herhalingsteken.

Wat ga je doen? Je zingt het nummer Jar of Hearts met een tweestemmig refrein. Je speelt een begeleidingspartij. Je improviseert een motief.

Jar of Hearts Christina Perri

Couplet 1

I know I can’t take one more step towards you ’Cause all that’s waiting is regret And don’t you know I’m not your ghost anymore You lost the love I loved the most

Pre-chorus I learned to live, half alive And now you want me one more time Refrein

And who do you think you are? Running ’round leaving scars Collecting your jar of hearts And tearing love apart You’re gonna catch a cold From the ice inside your soul So don’t come back for me Who do you think you are?

Couplet 2

I hear you’re asking all around If I am anywhere to be found But I have grown too strong To ever fall back in your arms

Pre-chorus Refrein Bridge

And it took so long just to feel alright Remember how to put back the light in my eyes I wish I had missed the first time that we kissed ’Cause you broke all your promises And now you’re back, you don’t get to get me back

Refrein

Coda

Who do you think you are? (3x)

Intro • Jar of Hearts

Voorbereiden

Je gaat ontdekken hoe Jar of Hearts gezongen en gespeeld wordt. Je gaat de ritmes van de begeleidingspartijen oefenen. Als je graag een tweede stem zingt, ga je die ook oefenen.

Luisteren Jar of Hearts – Christina Perri Jar of Hearts begint heel rustig en bouwt daarna langzaam op tot het hoogtepunt aan het einde: ‘Don’t come back at all’ In de volgende vragen onderzoek je die opbouw.

1 a In het begin wordt de zang alleen begeleid door een piano die voornamelijk lange noten speelt. Vanaf welk onderdeel komen er andere instrumenten bij? Welke instrumenten zijn dat? Bij het

. Er komt/komen

bij.

weten Een lied bestaat meestal uit een melodie (één of meer zangers) en begeleiding. De begeleiding is een partij of partijen die de hoofdstem ondersteunt of ondersteunen. Een begeleiding kan bestaan uit akkoorden, bas, drums enzovoort. Soms worden blaasinstrumenten of strijkinstrumenten aan de begeleiding toegevoegd.

b Luister naar couplet 2. Er komen geen instrumenten bij, maar wel iets anders. Wat is dat?

c Luister opnieuw naar couplet 2 en vergelijk dat met couplet 1. De melodie van couplet 2 is gedeeltelijk anders dan bij couplet 1. Onderstreep de (delen van) zinnen die anders zijn. TIP Zoek het tweede couplet op in de video en zing mee.

I hear you’re asking all around If I am anywhere to be found But I have grown too strong To ever fall back in your arms weten De bridge is een onderdeel van een lied dat qua melodie en tekst afwijkt van de refreinen en coupletten. Vaak zit in de bridge het belangrijkste stukje tekst.

d Beluister de bridge. De sfeer van het lied verandert hier. De zangeres zingt een andere melodie en de begeleiding verandert ook. 1 2 3 4 5

Wat verandert er in de begeleiding? Omcirkel de juiste antwoorden: De lage / hoge strijkinstrumenten stoppen met spelen. De piano speelt kortere / langere noten. Vanaf regel 3 komen de lage / hoge strijkinstrumenten er weer bij.

Pianoconcert no. 1, deel 1 – P.I. Tsjaikovski In een pianoconcert is de piano het solo-instrument dat op de voorgrond staat. De piano begint na een korte inleiding. Even later vallen ook de strijkers in.

2 a Wat is de rol van de piano en wat is de rol van de strijkers? De melodie wordt gespeeld door de

De akkoorden worden gespeeld door de

b Waarom is de rolverdeling tussen piano en strijkers in dit pianoconcert bijzonder?

Onderzoeken 1 Jar of Hearts gaat over de liefde, een onderwerp waar je veel verschillende dingen over kunt vertellen. Waarover zingt Christina Perri precies? Omschrijf in het kort de kern van het lied. TIP Zoek Engelse woorden die je niet kent, even op.

opzoeken Bekijk op YouTube de video Billy Bell - Jar of Hearts.

2 In de Amerikaanse show So You Think You Can Dance dansen twee kandidaten op Jar of Hearts. Hoe laten de dansers de emoties in het lied zien? >>

Intro • Jar of Hearts

opzoeken Bekijk op YouTube de video Glee - Jar of Hearts (full performance) HD.

3 De tv-serie Glee gaat over een groep jongeren die een koor beginnen op hun school. In een van de afleveringen wordt Jar of Hearts gezongen terwijl de studenten aan het dansen zijn. Tijdens het dansen gebeurt er van alles tussen de dansende paren. Beschrijf één stukje scene, waarin je ziet dat de gebeurtenissen op de dansvloer direct verband houden met het lied dat gezongen wordt.

De cast van Glee.

Oefenen Je oefent de ritmes van de begeleidingspartijen. Als je de tweede stem gaat zingen, doe je daar een vooroefening voor.

A Oefen de ritmes van het refrein Voet Bassdrum

° 44 w

4 œ™ 4 4 Œ Hand 2 Snaredrum ¢ 4

™™ j œ ˙

Hand 1 Hihat

™™

Begin met je voet. Tel hardop de vier tellen van de maat mee. Voeg hand 1 toe. Dat is de hand waarmee je schrijft: links of rechts. Voeg tenslotte hand 2 toe. Dat maakt het moeilijker. Lukt het niet meteen, dan is het geen ramp. Als je blijft proberen, lukt het meestal opeens. Speel met de video mee tot je het foutloos kunt volhouden. Probeer het tenslotte ook op het drumstel. Je mag ook bodysounds bedenken. weten

œ™

j œ

Een punt achter een noot betekent dat de noot langer wordt. Zo’n noot noem je een gepunteerde noot. Een gepunteerde noot verlengt de noot met de helft van zijn waarde.

B Oefen het ritme van de bridge In de bridge speelt de baspartij een ander ritme. Vervang het ritme van hand 1 (hihat) door onderstaand ritme. Speel weer mee met de video tot het goed gaat. Hand 1 Hihat Bridge

4 œ™ 4 1

j œ œ™ (2) je

j œ ™™ (4)

C Oefen de tweede stem Bij het refrein is een tweede stem. Als je graag een tweede stem zingt, kun je die oefenen. Tweede stem refrein f 2 e

4 &4 ˙

Oeh And who do you think you are?

& ˙

Oeh gon - na catch

a cold

b˙

Oeh Run - ning 'round lea - ving scars. Col-lec-ting your jar of hearts, and tea - ring love a - part. 7

from the ice in - side your soul.

b˙

Oeh So don't come back for me,

You're

who do you think you are?

Zing de tonen met de video mee op een oeh-klank. Het helpt als je de noten meespeelt op het keyboard. Lukt het? Zing dan dezelfde noten, maar nu met de woorden van het refrein. Net als op de video.

checklist • voorbereiden Weet je waar Jar of Hearts over gaat? Kun je de ritmes van de begeleiding spelen? Kun je de tweede stem zingen? Ken je de begrippen bridge en begeleiding? Aan welke onderdelen zou je graag meedoen bij de uitvoering (zingen en/of spelen)?

Intro • Jar of Hearts

Uitvoeren

Zingen: je gaat Jar of Hearts zingen, eventueel ook meerstemmig. Improviseren: je improviseert een tegenstem bij het couplet. Spelen: je gaat de begeleiding van Jar of Hearts spelen.

Zingen Instuderen 1 Studeer het lied in. 2 Besteed extra aandacht aan het tweede couplet; dat couplet heeft een andere melodie. 3 Verdeel de coupletten en de bridge over verschillende groepjes. 4 Het refrein en het coda worden door de hele groep gezongen. 5 Markeer in de liedtekst bij welke onderdelen jij moet zingen. Zangtips Zing het laatste woord van elke zin goed uit. Let op dat de versieringen aan het einde van een zin goed gelijk zijn (‘cold’ en ‘soul’). Leef je in de tekst in: welk gevoel roept de tekst bij jou op? Laat dat horen en zien. EXTRA Zing de coupletten en de bridge solo. Zing de tweede stem van het refrein. Dat kan op lange oeh-klanken zoals in de oefening. Dan heb je een achtergrondkoortje. Maar het kan ook op tekst. Dan heb je een tweede stem. Het kan zelfs met twee personen tegelijk: één de oeh-klank, de ander de tekst. Refrein - tweede stem F

4 & b 4 Œ ‰™ œr œ œ œ œ œ œ ˙ And who do you think you are? F

D‹

B¨

B¨‹

™ œ œ œ œ œ œ™ ≈ œr œ œ œ œ œ œ œ ‰ œr bœ œ œ œ œ Run-ning 'round leav-ing scars. Col-lect-ing your jar of D‹

B¨

hearts

and tear-ing love a- part.

B¨‹

ŒÓ & b ‰™ œr œ œ œ œ œ œ œ ‰ œ œ œ ™ œ œ ™ œ œ™ ≈ œr œ œ œ™ œ œ Œ bœ œ œ œ œ œ œ œ You're gon-na catch a cold

from the ice in-side yoursoul. So don't come back for me, who do you think you are?

checklist • zingen Ken je de verdeling van de groepen? Ken je je eigen tekst uit het hoofd? Kun je zingen met inleving? Blijf je goed naar de anderen luisteren als er meerstemmig gezongen wordt? Is je uitspraak duidelijk?

Improviseren Je gaat tussen de regels van de zang een kort motief van vier tellen improviseren. Motief 1 en 3 zijn gegeven, jij improviseert motief 2 en 4. Aanpak 1 Luister naar het tweede couplet en speel motief 1 en 3 mee. 2 Luister goed naar de zang: je kunt improviseren op het moment dat de zang stil is. 3 De eindnoot van elke improvisatie mag wel doorklinken in de eerste woorden van de zang.

4 &4

∑

I hear you're ask - ing

all

a - round

motief 1

œ bœ œ

c 5

& Œ

Ó™

But I

have grown

too

motief 3

strong

œ bœ œ

to ev - er

Œ I

motief 2

an - y-where to

fall back in

you

found

motief 4

arms

4 Verzin nu zelf motief 2 en 4. Gebruik de volgende tonen:

& œ f

œ g

œ bœ

Improviseertips De gegeven motieven zijn allebei dalend. Jij mag natuurlijk ook stijgende motieven bedenken. Je kunt de gegeven tonen ook hoger of lager op je keyboard spelen. Luister goed naar de begeleiding: past jouw improvisatie in de sfeer van de begeleiding? Probeer elke keer iets anders te doen. EXTRA Improviseer ook motief 1 en 3. Dus: je improviseert na elke zin van de zang, vier stukjes in totaal. Maak een opbouw in de vier stukjes: bijvoorbeeld van laag naar hoog. Of van weinig noten naar veel noten. Of wissel stijgen en dalen af.

checklist • improviseren Gebruik je de juiste tonen? Begin en eindig je elke keer op het juiste moment? Speel je elke keer iets anders? Passen jouw motieven op de begeleiding?

Intro • Jar of Hearts

Spelen Je gaat bij het refrein en de bridge een begeleiding spelen. Refrein F

Partij 1 hoge strijkers

°1 4 &4 w

Partij 2 midden strijkers

4 &4 w

4 j & ¢ 4 œ™ œ ˙ ‹ f

Partij 3 lage strijkers

D‹ 3

B¨‹

™™ w

b˙

™™

j œ™ œ ˙

B¨ 4

w c

j bœ ™ œ ˙

™™ w

Instuderen 1 Verdeel de partijen over de groepsleden en oefen jouw partij. 2 Voeg de partijen samen. Begin met partij 1 en 2 en voeg – als die samen goed gaan – partij 3 toe. 3 Gebruik de oefenvideo en speel mee met het refrein. 4 Speel in de bridge samen deze baspartij: Bridge

4 & 4 œ™ ‹

Baspartij Bridge

j œ #œ ™ c#

j œ nœ ™ 2

j œ œ™ b

j ™™ œ bœ ™ bb

j œ œ™

5 Oefen zonder haperen het achter elkaar spelen van: refrein – bridge – refrein. Speeltips Speel je op een keyboard, kies dan een strijkersklank. Versnel niet op de lange noten. Luister naar de muziek! Speel partij 3 lager dan de andere partijen. (Dat zie je aan de ‘8’ onder de sleutel.) Speel ook de baspartij van de bridge laag.

j œ w a

EXTRA Voet Bassdrum

° 44 w

4 œ™ 4 4 Œ Hand 2 Snaredrum ¢ 4

™™ j œ ˙

Hand 1 Hihat

™™

Voeg dit ritme toe. Met bodysounds, slaginstrumenten of drumstel. Pianisten kunnen proberen partij 1, 2 en 3 tegelijk te spelen. Partij 1 en 2 met je rechterhand, partij 3 met je linkerhand.

checklist • spelen Kunnen jullie alle partijen in het refrein goed (in de maat) samenspelen? Voer je de herhalingen in refrein en bridge goed uit? Ken je de opbouw (de vorm) van het nummer uit je hoofd? Kun je de volgorde refrein – bridge – refrein zonder haperen uitvoeren? Konden jullie goed samenwerken bij het instuderen?

Aantekeningen

Intro • Jar of Hearts

Presenteren De presentatie Dit ga ik presenteren: Ik zing Jar of Hearts. Ik zing de tweede stem / het achtergrondkoor. Ik ga de begeleiding van het refrein en de bridge spelen. Ik ga tussen de zang door improviseren. Een combinatie, namelijk: Dat doe ik: met de hele klas. in een groep. Ik speel / zing een stukje solo, namelijk: Bij mijn presentatie ga ik speciaal letten op:

Ik ga de presentatie zo doen:

Volgorde/vorm en taakverdeling:

Beoordelen Voorbereiden Verschillende instrumenten horen en benoemen kon ik: goed / meestal wel / niet altijd. Het beschrijven van de emoties in de dans en scène kon ik: goed / redelijk / niet zo goed. Ik kan de begrippen bridge en begeleiding uitleggen: uit m’n hoofd / nadat ik het heb opgezocht. Bij het oefenen van de ritmes kon ik maat houden: goed / meestal / met moeite.

Uitvoeren Zingen Ik kon verstaanbaar en met inleving zingen: heel goed / meestal / vaak niet. De versieringen en lange noten werden door iedereen gelijk gezongen: altijd / meestal / meestal niet. Ik kon de tweede stem of het achtergrondkoor zingen: zonder problemen / na enig oefenen / moeizaam. Ik kon rustig wachten als ik niet aan de beurt was met zingen: altijd / meestal / vaak niet. Improviseren Ik kon mijn improvisaties op tijd beginnen en eindigen: altijd / meestal / soms. Ik gebruikte de juiste tonen bij mijn improvisaties: altijd / meestal / vaak niet. Ik kon elke keer iets anders spelen: makkelijk / meestal / nee, ik speelde vaak hetzelfde. Als ik vier stukjes speelde, kon ik een opbouw aanbrengen: ja / een beetje / nee. Spelen Ik kon afspraken maken met mijn groep (over bijv. de verdeling): snel / moeizaam / nauwelijks. Ik kon de onderdelen achter elkaar spelen: zonder haperen / meestal / ik raakte er soms uit. Ik kon tijdens het instuderen in stilte op mijn beurt wachten: altijd / soms / niet zo goed. Ik kon de ritmepartij spelen: op drums / met bodypercussie / niet / niet gedaan.

Presenteren Ik heb de volgende ideeën aangedragen voor het presenteren:

Dit ging goed bij de presentatie:

Dit kon beter bij de presentatie:

Dit is nodig om dat te verbeteren:

Bij deze opdracht voelde ik me als een vis in het water / op het droge want

Intro • Jar of Hearts

Begrippen Bekende begrippen weten Couplet Herhalingsteken Pre-chorus Refrein Variatie Vierkwartsmaat

Onderdeel van een lied waarbij de melodie telkens hetzelfde is, maar de tekst verandert. Dubbele streep met puntjes. Je herhaalt vanaf het begin of vanaf waar een eerder herhalingsteken staat. Onderdeel van een lied dat toewerkt naar het refrein. Onderdeel van een lied dat steeds terugkomt met dezelfde tekst en melodie. Het refrein zing je meestal het snelst mee. Een herhaling die een klein beetje anders is. Een maat waarin vier tellen (kwarten) zitten.

Nieuwe begrippen Omschrijf in je eigen woorden: Begeleiding

Bridge

Gepunteerde noot

Colofon Symbolen

audio

video

duo-opdracht

mixer

oefenvideo

groepsopdracht

100% digitaal

mix boeken + digitaal

leerling

Intro onderbouw LRN-line online

Combinatiepakketten: Intro onderbouw LRN-line online + 8 papieren modules

docent

Intro onderbouw LRN-line online docent

Redactie Op schrift, Enschede Ontwerp en vormgeving Maura van Wermeskerken, Apeldoorn

Illustratieverantwoording Notenschrift: Ruth van de Putte Foto omslag: Getty Images/Stephen J. Cohen Foto’s binnenwerk: Getty Images/Jason Squires, Vittorio Zunino Celotto, FOX, Vera Anderson; Shutterstock/Reuki, Africa Studio, Room’s Studio, ThisSTOCK Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff ontwikkelt zich van educatieve uitgeverij tot een learning design company. We brengen content, leerontwerp en technologie samen. Met onze groeiende expertise, ervaring en leeroplossingen zijn we een partner voor scholen bij het vernieuwen en verbeteren van onderwijs. Zo kunnen we samen beter recht doen aan de verschillen tussen lerenden en scholen en ervoor zorgen dat leren steeds persoonlijker, effectiever en efficiënter wordt. Samen leren vernieuwen. www.thiememeulenhoff.nl ISBN 978 90 06 69129 0 Vierde druk, eerste oplage, 2018

© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2018 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.

Deze uitgave is volledig CO2-neutraal geproduceerd. Het voor deze uitgave gebruikte papier is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.

Intro • Jar of Hearts

MUZIEK VOOR DE ONDERBOUW H4.Noten.01 H4.Noten.01 H4.Noten.01

Notenoverzicht

H4.Noten.01

Toonduur noten

rusten

hele noot

hele rust

4 tellen

halve noot

halve rust

2 tellen

kwart noot

kwart rust

1 tel

achtste noot

achtste rust

½ tel

zestiende noot

zestiende rust

¼ tel

H4.Noten.01 Auteurs Mirjam Timmer Ruth van de Putte Joost Overmars

Toonhoogte Tab

œ œ œ œ œ œ œ œ & œ œ œ œ œ Notenbalk

0 0 0

⁄

H3.Noten.07

0 0 0

G-sleutel

& #œ bœ fis

een kruis verhoogt een noot (naar rechts op het keyboard) een mol verlaagt een noot (naar links op het keyboard)

bes

Maatsoort maatcijfer 1

maat

ä 4 œ œ œ œ 2 œ œ œ œ Œ œ œ 3 œ œj œj Ó 4 â maatstreep

4 œ œ œ œ 4

™™ â

herhalingsteken

3 4 œ œ œ

vierkwartsmaat

driekwartsmaat

b

WWW.THIEMEMEULENHOFF.NL/INTRO

b

H3.Noten.09